سازمان دریانوردی و بنادر سنگاپور اعلام کرد دو کشتی کانتینربر با پرچم این کشور هنگام عبور از تنگه هرمز هدف پرتابه قرار گرفتند که یکی از آنها غرق شد و دیگری آسیب دید. سازمان بین‌المللی دریانوردی نیز از غرق شدن یک کشتی با پرچم آنتیگوا و باربودا در نزدیکی این آبراه خبر داد.
به‌گفته سازمان دریانوردی سنگاپور، کشتی «جی‌اف‌اس پراید» ۲۱ مهر مورد حمله قرار گرفت و پس از وارد آمدن خسارت و بروز آتش‌سوزی، غرق شد.
تمامی ۲۱ خدمه این کشتی به سلامت تخلیه شدند.
کشتی «جی‌اف‌اس ژیزل» نیز ۲۲ مهر در حمله‌ای جداگانه از ناحیه بدنه آسیب دید، اما توانست با نیروی محرکه خود را به لنگرگاهی امن برساند.
تمامی ۲۲ خدمه این کشتی سالم هستند. هیچ شهروند سنگاپوری در میان خدمه دو کشتی حضور نداشت.
سازمان دریانوردی و بنادر سنگاپور منشاء پرتابه‌ها را «نامشخص» اعلام کرد و افزود با شرکت مدیریت‌کننده این دو کشتی در تماس است و تحولات را زیر نظر دارد.
این تحولات در شرایطی رخ می‌دهد که طی روزهای اخیر، حملات سپاه پاسداران به کشتی‌های تجاری در تنگه هرمز افزایش یافته است.
تنگه هرمز آبراهی باریک میان ایران و عمان است که پیش از آغاز جنگ ایران در ۹ اسفند ۱۴۰۴، حدود یک‌پنجم نفت خام و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور می‌کرد.
خبرگزاری رویترز نیز به نقل از منابع امنیت دریایی گزارش داد کشتی جی‌اف‌اس پراید که ظرفیت حمل آن معادل ۲۸۲۴ کانتینر استاندارد ۲۰ فوتی بود، غرق شده است.
سازمان آب‌نگاری پاکستان ۲۲ مهر در هشداری به دریانوردان اعلام کرد: «کشتی تجاری جی‌اف‌اس پراید غرق شده و کانتینرهای آن روی آب شناورند.»
این سازمان از کشتی‌های عبوری خواست احتیاط کنند.
در سوی دیگر، نیروی دریایی سپاه پاسداران ۲۲ مهر از غرق شدن یک کشتی حامل بیش از ۲۵۰۰ کانتینر خبر داد و علت آن را برخورد با «مین دریایی در آب‌های جنوبی تنگه هرمز» اعلام کرد.
سپاه نام این کشتی را اعلام نکرد، اما گفت پیش از غرق شدن دچار آتش‌سوزی شده بود.
غرق شدن یک کشتی دیگر
سازمان بین‌المللی دریانوردی، وابسته به سازمان ملل متحد، ۲۲ مهر اعلام کرد کشتی «کیپ دائو» با پرچم آنتیگوا و باربودا در نزدیکی تنگه هرمز غرق شده است.
به گفته منابع امنیت دریایی، این کشتی فله‌بر اول مهر هدف پرتابه قرار گرفته بود.
گروه بریتانیایی مدیریت مخاطرات دریایی «ونگارد» نیز گزارش داد عملیات نجات کیپ دائو ناکام مانده است.
به این ترتیب، خبر غرق شدن دو کشتی در نزدیکی تنگه هرمز در فاصله کمتر از ۲۴ ساعت منتشر شد و شمار کشتی‌های غرق‌شده در این منطقه از آغاز جنگ ایران به سه فروند رسید.
رویترز ۲۲ مهر به نقل از دو مقام ارشد جمهوری اسلامی نوشت تهران با تغییر تاکتیک‌های حمله به کشتی‌ها در تنگه هرمز و افزایش دامنه عملیات خود می‌کوشد قیمت نفت را بالا نگه دارد و بر انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا تاثیر بگذارد.
