پس از انتقال آرمون و نجاران به انفرادی، درخواستها برای توقف اعدامشان شدت گرفت
پس از انتقال میلاد آرمون و نوید نجاران، دو محکوم به اعدام پرونده اکباتان، به سلولهای انفرادی زندان قزلحصار، نرگس محمدی و مهدی محمودیان خواستار جلوگیری از اعدام آنها شدند. همزمان، خبرگزاری فارس از انتظار خانواده آرمان علیوردی برای اجرای «قصاص» نوشت.
مرکز مشاوره و آموزش حقوقی دادبان گزارش داد ماموران زندان قزلحصار صبح شنبه ۳۰ آبان ابتدا نجاران و سپس آرمون را به انفرادی منتقل کردند. دادبان دو روز پیش از آن از ارسال احکام به دادسرای اجرای احکام خبر داده بود. هرانا نیز گزارش داد شعبه نهم دیوان عالی کشور احکام اعدام این دو نفر را تایید کرده است. تا زمان تنظیم این گزارش، زمان اجرای احکام رسما اعلام نشده بود.
درخواستها برای توقف اعدام
نرگس محمدی، برنده جایزه صلح نوبل، یکشنبه اول آذر در واکنش به انتقال این دو زندانی نوشت: «سکوت نکنیم. صدای اعدامیان باشیم.» او گفت آرمون و نجاران در دادگاههای غیرعلنی و بدون رعایت قوانین جمهوری اسلامی به اعدام محکوم شدهاند. سازمان حقوق بشر ایران نیز هشدار داد که انتقال آنها به انفرادی، پس از تایید احکام، ممکن است مقدمه اجرای اعدام باشد.
مهدی محمودیان، فعال مدنی و زندانی سیاسی پیشین، احکام را دارای «تناقضهای جدی حقوقی» دانست. او با بیان اینکه آرمون و نجاران سلاحی نداشتهاند، از دستگاه قضایی خواست توضیح دهد چه رفتار و چه دلایلی مبنای صدور حکم مرگ بوده است. محمودیان به تبرئه نجاران از اتهام مشارکت در قتل عمد و صادر نشدن حکم قصاص برای آرمون در رسیدگی مجدد اشاره کرد و خواستار توقف اجرای احکام شد.
امیر رئیسیان، وکیل دادگستری، نیز در واکنش به خبرهای مربوط به اجرای احکام اعدام، از انتشار پاسخ آیتالله اسدالله بیات زنجانی به استفتای خود خبر داد. رئیسیان گفت شیوههای دادرسی مورد انتقادش با مبانی فقهی تعارض دارد و از دستگاه قضایی خواست با توجه به این نظر فقهی، از ادامه این رویهها و اجرای احکام بازگشتناپذیر جلوگیری کند. او در متن همراه استفتا نامی از آرمون و نجاران نبرد.
رضا محمدحسینی، زندانی سیاسی محبوس در قزلحصار کرج، در نامهای به تاریخ آذر ۱۴۰۵ خواستار توقف اجرای احکام اعدام میلاد آرمون و نوید نجاران، پایان فوری حبس انفرادی آنها و بررسی مستقل وضعیت جسمی و روانیشان شد. او همچنین بر حق دسترسی موثر به وکیل و برخورداری از دادرسی عادلانه تاکید کرد.
محمدحسینی با اشاره به محل نگهداری این دو زندانی در انفرادی واحد سه قزلحصار، نوشت که خود پیشتر در آن محل با ضربوشتم، توهین و شکنجه روانی روبهرو شده است. او سلول را سرد، کمنور و غیربهداشتی توصیف کرد و درباره فشار روانی ناشی از انتظار برای اجرای حکم نوشت: «در چنین سلولی، حتی صدای چرخیدن کلید در قفل میتواند تمام وجود زندانی را بلرزاند.»
او همچنین ابراز نگرانی کرد که وضعیت زندانیان سیاسی در میان خبرهای جنگ به فراموشی سپرده شود و از مردم و نهادهای حقوق بشری خواست برای جلوگیری از اجرای این دو حکم واکنش نشان دهند.
حساب کاربری ارتباطات شاهزاده رضا پهلوی در شبکه ایکس نیز پنجشنبه ۲۸ آبان با انتشار پیامی درباره خطر قریبالوقوع اجرای احکام اعدام میلاد آرمون و نوید نجاران هشدار داده بود.
