خبرگزاری ایلنا گزارش داد دست‌کم ۵۸ کارگر از اول تا ۲۵ مهر در حوادث مرتبط با کار جان باخته‌اند. این آمار از ریزش معادن و گازگرفتگی تا سقوط از ارتفاع و حوادث کارخانه‌ها و مزارع را در بر می‌گیرد و پرسش‌هایی جدی درباره ایمنی محیط‌های کار مطرح می‌کند.
ایلنا سه‌شنبه ۲۸ مهر تاکید کرد این آمار بر اساس اخبار منتشرشده در رسانه‌ها گردآوری شده و تصویری کامل از حوادث کار در کشور ارائه نمی‌دهد. از این رو، نمی‌توان شمار واقعی جان‌باختگان یا سهم دقیق بخش‌های مختلف اقتصادی از این حوادث را بر پایه آن مشخص کرد.
این گزارش در حالی منتشر می‌شود که طی ماه‌های اخیر، افزایش تورم و بیکاری در کنار کاهش قدرت خرید، به دشوارتر شدن شرایط معیشتی کارگران در ایران انجامیده است.
از ریزش معدن تا سقوط از درخت
در میان این حوادث، ریزش خاک در معدن مس سونگون، ریزش دیواره تونل معدن منگنز ونارچ و حادثه معدن روباز خاک کاشی اردکان از خسارت‌بارترین حوادث بوده‌اند. گازگرفتگی نیز جان کارگران را گرفته است.
در یکی از این حوادث، سه کارگر ۲۵ مهر در چاهی در روستای قره‌حسنلوی ارومیه جان باختند؛ رویدادی که خطر کار در فضاهای بسته و ضرورت رعایت اصول ایمنی را یادآوری می‌کند.
کارگران فصلی کشاورزی نیز از این حوادث در امان نبوده‌اند. واژگونی خودروهای حامل کارگران، سیلاب و سقوط هنگام برداشت گردو از جمله موارد ثبت‌شده به شمار می‌روند.
بر اساس گزارشی که ۸ مهر منتشر شد، از آغاز فصل برداشت گردو در همدان، ۱۴۴ کارگر بر اثر سقوط از درخت مصدوم شدند و سه نفر از آنان جان خود را از دست دادند.
در صنعت نیز دو کارگر در کاشمر و شهرک صنعتی توس هنگام کار با دستگاه پرس و میکسر جان باختند و کارگری در شهرک صنعتی بوعلی دلیجان دچار قطع عضو شد.
ایلنا ۳۰ شهریور درباره وضعیت ایمنی کارگران گزارش داده بود بحران اقتصادی، افزایش نرخ ارز و دشواری تامین تجهیزات ایمنی، جان کارگران معادن زغال‌سنگ را بیش از پیش به خطر انداخته است.
قربانیانی که در آمار دیده نمی‌شوند
ایلنا با اشاره به وضعیت کارگران غیررسمی، فصلی، اتباع خارجی و افراد بی‌شناسنامه، آنان را «قربانیان نامرئی حوادث کار» خواند.
مقایسه آمار سازمان تامین اجتماعی و پزشکی قانونی در سال‌های ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۴ از اختلاف چشمگیر شمار جان‌باختگان حکایت دارد؛ اختلافی که نشان می‌دهد بخشی از آسیب‌های شغلی ممکن است در برخی آمارها دیده نشود.
یکی از نمونه‌های این خلاء آماری، سقوط دو کارگر تبعه خارجی از ارتفاع در شهرک صنعتی پایتخت در ایوانکی است که خبر آن ۱۶ مهر منتشر شد.
ایلنا با اشاره به این رخداد تاکید کرد بررسی حوادث کار نباید تنها به کارگران دارای پوشش بیمه محدود شود، به‌ویژه آنکه اطلاعات موجود درباره کارگران خارجی و فصلی، از جمله کسانی که هنگام رفت‌وآمد به محل کار در تصادفات جاده‌ای جان می‌بازند، برای ارائه تصویری دقیق از وضعیت این گروه‌ها کافی نیست.
پیش‌تر در ۱۰ شهریور، ایلنا کارگران بلوچ فاقد شناسنامه را «فرودست‌ترین قشر طبقه کارگر ایران» توصیف کرد و نوشت آنها در سخت‌ترین مشاغل با کمترین دستمزد و مزایا کار می‌کنند و حتی امکان اعتراض به «استثمار» خود را ندارند.
ناامنی شغلی و ضعف نظارت ایمنی
شهرام غریب، کارشناس ایمنی صنایع، در گفت‌وگو با ایلنا، فرسودگی تجهیزات، فشار اقتصادی، ناامنی شغلی، ضعف کنترل خطراتی مانند سقوط و گازگرفتگی، و ناتوانی سازمان‌ها در درس‌گرفتن از حوادث پیشین را پنج عامل مهم دانست که نقش آنها در حوادث کار باید مورد بررسی قرار گیرد.
