آسوشیتدپرس: دو موشک به فرودگاه بین‌المللی عدن اصابت کرد
فرودگاه بین المللی عدن ؛ یمن
خبرگزاری آسوشیتدپرس گزارش داد شامگاه جمعه ۲۴ مهر، دو موشک به محوطه فرودگاه بین‌المللی عدن در جنوب یمن اصابت کرد. این دومین حمله موشکی به این فرودگاه در کمتر از ۱۰ روز گذشته است.
بر اساس این گزارش، در پی حمله، مسافران یک هواپیمای آماده پرواز به قاهره تخلیه شدند. همزمان، هواپیمای دیگری از قاهره به مقصد عدن در حال پرواز بود.
آسوشیتدپرس گزارش داد تاکنون گزارشی از تلفات انسانی این حمله منتشر نشده است.
حمله تازه در حالی رخ داد که فرودگاه عدن پیش‌تر نیز در ۱۵ مهر هدف حمله موشکی قرار گرفته بود.
به گزارش آسوشیتدپرس، پلیس عدن حوثی‌های مورد حمایت جمهوری اسلامی را عامل حمله معرفی کرده است، اما تا زمان انتشار گزارش، هیچ گروهی مسوولیت آن را بر عهده نگرفته بود.
انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در ۱۲ آبان ۱۴۰۵، برابر با سوم نوامبر ۲۰۲۶، رییس‌جمهوری را تغییر نمی‌دهد، اما ترکیب تازه کنگره می‌تواند اجرای سیاست‌های او در قبال ایران را آسان‌تر یا دشوارتر کند؛ از تحریم و مذاکره تا اقدام نظامی و مهاجرت.
در این انتخابات، شماری از فرمانداران، نمایندگان مجالس ایالتی و مقام‌های محلی هم انتخاب می‌شوند؛ اما نتیجه رقابت‌های مجلس نمایندگان و سنا، دو مجلس تشکیل‌دهنده کنگره، اثر مستقیم‌تری بر سیاست آمریکا در قبال ایران دارد.
برای مردم ایران، مساله این است که چه کسانی در کنگره درباره قوانین تحریمی، بودجه نظامی و اختیارات مهاجرتی دولت تصمیم می‌گیرند و تا چه اندازه با سیاست‌های دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، همراه می‌شوند یا برای اجرای برنامه‌های او محدودیت می‌گذارند.
کدام کرسی‌ها برای ایرانیان اهمیت بیشتری دارند؟
مجلس نمایندگان و سنا هر دو در تصویب قوانین و تامین بودجه دولت نقش دارند. یک طرح برای رسیدن به مرحله تایید رییس‌جمهوری باید با متن یکسان در هر دو مجلس تصویب شود؛ بنابراین تغییر اکثریت حتی در یکی از دو مجلس می‌تواند بر سرنوشت پیشنهادهای دولت اثر بگذارد.
عکس آرشیوی، نمایی از صحن مجلس نمایندگان، منبع: وب‌سایت کنگره آمریکا
اگر دولت بخواهد تحریم تازه‌ای را به قانون تبدیل کند یا برای برنامه‌ای درباره ایران بودجه بگیرد، به موافقت هر دو مجلس نیاز دارد. کنترل یکی از این دو مجلس می‌تواند به مخالفان امکان دهد جلوی تصویب پیشنهاد دولت را بگیرند یا برای موافقت با آن شرط بگذارند.
سنا اختیار تایید بسیاری از مقام‌های ارشد دولت و قضات فدرال را نیز دارد. برای نمونه، اگر رییس‌جمهوری فرد تازه‌ای را برای وزارت خارجه، دفاع یا خزانه‌داری معرفی کند، سناتورها می‌توانند صلاحیت، دیدگاه‌ها و برنامه‌های او درباره ایران را بررسی کنند و به انتصابش رای موافق یا مخالف بدهند.
عکس آرشیوی، نمایی از صحن سنا با حضور نمایندگان، منبع: وب‌سایت کنگره آمریکا
ترکیب کنگره پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای
[@portabletext/react] Unknown block type "table", specify a component for it in the `components.types` prop
در حال حاضر جمهوری‌خواهان اکثریت هر دو مجلس را در اختیار دارند. دو سناتور مستقل در سنا، در بیشتر موارد با دموکرات‌ها همراهند.
حفظ یا تغییر اکثریت کنگره چه پیامدی برای ایران دارد؟
حفظ اکثریت جمهوری‌خواهان در هر دو مجلس می‌تواند تصویب قوانین و بودجه مورد نظر ترامپ را آسان‌تر کند؛ چه برای فشار بر ایران و چه اجرای توافق احتمالی با تهران.
اگر دموکرات‌ها فقط اکثریت مجلس نمایندگان را بگیرند، می‌توانند نظارت بر سیاست‌های دولت را افزایش دهند و مانع تصویب پیشنهادهای آن شوند؛ اما تغییر قانون به همراهی سنا نیز نیاز دارد.
اگر دموکرات‌ها فقط اکثریت سنا را بگیرند، علاوه بر قانون‌گذاری و نظارت، می‌توانند تایید نامزدهای ترامپ برای سمت‌های ارشد و قضاوت را دشوارتر کنند.
اکثریت دموکرات‌ها در هر دو مجلس، امکان بیشتری برای محدود کردن بودجه جنگ یا تغییر محدودیت‌های مهاجرتی فراهم می‌کند. اما عبور از وتوی ترامپ به رای دوسوم اعضای حاضر و رای‌دهنده در هر دو مجلس نیاز دارد.
در سنا، پایان دادن به مانع ادامه بحث برای بسیاری از طرح‌ها نیز معمولا به ۶۰ رای نیاز دارد؛ بنابراین اکثریت ساده همیشه کافی نیست.