فارس از «قصاص» نوشت
خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، با انتشار مطلب و ویدئویی درباره کشته شدن آرمان علیوردی، عضو بسیج، نوشت خانواده او همچنان در انتظار اجرای «قصاص» است. این مطالب در حالی منتشر شد که دادگاه کیفری در رسیدگی مجدد به پرونده قتل، اعلام کرده بود بهدلیل مشخص نبودن فردی که ضربه مرگبار را وارد کرده، امکان صدور حکم قصاص وجود ندارد.
علیوردی چهارم آبان ۱۴۰۱، در جریان اعتراضات «زن، زندگی، آزادی»، در شهرک اکباتان تهران مجروح شد و دو روز بعد جان باخت.
شعبه ۱۳ دادگاه کیفری یک تهران در آبان ۱۴۰۳ شش متهم پرونده اکباتان را به قصاص محکوم کرد. دیوان عالی کشور در شهریور ۱۴۰۴ این احکام را نقض کرد و جلسه رسیدگی مجدد در ۱۲ آذر همان سال برگزار شد. دادگاه کیفری در رأیی که ۱۵ بهمن ۱۴۰۴ صادر و ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۵ به وکلا ابلاغ شد، میلاد آرمون را به اتهام مشارکت در قتل عمد به پنج سال حبس و پرداخت سهمی از دیه محکوم کرد و نوید نجاران را از همین اتهام تبرئه کرد.
در بخش جداگانه پرونده، شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب تهران آرمون، نجاران، مهدی ایمانی و سیدمحمدمهدی حسینی را به اتهام «محاربه» به اعدام محکوم کرد. به گزارش هرانا، این احکام سوم خرداد ۱۴۰۵ بهصورت شفاهی به متهمان ابلاغ شد. دادبان ۲۸ آبان از تایید و ارسال احکام آرمون و نجاران به دادسرای اجرای احکام خبر داد. هرانا روز بعد گزارش کرد که شعبه نهم دیوان عالی کشور احکام این دو نفر را تایید و احکام ایمانی و حسینی را نقض کرده است.
ایراناینترنشنال پیشتر به نقل از منابع آگاه و نزدیکان متهمان، از شکنجه جسمی و روانی بازداشتشدگان برای گرفتن اعتراف خبر داده بود. بنا بر آن گزارش، متهمان در دادگاه گفته بودند اظهاراتشان در بازجویی تحت فشار بیان شده است. اصغر خلیلی، رییس شعبه ۱۳ دادگاه کیفری، نیز در دادنامه نوشته بود اظهارات متهمان نزد پلیس و گفتههای آنان علیه یکدیگر بهتنهایی برای اثبات جرم کافی نیست.
حکم اعدام محمد شرقی در دیوان عالی کشور بررسی میشود
در پروندهای جداگانه، هرانا یکشنبه اول آذر گزارش داد شعبه ۲۳ دادگاه انقلاب تهران محمد شرقی، از کارکنان بخش حفاظت فرودگاه مهرآباد و از بازداشتشدگان مرتبط با اعتراضات دیماه ۱۴۰۴، را به اتهام «اقدام عملیاتی برای دول متخاصم» و عضویت در گروههای «معاند» به اعدام محکوم کرده است. به گزارش هرانا، شرقی ۲۷ اسفند ۱۴۰۴ بازداشت شد و در زندان قزلحصار کرج به سر میبرد. او به حکم اعتراض کرده و پروندهاش در شعبه نهم دیوان عالی کشور در حال بررسی است.
بعد از ۱۲ سال زندگی مشترک و داشتن یک فرزند، تصمیم به جدایی میگیرند، مراحل طلاق توافقی را طی میکنند و ظهر یک روز تابستانی، طلاقشان به ثبت میرسد. اما بیرون از دفترخانه، زن و مرد به همان خانهای بازمیگردند که مدتها پیش از طلاق، اتاقهایش میان آنها تقسیم شده بود.
پدر به اتاق پسر ۱۰ سالهشان نقل مکان کرده است و مادر در اتاقی میماند که پیشتر با همسرش مشترک بود.
این حکایت برخی زوجها در ایران است که از یکدیگر جدا شدهاند، رابطه زناشوییشان پایان یافته است، اما بحران مسکن اجازه نمیدهد زندگی مشترک را بهطور کامل پشت سر بگذارند.