ایلنا در تشریح تاثیر فشارهای اقتصادی بر ایمنی محیط کار نوشت تحریم‌ها و نوسانات ارزی تامین تجهیزات استاندارد را دشوارتر کرده‌اند.
با این حال، غریب تاکید کرد مشکلات اقتصادی نباید به توجیهی برای نادیده گرفتن خطرات محیط کار تبدیل شوند.
او با اشاره به ماده ۸۵ قانون کار که رعایت مقررات حفاظت فنی و بهداشت کار را الزامی کرده است، گفت واگذاری فعالیت‌ها به پیمانکاران نباید موجب کاهش نظارت بر شرایط ایمنی و مسئولیت‌پذیری در قبال حوادث احتمالی شود.
این کارشناس همچنین افزود: «کارگر باید بتواند بدون ترس و نگرانی از هرگونه پیامد، از جمله تنبیه یا اخراج، خطر را گزارش کند و خودش عاملی برای جلوگیری از وقوع حادثه باشد.»
غریب ادامه داد: «باید از خطر جلوگیری کنیم. خطر هرگز به صفر نمی‌رسد و از طرف دیگر، ایمنی ۱۰۰ درصد هم امکان‌پذیر نیست. اما می‌توانیم توازن منطقی ایجاد کنیم و این آمار وحشتناک را به اعداد بسیار کمتر برسانیم.»
توقف تجارت در گذرگاه‌های گبد-ریمدان و تفتان، کامیون‌ها و محموله‌های دو طرف را بلاتکلیف گذاشته است. این اختلال در زمانی رخ داده است که با محدود شدن مسیرهای دریایی برای ایران، بار بیشتری به جاده‌ها منتقل شده و ظرفیت مرز ریمدان از پیش زیر فشار بوده است.
تا سه‌شنبه ۲۸ مهر، تجارت کالا از این دو گذرگاه متوقف بود، اما گزارش‌ها از ادامه تردد مسافران در گبد-ریمدان حکایت داشت.
پاکستان این توقف را اقدامی موقت برای تقویت امنیت و مقابله با قاچاق اعلام کرد.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، گفت مبادلات به‌دلیل مسایل فنی و ضرورت تدابیر احتیاطی متوقف شده و دو کشور برای رفع مشکل در تماس هستند.
افغانستان‌اینترنشنال ۲۵ مهر به نقل از منابع محلی گزارش داد پاکستان گذرگاه مسافری تفتان در مرز ایران را به‌طور موقت بسته و محدودیت‌های امنیتی در برخی دیگر از گذرگاه‌های مرزی استان بلوچستان اعمال کرده است.
پیش از جنگ و محاصره بنادر جنوبی ایران به‌وسیله ارتش ایالات متحده و اختلال در مسیرهای دریایی، بیش از ۸۰ درصد تجارت خارجی کشور از دو بندر جنوبی «رجایی» و «خمینی» انجام می‌شد.
انتقال بخشی از کالاها به مسیر زمینی، صف کامیون‌ها و هزینه حمل را افزایش داد؛ گرچه این راه‌ها ظرفیت جایگزینی تجارت دریایی را ندارند.
صف کامیون‌ها از پیش طولانی بود
در روزهای پیش از توقف اخیر، رسانه‌ها در ایران از صف شدن حدود سه هزار کامیون در ریمدان و معطلی ۲۰ تا ۳۰ روزه برخی رانندگان خبر دادند.
ظرفیت محدود پذیرش در سمت پاکستان و الزام به تخلیه بار از کامیون ایرانی و انتقال آن به کامیون پاکستانی، از عوامل کندی عبور و افزایش هزینه‌ها بوده است.
در یکی از بخشنامه‌های صنفی مردادماه نیز از تخلیه و بارگیری نشدن ناوگان ایرانی در خاک پاکستان و کندی انتقال بار خبر داده شده بود.
توقف تازه، خطر خواب کامیون و زیان صاحبان کالا را بیشتر از گذشته می‌کند.
مخاطبی در همین زمینه برای ایران‌اینترنشنال نوشت: «از تمام کامیون‌داران می‌خواهم که بار به سمت مرزها نیاورند. آن‌قدر وضعیت خراب است که از دیشب تا خود روز ۲۸ مهر هنوز صف طولانی و عظیم کامیون‌ها در حال برگشت هستند. مرز بسته است و در حال خالی شدن. نیایید!»
مخاطب دیگری هم همین خواسته را تکرار کرد و از کامیون‌داران خواست به سمت مرزها مراجعه نکنند.
