گردهمایی هواداران جمهوریخواهان در شهر کلمبوس، اوهایو، برای دنبال کردن نتیجه انتخابات، ۱۲ آبان ۱۴۰۵، رویترز.
همزمان با برگزاری انتخابات میاندورهای آمریکا، دادگاههای فدرال در چند حکم، تلاشهای دولت برای اعمال فشار بر مقامهای انتخاباتی ایالتها به دلیل جلوگیری از رای دادن افراد فاقد تابعیت آمریکایی را محدود کردند. با این حال، برخی احکام قضایی نیز به سود دولت صادر شده است.
خبرگزاری رویترز در آخرین ساعات سهشنبه ۱۲ آبان به وقت شرق آمریکا گزارش داد در ساعتهای منتهی به آغاز رایگیری، قضات فدرال احکامی صادر کردند که بخشی از اقدامات دولت ترامپ برای مداخله در روند برگزاری انتخابات ایالتی را متوقف کرد.
در ماههای گذشته، همزمان با تلاش جمهوریخواهان برای حفظ اکثریت خود در هر دو مجلس کنگره، دولت ترامپ اقدامات خود را برای مقابله با رای دادن افراد فاقد تابعیت آمریکا تشدید کرده است.
ترامپ و متحدانش رای دادن این افراد را مشکلی گسترده در نظام انتخاباتی آمریکا توصیف میکنند، در حالی که شواهد موجود نشان میدهد چنین مواردی بسیار نادر است.
تلاشهای دولت در این زمینه بارها با مخالفت دادگاهها روبهرو شده است. قضات فدرال در احکام خود تاکید کردهاند دولت با ورود به حوزه مدیریت انتخابات، از اختیارات قانونیاش فراتر رفته است؛ مسئولیتی که بر اساس قانون اساسی آمریکا بر عهده ایالتها قرار دارد.
دادگاهها همچنین دریافتهاند فهرستهای تهیهشده از سوی دولت از افرادی که ادعا میشود بدون داشتن تابعیت آمریکا برای رای دادن ثبتنام کردهاند، حاوی اطلاعات نادرست است و میتواند شهروندانی را که از طریق فرایند قانونی تابعیت آمریکا را دریافت کردهاند، از حق رای محروم کند.
رد درخواست دولت ترامپ از سوی دیوان عالی و دادگاههای فدرال
تازهترین شکستهای حقوقی دولت ترامپ روز دوشنبه ۱۱ آبان رقم خورد.
یک قاضی فدرال در واشینگتن، دولت را از درخواست از مقامهای انتخاباتی کالیفرنیا برای شمارش نکردن آرای افراد درجشده در فهرست رایدهندگان مظنون به نداشتن تابعیت منع کرد.
قاضی دیگری نیز دولت را از ارسال چنین فهرستهایی به مقامهای انتخاباتی در سراسر آمریکا بازداشت.
این احکام پس از آن صادر شد که دیوان عالی آمریکا درخواست دولت ترامپ برای مداخله در پروندهای علیه مقامهای انتخاباتی کالیفرنیا را بهسرعت رد کرد.
وزارت دادگستری در این پرونده خواستار آن شده بود که آرای پستی بیش از ۲۰ هزار نفر در کالیفرنیا شمارش نشود؛ افرادی که دولت مدعی است ممکن است تابعیت آمریکایی نداشته باشند.
دیوید بکر، مدیر اجرایی مرکز نوآوری و پژوهش انتخاباتی، سازمانی غیرحزبی که به مقامهای انتخاباتی مشاوره میدهد، گفت دیوان عالی نیز مانند دادگاههای فدرال سراسر کشور، بر حاکمیت ایالتها در اداره انتخابات تاکید کرده است.
او افزود هر بار ادعاهای دولت درباره رای دادن افراد فاقد تابعیت مورد بررسی قضایی قرار گرفته، این ادعاها بهسرعت بیاساس از آب درآمده است.
وزارت دادگستری: تلاشها برای مقابله با تقلب انتخاباتی ادامه دارد
کرستن پلس، سخنگوی وزارت دادگستری آمریکا، ضمن ابراز ناامیدی از تصمیم دیوان عالی اعلام کرد این حکم به معنای پایان تلاشهای دولت نیست.
او گفت وزارت دادگستری ناظران انتخاباتی را به کالیفرنیا و دیگر نقاط کشور اعزام میکند تا بر رعایت قوانین فدرال نظارت کنند.
پلس همچنین تاکید کرد دولت به پیگرد قضایی عاملان تقلب انتخاباتی و استفاده از دیگر راهکارهای حقوقی ادامه خواهد داد تا اطمینان حاصل شود تنها شهروندان واجد شرایط آمریکایی رای میدهند.