حکم طلاق صادر شده، زندگی مشترک به پایان رسیده است و زن و مرد دیگر خود را همسر یکدیگر نمیدانند، اما همچنان هر شب به یک خانه برمیگردند؛ نه از سر آشتی، نه برای بازسازی رابطه، بلکه چون هیچکدام توان پرداخت هزینه خانهای جداگانه را ندارند.
در تهران، گرانی مسکن ممکن است جدایی را هم به تصمیمی نیمهتمام تبدیل کند.
مسکن؛ کالایی دور از دسترس
تازهترین دادههای بازار مسکن تهران در آبان ۱۴۰۵ از ادامه افزایش قیمتهای پیشنهادی حکایت دارد.
بر اساس بررسی ۴۳ هزار و ۳۰۷ آگهی فروش آپارتمان در تهران، در فاصله ۲۲ تا ۲۹ آبان، قیمت پیشنهادی هر مترمربع مسکن به حدود ۳۰۰ میلیون تومان رسیده است.
این رقم در مقایسه با ماه قبل ۱۲.۵ درصد افزایش نشان میدهد.
افزایش قیمتها در شرایطی رخ میدهد که قدرت خرید خانوارها همچنان محدود است و بازار معاملات مسکن نیز با رکود روبهروست.
فشار بازار تنها به خرید خانه محدود نیست. بر اساس آخرین گزارش مرکز آمار ایران درباره مهر ۱۴۰۵، تورم نقطهبهنقطه اجاره مسکن به ۳۳.۴ درصد رسیده است. به این معنا که شاخص اجارهبها نسبت به مهر سال گذشته بیش از یکسوم افزایش داشته است.
تورم ماهانه اجاره هم در همین ماه ۳.۵ درصد گزارش شده است.
هرچند رشد اجارهبها در مقایسه با تورم عمومی کمتر است، این موضوع به معنای کاهش هزینه اجاره نیست.
مستاجران همچنان برای تمدید قرارداد یا یافتن خانه جدید باید هزینه بیشتری بپردازند. این وضعیت تامین مسکن مستقل را برای خانوارهای کمدرآمد دشوارتر میکند.
در چنین شرایطی، تامین هزینه دو خانه پس از طلاق برای برخی زوجها دشوار است و ممکن است آنها را ناچار کند با وجود پایان زندگی مشترک، همچنان زیر یک سقف بمانند.
یکی از این زوجها در گفتوگو با ایران اینترنشنال، افزایش اجارهبها و هزینههای زندگی را دلیل اصلی تصمیم خود برای ادامه همخانگی پس از طلاق دانست.
سودابه (نام مستعار)، کارمند بانک، گفت سالها به طلاق فکر کرده بود، اما نگرانی از تامین هزینههای زندگی، بهویژه هزینه مسکن مستقل، سبب شده بود تردید کند.
او افزود اجاره خانهای مستقل برای هر دو نفر دشوار و در عمل غیرممکن بود و حالا پس از رسمی شدن طلاق، مثل دو همخانه در همان خانه زندگی میکنند.
به گفته سودابه، این شکل از زندگی نهتنها هزینههای آنها را کم کرده، بلکه دردسرهای یافتن خانه برای افراد مجرد را هم از میان برداشته است، اما در عینحال مشکلات خودش را هم دارد.
سودابه حفظ حریم خصوصی و جنبههای روانی شرایط جدید برای فرزندانش را از مهمترین چالشهای این سبک زندگی دانست.
او که در خانوادهای سنتی بزرگ شده است، گفت: «به غیر از اعضای نزدیک فامیل کسی از جدایی ما خبر ندارد و پذیرش این وضع برای آنها دشوار و غیرقابل قبول است.»
سودابه امیدوار است که این شرایط موقتی باشد و آنها بتوانند به زودی خانهای کوچکتر، اما مستقل از هم اجاره کنند.
ادامه زندگی زیر یک سقف پس از طلاق میتواند پیامدهای روانی و اجتماعی برای هر دو طرف داشته باشد.
از دست رفتن حریم خصوصی، محدود شدن استقلال فردی، دشواری در آغاز روابط عاطفی تازه و تداوم تنشهای حلنشده میتواند فشار روانی مضاعفی بر زن و مرد وارد کند.