بر اساس این گزارش، راهبرد جدید جمهوری اسلامی شامل تغییر شیوه و دفعات حمله به کشتی‌هایی است که از نظر تهران، محدودیت‌های تعیین‌شده برای عبور از تنگه هرمز را نقض می‌کنند.
یک منبع آگاه نیز گفت اجرای تاکتیک‌های تازه از حدود ۱۰ روز پیش آغاز شده و شمار حملات به این کشتی‌ها افزایش یافته است.
هشدار سازمان ملل درباره خطر بحران غذایی در آسیا و آفریقا
هم‌زمان با ادامه اختلال در کشتیرانی در تنگه هرمز، خورخه موریرا دا سیلوا، معاون دبیرکل سازمان ملل متحد، هشدار داد اگر تهران و واشینگتن ظرف چند هفته آینده بر سر طرح انتقال کود شیمیایی از این آبراه به توافق نرسند، بخش‌هایی از آسیا و آفریقا ممکن است با بحران امنیت غذایی مواجه شوند.
او ۲۲ مهر در مصاحبه با رویترز در حاشیه نشست‌های سالانه صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی در بانکوک گفت: «بسیار حیاتی است که طی چند هفته آینده به توافق برسیم. در غیر این صورت، فصل کشت را از دست خواهیم داد.»
سازمان ملل متحد در ماه مارس کارگروهی برای تسهیل عبور محموله‌های کود شیمیایی از تنگه هرمز تشکیل داد، اما طرح پیشنهادی این کارگروه هنوز اجرایی نشده است.
دا سیلوا گفت در صورت توافق واشینگتن و تهران، این سازوکار می‌تواند ظرف ۷ تا ۱۰ روز به اجرا درآید.
پیش از آغاز جنگ ایران، حدود یک‌سوم تجارت جهانی اوره و نزدیک به نیمی از گوگرد حمل‌شده از راه دریا، از تنگه هرمز عبور می‌کرد. اوره پرمصرف‌ترین کود شیمیایی جهان است و گوگرد نیز از مواد اولیه مهم تولید کود به شمار می‌رود.
موسسه بین‌المللی تحقیقات سیاست غذایی، مستقر در واشینگتن، ماه گذشته گزارش داد صادرات کود شیمیایی از منطقه خلیج فارس همچنان تا حد زیادی متوقف مانده است.
بر پایه این گزارش، حتی در دوره کوتاه‌مدت آتش‌بس که تردد کشتی‌ها تا حدی از سر گرفته شد، سهم کود شیمیایی از محموله‌های عبوری «بسیار ناچیز» بود.
هم‌زمان با ادامه تنش‌ها میان ریاض و حوثی‌های یمن، این گروه نیابتی جمهوری اسلامی تهدید کرد به حملات خود علیه فرودگاه‌ها و تاسیسات نفتی عربستان سعودی ادامه خواهد داد.
حوثی‌ها چهارشنبه ۲۲ مهر در بیانیه‌ای، این مراکز را «اهداف مشروع» خواندند و اعلام کردند عملیات آنها به «تلافی» حملات عربستان سعودی در یمن انجام می‌شود.
این تهدیدها یک روز پس از حمله حوثی‌ها به مقر شرکت نفتی آرامکو در شهر ظهران در شرق عربستان سعودی مطرح شد.
سه منبع آگاه به رویترز گفتند حمله شامگاه سه‌شنبه ۲۱ مهر خسارات گسترده‌ای به مقر آرامکو وارد آورد و آتش‌سوزی ناشی از آن به چندین طبقه ساختمان سرایت کرد.
با این حال، به‌گفته دو منبع آگاه، فعالیت‌های آرامکو بدون اختلال ادامه دارد و کارکنان این شرکت دورکاری می‌کنند.
وزارت انرژی عربستان سعودی پیش‌تر اعلام کرده بود این حمله تنها آتش‌سوزی محدودی به وجود آورده است.