احکام قضایی به سود دولت ترامپ
با وجود شکستهای پیاپی دولت در دادگاهها، همه احکام قضایی علیه آن نبوده است.
سهشنبه ۱۲ آبان، دادگاه تجدیدنظر حوزه نهم آمریکا با شش رای موافق در برابر پنج رای مخالف، حکم دادگاه بدوی را که دولت را از تهدید مقامهای انتخاباتی به پیگرد قضایی منع میکرد، لغو کرد.
حکم پیشین، دولت را از تهدید مقامهایی که از اجرای درخواستهای آن درباره رایدهندگان مظنون به نداشتن تابعیت خودداری میکردند، منع کرده بود.
رای قضات دادگاه تجدیدنظر در این پرونده بر اساس گرایشهای ایدئولوژیک آنان تقسیم شد.
سخنگوی وزارت دادگستری از این تصمیم استقبال کرد و گفت دادگاه اهمیت و قانونی بودن تلاشهای دولت برای حفاظت از سلامت انتخابات را به رسمیت شناخته است.
در پروندهای دیگر، یک قاضی فدرال در واشینگتن شامگاه دوشنبه درخواست انجمن ملی پیشرفت رنگینپوستان (NAACP) برای جلوگیری از اعزام نیروهای مجری قانون فدرال بهعنوان ناظر به مراکز رایگیری را رد کرد.
قاضی با استناد به تضمینهای وزارت دادگستری مبنی بر اینکه ناظران وابسته به نهادهای مجری قانون فدرال بدون سلاح و با پوشش اداری غیررسمی در مراکز رایگیری حضور خواهند یافت، این درخواست را نپذیرفت.
پلس نیز ادعاهای مربوط به حضور نیروهای مجری قانون فدرال در مراکز رایگیری را «ترسآفرینی» توصیف کرد.
پرونده قضایی درباره نتیجه انتخابات سنا در آلاسکا
در همین حال، رسیدگی به یکی دیگر از پروندههای مهم انتخاباتی همچنان ادامه دارد.
وزارت دادگستری از یک دادگاه تجدیدنظر خواسته است شکایت این وزارتخانه را که با هدف جلوگیری از تایید نتیجه انتخابات مجلس سنا در آلاسکا مطرح شده بود، دوباره به جریان بیندازد.
این شکایت به شرایطی مربوط است که دن سالیوان، سناتور جمهوریخواه کنونی آلاسکا، با اختلاف اندکی شکست بخورد.
وزارت دادگستری استدلال کرده است که حضور نامزد دیگری با نام خانوادگی مشابه سالیوان در برگههای رای میتواند موجب سردرگمی رایدهندگان شود.
ترامپ که همچنان بهاشتباه مدعی است شکست او در انتخابات ریاستجمهوری سال ۲۰۲۰ نتیجه تقلب بوده، مدتهاست مقامهای انتخاباتی ایالتها را به کوتاهی در جلوگیری از تقلب متهم میکند.
متحدان او پس از انتخابات سال ۲۰۲۰ بیش از ۶۰ شکایت قضایی برای به چالش کشیدن نتیجه انتخابات مطرح کردند که هیچیک به تغییر نتیجه انتخابات منجر نشد.
جیمز تالاریکو، نامزد دموکرات مجلس سنای آمریکا از ایالت تگزاس، روز دوشنبه ۱۱ آبان، در آخرین گردهمایی انتخاباتی خود پیش از انتخابات میاندورهای آمریکا در شهر آستین تگزاس. عکس: رویترز
جیمز تالاریکو، نامزد حزب دموکرات، در انتخابات مجلس سنای آمریکا در ایالت تگزاس، کن پکستون، نامزد مورد حمایت دونالد ترامپ، را شکست داد و به نخستین دموکراتی تبدیل شد که از سال ۱۹۹۴ تاکنون در انتخاباتی سراسری در این ایالت پیروز شده است.
این پیروزی که در آخرین دقایق سهشنبه ۱۲ آبان به وقت محلی اعلام شد، به ۳۲ سال ناکامی دموکراتها در انتخابات سراسری ایالتی تگزاس پایان داد و موقعیت این حزب را در رقابت برای به دست گرفتن کنترل مجلس سنای آمریکا تقویت کرد.
تگزاس از پایگاههای اصلی حزب جمهوریخواه به شمار میرود و دونالد ترامپ در انتخابات ریاستجمهوری سال ۲۰۲۴ با اختلاف ۱۴ واحد درصد در این ایالت پیروز شده بود.
