مجازات یک روحانی در زندان به دلیل برگزاری جشن تولد برای شاهزاده
بر اساس اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، مجتبی صابری، روحانی خلعلباسشده و زندانی پادشاهیخواه، به دلیل برگزاری جشن تولد شاهزاده رضا پهلوی در زندان ساری، به زندان بهشهر منتقل شده است.
صابری که به ۳۸ ماه حبس محکوم شده، ۹ دیماه ۱۴۰۴ پس از سخنرانی در مراسم چهلم فرزاد خوشبرش بازداشت شد و چند ماه را در سلول انفرادی زندان تیرکلای ساری گذراند. او در دوران بازداشت تحت فشار و شکنجه قرار گرفته است.
این زندانی پادشاهیخواه که پیشتر نیز سابقه بازداشت و زندان داشته، پدر سه دختر خردسال است.
کانون نویسندگان ایران از تشدید سانسور، سقوط تیراژ کتاب، افزایش هزینههای نشر و تضییع حقوق نویسندگان و مترجمان در ایران خبر داد و هشدار داد که پیامدهای اقتصادی جنگ، بحران معیشتی اهل قلم را تشدید کرده و ادامه فعالیت ادبی مستقل را با خطر روبهرو ساخته است.
کمیسیون صنفی کانون نویسندگان ایران پنجشنبه ۱۴ آبان در گزارشی، تجربههای شماری از نویسندگان و مترجمان درباره وضعیت کار و زندگی اهل قلم در سالهای اخیر را که در پاسخ به فراخوان این کمیسیون گردآوری شده بود، بررسی و جمعبندی کرد.
بر اساس این گزارش، تشدید سرکوب، سانسور و نابرابری، نبود نظارت بر عملکرد اقتصادی ناشران و فقدان سازوکارهای شفاف در حوزه چاپ، نشر و توزیع کتاب، آسیبهای گستردهای به معیشت نویسندگان و مترجمان وارد کرده است.
تشدید سانسور و محدودیتهای انتشار کتاب
بهگزارش کانون نویسندگان، سختگیریها در صدور مجوز انتشار کتاب ادامه یافته و در مواردی تشدید شده و حتی برخی مجوزهای صادرشده نیز لغو شدهاند.
در یک نمونه، دو رمان که سالها در وضعیت بررسی و تعلیق بودند، پس از آغاز جنگ «غیرمجاز» اعلام شدند. مجموعه شعری نیز تنها پس از حذف کامل ۹ صفحه مجوز گرفت.
همچنین کتابی با سابقه انتشار حدود ۳۰ سال و سه نوبت چاپ، برای تجدیدچاپ با درخواست حذف جملهای درباره گرفتن دست همسر روبهرو شد.
بر اساس این گزارش، برخی ناشران از بیم ممیزی وزارت ارشاد، نویسندگان را به تغییر آثار پیش از ارسال برای دریافت مجوز وادار میکنند یا از پذیرش آنها خودداری میکنند؛ روندی که به گسترش خودسانسوری و محدود شدن آزادی آفرینش ادبی انجامیده است.
سانسور در ایران به حوزه کتاب محدود نیست. نوید محمدزاده، بازیگر و کارگردان ایرانی، ۱۱ آبان در پاسخ به پرسش خبرنگار ایراناینترنشنال گفت بهدلیل سانسور، تمایلی به اکران عمومی نخستین فیلم خود، «واقعا آدم خاصی نیستم»، در ایران ندارد و ترجیح میدهد آن را اثری شخصی بداند.
سقوط تیراژ و افزایش هزینههای نشر
بر اساس تجربههای ثبتشده، تیراژ معمول دو هزار نسخهای کتاب در دهههای گذشته، در یک نمونه به حدود ۲۰۰ نسخه کاهش یافته و در نمونهای دیگر، کتابی که قرار بود در ۲۰۰ نسخه منتشر شود، تنها در ۱۰۰ نسخه به چاپ رسیده است.
کانون نویسندگان افزایش هزینههای کاغذ و چاپ، حذف یارانه کتاب و کاغذ، آزادسازی قیمت کاغذ، کاهش قدرت خرید و محدودیتهای فرهنگی را از عوامل تشدید بحران نشر دانست.
در یک نمونه، قیمت کتابی طی یک هفته از ۸۰۰ هزار تومان به یک میلیون و ۶۰۰ هزار تومان رسید.