این وضعیت برای فرزندان پیچیدهتر است. کودکانی که با وجود جدایی رسمی والدین، همچنان شاهد زندگی مشترک ظاهری آنها هستند، ممکن است در درک شرایط تازه دچار سردرگمی شوند و میان امید به آشتی و پذیرش جدایی بلاتکلیف بمانند.
در چنین فضایی، نبود مرزهای روشن و تداوم اختلافها میتواند احساس امنیت روانی کودکان را نیز تحت تاثیر قرار دهد.
همخانگی پس از طلاق تنها یکی از شکلهای تازه سکونت در سایه بحران مسکن در ایران است.
در سالهای اخیر، همخانگی چند خانواده در یک واحد مسکونی به یکی از راههای مقابله با هزینههای سنگین مسکن تبدیل شده است.
این خانوادهها که گاهی هیچ نسبت خویشاوندی با یکدیگر ندارند، برای تامین اجارهبها، پرداخت اقساط وام مسکن یا مقابله با افزایش هزینههای زندگی، ناچارند بهطور اشتراکی در یک خانه زندگی کنند.
در روایتی در شبکههای اجتماعی، زنی از زندگی دو خانواده در یک خانه در جنوب تهران گفته است. به گفته او این خانوادهها برای جدا کردن فضای زندگیشان، یک خانه را با استفاده از یک پرده تقسیم کردهاند، اما آشپزخانه، حمام و سرویس بهداشتی همچنان میان آنها مشترک است.
این تصویر، نمونهای از سازگاری اجباری خانوادهها با هزینههای سنگین مسکن است. در سایه این بحران، برخورداری از حریم خصوصی به امکانی پرهزینه تبدیل شده است.
در جریان بررسی لایحه برنامه هفتم توسعه در مرداد ۱۴۰۲، گزارش مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی درباره وضعیت مسکن در ایران از شکلگیری هشت نوع بیخانمانی بهعنوان پیامد بحران مسکن و ناکامی سیاستهای تامین سرپناه خبر داده بود.
در این گزارش، علاوه بر پدیدههایی مانند پشتبامخوابی، موتورخانهخوابی، ماشینخوابی، گورخوابی و اتوبوسخوابی، خانهبهدوشی، شغلگزینی سرپناهجویانه و «همخانگی دو یا چند خانواده در یک واحد مسکونی» از مصادیق بیخانمانی معرفی شدهاند.
مرکز پژوهشهای مجلس این وضعیت را از پیامدهای دشوار شدن دسترسی خانوارهای کمدرآمد و مستاجران به مسکن مناسب دانسته و از ناکامی سیاستهای تامین مسکن در پاسخ به نیاز گروههای آسیبپذیر سخن گفته است.
بحران مسکن در ایران حالا تنها به ناتوانی در خرید خانه یا دشواری پرداخت اجاره محدود نمیشود، بلکه میتواند شکل زندگی خانوادگی، روابط میان افراد و حتی امکان پایان دادن به یک رابطه را تغییر دهد.
برای برخی، جدایی دیگر به معنای ترک خانه و آغاز زندگی مستقل نیست، بلکه به تقسیم اتاقها، فاصله گرفتن پشت درهای بسته و ادامه زندگی در فضایی مشترک تبدیل شده است.
این وضعیت علاوه بر فشار اقتصادی، میتواند هزینههای روانی و اجتماعی نیز به خانواده تحمیل کند؛ از دشوارتر شدن فرایند سازگاری با طلاق برای زن و مرد تا قرار گرفتن کودکان در معرض ابهام، تنش و تعارضهای حلنشده والدین.
طلاقْ ثبت شده، اما خانه هنوز مشترک است. گاهی آنچه زندگی مشترک را ادامه میدهد، نه علاقه و نه تصمیم به بازگشت، بلکه ناتوانی در پرداخت هزینه جدایی است.
همزمان با فرارسیدن سومین ماه پاییز، قطع برق در شماری از شهرهای ایران از سر گرفته شده است. مخاطبان ایراناینترنشنال از خاموشیهای چندساعته، قطع برق بدون اطلاع قبلی در طول روز و اختلال در زندگی روزمره میگویند.
آغاز آذر با خاموشیهای چندساعته
محمد اللهداد، مدیرعامل توانیر، ۳۰ آبان در جمع خبرنگاران از محدودیتهای برق خانگی و تجاری از ابتدای آذرماه بهدلیل کمبود سوخت خبر داد.
او گفت احتمال دارد برق مشترکان تا دو ساعت در روز قطع شود.