تالاریکو که چهار دوره نماینده مجلس ایالتی تگزاس بوده است، در یکی از پرهزینهترین رقابتهای انتخاباتی سنای آمریکا به پیروزی رسید. جمهوریخواهان بیش از ۳۱۶ میلیون دلار برای حفظ این کرسی هزینه کردند.
هواداران جیمز تالاریکو، نماینده دموکرات مجلس ایالتی تگزاس و نامزد مجلس سنای آمریکا، روز سهشنبه ۱۲ آبان در شهر آستین تگزاس. عکس: رویترز
این سیاستمدار دموکرات در آغاز رقابتهای درونحزبی، در مقایسه با کالین آلرد، نماینده پیشین کنگره و نامزد دموکراتها در انتخابات سنای سال ۲۰۲۴، شانس کمتری برای پیروزی داشت. با این حال، آلرد از رقابت برای سنا کنارهگیری کرد تا بار دیگر برای ورود به مجلس نمایندگان نامزد شود.
تالاریکو سپس در انتخابات مقدماتی حزب دموکرات، جزمین کراکت، عضو مجلس نمایندگان آمریکا و همکار پیشین خود در مجلس ایالتی تگزاس، را شکست داد و نامزد نهایی این حزب شد.
در سوی دیگر رقابت، کن پکستون، دادستان کل تگزاس، با حمایت ترامپ توانست جان کورنین، سناتور جمهوریخواه این ایالت، را در دور دوم انتخابات مقدماتی شکست دهد.
رهبران حزب جمهوریخواه کورنین را نامزدی قدرتمندتر برای رقابت نهایی با دموکراتها میدانستند، اما حمایت ترامپ از پکستون مسیر انتخابات را تغییر داد.
پکستون در دوران مسئولیت خود بهعنوان دادستان کل تگزاس، بیش از ۱۰۰ شکایت قضایی علیه دولت جو بایدن مطرح کرده بود. او همچنین با جنجالهای حقوقی و سیاسی متعددی، از جمله استیضاح در سال ۲۰۲۳ و پرونده اتهام تقلب در معاملات اوراق بهادار، روبهرو بوده است.
پیروزی تالاریکو در شرایطی به دست آمد که جمهوریخواهان پیش از انتخابات میاندورهای با ۵۳ کرسی در برابر ۴۷ کرسی دموکراتها و مستقلهای همسو با آنان، اکثریت مجلس سنا را در اختیار داشتند.
دموکراتها برای بازپسگیری کنترل این مجلس به افزایش خالص چهار کرسی نیاز دارند و پیروزی در تگزاس، ایالتی که دههها در کنترل جمهوریخواهان بوده، دستاوردی مهم برای این حزب در مسیر دستیابی به اکثریت سنا محسوب میشود.
والاستریت ژورنال گزارش داد جمهوری اسلامی برای مختل کردن تردد کشتیها و انتقال نفت از خلیج فارس، به تاکتیکهای جنگ نامتقارن از جمله استفاده از پهپادهای زیردریایی حامل مواد منفجره، مینهای چسبان و قایقهای کوچک برای شناسایی اهداف روی آورده است.
این روزنامه سهشنبه ۱۲ آبان به نقل از مقامهای منطقهای، شرکتهای امنیتی و کارشناسان نظامی نوشت تهران میکوشد با این روشها، موقعیت تضعیفشده خود در جنگ را تقویت کند، کنترل تنگه هرمز را بار دیگر به دست گیرد و در مذاکرات به بنبسترسیده با واشینگتن، فشار بر دولت دونالد ترامپ را افزایش دهد.
بر اساس این گزارش، نیروهای جمهوری اسلامی در هفتههای گذشته علاوه بر بهکارگیری پهپادهای زیرآبی حامل مواد منفجره، نارنجکهای راکتی شلیک کرده و با استفاده از قایقهای کوچک، مواد منفجره را به بدنه کشتیهای تجاری متصل کردهاند.
بخشی از این حملات، شناورهایی را هدف قرار میدهند که وظیفه انتقال نفت از خلیج فارس به نفتکشهای منتظر را بر عهده دارند.
گرگوری برو، تحلیلگر ارشد مسائل ایران و انرژی در گروه اوراسیا، به والاستریت ژورنال گفت جمهوری اسلامی با ادامه این حملات میتواند خطر کشتیرانی و هزینه حملونقل را بالا نگه دارد و مانع کاهش قیمت جهانی نفت شود.