افزایش هزینهها همچنین تجدیدچاپ برخی آثار را متوقف کرده و در مواردی ناشران انتشار دوباره را به چاپ تکنسخهای بر اساس تقاضای خریداران منوط کردهاند؛ روشی که دسترسی عمومی به کتاب، اطلاع نویسندگان از تیراژ واقعی و دریافت حقالتالیف را با مشکل روبهرو میکند.
تضییع حقوق نویسندگان و مترجمان
این گزارش از انتقال هزینههای انتشار و ویراستاری به نویسندگان و مترجمان خبر داد.
برخی ناشران تنها آثاری را میپذیرند که هزینه انتشارشان را پدیدآورنده بپردازد و برخی نیز پس از اقدام برای دریافت مجوز، بدون توافق روشن با نویسنده یا مترجم، درباره تیراژ تصمیم میگیرند و سپس قرارداد میبندند.
در یک نمونه، ترجمهای پس از یک سال وقفه منتشر شد و مترجم برای حدود دو ماه کار، اندکی بیش از چهار میلیون تومان حق ترجمه دریافت کرد.
انتشار آثار در پلتفرمهای دیجیتال بدون اطلاع پدیدآورندگان، پرداخت نشدن یا کاهش حقالتالیف و حقترجمه آثار الکترونیک و خودداری برخی ناشران از ارائه گزارش فروش، از دیگر مشکلات مطرحشده است.
کانون نویسندگان بر شفافیت قراردادها و تیراژ، تضمین حقوق مادی و معنوی پدیدآورندگان، پرداخت منصفانه و بهموقع حقوق آنان و دسترسی به اطلاعات چاپ، تجدیدچاپ و فروش آثار تاکید کرد.
سانسور کتاب در ایران سابقهای طولانی دارد و پس از استقرار جمهوری اسلامی گستردهتر شده است.
شماری از نویسندگان ایرانی نیز در تیرماه ۱۴۰۳ با انتقاد از ممیزی کتاب، آن را عامل بیاعتمادی خوانندگان به ناشران داخلی و رونق بازار قاچاق کتاب دانستند و خواستار حذف کامل آن شدند.
پیامدهای جنگ بر زندگی و فعالیت اهل قلم
جنگ به خانه و محل کار برخی نویسندگان آسیب رسانده و موجب آوارگی آنان شده است. اضطراب ناشی از جنگ، قطع اینترنت، تعطیلی کارگاههای ادبی و اختلال در پژوهش و نگارش نیز بر کار و درآمد اهل قلم تاثیر گذاشته است.
افزایش هزینههای زندگی و کاهش قدرت خرید، درآمدهای فرهنگی را ناکافیتر کرده و برخی نویسندگان را به کاهش مخارج و شمار بیشتری را به روی آوردن به مشاغل غیرفرهنگی واداشته است.
کانون نویسندگان تاکید کرد بحران کنونی تنها پیامد جنگ و تحریم نیست و سانسور، قراردادهای ناعادلانه و مشکلات ساختاری نشر نیز در آن نقش دارند.
این نهاد هشدار داد این وضعیت، حیات ادبیات مستقل و سطح فرهنگی جامعه را تهدید میکند و رفع سانسور، آزادی انتشار آثار، حمایت از صنعت نشر و تضمین حقوق صنفی و اقتصادی اهل قلم را ضروری دانست.
سازمان عفو بینالملل از حکم یک دادگاه فدرال در فلوریدای آمریکا در خصوص ادامه رسیدگی به شکایت سه ایرانی علیه پرویز ثابتی، از مقامهای ارشد پیشین ساواک، به اتهام شکنجه، استقبال کرد.
این سازمان پنجشنبه ۱۴ آبان در بیانیهای نوشت دادگاه استدلال ثابتی را درباره پایان مهلت قانونی ثبت شکایت نپذیرفته و «تداوم سرکوب، ترس از اقدامات تلافیجویانه و پنهانکاری» را دلایلی موجه برای تمدید این مهلت تشخیص داده است.
بر اساس این بیانیه، قربانیان شکنجه «در هر دو دوره شاه و جمهوری اسلامی» از دسترسی به عدالت محروم بودهاند و تصمیم دادگاه فلوریدا «بستر گستردهتر بحران مستمر سرکوب و مصونیت از مجازات در ایران» را به رسمیت میشناسد.