ترکیب کنگره چگونه بر تحریم‌ها اثر می‌گذارد؟
بخشی از تحریم‌های آمریکا علیه جمهوری اسلامی بر پایه قوانین کنگره و بخشی با فرمان‌های اجرایی رییس‌جمهوری برقرار شده‌اند. وزارت خزانه‌داری و دیگر نهادهای دولت مسئول اجرای این محدودیت‌ها هستند.
کنگره می‌تواند دولت را به تحریم اشخاص، بانک‌ها یا شرکت‌هایی با فعالیت‌های مشخص موظف کند، شرایط کاهش تحریم‌ها را تغییر دهد و درباره اجرای قانون گزارش بخواهد. بنابراین تغییر اکثریت مجلس نمایندگان یا سنا می‌تواند تصویب تحریم‌های تازه یا اصلاح قوانین موجود را آسان‌تر یا دشوارتر کند.
با این حال، برخی قوانین به رییس‌جمهوری اجازه می‌دهند با رعایت شرایط، از اجرای تحریم در موارد مشخص و برای مدتی معین صرف‌نظر کند. برای نمونه، در بخشی از قوانین تحریمی ایران، معافیت‌های قابل تمدید تا ۱۸۰ روز، با اعلام دلایل امنیت ملی به کنگره، پیش‌بینی شده است.
بنابراین تغییر قانون به تصویب کنگره نیاز دارد، اما استفاده دولت از اختیارات قانونی موجود همیشه مستلزم رای‌گیری تازه نیست.
ترکیب کنگره بر معیشت مردم در ایران اثر می‌گذارد؟
نتیجه انتخابات آمریکا می‌تواند از راه تغییر تحریم‌ها بر درآمد ارزی جمهوری اسلامی و هزینه تجارت اثر بگذارد. فرض کنیم فروش نفت یا دریافت پول حاصل از آن در اثر اجرای تحریم‌ها برای حکومت ایران دشوارتر شود. به این ترتیب، منابع ارزی در اختیار جمهوری اسلامی کاهش می‌یابد و با دشوارتر شدن پرداخت‌های بانکی و گران‌تر شدن حمل‌ونقل، هزینه واردات کالا بالا می‌رود. این تغییر در نهایت به افزایش قیمت برخی کالاها منجر می‌شود.
اما تورم و مشکلات معیشتی مردم فقط محصول تحریم نیست؛ سیاست‌های بودجه‌ای، پولی و بانکی جمهوری اسلامی نیز در ایجاد و تداوم این مشکلات نقش دارد.
برای نمونه، وقتی دولت بیشتر از درآمدش هزینه می‌کند، نحوه جبران این کسری اهمیت دارد. تامین کسری با خلق پول به افزایش تورم و کاهش قدرت خرید مردم دامن می‌زند. یک پژوهش منتشرشده در صندوق بین‌المللی پول، با بررسی داده‌های اقتصاد ایران در فاصله سال‌های ۲۰۰۴ تا ۲۰۲۱، کسری بودجه، افت ارزش پول، رشد حجم پول و تحریم‌ها را از عوامل موثر بر تورم شناسایی کرده است. در چنین اقتصادی، تشدید تحریم‌ها فشار بیشتری ایجاد می‌کند.
کاهش تحریم‌ها نیز می‌تواند تجارت را آسان‌تر و درآمد ارزی را بیشتر کند، اما تضمینی نیست که این درآمد به بهبود زندگی خانوارها بیانجامد. نحوه تخصیص منابع و سیاست‌های اقتصادی حکومت تعیین می‌کند درآمد بیشتر چگونه مصرف شود و چه کسانی از آن بهره ببرند.
بنابراین انتخابات آمریکا می‌تواند بخشی از فشار خارجی بر اقتصاد ایران را تغییر دهد؛ اصلاح سیاست‌های تورم‌زا و تصمیم درباره نحوه مصرف منابع کشور همچنان بر عهده حکومت ایران است. پیروزی هیچ حزبی در واشینگتن، به‌تنهایی مشکلات معیشتی مردم را حل نمی‌کند.
انتخابات آمریکا و جنگ ایران
در ماه‌های گذشته، دموکرات‌ها بارها کوشیدند با تصویب قطعنامه‌هایی، ترامپ را به توقف جنگ ایران یا گرفتن مجوز کنگره وادار کنند. این تلاش‌ها بخشی از اختلاف بر سر حدود اختیار رییس‌جمهوری برای ادامه جنگ است؛ اختلافی که نتیجه انتخابات میان‌دوره‌ای می‌تواند بر توان دو طرف برای پیشبرد مواضعشان اثر بگذارد.
یکی از محورهای اختلاف، مهلت ۶۰ روزه قانون اختیارات جنگی است. دموکرات‌ها می‌گفتند ترامپ برای ادامه جنگ باید از کنگره مجوز بگیرد، اما دولت این الزام را نپذیرفت. یکی از قطعنامه‌های توقف عملیات بدون مجوز کنگره در هر دو مجلس تصویب شد، اما کاخ سفید آن را از نظر قانونی الزام‌آور ندانست و تصویب آن به توقف جنگ نینجامید.
تلاش‌های دیگر نیز با مخالفت بیشتر جمهوری‌خواهان روبه‌رو شد. برای نمونه، در مهر، قطعنامه دیگری با اختلاف تنها یک رای در سنا رد شد؛ هرچند چند سناتور جمهوری‌خواه از آن حمایت کردند. چنین فاصله اندکی نشان می‌دهد تغییر چند کرسی در انتخابات می‌تواند شانس تصویب محدودیت‌های جنگی را افزایش دهد، اما تصویب قطعنامه به‌تنهایی تضمین‌کننده اجرای آن نیست.