شهروندان از شهرهایی همچون اردبیل، اصفهان، تهران، شیراز، کرمانشاه، مشهد و یزد، در پیامهای خود به ایراناینترنشنال نوشتند قطع برق در این شهرها بدون ارائه هیچ جدول زمانبندی، آغاز شده است.
شهروندی از تهران نوشت: «این نخستین بار است که جمهوری اسلامی وعدهای داد و سر زمان معین آن را اجرایی کرد: یکم آذرماه ساعت هشت صبح برق ما قطع شد.»
خاموشیها به مدارس نیز رسیده است.
پیشتر، همزمان با آغاز موج سرما و بارندگی در شهرهای مختلف، شماری از دانشآموزان و والدین در پیامهایی به ایراناینترنشنال از روشن نشدن وسایل گرمایشی، از جمله شوفاژها، بهدلیل کمبود سوخت و سرمای شدید کلاسهای درس خبر داده بودند.
اکنون با ازسرگیری خاموشیها، دانشآموزان میگویند علاوه بر تحمل سرما، ناچارند در کلاسهای تاریک درس بخوانند.
دانشآموزی از مشهد نوشت: «امروز یکم آذرماه، در مدرسه هستیم و برق رفت. هوا ابری است و ما در تاریکی سر کلاس نشستیم تا درس بخوانیم.»
مخاطبی از تهران هم با انتقاد به توصیه مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، مبنی بر خاموش کردن چراغها، نوشت: «آقای رییسجمهور میگویند برقها را خاموش کنید. در مدرسهها چطور با چراغ خاموش میشود درس خواند یا تدریس کرد؟»
از قطع آب و اینترنت تا قبضهای میلیونی برق
شماری از مخاطبان در پیامهای خود تاکید کردهاند پیامدهای خاموشی تنها به قطع برق محدود نمیشود، بلکه اختلال در دسترسی به آب و اینترنت نیز ابعاد گستردهتری به این بحران بخشیده و زندگی روزمره شهروندان را با مشکلات بیشتری روبهرو کرده است.
یکی از مخاطبان میگوید: «چرا کسی به قطع آب اشاره نمیکند؟ فقط میگویند قطع گاز و برق داریم، اما وقتی برق نباشد، آب هم قطعا نیست. حالا بماند که اینترنت هم اکثر مواقع قطع میشود.»
در کنار اختلال در دسترسی به خدمات عمومی، هزینههای سنگین برق نیز به یکی دیگر از محورهای اعتراض شهروندان تبدیل شده است.
مخاطبی از اراک پرسیده است: «کسی پاسخگو نیست که چرا در این فصل، سه میلیون تومان پول برق برای یک واحد ۷۰ متری صادر شده است؟»
شهروند دیگری با انتقاد از گرانی و محدودیت روزافزون خدمات و کالاهای اساسی خطاب به مردم نوشت: «دقت کردهاید جمهوری اسلامی خرید لباس، مواد غذایی، بسته اینترنتی و هر مایحتاج ساده انسانی را قسطی کرد؟ بنزین و گاز را گران و محدود کرده و دوباره دارد برق را قطع میکند؟»
او در ادامه افزود: «حکومت از ترس اعتراض مردم تمامی این کارها را انجام میدهد تا ما را ناچار به سکوت کند.»
تردید درباره توضیحات مسئولان
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، ۱۹ آبان از احتمال قطع گاز خبر داده بود و پزشکیان نیز ۳۰ آبان هشدار داد کمبود گاز و برق در زمستان مشکلساز خواهد شد.
توضیحات مقامهای جمهوری اسلامی درباره دلایل بازگشت خاموشیها با واکنشهای انتقادی شهروندان روبهرو شده است.
برخی از مخاطبان ایراناینترنشنال، سوءمدیریت و ناکارآمدی مسئولان را عامل اصلی بحران انرژی دانسته و دلایل اعلامشده از سوی مقامهای حکومتی را زیر سوال بردهاند.
مخاطبی با انتقاد شدید از عملکرد مدیران صنعت برق نوشته است: «مشکل نه جنگ است و نه تحریم، فقط بیسوادی و بیلیاقتی مدیران صنعت برق است که مدام از مدیریت مصرف حرف میزنند، اما از ضعف مدیریت خودشان چیزی نمیگویند.»