پهپادهای زیردریایی و مینهای چسبان؛ ابزارهای تازه حمله به کشتیها
به گفته مقامهای کشورهای حاشیه خلیج فارس، جمهوری اسلامی از اواخر ماه اوت با استفاده از شناورهای بدون سرنشین زیرآبی حامل مواد منفجره، به چندین کشتی تجاری حمله کرده است.
این روزنامه با اشاره به اینکه «مقامهای تهران تاکنون ماهیت دقیق این حملات را تایید نکردهاند» نوشت خودداری از اعلام جزئیات احتمالا بخشی از تلاش جمهوری اسلامی برای ایجاد این تصور است که تنگه هرمز همچنان با مینهای دریایی تهدید میشود.
سپاه پاسداران در هفتههای اخیر بارها مدعی شده است کشتیهای تجاری بر اثر برخورد با مینهای کارگذاشتهشده از سوی نیروهایش آسیب دیدهاند.
با این حال، مقامهای کشورهای حاشیه خلیج فارس معتقدند این ادعاها با هدف ایجاد وحشت در میان شرکتهای کشتیرانی و تردیدافکنی درباره موفقیت عملیات مینروبی آمریکا مطرح میشود.
بر اساس این گزارش، یکی دیگر از روشهای مورد استفاده جمهوری اسلامی، نصب مینهای چسبان بر بدنه کشتیهاست؛ روشی که نیروهای حکومت ایران پیشتر در سال ۲۰۱۹ نیز به استفاده از آن متهم شده بودند.
بر اساس گزارش مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا، در یکی از حملات اخیر در آبهای شمال عمان، یک قایق کوچک به یک نفتکش نزدیک شد و دو وسیله انفجاری را بالاتر از خط آب به بدنه آن متصل کرد.
انفجار این مواد باعث آتشسوزی در موتورخانه نفتکش شد و آن را بهطور موقت از کار انداخت.
فایننشالتایمز نیز پیشتر از حمله به نفتکش «لوئیز ۱» با مینهای چسبان خبر داده بود. کارشناسان امنیت دریایی هشدار دادهاند بازگشت این روش میتواند شرکتهای کشتیرانی را از عبور از تنگه هرمز منصرف کند.
استفاده از قایقهای کوچک بهجای رادارهای ساحلی
والاستریت ژورنال در بخش دیگری از گزارش خود به تغییر روشهای شناسایی کشتیها از سوی جمهوری اسلامی پرداخته است.
به گفته گرگوری برو، در پی حملات مکرر آمریکا به رادارهای ساحلی ایران، نیروهای جمهوری اسلامی بیش از گذشته به دیدهبانهای انسانی متکی شدهاند.
در این روش، سرنشینان قایقهای کوچک که بهطور مخفیانه در میان شناورهای ماهیگیری پرتعداد تنگه هرمز فعالیت میکنند، کشتیهای عبوری را زیر نظر میگیرند و اطلاعات مربوط به موقعیت آنها را به نیروهای مسئول حملات موشکی و پهپادی منتقل میکنند.
به گفته کارشناسان، شناسایی و مختل کردن چنین فعالیتهایی برای نیروهای آمریکایی دشوارتر از مقابله با سامانههای راداری ثابت است.
یک مقام عرب آگاه از حملات جمهوری اسلامی نیز گفت این قایقها اغلب در نزدیکی مناطقی مشاهده شدهاند که کشتیهای تجاری هدف حمله قرار گرفتهاند.
این تغییر تاکتیک در شرایطی رخ داده که آمریکا در جریان جنگ بخش بزرگی از نیروی دریایی جمهوری اسلامی را منهدم کرده است. این موضوع به نوشته والاستریت ژورنال، احتمالا استفاده از شناورهای غیرنظامی را برای نیروهای حکومت ایران ضروریتر کرده است.
ایراناینترنشنال پیشتر در گزارشی اختصاصی در ۱۱ تیر خبر داده بود سپاه پاسداران نیروهای ویژهای را در امتداد سواحل خلیج فارس مستقر کرده است تا شناورهای عبوری از مسیر جنوبی تنگه هرمز را پیشاپیش شناسایی کنند.
بر اساس اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، این نیروها از پستهای دیدهبانی زمینی، تجهیزات دریایی و سامانههای هوایی برای جمعآوری اطلاعات استفاده میکردند.
عکس آرشیوی، قایقهای کوچک ماهیگیری در تنگه هرمز
گسترش حملات به کشتیهای غیرنفتی
به نوشته والاستریت ژورنال، با افزایش حجم نفت عبوری از تنگه هرمز، جمهوری اسلامی دامنه حملات خود را نیز گسترش داده است.