اگر مخالفان جنگ در انتخابات قدرت بیشتری بگیرند، امکان بیشتری برای پیشبرد محدودیت‌های بودجه‌ای و بازخواست مقام‌های دولت درباره هدف و هزینه عملیات خواهند داشت. با این حال، تبدیل محدودیت‌های پیشنهادی به قانون، به تصویب هر دو مجلس و امضای رییس‌جمهوری یا بی‌اثر کردن وتوی او نیاز دارد؛ کاری که مستلزم رای دوسوم اعضای حاضر و رای‌دهنده در هر مجلس است.
نمایی از ساختمان کنگره آمریکا در یک روز پاییزی، ششم مهر ۱۴۰۵. عکس: رویترز
در سال ۱۳۹۹ نیز ترامپ مصوبه محدود کردن اقدام نظامی علیه جمهوری اسلامی را وتو کرد و سنا نتوانست آرای لازم برای بی‌اثر کردن آن را فراهم کند. بنابراین افزایش قدرت مخالفان جنگ، امکان محدود کردن دولت را بیشتر می‌کند، اما تضمین‌کننده توقف جنگ نیست.
مذاکره و توافق با جمهوری اسلامی چقدر به کنگره وابسته است؟
هدایت مذاکره با جمهوری اسلامی با دولت است، اما اجرای بعضی تعهدهای آمریکا به همراهی کنگره نیاز پیدا می‌کند. اگر توافق احتمالی با جمهوری اسلامی مستلزم تغییر قانون تحریم یا اختصاص بودجه باشد، رییس‌جمهوری باید موافقت قانون‌گذاران را جلب کند.
همه توافق‌های خارجی نیز در یک مسیر مشابه پیش نمی‌روند. در چارچوب قانون اساسی آمریکا «معاهده» به موافقت دوسوم سناتورهای حاضر نیاز دارد، اما توافق‌های اجرایی دولت مشمول همین شیوه تایید نیست. در نتیجه، هر توافق احتمالی با تهران الزاما به رای دوسوم سنا نیاز ندارد.
درباره توافق هسته‌ای با جمهوری اسلامی، طبق قانونِ «بازبینی توافق هسته‌ای ایران» مصوب ۲۰۱۵، دولت باید توافق هسته‌ای با جمهوری اسلامی را برای بررسی به کنگره ارائه کند. این قانون، آغاز اجرای توافق را در همه حالت‌ها به رای مثبت کنگره مشروط نمی‌کند، اما بر امکان اجرای تعهدهای تحریمی آمریکا اثر می‌گذارد.
از این جهت، نتیجه انتخابات می‌تواند بر امکان اجرای تعهدات و دوام سیاسی توافق اثر بگذارد. یک کنگره همراه با دولت ممکن است تغییر قوانین لازم را آسان‌تر کند، اما کنگره مخالف دولت ممکن است در مسیر اجرای توافق سنگ بیاندازد و مانع‌تراشی کند. البته هیچ‌یک، به‌تنهایی تضمین‌کننده موفقیت یا شکست مذاکره نیست.
انتخابات و مساله ممنوعیت ورود ایرانیان
برای جمعی از ایرانیان، ملموس‌ترین ارتباط با انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، امکان تحصیل، کار، مهاجرت یا دیدار اعضای خانواده است. محدودیت ورود موسوم به «تراول‌بن» می‌تواند این برنامه‌ها را متوقف کند.
طبق اعلام وزارت خارجه آمریکا، بر اساس فرمانی که از اول ژانویه ۲۰۲۶، برابر با ۱۱ دی ۱۴۰۴، به اجرا درآمده، صدور ویزا برای ایرانیان، جز در موارد استثنا، متوقف شده است. این محدودیت شامل ویزاهای سفر و تحصیل و همچنین ویزاهای مهاجرتی، از جمله برای پیوستن به خانواده، می‌شود.
اگر مخالفان ممنوعیت ورود اکثریت مجلس نمایندگان یا سنا را به دست آورند، قدرت بیشتری برای تغییر این سیاست خواهند داشت؛ مثلا می‌توانند طرحی برای آسان‌تر شدن پیوستن ایرانیان به خانواده‌هایشان در آمریکا پیش ببرند. همچنین می‌توانند برای کاهش بودجه اجرای ممنوعیت تلاش کنند و از مقام‌های دولت درباره مشکلاتی که برای خانواده‌ها ایجاد شده، توضیح بخواهند.
در مقابل، پیروزی حامیان ممنوعیت می‌تواند به حفظ یا تشدید محدودیت‌ها کمک کند.
با این حال، نتیجه انتخابات به‌خودی‌خود شرایط ورود ایرانیان را تغییر نمی‌دهد؛ تغییر قانون به موافقت هر دو مجلس و تایید رییس‌جمهوری یا آرای کافی برای بی‌اثر کردن وتوی او نیاز دارد.
حقوق بشر در ایران و دسترسی به اینترنت آزاد
کنگره آمریکا می‌تواند برای تحریم عاملان نقض حقوق بشر، گزارش‌دهی درباره سرکوب و حمایت از دسترسی آزاد به اطلاعات قانون و بودجه تصویب کند.
یک نمونه مشخص، قانونی است که به وزارت خارجه اجازه حمایت مالی از برنامه‌های دسترسی آزاد و امن به اینترنت در ایران را می‌دهد. افزایش دسترسی به ابزارهای عبور از محدودیت‌های اینترنت و تقویت امنیت دیجیتال از اهداف این برنامه است.
مسیر اثرگذاری در این مورد روشن است: کنگره اختیار قانونی و بودجه را فراهم می‌کند؛ دولت برنامه‌ها و قراردادها را اجرا می‌کند؛ نهادهای دریافت‌کننده حمایت، ابزار و خدمات ارائه می‌دهند. تغییر اولویت‌های بودجه‌ای ممکن است ظرفیت این برنامه‌ها را کم یا زیاد کند، هرچند تامین بودجه به‌تنهایی تضمین‌کننده دسترسی کاربران داخل ایران به اینترنت آزاد نیست.