شهروند دیگری هم نوشته است: «جمهوری اسلامی عنوان میکند که قطعی برق بهخاطر کمبود سوخت نیروگاهها و از پیامدهای جنگ است، اما شاید بهتر باشد بگویند فروش منابع انرژی ایران به کشورهای همسایه، چنین کمبودی ایجاد کرده است.»
مخاطبی از شیراز هم با کنایه نوشته است: «برق و گاز ۹ هزار امامزاده را قطع کنید، مشکلات بیبرقی و بیگازی کشور حل خواهد شد.»
محمد جمالیان، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، اعلام کرد در حالی که بیماران مبتلا به سرطان با گرانی و کمبود برخی داروها روبهرو هستند، هزینه ماهانه داروی برخی بیماران حتی با پوشش بیمه به ۷۵ میلیون تومان میرسد.
جمالیان یکشنبه اول آذر در گفتوگو با خبرگزاری ایلنا، افزایش قیمت دارو را مهمترین مشکل این حوزه دانست و هشدار داد هزینه تهیه برخی داروها از توان مالی مردم فراتر رفته است.
او داروی ایمونوگلوبولین وریدی (IVIG) را مثال زد و گفت برخی بیماران با وجود برخورداری از بیمه، ماهانه ۷۵ میلیون تومان برای تهیه آن میپردازند.
به گفته جمالیان، قرار است کمیسیون بهداشت و درمان مجلس در نشستی با شورای عالی بیمه، راههای کاهش فشار مالی بر بیماران را مورد بررسی قرار دهد.
مریم بهشتیان، رییس گروه مدیریت سرطان دفتر مدیریت بیماریهای غیرواگیر وزارت بهداشت، اول آذر اعلام کرد روزانه حدود ۳۹۰ مورد جدید سرطان در ایران به ثبت میرسد.
او همچنین درباره کاهش سن ابتلا به برخی سرطانها، از جمله سرطان پستان، هشدار داد.
در ماههای اخیر، تورم افسارگسیخته به کاهش قدرت خرید خانوادهها انجامیده و گرانی و کمبود دارو تهیه اقلام مورد نیاز بیماران را برای آنها دشوارتر کرده است.
همایون سامهیح نجفآبادی، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، ۲۵ آبان گفت با وجود اختصاص سه میلیارد دلار ارز ترجیحی به دارو و تجهیزات پزشکی در بودجه سال گذشته، این دو حوزه در مجموع با کسری ۵۰۰ تا ۷۰۰ میلیون دلاری روبهرو هستند.
او افزود حتی در مناطق شمالی تهران نیز برخی خانوادهها توان خرید دارو را ندارند.
اختلال در عرضه داروهای اعصاب و روان
جمالیان در بخش دیگری از مصاحبه خود اعلام کرد داروهای اعصاب و روان به میزان کافی وارد کشور شدهاند. او تاخیر در توزیع برخی از این داروها را به انتظار برای دریافت تاییدیه از «مراجع بهداشتی جهانی» نسبت داد.
به گفته این نماینده مجلس، شمار اقلام دارویی کمیاب در کشور نسبت به مدت مشابه سال گذشته کاهش یافته است.
پیشتر در هفتم آبان، امیرحسین جلالی ندوشن، سخنگوی انجمن علمی روانپزشکان ایران، اعلام کرد کمبود داروهای روانپزشکی در ماههای اخیر شدت گرفته است.
او هشدار داد اختلال در دسترسی به دارو و تغییر ناخواسته روند درمان میتواند وضعیت بیماران را بیثبات کند و نیاز به بستری را افزایش دهد.
پیامهای رسیده به ایراناینترنشنال نیز از کمبود گسترده و جهش قیمت داروهای اعصاب و روان در شهرهای مختلف ایران حکایت دارد.
به گفته مخاطبان، برخی بیماران ناچار شدهاند دوز داروی خود را کاهش دهند، داروی ارزانتری جایگزین آن کنند یا درمان را کنار بگذارند.
شرکت توانیر اعلام کرده است از اول آذر برق مشترکان خانگی و تجاری در ایران بر اساس زمانبندی قطع میشود. همزمان، رییس کمیسیون اصل ۹۰ مجلس هشدار داد ادامه کمبود برق میتواند شمار بیکاران را به بیش از یک میلیون نفر برساند.