این حملات دیگر به نفتکشها محدود نیست و کشتیهای کانتینربر، فلهبر و حامل گاز را نیز شامل میشود. همچنین برخی شناورهای لنگرانداخته در بخشهای دیگر خلیج فارس و خارج از محدوده تنگه هرمز هدف قرار گرفتهاند.
آلسیو پاتالانو، کارشناس جنگ دریایی در کینگز کالج لندن، گفت: «ایران میتواند با هزینهای اندک خسارت قابلتوجهی وارد کند. در عین حال، امکان انجام حملات از نقاط متعدد ساحلی، شناسایی و جلوگیری از آنها را برای نیروهای آمریکایی دشوارتر و زمانبرتر میکند.»
افزایش حملات در حالی است که جمهوری اسلامی پیشتر نیز تهدید کرده بود با کشتیهایی که بدون هماهنگی تهران از تنگه هرمز عبور کنند، مقابله خواهد کرد.
محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، ۱۵ شهریور از ایجاد آنچه «منطقه ممنوعه تحریمی» در اطراف تنگه هرمز خواند، خبر داد و تهدید کرد شناورهایی که دستور توقف نیروهای حکومت ایران را نادیده بگیرند، همراه با مالکانشان تحریم خواهند شد.
تلاش برای ایجاد ناامنی با وجود حضور نظامی آمریکا
حملات جمهوری اسلامی در شرایطی ادامه دارد که آمریکا برای حفاظت از تردد کشتیها و انتقال نفت از تنگه هرمز، تقریبا هر روز عملیات نظامی انجام میدهد.
دولت ترامپ تاکید دارد کنترل این آبراه را در اختیار گرفته و نیروهای آمریکایی نیز اعلام کردهاند تنگه هرمز از مینهای ایرانی پاکسازی شده است.
با وجود این، حملات به کشتیهای تجاری در ماه اکتبر به بالاترین سطح خود از زمان آغاز جنگ رسید.
مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا بیش از ۳۵ حادثه را در ماه اکتبر ثبت کرده و دستکم پنج شناور نیز در روزهای نخست نوامبر هدف قرار گرفتهاند.
رویترز پیشتر گزارش داده بود که افزایش حملات بخشی از تلاش تهران برای کند کردن روند بهبود کشتیرانی و حفظ فشار بر بازارهای جهانی انرژی، بهویژه در آستانه انتخابات میاندورهای آمریکا، است.
گزارش تازه والاستریت ژورنال نشان میدهد جمهوری اسلامی، با وجود آسیبهای گسترده به توان دریایی و زیرساختهای نظامی خود، همچنان میکوشد از طریق حملات محدود اما مداوم، هزینه و خطر عبور کشتیها از تنگه هرمز را افزایش دهد.
به این ترتیب، هدف این تاکتیکها تنها آسیب رساندن به کشتیهای مشخص نیست، بلکه ایجاد ناامنی و بازداشتن شرکتهای کشتیرانی از استفاده از مسیرهای عبوری تحت حفاظت آمریکا نیز بخشی از راهبرد تهران به شمار میرود.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، گفت ایالات متحده برنامه فوری برای حمله به ایران ندارد، اما برای اقدام نظامی در صورت لزوم آماده است. او با ابراز رضایت از وضعیت کنونی تقابل با جمهوری اسلامی، گفت مذاکره غیرمستقیم با تهران درباره سرنوشت ذخایر اورانیوم غنیشده در جریان است.
ترامپ سهشنبه ۱۲ آبان، در یک مصاحبه تلفنی ششدقیقهای با روزنامه فایننشالتایمز، وضعیت آمریکا در قبال ایران را اینطور توصیف کرد: «به نظر میرسد به هر آنچه میخواهیم میرسیم.»
او در پاسخ به پرسشی درباره اشارههای بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، به احتمال حمله در روزهای پایانی هفته جاری گفت: «من آمادهام، ما آمادهایم. دست به ماشه و آمادهایم تا اگر لازم باشد اقدامی کنیم، اما شاید اصلا دلیلی برای این کار وجود نداشته باشد.»
رییسجمهوری آمریکا در عین حال تاکید کرد برنامه حمله احتمالی را از پیش اعلام نمیکند.
این سخنان ادامه مواضعی است که ترامپ در آستانه انتخابات میاندورهای آمریکا بیان کرده بود. او ۱۱ آبان در گفتوگو با کانال ۱۲ اسرائیل گفت برای اقدام نظامی عجله ندارد و بر ادامه فشار اقتصادی بر تهران تاکید کرد. در گفتوگو با نیویورکپست نیز گفته بود نمیخواهد جنگ ایران به درگیری طولانیمدتی مانند جنگ ویتنام تبدیل شود.