ادامه رایزنی‌ها برای بازگشایی
عبدالسلیم حوت، مدیر بازارچه مرزی ریمدان، ۲۶ مهر گفت رایزنی با مقام‌های پاکستانی برای رفع موانع ادامه دارد و محموله‌های فسادپذیر در اولویت رسیدگی قرار گرفته‌اند.
یک مقام ایالت بلوچستان نیز از پیشرفت مذاکرات و احتمال بازگشایی قریب‌الوقوع گذرگاه‌ها خبر داد، اما تا زمان تنظیم این گزارش، زمان مشخصی برای ازسرگیری تجارت اعلام نشد.
دو کشور پیش‌تر هدف‌گذاری کرده بودند مبادلات سالانه را به ۱۰ میلیارد دلار برسانند.
توقف مرزی، مشکلات بانکی و محدودیت ظرفیت جابه‌جایی کالا تحقق این هدف را دشوارتر کرده است.
توقف تجارت در گذرگاه‌های ایران و پاکستان هم‌زمان با تشدید فشار اقتصادی واشینگتن بر تهران رخ داده است.
آمریکا تهدید کرده کشورها و شرکت‌هایی را که با جمهوری اسلامی همکاری مالی و تجاری دارند، هدف تحریم قرار می‌دهد.
در همین زمینه، معصومه طاهرخانی، تحلیلگر اقتصادی، توقف تجارت با پاکستان را در چارچوب فشار آمریکا برای محدود کردن مسیرهای کسب درآمد ارزی جمهوری اسلامی ارزیابی کرده است.
مدیرعامل ایران‌ایر می‌گوید از ۱۳۰ تا ۱۴۰ هواپیمایی که در ایران عملیاتی بودند، ۳۰ تا ۴۰ فروند در جنگ از بین رفتند و ۷۰ تا ۸۰ هواپیما نیز هدف حمله قرار گرفتند.
نورنیوز، رسانه نزدیک به شورای عالی امنیت ملی، سه‌شنبه ۲۸ مهر گزارش داد طاهر عبدالحی، مدیرعامل هواپیمایی جمهوری اسلامی، در نشستی خبری درباره وضعیت ناوگان این شرکت گفته است از مجموع «سیصد و خرده‌ای» هواپیمای موجود در کشور، ۱۳۰ تا ۱۴۰ فروند امکان پرواز دارند.
به گفته عبدالحی، ۳۰ تا ۴۰ هواپیما در جنگ آمریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی «امحا» شدند و ۷۰ تا ۸۰ فروند نیز هدف قرار گرفتند.
حملات مشترک آمریکا و اسرائیل به ایران از صبح شنبه ۹ اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد؛ رویدادی که به جنگی گسترده‌تر انجامید و با حملات متقابل جمهوری اسلامی به اسرائیل و اهدافی در منطقه همراه شد.
عبدالحی درباره تفاوت میزان خسارت به هواپیماها در این جنگ گفت موشک به برخی هواپیماها اصابت کرده و در بدنه آنها حفره ایجاد کرده، اما هواپیمای ایران‌ایر «پودر شده است».
ارقام ارائه شده از سوی عبدالحی با گفته‌های پیشین دیگر مقام‌های جمهوری اسلامی متفاوت است. مقصود اسعدی سامانی، دبیر انجمن شرکت‌های هواپیمایی، پیش‌تر خسارت جدی به حدود ۲۰ هواپیما را برآورد کرده بود و محمدرضا رضایی کوچی، رییس کمیسیون عمران مجلس، از آسیب‌دیدن حدود ۵۰ فروند و انهدام ۱۰ هواپیما خبر داده بود.
دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، ۲۷ خرداد در حاشیه نشست گروه هفت گفت آمریکا در جنگ اخیر بین یک‌ونیم تا دو تریلیون دلار به جمهوری اسلامی خسارت زده و ایران برای بازسازی به سرمایه‌گذاری نیاز دارد.
او در همان نشست گفت آمریکا پولی برای بازسازی در اختیار تهران نمی‌گذارد.
پیامدهای تحریم و محدودیت‌های بین‌المللی
عبدالحی همچنین از پیامد تحریم‌ها و محدودیت‌های بین‌المللی برای ایران‌ایر گفت. این محدودیت‌ها، به گفته او، دسترسی شرکت به هواپیما، قطعات و منابع مالی را دشوار کرده و بخشی از بازارهای درآمدزای آن را از دسترس خارج کرده است.
صنعت هوانوردی ایران سال‌هاست با محدودیت در خرید هواپیما و قطعات، تعمیر و نگهداری و دریافت خدمات در فرودگاه‌های خارجی روبه‌روست.