آیا نام حزب برای پیش‌بینی سیاست‌ها در قبال ایران کافی است؟
موضع نمایندگان را باید درباره هر موضوع جداگانه سنجید. یک کاندیدای نمایندگی ممکن است از تحریم جمهوری اسلامی حمایت کند، با اقدام نظامی مخالف باشد و خواستار تسهیل ورود اعضای خانواده ایرانیان شود. این مواضع الزاما در یک بسته حزبی ثابت قرار نمی‌گیرند.
برای نمونه، در همان رای‌گیری سال ۲۰۲۰ برای بی‌اثر کردن وتوی ترامپ که پیش‌تر به آن اشاره شد، هفت سناتور جمهوری‌خواه در کنار دموکرات‌ها رای موافق دادند. این سناتورها با وجود هم‌حزبی بودن با ترامپ، از محدود کردن اختیار او برای اقدام نظامی علیه جمهوری اسلامی حمایت کردند. این نمونه نشان می‌دهد اعضای یک حزب نیز لزوما درباره نحوه برخورد با ایران موضع یکسانی ندارند.
اورسولا فون‌درلاین، رییس کمیسیون اروپا، و آنتونیو کاستا، رییس شورای اروپایی، در نشست خبری اجلاس سران اتحادیه اروپا در بروکسل، ۲۴ مهر ۱۴۰۵، رویترز.
سران کشورهای عضو اتحادیه اروپا در بخشی از بیانیه پایانی نشست خود، ادامه خشونت و سرکوب شدید مردم ایران از سوی جمهوری اسلامی، از جمله اعدام‌های گسترده، را به‌شدت محکوم کردند و خواستار احترام به حقوق و آزادی‌های بنیادین ایرانیان، از جمله حق انتخاب آینده خود، شدند.
در این بیانیه که ۲۴ مهر در پایان نشست دو روزه شورای اروپایی در بروکسل منتشر شد، سران اتحادیه اروپا همچنین حملات جمهوری اسلامی به کشورهای منطقه را به‌شدت محکوم و با کشورهای هدف این حملات ابراز همبستگی کردند.
سران اروپا از جمهوری اسلامی و گروه‌های نیابتی آن خواستند از این حملات و هرگونه اقدام بی‌ثبات‌کننده خودداری کنند و به حاکمیت و تمامیت ارضی کشورهای منطقه احترام بگذارند.
شورای اروپایی بار دیگر تاکید کرد که ایران هرگز نباید اجازه دستیابی به سلاح هسته‌ای را پیدا کند. این شورا از تهران خواست به تعهدات حقوقی الزام‌آور پادمانی خود در چارچوب پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای پایبند باشد و همکاری کامل با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را از سر بگیرد.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، نیز در گزارشی که ۲۳ مهر منتشر شد، از سرکوب بی‌سابقه اعتراضات در ایران گفت و خواستار توقف فوری اعدام‌ها شد.
عفو بین‌الملل نیز ۲۱ مهر، با اعلام اعدام دست‌کم ۳۴ نفر در ارتباط با خیزش دی‌ماه، از تمام کشورها خواست برای وادار کردن جمهوری اسلامی به متوقف کردن اعدام‌ها از فشار دیپلماتیک استفاده کنند.
مخالفت با محدودیت کشتیرانی در تنگه هرمز
سران اتحادیه اروپا هرگونه اقدامی را که تهدیدی علیه کشتیرانی جهانی باشد یا مانع ورود و خروج کشتی‌های تجاری از تنگه هرمز شود، به‌شدت محکوم کردند.
در بیانیه تاکید شد هرگونه ترتیبات مربوط به تنگه هرمز باید با حقوق بین‌الملل و کنوانسیون حقوق دریای سازمان ملل متحد سازگار باشد و به هیچ شکلی آزادی کشتیرانی را محدود نکند یا نظام اداره این تنگه را تغییر ندهد.
شورای اروپایی هشدار داد وضعیت کنونی منطقه ممکن است به اختلال‌های پایدار در زنجیره‌های تامین جهانی، به‌ویژه در زمینه انرژی، کود و مواد غذایی، منجر شود و آسیب شدیدی به اقتصادها و جمعیت‌های آسیب‌پذیر جهان وارد کند.
این شورا با ابراز نگرانی شدید از وضعیت امنیتی و ادامه تشدید درگیری‌های نظامی در خاورمیانه، بر تلاش‌های دیپلماتیک اتحادیه اروپا با هماهنگی نزدیک شرکای منطقه‌ای برای کاهش تنش و برقراری صلح و ثبات تاکید کرد.
این بیانیه علاوه بر ایران و دیگر تحولات خاورمیانه، موضوعاتی از جمله جنگ اوکراین، رقابت‌پذیری اقتصادی، بودجه، دفاع و امنیت، مهاجرت و گسترش اتحادیه اروپا را در بر می‌گرفت.
سران اروپا در بخش مربوط به یمن، تشدید اقدامات نظامی حوثی‌ها و حملات این گروه به عربستان سعودی، به‌ویژه حملاتی را که غیرنظامیان و زیرساخت‌های غیرنظامی را هدف قرار می‌دهد، به‌شدت محکوم کردند.
آنان خواستار توقف فوری تمامی اقدامات نظامی حوثی‌ها و حملات این گروه به کشتی‌های غیرنظامی شدند؛ حملاتی که به گفته شورا، امنیت دریایی در دریای سرخ و تنگه باب‌المندب را تهدید می‌کند.
شورای اروپایی همچنین خواستار تقویت عملیات دریایی دفاعی اتحادیه اروپا، «آسپیدس»، در چارچوب ماموریت آن شد و بر اهمیت تکمیل تلاش‌های بین‌المللی یکدیگر برای تضمین آزادی کشتیرانی تاکید کرد.