عفو بینالملل تاکید کرد شکنجه بر اساس حقوق بینالملل جرم است و مجازات آن نباید مشمول مرور زمان شود. عاملان آن نیز باید فارغ از دیدگاههای سیاسی خود یا قربانیان، پاسخگو باشند.
مرکز عدالت و پاسخگویی (سیجِیاِی) ۱۳ آبان اعلام کرد حکم دادگاه راه را برای ورود پرونده ثابتی به مرحله رسیدگی ماهوی باز کرده است.
به گزارش این مرکز، دادگاه ترس شاکیان از اقدامات تلافیجویانه را «موجه» و همچنان پابرجا دانسته و بر همین اساس، تمدید مهلت طرح شکایت را پذیرفته است.
دادگاه فدرال آمریکا پیشتر در مرداد ۱۴۰۴، با صدور دو رای جداگانه، درخواستهای ثابتی را برای رد شکایت و بستن پرونده، رد کرده بود.
وکیلان ثابتی استدلال کرده بودند که شکایت مشمول مرور زمان شده و شاکیان مبنای کافی برای اثبات مسئولیت او در شکنجهها ارائه نکردهاند.
به گفته آنها، شاکیان، ثابتی را به شکنجه مستقیم متهم نکردهاند و کنترل موثر او بر عاملان شکنجه نیز در شکایت بهاندازه کافی تشریح نشده است.
وخامت شدید وضعیت حقوق بشر در ایران پس از انقلاب ۵۷
عفو بینالملل در ادامه بیانیه خود اعلام کرد «استفاده نظاممند از شکنجه در دوران شاه» را مستند کرده و بر اساس یافتههایش، وضعیت حقوق بشر پس از انقلاب ۱۳۵۷ بهشدت وخیمتر شده است.
این سازمان حکم اخیر دادگاه را حامل این پیام دانست که «دههها سرکوب و ترس نمیتواند سد راه عدالت شود» و دادگاهها همچنان میتوانند امکان دادخواهی قربانیان و پاسخگو کردن عاملان شکنجه را فراهم کنند.
عفو بینالملل این حکم را برای بازماندگان شکنجه در ایران، «چه در دوران شاه و چه در دوره جمهوری اسلامی»، امیدبخش دانست.
پرونده وارد مرحله جمعآوری شواهد میشود
مرکز عدالت و پاسخگویی اعلام کرد در مرحله بعدی پرونده، دو طرف برای حضور در دادگاه آماده میشوند و شواهد مربوط به اظهارات شاکیان درباره شکنجه، از جمله اسناد و شهادت شهود، را جمعآوری میکنند و در اختیار یکدیگر میگذارند.
به گفته این سازمان حقوق بشری، شاکیان باید موارد مطرحشده در شکایت خود را اثبات کنند و ثابتی نیز فرصت پاسخگویی خواهد داشت.
مرکز عدالت و پاسخگویی افزود نام شاکیان همچنان محرمانه میماند و هویت آنها تنها در چارچوب ضوابط سختگیرانه دادگاه در اختیار ثابتی قرار میگیرد.
گروه «همگرایی ایرانیان برای عدالت و پاسخگویی» اسفند ۱۴۰۳ خبر داد سه ایرانی مقیم آمریکا بهدلیل شکنجه در زندانهای دوران محمدرضا شاه پهلوی و تداوم آثار آن، از ثابتی شکایت کردند.
این سه زندانی سیاسی پیشین شکایت خود را ۲۲ بهمن ۱۴۰۳ در دادگاه فدرال اورلاندو در ایالت فلوریدا به ثبت رساندند.
آویزان کردن از سقف با مچهای بسته، بستن وزنه به اندام جنسی، شلاق، ضربوشتم و شکنجه با شوک الکتریکی از جمله مواردی است که شاکیان در شرح شکنجههای خود برشمردهاند.
مدیران چند بیمارستان خصوصی میگویند مطالبات معوق بیمهها و افزایش روزانه هزینه دارو و تجهیزات، نقدینگی مراکز درمانی را کاهش داده و توان ادامه ارائه خدمات را تحت فشار گذاشته است.
یک روزنامهنگار از ایران در روایتی از نشست مدیران بیمارستانهای غیردولتی، از فشار مالی بر مراکز درمانی خبر داد.