اظهارات تازه مدیرعامل ایران‌ایر در شرایطی مطرح می‌شود که کاهش شمار هواپیماهای آماده‌پرواز، در کنار تحریم‌ها و خسارت‌های جنگ، بر توان شرکت‌های هواپیمایی برای حفظ پروازها و درآمدزایی فشار می‌آورد.
میزان خسارت نهایی و شمار هواپیماهایی که پس از تعمیر می‌توانند به ناوگان بازگردند، در اظهارات و گزارش منتشرشده، روشن نشده است.
در حالی که دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، از مذاکره با مسکو درباره ایران خبر داده است، سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، در تهران با محسن رضایی، عباس عراقچی و مسعود پزشکیان دیدار و بر ادامه همکاری با جمهوری اسلامی تاکید کرد.
ترامپ دوشنبه ۲۷ مهر گفت علاوه بر مذاکرات پایان جنگ اوکراین، با روسیه درباره ایران نیز گفت‌وگو می‌کند. او «کمک محدود» مسکو به جمهوری اسلامی را مثبت ارزیابی کرد.
هم‌زمان، سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، دوشنبه ۲۷ مهر به تهران سفر و با شماری از مقام‌های جمهوری اسلامی دیدار کرد.
او پست از دیدار و گفت‌وگو با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در یک نشست خبری مشترک، حملات آمریکا و اسرائیل به جمهوری اسلامی را محکوم کرد و گفت: «ما آمادگی کامل داریم که برای رسیدن به یک راه‌حل کمک کنیم.»
وزیر امور خارجه روسیه از بازگشت تدریجی متخصصان روس به نیروگاه اتمی بوشهر خبر داد و بر ادامه همکاری در پروژه‌های انرژی و حمل‌ونقل، از جمله راه‌آهن رشت–آستارا، تاکید کرد. او همچنین گفت حجم تجارت دو کشور در سال گذشته ۲۱ درصد افزایش یافته است.
لاوروف در عین حال خواستار بازگشت وضعیت خلیج فارس و تنگه هرمز به شرایط پیش از بحران و تضمین تکرار نشدن حملات شد و از تلاش میانجیگران حمایت کرد.
وزیر امور خارجه روسیه همچنین بر ادامه همکاری با تهران تاکید کرد و گفت: «ما در جنگ برای مردم ایران کمک بشردوستانه ارسال کردیم و محصولات غذایی را همچنان ارسال می‌کنیم.»
لاوروف با اشاره به رشد ۲۱ درصدی تجارت دو کشور در سال گذشته، از همکاری در پروژه‌های نفت و گاز و راه‌آهن رشت–آستارا سخن گفت. او همچنین از پزشکیان برای شرکت در اجلاس گاز در روسیه دعوت کرد.
لاوروف پیش از سفر به تهران، ۲۶ مهر در منامه در نشست وزیران امور خارجه روسیه و شورای همکاری خلیج فارس شرکت کرده بود. در این نشست، کشورهای عضو شورا از مسکو خواستند برای ترغیب تهران به گفت‌وگو و بازگرداندن امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز نقش فعال‌تری ایفا کند.
لاوروف در تهران بار دیگر طرح روسیه برای امنیت جمعی در خلیج فارس را مطرح کرد و گفت این طرح بر مشارکت جمهوری اسلامی و شش کشور عربی عضو شورای همکاری استوار است و هدف آن اعتمادسازی و دستیابی به توافق‌های مشترک برای تامین امنیت منطقه است.
عراقچی: روابط تهران و مسکو راهبردی است
عراقچی در این نشست روابط دو کشور را راهبردی خواند و گفت این روابط پس از اجرایی شدن موافقت‌نامه جامع راهبردی ابعاد تازه‌ای پیدا کرده است.
او مذاکرات با لاوروف را «بسیار ثمربخش» توصیف کرد و گفت دو طرف درباره جنگ اوکراین، تحولات خلیج فارس و قفقاز و راه‌های گسترش همکاری‌های اقتصادی و سیاسی گفت‌وگو کردند.
وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی تاکید کرد: «دیدگاه مشترک ما این است که مسائل منطقه راه‌حل نظامی ندارد و باید از طریق سیاسی دنبال شود.»
عراقچی ناامنی تنگه هرمز را نتیجه حملات آمریکا و اسرائیل دانست و از نگرانی تهران درباره تحولات امنیتی دریای خزر و حمله به کشتی‌ها در این دریا گفت.
او همچنین تاکید کرد تهران و مسکو در مخالفت با سیاست‌های یک‌جانبه آمریکا اتفاق نظر دارند و همکاری در بریکس و سازمان همکاری شانگهای را ادامه می‌دهند.