در این بیانیه، با ابراز همبستگی با دولت قانونی یمن و عربستان سعودی، بر ضرورت جلوگیری از وخیم‌تر شدن وضعیت بحرانی انسانی در یمن و افزایش کمک‌های بین‌المللی تاکید شد.
آسپیدس، عملیات دریایی دفاعی اتحادیه اروپا است که از فوریه ۲۰۲۴ برای حفاظت از کشتی‌های تجاری و تضمین آزادی کشتیرانی در دریای سرخ و آب‌های منطقه در برابر حملات حوثی‌ها آغاز شد.
تاکید بر حمایت از اوکراین و محکومیت کمک نظامی جمهوری اسلامی به روسیه
سران اتحادیه اروپا، همچنین، با محکوم کردن حملات موشکی و پهپادی روسیه به غیرنظامیان و زیرساخت‌های اوکراین، بر ادامه حمایت سیاسی، مالی و نظامی از کی‌یف تاکید کردند و خواستار تقویت فوری پدافند هوایی و زیرساخت‌های انرژی این کشور در آستانه زمستان شدند.
شورای اروپایی از روسیه خواست آتش‌بسی کامل، فوری و بدون قیدوشرط را بپذیرد و وارد مذاکرات معنادار شود. این شورا تاکید کرد صلح باید بر احترام به استقلال و تمامیت ارضی اوکراین و تضمین‌های امنیتی معتبر استوار باشد و بدون مشارکت کی‌یف نمی‌توان درباره آینده آن تصمیم گرفت.
سران اروپا از ادامه پرداخت وام حمایتی ۹۰ میلیارد یورویی به اوکراین استقبال کردند و خواستار افزایش فشار بر مسکو و کاهش درآمدهای انرژی روسیه شدند. آنان از تصمیم آمریکا برای لغو موقت تحریم‌های گازوئیل روسیه ابراز تاسف کردند.
در بیانیه، ادامه حمایت نظامی جمهوری اسلامی، بلاروس و کره شمالی از روسیه و اعزام نیروهای کره شمالی به جنگ اوکراین به‌شدت محکوم شد.
ولودیمیر زلنسکی، رییس‌جمهوری اوکراین، جمعه ۲۴ مهر توافق دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، با روسیه بر سر گازوئیل را محکوم کرد، موضع مسکو را «نمایشی مضحک» از مذاکرات صلح خواند و از احتمال نقش‌آفرینی بیشتر متحدان اروپایی در مذاکرات استقبال کرد.
زلنسکی در نشست سران اتحادیه اروپا در بروکسل گفت روسیه خواهان صلح نیست.
زلنسکی در سخنان خود در بروکسل گفت عملکرد «استارشیلد»، نسخه نظامی استارلینک، بهبود یافته اما هنوز به‌طور کامل بازیابی نشده است.
او افزود که این اختلال غیرنظامیان را در معرض خطر قرار داده است.
ترامپ که پیش از عزیمت برای شرکت در یک گردهمایی در جورجیا با خبرنگاران در واشینگتن صحبت می‌کرد، دخالت خود یا ایلان ماسک را در کاهش توانایی این سامانه رد کرد.
او گفت: «کار من نبود و فکر نمی‌کنم کار ایلان هم بوده باشد. تا جایی که من می‌دانم، وضعیت آن همان چیزی است که همیشه بوده است.»
وقتی از ترامپ درباره رابطه‌اش با زلنسکی پرسیده شد، گفت: «فکر می‌کنم خوب است. من فقط یک چیز از او می‌خواهم: جنگ را تمام کند.»
در بروکسل، رهبران اتحادیه اروپا پس از آنکه ترامپ بار دیگر از اوکراین انتقاد کرد و حملات این کشور به پالایشگاه‌های روسیه را «شرم‌آور» خواند، حمایت خود را از زلنسکی اعلام کردند.
به‌گزارش رویترز اتحادیه اروپا در یکی از دشوارترین مقاطع برای اوکراین میزبان زلنسکی بود؛ در شرایطی که موشک‌ها و پهپادهای روسیه بر شهرهای اوکراین فرود می‌آیند و نگرانی‌هایی وجود دارد که آمریکا ممکن است از تبادل اطلاعات اطلاعاتی و حمایت تسلیحاتی از کی‌یف بکاهد.
با این حال زلنسکی نشانه چندانی از نرم‌تر کردن موضع خود در قبال واشینگتن نشان نداد.
ترامپ آخر هفته گذشته با اعلام اینکه اوکراین و روسیه توافق کرده‌اند تأسیسات انرژی یکدیگر را هدف قرار ندهند، زلنسکی را غافلگیر کرد.
ترامپ که ماه آینده با انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا روبه‌روست، حملات اوکراین به پالایشگاه‌های روسیه را عامل افزایش قیمت انرژی دانسته است؛ افزایش قیمتی که ممکن است اکثریت شکننده حزب جمهوری‌خواه او را در مجلس سنا و مجلس نمایندگان آمریکا به خطر بیندازد.
اوکراین پنج‌شنبه، پس از آنکه زلنسکی اعلام کرد کی‌یف آتش‌بس انرژی اعلام‌شده از سوی ترامپ را کنار می‌گذارد، یک پالایشگاه نفت روسیه در جنوب شرقی مسکو را هدف قرار داد.
توافق گازوئیلی آمریکا با روسیه خشم اوکراین و متحدان اروپایی آن را برانگیخته است.
زلنسکی به خبرنگاران گفت: «حالا می‌توانیم ببینیم که چگونه پول نقد از طریق توافق گازوئیلی دوباره به روسیه سرازیر خواهد شد.»
او افزود: «این توافق گازوئیلی هرگز برای جبران تاثیر تنگه هرمز بر بازارهای جهانی کافی نخواهد بود. اما پول بیشتری را مستقیما به جیب پوتین سرازیر خواهد کرد تا خرج این جنگ کند.»