مدیر یک بیمارستان بزرگ در مرکز یک استان گفته است این مرکز با حدود ۳۵ بیمه پایه و تکمیلی، اداره رفاهی، بانک و نهاد قرارداد دارد، اما هیچ یک از آنها بدهی سال ۱۴۰۳ خود را تسویه نکردهاند.
به گفته او، بدهیهای بیمه دی و بیمه دانا از بقیه بیشتر است.
مدیر بیمارستان دیگری با بیش از ۱۲۰۰ نیروی درمانی و کارمند گفته است تورم، جایگزین کردن داروها و تجهیزات مصرف شده را دشوار کرده است.
او تاکید کرده است قیمت سرم رینگر طی سه سال ۶۰۰ درصد افزایش یافته است.
از سوی دیگر، قیمت انسولین و داروهای پرمصرف فشار خون در یک ماه گذشته تا ۵۰ درصد افزایش یافته است.
به گفته شماری از بازنشستگان، این داروها در مراکز درمانی تامین اجتماعی پیدا نمیشوند و آنان برای تهیه آنها به داروخانههای دیگر مراجعه میکنند.
مدیر یک بیمارستان خصوصی دیگر گفته است این مرکز برای ثبت قیمتهای جدید دارو واحدی جداگانه ایجاد کرده، چون به گفته او قیمتها هر روز تغییر میکنند، در حالی که تعرفههای درمانی، سالانه تعیین میشوند.
این بیمارستان بیش از ۳۰۰ تخت و نزدیک به ۲۰ اتاق عمل دارد.
مدیر آن گفته است این مرکز سودده نیست و درآمدش فقط هزینههای جاری و حقوق کارکنان را پوشش میدهد.
از سوی دیگر، مدیرعامل سازمان بیمه سلامت دوم آبان گفت از نیمه دوم سال ۱۴۰۳، تورم و رشد هزینهها میان منابع و مصارف این سازمان ناترازی ایجاد کرده است.
محمدمهدی ناصحی همچنین از ۴۲ هزار میلیارد تومان بدهی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به بیمه سلامت و نقد نشدن ۸۵ هزار میلیارد تومان سهام واگذارشده برای تسویه مطالبات خبر داد.
این ارقام به کل شبکه طرف قرارداد مربوط است و وضعیت بدهی هر بیمارستان را جداگانه نشان نمیدهد.
سازمان تامین اجتماعی ۱۲ آبان از پرداخت پنج هزار میلیارد تومان به داروخانههای خصوصی، پزشکان خانواده و مراکز درمانی دانشگاهی و خصوصی خبر داد اما اعلام این پرداخت روشن نمیکند که چه میزان از بدهیهای معوق به بیمارستانها باقی مانده است.
همزمان با ادامه گمانهزنیها درباره چشمانداز جنگ ایران و مذاکرات تهران و واشینگتن، وبسایت ایتالیایی کوئوتیدیانو ناتسیوناله از پرواز یک جت از رم به تهران و توقف هشتساعته آن در این شهر گزارش داد؛ سفری که هویت سرنشینان و هدف آن همچنان نامعلوم است.
این رسانه نوشت هواپیما ساعت دو بامداد سهشنبه ۱۲ آبان از فرودگاه چامپینو برخاست و پس از توقف در تهران، بدون آنکه توضیحی درباره ماموریتش ارائه شود، به مبدا بازگشت.
برخی رسانههای ایتالیایی نیز محل فرود این جت را فرودگاه مهرآباد تهران اعلام کردند.
«ایتامیلرادار»، وبسایت مستقل ایتالیایی متخصص در رصد پروازهای نظامی، جزییات این سفر را با بررسی دادههای عمومی پرواز مورد شناسایی قرار داد.
تحلیلگران با بررسی سیگنالهای فرستنده پاسخگوی هواپیما در پلتفرمهایی مانند «فلایترادار۲۴» و «ایدیاسبی اکسچنج»، شناسه پروازی ICVMN و کد الکترونیکی 300AB4 را یافتند. با این حال، این اطلاعات برای شناسایی قطعی هواپیما و سرنشینان آن کافی نبود.
به نوشته کوئوتیدیانو ناتسیوناله، رصد پروازهای مرتبط با ماموریتهای محرمانه، پیش از روشن شدن هدف آنها، اتفاق نامعمولی نیست؛ سیگنالهای هواپیماها را میتوان بهصورت لحظهای دریافت کرد، در حالی که هویت مسافران و دلیل سفر اغلب پس از پایان عملیات مشخص میشود.