لاوروف نیز درباره طرح روسیه برای امنیت جمعی در خلیج فارس گفت این طرح بر مشارکت کشورهای ساحلی، شامل جمهوری اسلامی و شش کشور عربی عضو شورای همکاری خلیج فارس، استوار است و هدف آن اعتمادسازی و دستیابی به توافق‌های مشترک برای تامین امنیت منطقه است.
قدردانی پزشکیان از حمایت روسیه
مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی، عصر ۲۷ مهر در دیدار با لاوروف از مواضع و همراهی روسیه در جریان جنگ قدردانی کرد و خواستار ادامه حمایت‌های متقابل و تقویت هماهنگی سیاسی و دیپلماتیک شد.
بر اساس گزارش ایرنا، پزشکیان گفت امیدوار است در سفر آینده‌اش به مسکو، توافق‌های دو کشور در حوزه انرژی، حمل‌ونقل و نیروگاه‌ها با ساز و کار اجرایی و زمان‌بندی مشخص پیش برود.
او با انتقاد از حملات آمریکا و اسرائیل گفت این حملات در زمانی صورت گرفت که جمهوری اسلامی در مسیر گفت‌وگوی دیپلماتیک قرار داشت و افزود: «جمهوری اسلامی ایران نمی‌پذیرد که کشوری با اتکا به قدرت و ابزارهای فشار، اراده و خواسته‌های خود را بر دیگر ملت‌ها تحمیل کند.»
پزشکیان همچنین گفت جمهوری اسلامی با کشورهای منطقه «هیچ اختلاف بنیادینی» ندارد و آماده حل مسائل از طریق گفت‌وگو و ساز و کارهای منطقه‌ای است. لاوروف نیز در این دیدار بر گسترش همکاری‌های نفت و گاز، انرژی، حمل‌ونقل و هماهنگی در دریای خزر تاکید کرد.
دیدار با محسن رضایی
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، نیز از دیدار محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت جمهوری اسلامی، و سرگئی لاوروف خبر داد و نوشت رضایی در این بر اراده تهران برای تحکیم همکاری‌های با مسکو تاکید کرد.
براساس این گزارش، رضایی با استقبال از ایده‌ها و ابتکارهای روسیه برای گسترش همکاری‌های متنوع دو کشور، تصریح کرد پروژه‌های مشترک اقتصادی میان ایران و روسیه مانند تکمیل کریدورهای راهبردی، آثار ثبات‌ساز منطقه‌ای دارد.
به‌وزیر امور خارجه روسیه نیز با تاکید بر حمایت کشورش از ابتکارها و منافع جمهوری اسلامی در مجامع بین‌المللی ازجمله در شورای امنیت سازمان ملل و شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی گفت چشم‌انداز همکاری‌های ایران و روسیه گسترده و همه‌جانبه است.
اوکراین و گازوئیل در پس‌زمینه رایزنی‌ها درباره ایران
این دیدارها در شرایطی انجام شد که ترامپ برای کاهش قیمت سوخت در آمریکا با روسیه بر سر عرضه گازوئیل توافق کرده و ۲۴ مهر نیز اجرای مجموعه‌ای از تحریم‌ها و تعرفه‌های جدید علیه مسکو را تعلیق کرده بود.
ترامپ در دفاع از رویکردش به روسیه، ۲۶ مهر گفته بود نمی‌خواهد مسکو را از میز مذاکرات صلح اوکراین دور کند و می‌خواهد کمک محدود روسیه به جمهوری اسلامی نیز در همین سطح باقی بماند.
او همچنین حملات اوکراین به پالایشگاه‌های روسیه را عامل آسیب به بازار گازوئیل آمریکا و زیان کشاورزان، دامداران و کسب‌وکارها دانست.
در مقابل، ولودیمیر زلنسکی، رییس‌جمهوری اوکراین، توافق گازوئیلی واشینگتن و مسکو را محکوم کرد و گفت این توافق درآمد بیشتری برای ادامه جنگ در اختیار روسیه می‌گذارد، بی‌آنکه پیامدهای بحران تنگه هرمز را بر بازار جهانی جبران کند.
لاوروف نیز در نشست خبری تهران، در پاسخ به پرسشی درباره بحران انرژی و جنگ ایران، اروپا را مسئول بی‌ثباتی بازار جهانی انرژی دانست و گفت ولادیمیر پوتین، رییس‌جمهوری روسیه، خواهان ثبات قیمت‌ها برای برنامه‌ریزی بلندمدت است.
شماری از شهروندان در پیام‌هایی به ایران‌اینترنشنال از قطع یارانه و کالابرگ، محرومیت از افزایش کمک‌هزینه معیشتی و کاهش موجودی کالابرگ‌های شارژشده خبر دادند.
افراد دارای معلولیت، بازنشستگان، بیکاران و زنان سرپرست خانوار از جمله کسانی هستند که می‌گویند با وجود مشکلات شدید اقتصادی، از دریافت حمایت‌های دولتی محروم شده‌اند.