یکی از مراکز اصلی عملیاتی آرامکو در مجموعه ظهران قرار دارد و بر شبکه گسترده‌ای از سکوهای حفاری نفت در خشکی و دریا، خطوط لوله، پالایشگاه‌ها و پایانه‌های صادراتی نظارت می‌کند.
دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری ایالات متحده، ۲۱ مهر حوثی‌ها را متهم کرد که در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، «عامدانه» و «احتمالا به خواست ایران» با حمله به عربستان سعودی برای افزایش قیمت نفت تلاش می‌کنند.
ادامه حملات به فرودگاه ریاض
حوثی‌ها در ادامه بیانیه خود اعلام کردند با موشک بالستیک، موشک کروز و پهپاد، تاسیسات آرامکو در ظهران، یکی از پالایشگاه‌های این شرکت در ریاض و فرودگاه پایتخت عربستان سعودی را هدف قرار داده‌اند.
این گروه مورد حمایت تهران همچنین از شرکت‌های بین‌المللی کشتیرانی، غیرنظامیان و کارکنان خواست فرودگاه‌ها و تاسیسات نفتی عربستان سعودی را تخلیه کنند.
در سوی دیگر، ائتلاف نظامی به رهبری عربستان سعودی اعلام کرد ۲۲ مهر یک موشک بالستیک حوثی‌ها را که به سمت ریاض شلیک شده بود، رهگیری کرده است.
به گزارش رویترز، صدای چند انفجار در پایتخت عربستان سعودی به گوش رسید، اما علت آنها مشخص نشد و مقام‌های سعودی نیز توضیحی درباره منشا این انفجارها ارائه نکردند.
حوثی‌ها طی روزهای گذشته حملات خود به عربستان سعودی را تشدید کرده‌اند و فرودگاه بین‌المللی ملک خالد ریاض نیز چهار بار هدف قرار گرفته است.
۱۸ مهر، حمله حوثی‌های یمن به فرودگاه ریاض جان ۱۳ نفر، از جمله یک شهروند آمریکایی، را گرفت و ۳۰۹ تن دیگر را زخمی کرد.
این مرگبارترین حمله در خاک عربستان سعودی طی حدود یک دهه گذشته بود.
مقام‌های سعودی فعالیت فرودگاه ریاض را تا ۲۵ مهر به حالت تعلیق درآورده‌اند و برخی شرکت‌های هواپیمایی نیز پروازهای خود به مقصد عربستان سعودی را لغو کرده‌اند.
رویترز نوشت تشدید درگیری‌ها به برنامه‌های بلندپروازانه محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، برای تحول اقتصادی، تنوع‌بخشی به منابع درآمدی و کاهش وابستگی این کشور به نفت ضربه زده است.
در مقابل، ریاض نیز طی هفته‌های اخیر مواضع حوثی‌ها را هدف قرار داده و از عملیات نیروهای دولت قانونی یمن علیه این گروه حمایت کرده است.
تشدید بحران انسانی و قطع کمک‌رسانی به تعز
کمیته بین‌المللی صلیب سرخ ۲۲ مهر اعلام کرد با تشدید درگیری‌ها در چندین جبهه، شمار کشته‌شدگان و مجروحان جنگ در یمن به‌شدت افزایش یافته و بیمارستان‌های سراسر این کشور برای رسیدگی به آسیب‌دیدگان با مشکلات جدی مواجه شده‌اند.
برنامه جهانی غذای سازمان ملل متحد نیز در بیانیه‌ای هشدار داد ارسال کمک‌های حیاتی به شهر تعز که در کنترل نیروهای دولتی یمن قرار دارد، متوقف شده است.حوثی‌ها اوایل ماه جاری میلادی این شهر را به محاصره درآوردند.
در این بیانیه آمده است: «برنامه جهانی غذا و سازمان‌های همکار آن به بیش از ۶۰۰ هزار نفر در تعز که به کمک‌های بشردوستانه وابسته‌اند، دسترسی ندارند. بیش از ۲۰۰ هزار تن از این افراد زنان و کودکان هستند.»
تحولات اخیر در شرایطی رخ می‌دهد که مذاکرات تهران و واشینگتن پیشرفتی نداشته و گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال ازسرگیری جنگی تمام‌عیار در منطقه بالا گرفته است.
بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، از برنامه این کشور برای سرنگونی جمهوری اسلامی در دو سال آینده سخن گفت و درباره حمله احتمالی ایران به اسرائیل هشدار داد. هم‌زمان، وزیر دفاع اسرائیل هشدار داد در صورت مشارکت حزب‌الله در چنین حمله‌ای، مناطق بیشتری از جنوب لبنان تصرف خواهد شد.
نتانیاهو چهارشنبه ۲۲ مهر در گفت‌وگو با رادیو ارتش اسرائیل، در پاسخ به پرسشی درباره جبهه‌های درگیری باقی‌مانده، گفت هنوز اقداماتی وجود دارد که باید تکمیل شوند.
او افزود: «در دو سال آینده، حماس و حزب‌الله را به‌طور کامل از بین خواهیم برد و حکومت ایران را سرنگون خواهیم کرد.»
نخست‌وزیر اسرائیل همچنین هشدار داد جمهوری اسلامی و نیروهای نیابتی آن ممکن است در روزهای آینده و در آستانه انتخابات پنجم آبان اسرائیل، حملاتی علیه این کشور انجام دهند.
نتانیاهو گفت: «دشمنان ما می‌خواهند همین روزها به ما حمله کنند. نیروهای نیابتی ایران قصد دارند راکت شلیک کنند و حملات تروریستی انجام دهند.»
نتانیاهو هفتم مهر نیز هشدار داده بود نشانه‌هایی از تلاش دشمنان اسرائیل برای انجام حمله در آستانه انتخابات این کشور وجود دارد.
او در جریان بازدید از پایگاه هوایی تل نوف خطاب به آنها گفته بود: «با ما درنیفتید؛ نه اکنون و نه هیچ‌وقت دیگر.»
نخست‌وزیر اسرائیل در پاسخ به پرسشی درباره احتمال اقدام نظامی جمهوری اسلامی پیش از انتخابات اسرائیل و انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا هشدار داد: «اگر ایران مرتکب چنین اشتباهی شود و به ما حمله کند، با پاسخی روبه‌رو خواهد شد که حتی تصورش را هم نمی‌تواند بکند.»
نتانیاهو با تاکید بر اینکه اسرائیل برای سناریوهای مختلف آماده است، افزود: «امیدوارم مجبور نشویم به آنها متوسل شویم، اما یک چیز قطعی است: نه اسرائیل و نه من اجازه نخواهیم داد ایران به سلاح هسته‌ای دست پیدا کند. تا زمانی که نخست‌وزیر هستم، ایران سلاح هسته‌ای نخواهد داشت.»
او همچنین گفت جمهوری اسلامی یک سال پیش در آستانه دستیابی به بمب هسته‌ای و نابودی اسرائیل قرار داشت.
نتانیاهو دوم مهر، نیز در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل متحد، جمهوری اسلامی را «رژیمی قاتل و شرور» خواند و گفت مردم ایران «روزی آزاد خواهند شد».
کاتز: مناطق بیشتری از جنوب لبنان را تصرف خواهیم کرد
هم‌زمان، یسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، چهارشنبه ۲۲ مهر در جریان بازدید از منطقه حائل ارتش این کشور در جنوب لبنان، درباره پیامدهای پیوستن حزب‌الله به حمله احتمالی جمهوری اسلامی علیه اسرائیل هشدار داد.
کاتز گفت: «اگر حزب‌الله در حمله به اسرائیل به ایران بپیوندد، ضربه‌ای کوبنده دریافت خواهد کرد و مناطق بیشتری از جنوب لبنان، به‌ویژه در محدوده نبطیه و رود لیتانی، را از دست خواهد داد؛ مناطقی که به بخشی از منطقه امنیتی دائمی اسرائیل تبدیل خواهند شد.»
او تاکید کرد ارتش اسرائیل برای اجرای عملیات زمینی آماده است.
کاتز همچنین گفت اسرائیل از مناطق امنیتی تحت کنترل خود در لبنان و سوریه عقب‌نشینی نخواهد کرد.