ترامپ در گفتوگوی ۱۱ آبان خود با فاکسنیوز نیز احتمال دستیابی به توافق را بسیار زیاد دانست، اما هشدار داد اگر توافقی حاصل نشود، درگیریها ممکن است به جنگی گسترده تبدیل شود. او گفت توافق را ترجیح میدهد تا جان افراد زیادی نجات یابد.
«شش ماه است که نجنگیدهایم»
ترامپ در مصاحبه با فایننشال تایمز بار دیگر گفت آمریکا عملا در حال جنگ با ایران نیست. او با اشاره به حملات بمبافکنهای بی۲ گفت آمریکا توان بالقوه هستهای ایران را نابود کرده و سپس در عملیات «خشم حماسی» نیز جمهوری اسلامی را هدف قرار داده است.
او افزود: «اگر خوب فکر کنید، خیلی وقت است که واقعا با آنها نجنگیدهایم؛ شش ماه، شاید هم بیشتر.»
ترامپ همچنین گفت وضعیت کنونی را جنگی مانند جنگ اوکراین یا جنگهای جهانی اول و دوم نمیداند.
او پیشتر در گفتوگو با فاکسنیوز نیز از تعبیر «جنگ بسیار محدود» استفاده کرده و گفته بود آمریکا در آغاز ضربه سختی به جمهوری اسلامی زده و اکنون تهران را در موقعیتی قرار داده که میخواهد.
مذاکره درباره سرنوشت اورانیوم غنیشده
فایننشال تایمز در روایت خود از مصاحبه به نقل از ترامپ نوشت مذاکرات غیرمستقیم با جمهوری اسلامی درباره «سرنوشت ذخیره حدود هزار پوندی» معادل تقریبا ۴۵۰ کیلوگرم، اورانیوم غنیشده ادامه دارد.
ترامپ که از این ذخیره با عنوان «غبار هستهای» یاد میکند، گفت با وجود اینکه به باور او این مواد زیر صدها تن سنگ قرار دارد، از باقی ماندن آن در آنجا راضی نیست.
او افزود: «این یکی از موضوعاتی است که با آنها در میان میگذاریم. اما میدانید، در حال گفتوگو هستیم و خواهیم دید نتیجه چه خواهد شد.»
اظهارات او درباره ادامه گفتوگوها در حالی مطرح شد که اکسیوس پیشتر به نقل از منابع منطقهای گزارش داده بود میانجیهای قطری پیشنویسی برای اقدامات اعتمادساز سهروزه تهیه کردهاند تا زمینه ازسرگیری مذاکرات مستقیم تهران و واشینگتن فراهم شود. بر اساس آن گزارش، میانجیها منتظر پاسخ دو طرف بودند.
این صحبتها از سوی ترامپ در حالی مطرح میشود که محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، سهشنبه ۱۲ آبان با انتشار پستی در ایکس نوشت: «پاسخ آمریکا به حقوق و مطالبات ایران قانعکننده نبود و آنها باید کامل و صریح هفت شرط ایران را پاسخ داده و به آن عمل کنند.»
رضایت از فشار حداکثری و طرد اقتصادی
ترامپ در مصاحبه با فایننشال تایمز گفت محاصره بنادر ایران توانسته است اقتصاد جمهوری اسلامی را فلج کند. او همچنین گفت اکنون نفت بیشتری نسبت به دوران پیش از جنگ از تنگه هرمز عبور میکند و وضعیت کنونی را «فوقالعاده» توصیف کرد.
تاکید بر تاثیر فشار اقتصادی نیز در سخنان پیشین او تکرار شده بود. ترامپ در گفتوگو با فاکسنیوز گفته بود اقتصاد ایران بهدلیل اقدامات آمریکا در حال فروپاشی است و جمهوری اسلامی در موقعیت مناسبی برای مذاکره قرار ندارد.
اکسیوس ۱۲ آبان در گزارشی از اختلافنظر مشاوران رییسجمهوری آمریکا بر سر سه گزینه توافق، ازسرگیری جنگ یا ادامه فشار اقتصادی خبر داده بود.
به نوشته اکسیوس، ونس و استیو ویتکاف، فرستاده ویژه کاخ سفید، ترامپ را به توافق ترغیب میکنند، اما پیت هگست، وزیر دفاع، مانند نتانیاهو خواهان ازسرگیری حملات است. مارکو روبیو، وزیر خارجه، اسکات بسنت، وزیر خزانهداری، و جان رتکلیف، رییس سیا، نیز از ادامه فشار اقتصادی و حفظ وضعیت «نه جنگ، نه توافق» حمایت میکنند.