برخی مخاطبان همچنین از اختلال در سامانه ثبت‌نام افزایش کالابرگ و ابهام در معیارهای تعیین مشمولان انتقاد کردند.
یکی از مخاطبان نابینای ایران‌اینترنشنال گفت با وجود نداشتن شغل و درآمد، هفت ماه است مستمری و کمک‌هزینه معیشتی او به‌دلیل انتقال پرونده از یک استان به استان دیگر قطع شده است.
او توضیح داد پیش از قطع این پرداخت‌ها، ماهانه دو میلیون و ۱۰۰ هزار تومان مستمری و دو میلیون تومان کمک‌هزینه معیشتی دریافت می‌کرد، اما اکنون تنها ۴۰۰ هزار تومان یارانه نقدی و یک میلیون تومان اعتبار کالابرگ دارد.
این شهروند افزود: «نه درآمدی دارم، نه شغلی دارم، نه کاری دارم. هفت ماه است مستمری و معیشتی من کاملا قطع شده است.»
او همچنین درباره سامانه ثبت‌نام افزایش کالابرگ گفت گزینه‌ای برای ثبت درآمد کمتر از ۲۰ میلیون تومان وجود ندارد و متقاضیان ناچارند یکی از سه گزینه درآمد ۲۰ میلیون تومان، بالای ۲۰ میلیون تومان یا بالای ۴۰ میلیون تومان را انتخاب کنند.
به گفته این شهروند، چنین سازوکاری می‌تواند باعث ثبت اطلاعات نادرست درباره درآمد افراد کم‌درآمد شود.
او این روند را به «اعتراف اجباری» تشبیه کرد و خواستار بررسی نحوه ثبت اطلاعات در سامانه شد.
اختلال سامانه و محرومیت از افزایش کالابرگ
شهروندی از شاهرود گفت: «به ما می‌گویند برای افزایش مبلغ کالابرگ ثبت‌نام کنید، اما به هر کافی‌نتی مراجعه می‌کنیم، می‌گویند سایت بسته است.»
یک معلم رسمی از تهران نیز نوشت با وجود قرار داشتن در دهک دوم درآمدی، هر بار برای ثبت‌نام کالابرگ اقدام کرده، با پیام «دسترسی امکان‌پذیر نیست» روبه‌رو شده است.
شهروند دیگری گفت هنگام ثبت‌نام برای افزایش کالابرگ، سامانه او را مشمول این افزایش تشخیص نداده است، در حالی که نه خانه دارد و نه خودرو.
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت جمهوری اسلامی، ۲۱ مهر اعلام کرد ۴۰ میلیون نفر از اقشار کم‌درآمد و خانوارهای تحت پوشش سازمان‌های حمایتی مشمول افزایش ۵۰۰ هزار تومانی اعتبار کالابرگ الکترونیکی هستند.
با این حال، پیام‌های شهروندان نشان می‌دهد شماری از افراد نیازمند حمایت مشمول این افزایش نشده‌اند.
یک کارگر با اشاره به حقوق پایه ۱۸ میلیون تومانی خود گفت به‌دلیل قرار گرفتن در دهک درآمدی بالا، از دریافت کالابرگ محروم شده است.
او از عملی نشدن وعده اختصاص درآمد افزایش قیمت بنزین به کالابرگ انتقاد کرد.
شهروندی از اصفهان که پس از ۲۲ سال سابقه کار، چهار ماه است بیکار شده، نوشت علاوه بر محدودیت در دریافت بیمه بیکاری، طرح افزایش کالابرگ نیز به او تعلق نگرفته است.
این شهروند افزود به او اعلام کرده‌اند به‌دلیل حقوق پیشین بالای ۱۰۰ میلیون تومان، تنها ۵۰ درصد آن را برای شش ماه به‌عنوان بیمه بیکاری دریافت خواهد کرد.
کاهش موجودی کالابرگ پس از شارژ
شماری از مخاطبان ایران‌اینترنشنال خبر دادند اعتبار کالابرگ آنها پس از افزایش اولیه، دوباره کاهش یافته است.
یکی از شهروندان گفت: «از کالابرگ استعلام گرفتم، شب یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان بود، اما روز بعد به یک میلیون تومان کاهش یافت.»
مخاطب دیگری نوشت ساعت ۱۲ شب ۱۵ مهر، موجودی کالابرگش سه میلیون تومان بود، اما ساعت ۱۰ صبح هنگام خرید، فروشنده اعلام کرد تنها دو میلیون تومان اعتبار دارد.
او گفت این کاهش اعتبار مربوط به کالابرگ فرد دارای معلولیت بوده است.