امانوئل مکرون، رییس‌جمهوری فرانسه، گفت این توافق «برای هیچ‌کس خوب نیست. پیامی منفی می‌فرستد و عاملی برای اختلاف و تردید است.»
توقف مذاکرات صلح
زلنسکی پوتین را متهم کرد که به هیچ شکلی از مذاکرات صلح علاقه‌مند نیست.
او گفت: «پوتین در حال حاضر خواهان مذاکرات صلح نیست؛ به هیچ شکلی. او با کلمات بازی می‌کند و ادعا می‌کند که آنها پاسخ می‌دهند... خیلی ساده، این وضعیت شبیه نمایشی مضحک از تمایل واقعی برای پایان دادن به جنگ است.»
همزمان ولادیمیر پوتین، رییس‌جمهوری روسیه، که هنگام بازدید از یک مرکز فرماندهی لباس نظامی بر تن داشت، گفت مسکو در امتداد مرز، در داخل خاک اوکراین، در حال ایجاد یک «منطقه امنیتی» است؛ اقدامی که به‌گفته او در هیچ‌یک از مذاکرات احتمالی آینده با کی‌یف قابل مذاکره نخواهد بود.
پوتین در سخنان خود خطاب به فرماندهان ارشد نظامی درباره ضرورت ایجاد مناطق امنیتی در واکنش به نفوذ نیروهای اوکراینی به منطقه کورسک در غرب روسیه در سال‌های ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵، لحنی تند و مطمئن داشت.
او در اظهاراتی که از تلویزیون روسیه پخش شد، گفت: «هدف ما تضمین امنیت مطلق مناطق مرزی روسیه در آینده است و قصد نداریم این موضوع را به بخشی از مذاکرات احتمالی صلح با اوکراین تبدیل کنیم.»
کرملین هفته گذشته اعلام کرد که اوکراین با حمله پهپادی به مسکو در جریان انتخابات پارلمانی ماه گذشته روسیه، امکان ازسرگیری فوری مذاکرات صلح را تضعیف کرده است.
کریل دمیتریف، فرستاده پوتین در امور سرمایه‌گذاری، گفت روسیه و آمریکا پس از توافق بر سر گازوئیل، درباره مجموعه‌ای از پروژه‌های مشترک، از جمله مراکز داده با انرژی هسته‌ای، گفت‌وگو می‌کنند.
کرملین جمعه همچنین اعلام کرد که پوتین با پاپ لئو گفت‌وگو کرده و پس از درخواست رهبر کلیسای کاتولیک برای کمک به رساندن اقلام ضروری به شهر اولشکی در اوکراین که تحت کنترل روسیه است، با همکاری در این زمینه موافقت کرده است.
برد کوپر، فرمانده سنتکام، اعلام کرد آمریکا مانع صادرات دست‌کم ۲۵ میلیارد دلار نفت ایران شده و به مسدود کردن حدود ۳۵۰ میلیون دلار رمزارز جمهوری اسلامی کمک کرده است. او همچنین از برخی گزارش‌ها درباره توقف پرداخت حقوق شبه‌نظامیان وابسته به تهران خبر داد.
فرمانده فرماندهی مرکزی ارتش ایالات متحده جمعه ۲۴ مهر در پیامی ویدیویی گفت پس از کارزار خشم حماسی، بیش از ۵۰ هزار نظامی آمریکایی مستقر در خاورمیانه به دفاع در برابر حملات حکومت ایران، پاک‌سازی تنگه هرمز از مین‌های دریایی و حفاظت از کشتی‌های تجاری ادامه داده‌اند.
کوپر محاصره دریایی ایران را «نفوذناپذیر» خواند و تاکید کرد: «به‌جز کمک‌های بشردوستانه‌ای که اجازه ورودشان را داده‌ایم، ایران هیچ صادرات و وارداتی از راه دریا ندارد.»
به گفته فرمانده سنتکام، مجموع این اقدامات هزینه‌های «ویرانگری» بر دستگاه امنیتی جمهوری اسلامی و به‌ویژه سپاه پاسداران تحمیل کرده است.
او صادرات نفت، تامین مالی دیجیتال و پرداخت حقوق نیروهای امنیتی را سه حوزه اصلی دانست که حکومت ایران در آنها تحت فشار قرار گرفته است.
کوپر پیش‌تر در مصاحبه اختصاصی با ایران‌اینترنشنال در فروردین‌ماه، نابودی موشک‌ها، پهپادها، نیروی دریایی و ظرفیت تولید دوباره این تجهیزات را از اهداف عملیات واشینگتن عنوان کرده بود.
فرمانده سنتکام در ادامه اظهارات خود گفت جلوگیری از صادرات دست‌کم ۲۵ میلیارد دلار نفت خام، جمهوری اسلامی را از منابعی محروم کرده است که می‌توانست برای تامین مالی نیروهای نیابتی، شبکه‌های تبهکار و حملات علیه آمریکا و متحدانش هزینه کند.
او افزود سنتکام به نهادهای دیگر دولت آمریکا در مسدود کردن نزدیک به ۳۵۰ میلیون دلار دارایی رمزارزی کمک کرده است؛ اقدامی که به گفته او، توانایی تهران برای تامین مالی تروریسم و جایگزینی تسلیحات و کارخانه‌های تخریب‌شده را محدودتر کرده است.
به گفته فرمانده سنتکام، آثار فشارهای آمریکا در تمامی بخش‌های اقتصاد ایران احساس می‌شود و دولت از پرداخت حقوق، مستمری و مزایای شاغلان و بازنشستگان بخش‌های مختلف، از جمله دستگاه‌های امنیتی و سپاه پاسداران، خودداری می‌کند.