وزیر دفاع اسرائیل افزود جمعیت شیعه ساکن مناطق جنوب لبنان تا محدوده رودهای اوالی و زهرانی به سمت شمال تخلیه خواهند شد تا ارتش اسرائیل بتواند زیرساخت‌های حزب‌الله را هدف قرار دهد و تهدید پهپادی علیه مناطق شمالی اسرائیل را از میان ببرد.
کاتز گفت منطقه ضاحیه در حومه جنوبی بیروت نیز تخلیه خواهد شد و زیرساخت‌های حزب‌الله در این منطقه هدف حمله قرار خواهند گرفت؛ اقدامی که به‌گفته او، به آوارگی بیش از یک میلیون شیعه در لبنان منجر خواهد شد.
او همچنین گفت حسن نصرالله، دبیرکل پیشین حزب‌الله، پیش از کشته شدن، جامعه شیعیان لبنان را نابود کرد و هشدار داد نعیم قاسم، دبیرکل کنونی این گروه، نیز ممکن است پیش از کشته شدن، این جامعه را به‌طور کامل نابود کند.
وزیر دفاع اسرائیل در این بازدید با رافی میلو، فرمانده منطقه شمالی ارتش اسرائیل، یووال گاز، فرمانده لشکر ۹۱ و شماری دیگر از فرماندهان نظامی دیدار کرد و در جریان عملیات ارتش اسرائیل علیه مواضع حزب‌الله در جنوب لبنان قرار گرفت.
کاتز ۲۱ مهر نیز گفته بود اسرائیل نشانه‌هایی از تلاش جمهوری اسلامی و نیروهای نیابتی آن برای انجام حملات تروریستی با هدف تاثیرگذاری بر نتایج انتخابات این کشور شناسایی کرده است.
او پیش‌تر در ۱۳ شهریور نیز گفته بود اسرائیل تا زمان خلع سلاح کامل حزب‌الله در سراسر لبنان و رفع تهدیدها علیه ساکنان شمال اسرائیل، از منطقه امنیتی در جنوب لبنان عقب‌نشینی نخواهد کرد.
قطر با عبور دادن کشتی‌های قدیمی از تنگه هرمز و انتقال محموله‌های آنها به شناورهای جدیدتر، بخشی از صادرات گاز خود را از سر گرفته است. بلومبرگ گزارش داد این کشور می‌کوشد در میانه جنگ و تداوم حملات، جایگاه خود را در بازار جهانی حفظ کند.
بر اساس این گزارش که چهارشنبه ۲۲ مهر منتشر شد، حجم تحویل گاز طبیعی مایع‌شده، موسوم به ال‌ان‌جی، از قطر تا پایان هشتم مهر به نزدیک یک‌سوم سطح پیش از جنگ رسید.
داده‌های ردیابی کشتی‌ها و اظهارات افراد آگاه از عملیات نشان می‌دهد در چهار هفته پس از آغاز اجرای روش تازه، حدود ۲۰ کشتی حامل گاز قطر از تنگه هرمز خارج شدند.
بلومبرگ برای بررسی تلاش‌های قطر با بیش از ۲۴ معامله‌گر و مقام گفت‌وگو کرده است.
این افراد به دلیل حساسیت موضوع نخواستند نامشان فاش شود.
شرکت دولتی «قطر انرژی» نیز به پرسش‌های این خبرگزاری پاسخ نداده است.
یک کشتی ۲۹ ساله راه صادرات را باز کرد
راهکار تازه زمانی شکل گرفت که صادرات گاز قطر عملا به بن‌بست رسیده بود.
به نوشته بلومبرگ، تا حدود دو ماه پیش و پس از اصابت یک پرتابه به یکی از کشتی‌های حامل گاز این کشور در خارج از تنگه هرمز، حتی ارسال محدود محموله‌ها نیز تقریبا متوقف شده بود: «هم مشتریان با کمبود انرژی روبه‌رو بودند و هم اقتصاد قطر از توقف درآمدهای صادراتی تحت فشار قرار داشت.»