خبرگزاری ایلنا پیش‌تر گزارش داده بود کمک‌هزینه معیشتی بسیاری از افراد دارای معلولیت، به بهانه «فقدان بودجه» سازمان بهزیستی از خرداد قطع شده است و حق پرستاری و کمک‌هزینه لوازم بهداشتی هم با تاخیر پرداخت می‌شود.
معاون سازمان بهزیستی هشتم خرداد گفته بود بیش از ۸۰ درصد افراد مشمول حمایت‌های این سازمان، در دهک‌های پایین درآمدی قرار دارند.
علاوه بر افراد تحت پوشش بهزیستی و افراد دارای معلولیت، سایر اقشار کم‌درآمد نیز با مشکل مشابهی در زمینه حذف کمک‌های معیشتی مواجه شده‌اند.
مخاطبی از کرج گفت یک میلیون تومان از اعتبار کالابرگ خانواده سه‌نفره‌اش کم شده است.
یک بازنشسته هم خبر داد هیچ مبلغی به کالابرگ او اضافه نشده است.
اعتراض به قطع حمایت‌ها
یک زن سرپرست خانوار گفت ماه‌هاست یارانه و کالابرگ خانواده چهار‌نفره‌اش قطع شده است.
شهروندی دیگر نوشت افزایش ۵۰۰ هزار تومانی کالابرگ نباید به ثبت‌نام در مهلتی چندروزه مشروط شود و تاکید کرد حمایت معیشتی از مردم از وظایف دولت است.
مخاطبی نیز با اشاره به مشکلات اقتصادی گفت حکومت به‌تدریج گروه‌هایی از مردم را از خدمات رفاهی، بیمه و کالابرگ محروم می‌کند.
پیش‌تر شماری از بیماران خاص و صعب‌العلاج به ایران‌اینترنشنال گفته بودند مبالغی که برای تامین دارو، جراحی و دیگر هزینه‌های درمان در حساب نگه می‌دارند یا جابه‌جا می‌کنند، گردش مالی بالا تلقی شده و در ارزیابی وضعیت اقتصادی آنان تاثیر گذاشته است.
این موضوع به افزایش دهک درآمدی و قطع یارانه یا پوشش بیمه‌ای برخی از این بیماران منجر شده است.
شهروندان در پاسخ به سوال ایران‌اینترنشنال در اینستاگرام درباره اعتراضات فرانسه، این رویداد را فرصتی برای بازخوانی نقش تاریخی این کشور در تحولات ایران، به‌ویژه انقلاب سال ۱۳۵۷ دانستند. کنایه به مواضع دیپلماتیک دولت‌ها و استفاده از واژه «کارما» نیز از مضامین برجسته این واکنش‌هاست.
بررسی نزدیک به سه هزار کامنت ثبت‌شده زیر پست این پرسش، نشان می‌دهد برای شمار قابل توجهی از شهروندان، رویدادهای فرانسه با تجربه سیاسی و تاریخی ایران تفسیر می‌شود.
از خاطره انقلاب ۵۷ و انتقاد از سیاست‌های غرب تا نارضایتی از واکنش‌های بین‌المللی به سرکوب معترضان ایرانی، موضوع اصلی بسیاری از پاسخ‌ها نه صرفا اعتراض‌های فرانسه، بلکه رابطه پرتنش میان تجربه ایرانیان و سیاست‌های کشورهای غربی است.
در این میان، طنز و کنایه به ابزاری برای بیان خشم، اعتراض و بازخوانی گذشته تبدیل شده است.
شماری از مخاطبان نیز بر حق اعتراض، تفاوت شرایط سیاسی فرانسه و ایران و امکان اعتراض بدون مواجهه با سرکوب مرگبار در کشورهای آزاد تاکید کرده‌اند.
فرانسه و انقلاب ۵۷؛ گذشته‌ای که فراموش نشده است
یکی از محورهای پررنگ در نظرات شهروندان، یادآوری اقامت روح‌الله خمینی در فرانسه در ماه‌های منتهی به انقلاب ۱۳۵۷ و نقش این کشور در تحولات آن دوره است.
بسیاری از پاسخ‌دهندگان، ناآرامی‌های فرانسه را با اشاره به همان تجربه تاریخی تفسیر کرده‌اند و معتقدند این کشور اکنون با پیامد سیاست‌هایی مواجه شده که پیش‌تر در قبال ایران در پیش گرفته بود.
مخاطبی نوشت: «فرانسه باید چوب چندین دهه حمایت از گروه‌های تندرو، از جمله اسلام‌گرایان، چپ‌ها و کمونیست‌ها را بخورد.»
مخاطب دیگری با اشاره به انقلاب در ایران گفت: «اعتراضات در فرانسه دقیقا تداعی‌کننده سال ۵۷ در ایران است.»