وعده کاهش قیمت انرژی و خوشبینی انتخاباتی
مصاحبه ترامپ با فایننشال تایمز چند ساعت پیش از پایان رایگیری در انتخابات کنگره انجام شد. این روزنامه نوشت نگرانی رایدهندگان از تورم و افزایش قیمت سوخت پس از آغاز جنگ با ایران، بر فضای انتخابات سایه انداخته است.
ترامپ در این گفتوگو پیشبینی کرد قیمت انرژی پس از انتخابات میاندورهای بهشدت کاهش خواهد یافت.
امید به پیشرفت در مذاکرات تهران و واشینگتن، در روزهای اخیر قیمت هر بشکه نفت برنت را بیش از ۱۰ دلار کاهش داد و به حدود ۱۰۴ دلار رساند. با این حال، میانگین قیمت بنزین در آمریکا روز سهشنبه به بالاترین سطح ثبتشده در روز برگزاری انتخابات میاندورهای در تاریخ آمریکاست.
ترامپ در این مصاحبه همچنین از پیروزی جمهوریخواهان در انتخابات ابراز اطمینان کرد و گردهماییهای انتخاباتی خود را موفقیتآمیز خواند.
ترامپ در بخش دیگری از مصاحبه از پیشرفت مذاکرات صلح اوکراین و روسیه ابراز امیدواری کرد و گفت «فکر میکنم هر دو طرف به نقطهای رسیدهاند که بگویند بیایید توافق کنیم.»
فایننشال تایمز نوشت مذاکرهکنندگان اوکراینی چنین خوشبینیای را ابراز نکردهاند.
نیویورکتایمز بهنقل از مقامهای آمریکایی و منطقهای گزارش داد اسرائیل اطلاعاتی در اختیار آمریکا قرار داده که بر اساس آن، جمهوری اسلامی در حال بررسی استفاده از سلاحهای شیمیایی علیه دشمنان خود است.
این روزنامه سهشنبه ۱۲ آبان نوشت برخی مقامهای آمریکایی این اطلاعات را بخشی از کارزار فشار دولت بنیامین نتانیاهو برای متقاعد کردن کاخ سفید به ازسرگیری عملیات گسترده نظامی علیه حکومت ایران میدانند.
در مقابل، گروهی دیگر با اشاره به هشدارهای متعدد اخیر درباره آمادگی تهران برای حمله به منافع آمریکا، بر ضرورت جدی گرفتن این تهدیدها تاکید دارند.
اسرائیل بخشی از این اطلاعات را با مقامهای کشورهای حاشیه خلیج فارس نیز در میان گذاشته است.
یک مقام منطقهای به نیویورکتایمز گفت اسرائیل به این کشورها گفته جمهوری اسلامی برای عملیاتی کردن سلاحهای شیمیایی خود میکوشد، اما شواهدی ارائه نداده و دولتهای خلیج فارس هم این ارزیابیها را جدی ندانستهاند.
این گزارش در حالی منتشر میشود که گمانهزنیها درباره مذاکرات تهران و واشینگتن و چشمانداز جنگ ایران بالا گرفته است.
محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، ۱۲ آبان پاسخ آمریکا به خواستههای حکومت ایران را «قانعکننده» ندانست و بازگشایی تنگه هرمز را به تحقق شروط هفتگانه تهران منوط کرد.
ارزیابی اسرائیل از تهدید شیمیایی و اختلافنظر در آمریکا
بهنوشته نیویورکتایمز، مقامهای اسرائیلی در گفتوگوهای دو هفته گذشته با نهادهای اطلاعاتی و دیگر مقامهای آمریکایی، تهدید سلاحهای شیمیایی جمهوری اسلامی را فوریتر از تلاش تهران برای دستیابی به سلاح هستهای توصیف کردهاند.
مقامهای آمریکایی گفتند نهادهای اطلاعاتی اسرائیل بر این باورند که حکومت ایران با سرعت در حال توسعه فناوری لازم برای نصب این سلاحها روی موشک یا انتقال مخفیانه آنها به اسرائیل یا کشوری دیگر برای انجام حمله است.
با این حال، افرادی که در جریان اطلاعات تازه قرار گرفتهاند، درباره زمان لازم برای بهکارگیری سلاح شیمیایی از سوی تهران و میزان اثرگذاری آن دیدگاههای متفاوتی دارند.