در این شرایط، مدیران قطر انرژی به سراغ «الریان»، یک کشتی ۲۹ ساله و از قدیمی‌ترین شناورهای ناوگان، رفتند.
به روایت بلومبرگ، کاپیتان الریان پس از چند روز انتظار در آب‌های خلیج فارس، با دریافت تضمین‌های امنیتی از نیروی دریایی آمریکا اجازه حرکت یافت؛ با این دستور که چراغ‌ها و دستگاه‌های فرستنده‌ـ‌گیرنده کشتی را خاموش کند و بی‌سروصدا از تنگه بگذرد.
الریان موفق به عبور شد و ۱۹ شهریور (۱۰ سپتامبر)، به سوی بندر صحار عمان حرکت کرد.
چند روز بعد، «المسحبیه»، کشتی پیشرفته‌ای که در سال ۲۰۲۵ ساخته شده و تحت کنترل قطر است، به آن پیوست تا محموله را تحویل بگیرد و به چین، مقصد نهایی، برساند.
الریان نیز برای بارگیری دوباره از تنگه هرمز عبور کرد.
انتقال گاز در دریا به تجهیزات ویژه نیاز دارد
این روش به قطر امکان می‌دهد انتقال محموله از آبراه پرخطر تنگه هرمز و رساندن آن به مشتری نهایی را در دو مرحله انجام دهد.
صادرکنندگان نفت نیز از روش مشابهی استفاده کرده‌اند: کشتی‌های حامل محموله از تنگه می‌گذرند و در دریای عمان بار خود را به شناورهای دیگری تحویل می‌دهند.
با این حال، به نوشته بلومبرگ، انتقال کشتی‌به‌کشتی ال‌ان‌جی بسیار دشوارتر و پرهزینه‌تر از نفت خام است. این سوخت در دمای حدود منفی ۱۶۲ درجه سانتی‌گراد نگهداری می‌شود و جابه‌جایی آن به تجهیزات ویژه مقاوم در برابر سرمای شدید و خدمه آموزش‌دیده نیاز دارد.
هر هفته توقف صادرات، یک میلیارد دلار از درآمد قطر می‌کاهد
فشار اقتصادی، از عوامل اصلی تصمیم قطر برای ازسرگیری صادرات بوده است.
بر اساس محاسبات بلومبرگ با استفاده از قیمت‌های کنونی قراردادهای بلندمدت، هر هفته توقف صادرات مجتمع راس‌لفان حدود یک میلیارد دلار از درآمد فروش قطر می‌کاهد. رقمی که برای اقتصادی به ارزش حدود ۲۰۰ میلیارد دلار قابل توجه است.
بلومبرگ همچنین به برآورد صندوق بین‌المللی پول اشاره کرده که بر اساس آن، اقتصاد قطر ممکن است امسال ۱۵.۶ درصد کوچک شود.
نگرانی دیگر، از دست رفتن مشتریان بوده است. افراد آگاه از راهبرد قطر انرژی به بلومبرگ گفتند مدیران نزدیک به سعد شریده الکعبی، وزیر انرژی قطر و مدیرعامل این شرکت، شاهد جایگزین شدن محموله‌های آمریکایی در بازار مشتریان بزرگی مانند هند بودند. هم‌زمان، چین تلاش‌هایش را برای متنوع کردن منابع تامین و کاهش وابستگی به خلیج فارس افزایش می‌داد.
تیم الکعبی در نهایت به این نتیجه رسید که چاره‌ای جز ازسرگیری ارسال محموله‌ها ندارد.
قطر انرژی هم‌زمان گسترش فعالیت‌های تجاری خود را دنبال می‌کند تا از نوسان‌ها و اختلال‌های بازار نیز درآمد کسب کند.
بررسی شرایط انعطاف‌پذیرتر برای مشتریان، بخش دیگری از تلاش این شرکت برای سازگاری با وضعیت تازه است.
بازگشت محموله‌ها خریداران را غافلگیر کرد
سرعت بازگشت محموله‌های قطری، برخی خریداران را غافلگیر کرد.