محمد اللهداد، مدیرعامل توانیر، شنبه ۳۰ آبان گفت محدودیتها بهدلیل دشواری تامین سوخت نیروگاهها اعمال میشود و ممکن است برق مشترکان هر دو روز یکبار تا دو ساعت قطع شود.
او افزود اگر هوا سردتر شود، احتمال دارد خاموشیها به روزی دو ساعت برسد.
این خاموشیها دو ماه پس از پایان تابستان و در آغاز فصل سرما از سر گرفته میشود. زمانی که مصرف گاز خانگی برای گرمایش بالا میرود و تامین سوخت نیروگاهها دشوارتر میشود.
محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی، اول آذر گفت: «اصلاح مصرف انرژی فوریترین و مهمترین مساله کشور است و این اصلاحات باید از بخش گاز آغاز شود، نه بنزین.»
او گفت که بنزین تنها ۹ درصد از سبد انرژی کشور را تشکیل میدهد، در حالی که سهم گاز به ۷۳ درصد میرسد: «به همین دلیل اصلاح مصرف بنزین باید در آخرین اولویت قرار گیرد.»
قالیباف با تاکید بر ضرورت مدیریت مصرف گاز گفت: «این اقدام میتواند به کاهش مشکلات مردم و دولت، تقویت امنیت اقتصادی و افزایش تابآوری اجتماعی کشور کمک کند.»
این در حالی است که بخش عمده برق ایران در نیروگاههای حرارتی تولید میشود و این نیروگاهها برای کار به گاز نیاز دارند.
پایگاه خبری رویداد۲۴ شهریورماه گزارش داده بود بحران انرژی با پایان تابستان فروکش نخواهد کرد و همچنان یکی از مهمترین چالشهای پیش روی خانوارها و کسبوکارها خواهد بود.
بر اساس این گزارش، نیروگاههای حرارتی برای تولید برق وابستگی زیادی به گاز دارند، اما با آغاز فصل سرد و افزایش مصرف گاز در بخشهای خانگی و تجاری، تامین سوخت این نیروگاهها دشوارتر میشود.
مهتاب قلیزاده، روزنامهنگار اقتصادی، به ایراناینترنشنال گفت تشدید ناترازی گاز باعث شده است ایران حتی پیش از آغاز جدی سرمای زمستان، با کمبود برق مواجه شود.
خاموشیهای برنامهریزیشده سالهای گذشته نیز بارها به بخش خانگی و کسبوکارها رسیده است.
کمبود برق به کاهش تولید انجامیده است
نصرالله پژمانفر، رییس کمیسیون اصل ۹۰ مجلس شورای اسلامی، یکشنبه اول آذرماه به خبرگزاری خانه ملت گفت افت تولید ناشی از کمبود برق در شش ماه گذشته به بیکاری ۶۰۰ هزار نفر انجامیده است.
او هشدار داد اگر این روند مدیریت نشود، بیش از یک میلیون شاغل ممکن است کار خود را از دست بدهند.
پژمانفر گفت در سال ۱۴۰۴ حدود ۱۶ درصد از نیاز برق شهرکهای صنعتی تامین نشد و وضعیت در سال ۱۴۰۵ وخیمتر شده است.
به گفته او، صنایع علاوه بر محدودیت برق، با افزایش ۴.۵ برابری هزینههایی روبهرو شدهاند که نسبت به تعرفه رسمی میپردازند.
او هشدار داد این فشار حاشیه سود صنایعی مانند فولاد را کاهش داده و سرمایهگذاری تازه را دشوار کرده است.
مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، ۲۸ آبان گفت در خانه با کاپشن و لباس میخوابد و چراغی روشن نمیکند.
واکنش شهروندان به این اظهارات از جمله در پیامهای رسیده به ایراناینترنشنال، با انتقاد از بحران انرژی و وضعیت معیشت همراه شد.
مخاطبی از مشهد نوشت: «ما کاپشنهایمان را فروختیم که بتوانیم یک شب نان بر سر سفره زن و بچهمان ببریم.»
شهروندی از تهران هم پرسید چند نفر از مردم توان خرید کاپشن ندارند و مخاطب دیگری گفت: «نان خالی هم برای خوردن پیدا نمیشود، آن را هم سهمیهبندی کردهاید.»
بخشی از پیامها نیز به گرمایش در مدارس مربوط بود.