شهروندان در پیام‌های خود بارها از عبارت‌هایی مانند «بوی گل و سوسن و یاسمن آید …»، وعده آب و برق مجانی و حتی پیشنهاد کنایه‌آمیز تشکیل جمهوری اسلامی در فرانسه، استفاده کردند.
بحران در فرانسه و مساله «کارما»
واژه «کارما» یکی از پرتکرارترین تعابیر در میان پاسخ‌های مخاطبان بوده است.
شماری از کاربران، اعتراض‌ها و ناآرامی‌های فرانسه را نوعی بازگشت پیامدهای سیاست‌های گذشته این کشور توصیف کرده‌اند.
برخی نیز بدون اشاره به جزییات اعتراض‌ها، آشکارا از بروز بحران در فرانسه ابراز خرسندی کرده‌اند.
شهروندی نوشت: «زمین گرد است؛ عذاب ۴۷ ساله ما نصیب آنها می‌شود.»
مخاطب دیگری گفت: «وقتی واکنش‌ها در مقابل جنایت‌های جمهوری اسلامی فقط در حد حرف، بیانیه و ابراز نگرانی باشد، همه دنیا باید نتیجه‌اش را ببینند.»
این واکنش‌ها نشان می‌دهند بخشی از ابراز خوشحالی‌ها، بیش از آنکه ناشی از حمایت از مطالبات معترضان فرانسوی باشد، بازتاب خشم انباشته نسبت به سیاست‌های دولت‌های غربی در قبال جمهوری اسلامی است.
کنایه به ادبیات دیپلماتیک غرب: عمیقا نگرانیم!
بخش دیگری از نظرات، با استفاده از ادبیات رسمی دولت‌ها و نهادهای بین‌المللی به‌ویژه در مواجهه با کشتارها و سرکوب‌های حکومت در ایران نوشته شده است.
عبارت‌هایی مانند «ابراز نگرانی می‌کنیم»، «از طرفین می‌خواهیم خویشتن‌داری کنند»، «اتفاقات را با دقت زیر نظر داریم» و «مسائل داخلی کشور خودشان است»، بارها در پاسخ‌ها تکرار شده‌اند.
شهروندی نوشت: «ما اتفاقات فرانسه را با دقت زیر نظر داریم. به نظر می‌رسد هنوز آماده دموکراسی نیستند.»
کاربر دیگری گفت: «من مطمئنم سازمان ملل از این اوضاع اعلام نگرانی کرده و از طرفین خواسته خویشتن‌داری کنند.»
استفاده کنایه‌آمیز از این تعابیر، نقدی به واکنش‌های دیپلماتیک دولت‌ها و نهادهای بین‌المللی در برابر سرکوب اعتراض‌ها در ایران است که اغلب به صدور بیانیه و ابراز نگرانی محدود می‌مانند.
مهاجرت، اسلام‌گرایی و آینده اروپا
بخشی از پاسخ‌دهندگان نیز اعتراض‌های فرانسه را به سیاست‌های مهاجرتی این کشور، حضور جریان‌های اسلام‌گرا و گسترش افراط‌گرایی در اروپا مرتبط دانسته‌اند.
در این گروه از کامنت‌ها، نگرانی از آینده جوامع اروپایی با انتقاد از سیاست‌های دولت فرانسه در قبال مهاجرت و گروه‌های مذهبی و سیاسی پیوند خورده است.
در مقابل، برخی مخاطبان به تفاوت بنیادین امکان اعتراض در فرانسه و ایران اشاره کرده‌اند.
یکی از کاربران پرسید: «چرا جوان‌های فرانسوی می‌توانند بعد از اعتراض‌ها به خانه‌هایشان برگردند؟»
این پرسش، در میان انبوه واکنش‌های طنزآمیز، توجه را به تفاوت پیامدهای اعتراض در دو کشور و تجربه ایرانیان از برخورد امنیتی با معترضان جلب می‌کند.
در ایران اعتراضات یک دهه اخیر، حتی در مورد مسائل معیشتی و صنفی، با سرکوب‌هایی خونین و خشونت‌بار مواجه شده است.
ایران‌اینترنشنال پیش‌تر اعلام کرد دست‌کم ۳۶ هزار و ۵۰۰ ایرانی در جریان اعتراضات دی که بزرگ‌ترین قتل‌عام خیابانی تاریخ ایران تاکنون است، کشته شده‌اند.
شهروندی در همین زمینه نوشت: «با این همه اعتراض و تخریب در فرانسه، فقط یک نفر، آن هم در اثر حمله قلبی درگذشته. در ایران طی دو روز نزدیک به ۴۰ هزار نفر را کشتند بعد جمهوری اسلامی از نقض حقوق بشر در فرانسه انتقاد می‌کند.»