به گزارش بلومبرگ، مشتریان، به‌ویژه در هند، پس از اختلال‌های ماه‌های نخست جنگ دیگر روی تحویل گاز قطر حساب نمی‌کردند و با ازسرگیری صادرات ناچار شدند به سرعت برای دریافت محموله‌ها ظرفیت فراهم کنند.
قطر پیش از جنگ، پس از آمریکا دومین صادرکننده بزرگ ال‌ان‌جی جهان بود و سال گذشته نزدیک به یک‌پنجم عرضه جهانی را تامین کرد. از این رو، احیای پایدار صادرات آن می‌تواند در آستانه زمستان و در شرایطی که قیمت‌ها به بالاترین سطح چند سال اخیر رسیده، فشار بر بازار را کاهش دهد.
توبی کاپسون، شریک مدیریتی شرکت تجارت نفت و گاز «داونپورت انرژی»، به بلومبرگ گفت الگوی فعالیت قطر بر انتقال حجم عظیمی از محموله‌ها از تنگه هرمز استوار است.
به گفته او، برقراری مسیری منظم‌تر برای صادرات قطر می‌تواند یکی از بزرگ‌ترین تنگناهای بازار جهانی ال‌ان‌جی را کاهش دهد.
با وجود افزایش صادرات، امنیت این مسیر همچنان شکننده است.
بلومبرگ گزارش داد در هفته پیش از انتشار گزارش، موج تازه‌ای از حملات یک کشتی مرتبط با قطر انرژی را هدف قرار داده است. نشانه‌ای از اینکه بازگشت بخشی از محموله‌ها هنوز به معنای رفع خطر برای صادرات این کشور نیست.
دو مقام ارشد ایرانی به خبرگزاری رویترز گفتند تهران با تغییر تاکتیک‌های حمله به کشتی‌ها در تنگه هرمز و گسترش دامنه عملیات، می‌کوشد قیمت نفت را بالا نگه دارد و بر انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در ۱۲ آبان تاثیر بگذارد.
این دو مقام که نامشان در گزارش منتشر شده در چهارشنبه ۲۲ مهر ذکر نشده، گفتند راهبرد تازه شامل تغییر نوع و آهنگ حملات به شناورهایی است که از نظر تهران محدودیت‌های وضع‌شده برای عبور از تنگه هرمز را نقض می‌کنند.
به گفته یکی از آنها، اجرای تاکتیک‌های تازه از حدود ۱۰ روز پیش آغاز شده و شمار حملات به این کشتی‌ها افزایش یافته است.
یکی از این مقام‌ها هدف را «ناکام گذاشتن تلاش‌های آمریکا و متحدانش برای پایین آوردن قیمت جهانی نفت» توصیف کرد.
آنها گفتند تصمیم اتخاذ این راهبرد در بالاترین سطوح رهبری حکومت ایران گرفته شده و در سراسر ساختار حاکمیت درباره آن هماهنگی کامل وجود دارد، اما از ارائه جزییات بیشتر خودداری کردند.
جمهوری اسلامی از زمان آغاز حملات آمریکا و اسرائیل در ۹ اسفند سال گذشته کوشیده است با محدود کردن عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز، بر واشینگتن فشار وارد کند.
پیش از جنگ اخیر، حدود یک‌پنجم تجارت جهانی نفت و گاز طبیعی مایع‌شده از این آبراه می‌گذشت.
به گزارش رویترز، تهدیدها و حملات نیروهای نظامی جمهوری اسلامی رفت‌وآمد کشتی‌ها را به‌شدت کاهش داده و قیمت نفت را بالا برده است؛ هرچند انتقال بخشی از نفت از این مسیر همچنان ادامه دارد.
تایید تغییر تاکتیک
یک مقام نظامی آمریکایی که به شرط ناشناس ماندن با رویترز گفت‌وگو کرد، تغییر یکی از تاکتیک‌های حکومت ایران را تایید کرد.
به گفته او، پس از نابودی بخش بزرگی از توان راداری ایران در حملات آمریکا، سپاه پاسداران استفاده از دیده‌بان‌های غیرمسلح سوار بر قایق‌های کوچک را برای شناسایی اهداف احتمالی، از جمله شناورهای نیروی دریایی آمریکا، آغاز کرده است.