این رسانه با اشاره به گمانهزنیهای محافل نظامی نوشت پرسش اصلی این است که چرا خبر پروازی که احتمالا قرار بوده محرمانه بماند، به این آسانی منتشر شده است.
همچنین روشن نیست اطلاعات مربوط به این سفر بهطور طبیعی درز کرده یا کسانی با هدف تاثیرگذاری بر تماسهای احتمالی دیپلماتیک، به انتشار آن دامن زدهاند.
سابقه پروازهای مرتبط با آزادی سالا و عابدینی
کوئوتیدیانو ناتسیوناله در توضیح پیشینه چنین پروازهایی به ماجرای بازگشت چچیلیا سالا، روزنامهنگار ایتالیایی، و آزادی محمد عابدینی نجفآبادی، مهندس ایرانی بازداشتشده به اتهام همکاری نظامی با سپاه پاسداران، اشاره کرد.
سالا ۱۹ دی ۱۴۰۳، پس از ۲۰ روز حبس در زندان جمهوری اسلامی، آزاد شد. چهار روز بعد، وزارت دادگستری ایتالیا دستور آزادی فوری عابدینی را صادر کرد.
همان روز، یک فروند فالکون ۹۰۰ حامل عابدینی که تحت تعقیب آمریکا بود، از فرودگاه لیناته میلان به مقصد تهران برخاست.
به نوشته این رسانه، پرواز مربوط به بازگرداندن سالا نیز پیش از روشن شدن جزییات ماموریت شناسایی شده بود.
فعالان حقوق بشر بازداشت شهروندان کشورهای غربی از سوی جمهوری اسلامی را «گروگانگیری حکومتی» میدانند و میگویند تهران از این روش برای فشار بر غرب و گرفتن امتیاز استفاده میکند.
کوئوتیدیانو ناتسیوناله در ادامه به تلاشهای ایتالیا برای باز نگه داشتن کانالهای ارتباطی با جمهوری اسلامی پرداخت.
آنتونیو تاجانی، وزیر خارجه ایتالیا، ۲۷ خرداد پس از یادداشت تفاهم واشینگتن و تهران، با عباس عراقچی، همتای خود در جمهوری اسلامی، گفتوگو کرد.
تاجانی در این تماس از آمادگی رم برای حمایت از مذاکرات با هدف بازگشایی تنگه هرمز سخن گفت و خواستار مهار حملات حزبالله لبنان به اسرائیل شد.
کوئوتیدیانو ناتسیوناله رویکرد ایتالیا را «گفتوگو با هر دو طرف» توصیف کرد.
وزیر خارجه ایتالیا همچنین ۱۰ تیر در مجلس نمایندگان تاکید کرد کشورش در حملات علیه جمهوری اسلامی مشارکت نداشته و اجازه استفاده از پایگاههای خود را برای حمله به ایران نداده است.
رم پیشتر در ۲۹ خرداد، سفارت و دفتر آژانس تجارت خارجی خود را در تهران بازگشایی کرده بود. خدمات کنسولی نیز از ۱۷ تیر از سر گرفته شد.
بر اساس آمار نهاد بیمه اعتبار صادراتی ایتالیا، ارزش صادرات این کشور به ایران در سال ۲۰۲۵ به ۴۴۶.۷ میلیون یورو رسید.
در ادامه تعاملات دیپلماتیک تهران و رم، علیاکبر رضایی، سفیر جدید جمهوری اسلامی در ایتالیا، بهتازگی رونوشت استوارنامه خود را به وزارت خارجه این کشور ارائه کرد.
کوئوتیدیانو ناتسیوناله در بخش پایانی گزارش خود پرسید افشای تماسهای احتمالی و محرمانه رم و تهران به سود چه کسی خواهد بود.
یک منبع دیپلماتیک به این رسانه گفت انتشار اطلاعات غیررسمی درباره این ماموریت میتواند «سوءظن» جمهوری اسلامی را برانگیزد و میانجیگری را دشوارتر کند.