او با اشاره به شدت فشار مالی بر نیروهای نظامی حکومت ایران گفت: «گزارش‌هایی وجود دارد که گروه‌های شبه‌نظامی وابسته به تهران در منطقه، پرداخت حقوق نیروهایشان را متوقف کرده‌اند تا پول را به سپاه بازگردانند؛ در حالی که خود سپاه نیز حقوق نیروهایش را نمی‌پردازد.»
کوپر جزییات بیشتری درباره منابع این گزارش‌ها ارائه نکرد.
فرمانده سنتکام افزایش نشانه‌های «استیصال» در سپاه را نتیجه فشار اقتصادی دانست.
این ارزیابی در شرایطی مطرح شد که وب‌سایت اکسیوس ۲۱ مهر به نقل از منابع آگاه، از اختلاف‌نظر در دولت آمریکا میان حامیان ازسرگیری حملات و طرفداران ادامه فشار اقتصادی خبر داده بود.
بر اساس آن گزارش، بیشتر مشاوران ترامپ در شرایط کنونی از ادامه تحریم‌ها و دیگر ابزارهای فشار حمایت می‌کنند.
عبور حدود ۴۰۰ کشتی از تنگه هرمز در یک هفته
کوپر در ادامه، سپاه پاسداران را به حملات مداوم به کشتی‌های تجاری عبوری از تنگه هرمز و کشتن دریانوردان متهم کرد.
او به نقل از سازمان بین‌المللی دریانوردی گفت از زمان آغاز جنگ، بیش از ۲۰ دریانورد غیرنظامی در حملات جمهوری اسلامی کشته شده‌اند.
او تاکید کرد با وجود این حملات، تردد کشتی‌های تجاری ادامه دارد و آمریکا با متحدان منطقه‌ای و فعالان صنعت کشتیرانی برای تقویت حفاظت از کشتی‌ها همکاری می‌کند.
فرمانده سنتکام گفت: «کنترل تنگه هرمز در دست ایالات متحده و شرکای منطقه‌ای ماست، نه ایران. این تنگه همچنان برای تجارت باز است.»
به گفته او، در هفت روز منتهی به انتشار این پیام، حدود ۴۰۰ کشتی تجاری از تنگه هرمز عبور کرده‌اند و نیروهای آمریکایی در همین مدت به شرکای خود در خلیج فارس برای صادرات بیش از ۱۰۰ میلیون بشکه نفت خام کمک کرده‌اند.
کوپر افزود این میزان علاوه بر بیش از یک میلیارد و ۳۰۰ میلیون بشکه نفتی است که متحدان منطقه‌ای در ماه‌های اخیر با کمک آمریکا از تنگه عبور داده‌اند.
تحقیق تصویری رویترز که ۲۳ مهر منتشر شد، از خسارت‌های گسترده حملات جمهوری اسلامی و نیروهای وابسته به آن به زیرساخت‌های منطقه خبر داد.
این خبرگزاری دست‌کم ۱۳۵ حمله به دست‌کم ۸۴ مرکز زیرساختی را از آغاز جنگ در ۹ اسفند ۱۴۰۴ ثبت کرد و نوشت بازسازی کامل برخی تاسیسات انرژی ممکن است سال‌ها طول بکشد.
انتشار پیام کوپر همچنین در پی گزارش سی‌ان‌ان درباره گنجاندن احتمال استفاده از «مادر همه بمب‌ها» علیه زیرساخت‌های انرژی و تاسیسات هسته‌ای ایران در طرح‌های نظامی آمریکا صورت گرفت.
این شبکه ۲۳ مهر اجرای طرح‌ها را وابسته به دستور ترامپ دانسته بود.
کوپر در پایان پیامش از عملکرد نظامیان آمریکایی قدردانی کرد و از نیروهای مستقر در منطقه خواست تمرکز خود را حفظ کنند و به ماموریتشان ادامه دهند.
خاویر تباس، پس از آنکه رئال مادرید روز جمعه خواستار استعفای او شد، مستقیما به این باشگاه پاسخ داد. رییس لالیگا در واکنش به این درخواست گفت: «دیگر حساب دفعاتی را که طی ۱۳ سال مدیران رئال مادرید خواستار استعفای من شده یا تلاش کرده‌اند مرا از سمتم برکنار کنند، از دست داده‌ام.»
رئال مادرید عصر جمعه با انتشار بیانیه‌ای خواستار «استعفای فوری» تباس از ریاست لالیگا و نایب‌رییسی فدراسیون فوتبال اسپانیا شد. این درخواست پس از آن مطرح شد که تباس در پیامی، شیوه ارتباطی رئال مادرید را با روش‌های یوزف گوبلز، رییس دستگاه تبلیغاتی آلمان نازی، مقایسه کرد.
تباس ر پیام طولانی خود در ایکس درباره پرونده نگریرا به رئال مادرید حمله کرد و از پیام‌هایی سخن گفت که به گفته او برای ارعابش ارسال شده‌اند: «همه اینها یک نام دارد؛ ارعاب. قرار دادن آن در قالب یک بیانیه رسمی، آن را به اصلاح تبدیل نمی‌کند.»
او نوشت: «این روش را دیگر می‌شناسم. آن جمله را هم به یاد دارم که گفتند: تمام هواداران رئال مادرید را علیه تو می‌کنم و دیگر نمی‌توانی در خیابان راه بروی.»
پیام خاویر تباس
تباس نوشت: «دیگر حساب دفعاتی را که طی ۱۳ سال مدیران رئال مادرید خواستار استعفای من شده یا تلاش کرده‌اند مرا از سمتم برکنار کنند، از دست داده‌ام؛ شکایت به شورای عالی ورزش، مستقیم یا از طریق اشخاص ثالث، شکایت‌های کیفری و موارد دیگر. درخواست امروز هم یکی دیگر از همان‌هاست. چیزی که هنوز دریافت نکرده‌ام، پاسخ سوال‌هاست.»