شهروندی از مخاطبان پرسید آیا مدارس فرزندان و نوههای مقامها هم در سرما سیستم گرمایشی خاموش دارند؟
ایراناینترنشنال پیشتر گزارش داد دانشآموزانی با پتو در کلاس حاضر میشوند و به آنها گفته شده کلاس را با نفسهایشان گرم کنند.
یک شهروند هم از کرج با اشاره به منابع انرژی ایران، توصیه به پوشیدن کاپشن را نشانه ناکارآمدی در مدیریت این منابع دانست.
بازگشت خاموشیها در زمستان، وابستگی تولید برق به گاز و هشدار درباره کاهش تولید و اشتغال، ابعاد بحران انرژی در ایران را نشان میدهند.
همزمان با تشدید بحران سوخت و وخامت اوضاع اقتصادی در ایران، گزارشها و ویدیوهای رسیده از اعتصاب کامیونداران و رانندگان در شماری از شهرهای کشور حکایت دارند.
ویدیوی رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهد گروهی از کامیونداران در شیراز یکشنبه اول آذر دست از کار کشیدند.
کانال تلگرامی اتحادیه تشکلهای کامیونداران و رانندگان سراسر ایران نیز به نقل از اعضای خود، از اعتصاب رانندگان در شهرهای مختلف از جمله چابهار و دزفول خبر داد.
یکی از رانندگان در پیامی به اتحادیه نوشت: «ما اعتصاب کردیم بهخاطر این مسئولان بیلیاقت که به فکر کشور و مردم نیستن. با این وضع دیگه ما نمیتونیم ادامه بدیم.»
رانندهای دیگر در حمایت از اعتصاب به هزینه نگهداری کامیون اشاره کرد و گفت: «من از این وضعیت عاصی شدهام. ۴۰ لیتر روغن با پنج تا فیلتر شده ۶۲ میلیون تومان.»
یکی دیگر از رانندگان از همکارانش خواست برای دیدن نتیجه اعتصاب صبور باشند. او گفت: «حملونقل ما اونقدر بزرگ و گسترده است که اعتصاب در ۲۴ ساعت و ۴۸ ساعت اول خودش رو نشون نمیده. صبر کن. میدان ترهبار خالی میشه، بندر خالی میشه، کارخونهها میایستن.»
او افزود: «ما اکثریتیم، ما زیادیم، ما با همیم. فقط باید دو روز دندون روی جگر بذاریم تا همه بفهمن چرخ این مملکت با دست ماست.»
کرایههای ثابت و هزینههای افسارگسیخته
اتحادیه تشکلهای کامیونداران و رانندگان سراسر ایران ۳۰ آبان در بیانیهای حمایت «قاطع و کامل» خود را از اعتصاب سراسری اعلام کرد و از رانندگان سراسر کشور خواست از اول آذر به اعتصاب بپیوندند.
بر اساس این بیانیه، کرایههای حمل بار ثابت مانده و بهای روغن موتور، لاستیک و قطعات یدکی چند برابر شده است.
این اتحادیه افزایش هزینههای سوخت، بیمه، عوارض و تعمیرات و همچنین نبود امنیت شغلی و حمایت کافی از رانندگان را از دلایل دیگر اعتصاب برشمرد.
در این بیانیه آمده است: «این اعتصاب فریاد اعتراضی رانندگانی است که سالهاست زیر بار گرانی، بیعدالتی و بیتوجهی کمر خم کردهاند و دیگر تاب تحمل این شرایط طاقتفرسا را ندارند.»
ایمان آقایاری، تحلیلگر سیاسی، اول آذر در مصاحبه با ایراناینترنشنال گفت تداوم و پیوستگی این اعتراضها میتواند زمینه را برای همراهی دیگر گروههای صنفی فراهم کند.
او افزود حکومت از گسترش اعتراضها نگران است و میکوشد با تهدید، تطمیع و سرکوب، مانع پیوستن دیگر گروههای جامعه به این اعتراضها شود.
در روزهای اخیر، قطع برق در نقاط مختلف ایران از سر گرفته شده و گزارشها از شکلگیری صفهای طولانی در جایگاههای سوخت حکایت دارند.
در ماههای گذشته، سیاست خارجی تنشآفرین حکومت، ناکارآمدی مقامهای جمهوری اسلامی و فساد گسترده به وخامت اوضاع اقتصادی ایران دامن زده و تامین هزینههای روزمره را بهویژه برای کارگران و بازنشستگان دشوارتر کرده است.