کوئوتیدیانو ناتسیوناله چنین پیامدی را احتمالا به سود حامیان اقدام نظامی علیه جمهوری اسلامی در اسرائیل دانست و نگاهها را متوجه دولت بنیامین نتانیاهو کرد؛ آن هم در شرایطی که ترکیب پارلمان جدید، آینده سیاسی نخستوزیر کنونی اسرائیل را با ابهام روبهرو کرده است.
با این حال، این رسانه هیچ مدرکی درباره نقش دولت اسرائیل در انتشار اطلاعات این پرواز ارائه نکرد و هدف سفر و ارتباط احتمالی آن با تماسهای دیپلماتیک نیز همچنان روشن نیست.
قیمت انسولین و داروهای پرمصرف فشار خون در یک ماه گذشته تا ۵۰ درصد افزایش یافته است. بازنشستگان میگویند این داروها را در مراکز درمانی تامین اجتماعی پیدا نمیکنند و برای تهیه آنها به داروخانههای دیگر مراجعه میکنند.
خبرگزاری ایلنا پنجشنبه ۱۴ آبان به نقل از فعالان صنفی بازنشستگان نوشت افزایش قیمت داروهایی مانند انسولین، لوزارتان و تامسولوسین در کنار کمبود آنها، ادامه درمان را برای سالمندان دشوارتر کرده است.
به نوشته این خبرگزاری، تماسهای مستمریبگیران نیز از دسترسی نداشتن مراکز تامین اجتماعی به بسیاری از این داروها حکایت دارد.
در یک نمونه، سهم پرداختی یک بیمار برای خرید همان نسخه انسولین طی حدود ۵۰ روز بیش از ۲۴ برابر شد؛ در حالی که قیمت کل نسخه کمتر از ۴۰ درصد بالا رفته بود.
ایلنا نوشت که طبق «قانون الزام»، دارو و درمان بازنشستگان تامین اجتماعی باید رایگان باشد. با این حال، حسن صادقی، عضو هیات مدیره کانون بازنشستگان تامین اجتماعی تهران، به این خبرگزاری گفت سهمیه داروهای بیماریهای خاص برای مراکز تامین اجتماعی کاهش یافته و کمبودها در سه ماه اخیر تشدید شده است.
صادقی گفت افزایش قیمت داروها با مصوبه شورای عالی بیمه و خدمات درمانی انجام میشود و تامین اجتماعی باید هزینههای جدید را در بودجه خود لحاظ کند؛ اما این مبلغ نباید از بیمهشدگان و بازنشستگان گرفته شود.
او افزود بیماران برای یافتن دارو میان داروخانههای هلال احمر و ۱۳ آبان تهران سرگردان شدهاند.
همزمان، سازمان بیمه سلامت اعلام کرده است شماری از داروهای تزریقی و برخی سرمها از پوشش بیمهای در بخش سرپایی خارج شدهاند.
مدیرعامل این سازمان درباره نام داروها و میزان هزینهای که بیماران باید بپردازند توضیحی نداده است.
هزینه درمان، بازنشستگان را از ادامه مصرف دارو بازمیدارد
علیاکبر عیوضی، فعال حقوق بازنشستگان، به ایلنا گفت روند خروج داروها از پوشش بیمه به اقلام پرمصرف قند و فشار خون نیز رسیده است.
به گفته او، برخی بازنشستگان بهدلیل هزینه درمان، مراجعه به پزشک و تهیه دارو را متوقف کردهاند.
یک کارمند بیمارستان گفته است بعضی بیماران دارو را کمتر مصرف میکنند، نوع آن را عوض میکنند یا درمان را کنار میگذارند.
رییس جامعه پزشکان متخصص داخلی ایران هم گفته است هزینه ویزیت، دارو و آزمایش باعث شده برخی بیماران مراجعه به پزشک را به تعویق بیندازند یا خوددرمانی کنند.
در یک نمونه، مردی ۵۱ ساله گفته است با وجود درد دست و پا، بهدلیل هزینه ویزیت و تصویربرداری ارتوپدی، درمان را پیگیری نکرده است.
این روایت در کنار گفته بازنشستگانی که از عهده هزینه دارو برنمیآیند، نشان میدهد فشار مالی میتواند مراجعههای ضروری را هم متوقف کند.
افزایش قیمت فقط مبلغ پرداختی در داروخانه را بالا نمیبرد. کمبود دارو در مراکز درمانی و محدودیت پوشش بیمه نیز دسترسی بازنشستگان به درمان پیوسته را دشوارتر میکند.