بهگفته کارشناسان تسلیحاتی و مقامهای آمریکایی، نصب سلاح شیمیایی روی موشک بالستیک چندان دشوار نیست. چالش اصلی، اطمینان از پخش موثر عامل شیمیایی است.
انتقال مخفیانه بمب از مرز نیز دشواریهای خود را دارد و استفاده از پهپاد برای حمل این سلاحها از دیگر گزینههای احتمالی است.
نیویورکتایمز نوشت در جامعه اطلاعاتی آمریکا درباره توسعه سلاحهای شیمیایی در ایران اختلافنظر چندانی وجود ندارد، ولی اینکه رهبران جمهوری اسلامی به استفاده از آنها روی بیاورند، محل بحث جدی است.
دانا استرول، مقام ارشد سیاستگذاری خاورمیانه پنتاگون در دولت جو بایدن، گفت بیش از دو دهه است که ذخیرهسازی مواد و اجزای مورد نیاز برای ساخت سلاحهای شیمیایی در ایران شناسایی شده، اما جمهوری اسلامی هرگز از این سلاحها استفاده نکرده است.
استرول افزود ممکن است جمهوری اسلامی با احساس تهدید علیه موجودیت خود، از آستانه استفاده «مستقیم و تهاجمی از این سلاحهای غیرمتعارف» عبور کرده باشد.
ایراناینترنشنال دیماه ۱۴۰۴ از تلاش حکومت ایران برای استفاده از عوامل شیمیایی و بیولوژیک در کلاهک جنگی موشکهای بالستیک دوربرد خبر داده بود.
مواضع آمریکا درباره سلاحهای شیمیایی جمهوری اسلامی یا قصد تهران برای ساخت آنها، سابقهای چنددههای دارد.
جمهوری اسلامی در سال ۲۰۰۳ اذعان کرد در جریان جنگ ایران و عراق توانمندیهای شیمیایی ایجاد کرده بود، ولی گفت بعدا آنها را برچیده است.
آمریکا در سالهای اخیر در ارزیابیهای اطلاعاتی سالانه خود، از احتمال ادامه تحقیق و توسعه در این زمینه در ایران سخن گفته است.
در گزارش سال ۲۰۲۴ دفتر مدیر اطلاعات ملی آمریکا آمده بود جمهوری اسلامی «احتمالا قصد دارد تحقیق و توسعه عوامل شیمیایی و بیولوژیک را با اهداف تهاجمی ادامه دهد».
نتانیاهو ۱۷ تیر نسبت به ادامه تهدیدات حکومت ایران هشدار داد و اعلام کرد جمهوری اسلامی «قطعا» سلاح شیمیایی در اختیار دارد.
انتشار گزارش نیویورکتایمز با افزایش حضور نظامی ایالات متحده در منطقه همزمان شده است. ارتش آمریکا در هفتههای اخیر حجم گستردهای از تسلیحات را در منطقه مستقر کرده است.
ناوها، جنگندهها و بمبافکنهای این کشور آمادهاند تا در صورت صدور دستور دونالد ترامپ پس از انتخابات میاندورهای، مجموعهای از حملات شدید را در مدتی نسبتا کوتاه علیه جمهوری اسلامی انجام دهند.
بهگزارش نیویورکتایمز، اوایل نوامبر، برابر با اواسط آبان، با شبهای بدون ماه همراه است؛ شرایطی که ارتش آمریکا ترجیح میدهد از تاریکی آن برای اجرای حملات بهره ببرد.
این روزنامه همچنین نوشت بحث تهدید شیمیایی جمهوری اسلامی برای برخی مقامهای آمریکایی یادآور اطلاعات نادرست سال ۲۰۰۲ درباره سلاحهای کشتارجمعی عراق است.
بغداد تا آن زمان برنامههای هستهای، شیمیایی و بیولوژیک خود را عمدتا کنار گذاشته یا متوقف کرده بود. با این حال، نهادهای اطلاعاتی ایالات متحده به دولت جورج دبلیو بوش اطمینان داده بودند که ارزیابی آنها درباره برخورداری عراق از این سلاحها «خدشهناپذیر» است.
پیشتر «مرکز مطالعات راهبردی بگین-سادات» دانشگاه بار-ایلان اسرائیل گزارش داده بود جمهوری اسلامی ممکن است در شرایطی که در ساخت سلاح هستهای ناکام مانده، بهدنبال تقویت چشمگیر ظرفیتهای خود در حوزه تسلیحات شیمیایی و بیولوژیک باشد.
این اندیشکده هشدار داده بود چنین روندی میتواند تهدیدی برای اسرائیل، منطقه و مردم ایران به شمار آید.