او ادامه داد: «آنها بی‌طرفی را با استقلال اشتباه می‌گیرند. سمت من مستلزم استقلال است، نه بی‌عملی در برابر بی‌عدالتی و نه سکوت در برابر حملات مداوم، افراطی و توهین‌آمیز تلویزیون رئال مادرید و سخنگویانش به رقابت‌های ما. رییس لالیگا باید از این رقابت‌ها دفاع کند؛ حتی در برابر مدیران رئال مادرید.»
تباس درباره پرونده نگریرا نوشت: «لالیگا از همان ابتدا در پرونده نگریرا اقدام کرد. تکرار اینکه ما منفعل بودیم، آن را به حقیقت تبدیل نمی‌کند. بیایید درباره انفعال خود آنها صحبت کنیم. حضور در یک پرونده به معنای فعالیت همیشگی نیست. فلورنتینو ماه‌ها در نهادهای مدیریتی فدراسیون فوتبال اسپانیا حضور داشت. بر اساس گزارش رلوو، استعفای او از هیات اداره‌کننده فدراسیون و استعفای لاپورتا در یک روز، ۳۰ اکتبر ۲۰۲۳، ارایه شد.»
او افزود: «در مجمع نمایندگان باشگاه در ۲۴ نوامبر ۲۰۲۴ نیز وقتی از او درباره قطع روابط با بارسلونا پرسیدند، پاسخ داد: رئال مادرید و بارسلونا باید به یکدیگر کمک کنند. او همچنین گفت: چرا باید از هم عصبانی شویم؟ بله، هنوز دو سال هم از آن زمان نگذشته است. عصبانی شدن از بارسلونا؟ بدون توضیح.»
تباس سپس پرسید: «چه چیزی تغییر کرد؟ چرا این تشدید تنش همزمان با جدایی بارسلونا از سوپرلیگ اتفاق افتاد؟ آیا شدت اتفاق‌ها تغییر کرد یا منافع آنها؟ خشم تلویزیون رئال مادرید پیش از این کجا بود؟»
رییس لالیگا ادامه داد: «اگر آنها تا این اندازه مطمین هستند که این داوران، هشت سال پس از پایان پرداخت‌ها، همچنان تحت نفوذ نگریرا فعالیت می‌کنند، چه مدرکی علیه هر یک از آنها دارند؟ چه شکایت‌های جداگانه‌ای علیه آنها نزد نهادهای ملی، یوفا یا فیفا ثبت کرده‌اند؟ درخواست پاسخگویی از بارسلونا، اتهام علیه تک‌تک داوران را ثابت نمی‌کند. یک ویدیو جای شواهد را نمی‌گیرد. قرار دادن افراد در معرض اتهام، بسیار جدی و به‌شدت غیرمسوولانه است.»
تباس درباره اصلاحات داوری نوشت: «در زمینه اصلاح داوری پیشرفت‌هایی حاصل شده و هنوز کارهایی باقی مانده است. دوست داشتم سریع‌تر و بیشتر پیش برویم. اما نهادها نمی‌توانند بر اساس منافع، شرایط روحی، وضعیت ورزشی یا نوع رابطه مدیران رئال مادرید با بارسلونا در هر مقطع، هر کاری را که آنها می‌خواهند انجام دهند. همچنین نمی‌توان سایر طرف‌ها و حمایت اکثریت بزرگ باشگاه‌ها را نادیده گرفت. اصلاح به معنای اطاعت از آنها نیست.»
او افزود: «نتیجه‌گیری من این است: آنها به دنبال نابودی رقابت‌های داخلی هستند. کاری را که تاکنون با سوپرلیگ نتوانسته‌اند انجام دهند، اکنون با روایتی تحریف‌شده از طریق رسانه‌ها و سخنگویانشان دنبال می‌کنند. نام آن را اصلاح می‌گذارند، در حالی که به اعتبار رقابتی حمله می‌کنند که خودشان در آن حضور دارند.»
رییس لالیگا سپس بار دیگر سوال‌هایی را خطاب به رئال مادرید مطرح کرد: «اگر مقایسه تباس و نگریرا که خبرنگار به منابع باشگاه نسبت داده، نادرست است، آن را تکذیب کنید. اگر اینکه آن منابع گفته‌اند لالیگا با تعیین زمان مسابقات به آنها آسیب می‌زند نادرست است، آن را تکذیب کنید. نمی‌پرسم چه کسی حقوق آن خبرنگار را می‌دهد. می‌پرسم آیا او همان چیزی را نقل می‌کند که شما به او می‌گویید؟»
او ادامه داد: «منتشر کنید که چند بار درخواست تغییر روز و ساعت مسابقات را داده‌اید، چند درخواست پذیرفته شده و چند مورد با هدف هماهنگ کردن برنامه مسابقات با رویدادهای دیگر برنابئو بوده است. درخواست‌های پذیرفته‌شده هم به حساب می‌آیند، حتی اگر روایت شما را خراب کنند.»
تباس نوشت: «اگر با حسن نیت عمل می‌کنید، موارد نادرست را تکذیب کنید، موارد درست را توضیح دهید و همه داده‌ها را منتشر کنید.»
او نوشت: «بعد از آن همچنان خواستار استعفای من، برکناری من یا مرگ اجتماعی من شوید. این روش را دیگر می‌شناسم. آن جمله را هم به یاد دارم که گفتند: تمام هواداران رئال مادرید را علیه تو می‌کنم و دیگر نمی‌توانی در خیابان راه بروی.»
تباس در پایان نوشت: «دست از قرار دادن افراد در معرض اتهام بردارید و انتقاد از مدیرانتان را با حمله به باشگاه و هواداران آن اشتباه نگیرید. همه اینها یک نام دارد: ارعاب. قرار دادن آن در قالب یک بیانیه رسمی، آن را به اصلاح تبدیل نمی‌کند.»