این مقام گفت نیروهای آمریکایی هفته گذشته تشخیص دادند دیده‌بان‌های ایرانی از یک لنج، موقعیت اهداف را به سپاه پاسداران اطلاع می‌دهند.
به روایت این مقام نظامی، نیروهای آمریکا پس از دستور تخلیه به سرنشینان، لنج را منهدم کردند و این رویداد تلفاتی نداشت.
رویترز نوشت این حادثه پیش‌تر گزارش نشده بود.
این مقام آمریکایی در عین حال گفت حکومت ایران نتوانسته مانع افزایش صادرات نفت از تنگه هرمز شود.
به گفته او، تهران پس از آسیب گسترده به نیروی دریایی‌اش، مایل نیست قایق‌های تندروی باقی‌مانده را به خطر بیندازد.
داده‌های مستقل مورد استناد رویترز نشان می‌دهد حملات به کشتی‌های تجاری در روزهای اخیر به بالاترین سطح از زمان آغاز جنگ رسیده است.
بر پایه تحلیل منابع امنیت دریایی و گزارش‌های ثبت‌شده در مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا، در ۴۸ ساعت منتهی به این گزارش دست‌کم پنج رویداد مرتبط با نفتکش‌ها و دیگر کشتی‌های تجاری در محدوده تنگه هرمز ثبت شده که حملات پهپادی نیز در میان آنها بوده است.
داده‌های سازمان بین‌المللی دریانوردی نیز نشان می‌دهد این میزان تقریبا با آهنگ حملات در روزهای سوم تا پنجم اکتبر (۱۱ تا ۱۳ مهر) برابری می‌کند.
یک منبع امنیت دریایی به رویترز گفت افزایش آهنگ حملات «عمدی» به نظر می‌رسد.
گسترش عملیات به آب‌های دورتر
دو مقام ایرانی همچنین گفتند تهران قصد دارد دامنه عملیات خود را از تنگه هرمز به دریای عمان و آب‌های دورتر گسترش دهد.
به نوشته رویترز، تحلیل گزارش‌های مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا و شرکت‌های امنیت دریایی نشان می‌دهد این روند ممکن است آغاز شده باشد.
این گزارش‌ها از هدف قرار گرفتن کشتی‌ها در آب‌های نزدیک سواحل قطر و امارات متحده عربی در روزهای اخیر حکایت دارند.
مقام دوم ایرانی گفت تهران اجازه نخواهد داد دونالد ترامپ پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای قیمت نفت را پایین بیاورد.
او این رویارویی را به «بازی شطرنج» تشبیه کرد و گفت: «درست وقتی فکر می‌کنند به نقطه‌ای نزدیک می‌شوند که قیمت‌ها کاهش خواهد یافت، آنها را از آن نقطه دور می‌کنیم.»
این مقام افزود شناورهایی که محدودیت‌های جمهوری اسلامی را نقض کنند، «هیچ‌جا، حتی بیرون از تنگه هرمز» در امان نخواهند بود.
جنگ و هزینه ماهانه سه میلیارد دلاری آن، به نوشته رویترز، به یکی از مسائل اصلی کارزار انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا تبدیل شده است. انتخاباتی که کنترل کنگره را تعیین خواهد کرد.
ترامپ گفته است پیش از رای‌گیری بار دیگر به ایران حمله نخواهد کرد، هرچند گزینه‌های بعدی را بررسی می‌کند.
آمریکا هم‌زمان محاصره دریایی بنادر ایران را ادامه داده و تحریم‌ها را گسترش می‌دهد تا تهران را برای دستیابی به توافقی به‌منظور پایان درگیری تحت فشار بگذارد.
دو مقام ایرانی گفتند تهران به سوی وضعیتی پیش می‌رود که هیچ شناور ناقض محدودیت‌هایش نتواند از تنگه عبور کند.
یکی از آنها گفت: «به‌زودی تنگه کاملا بسته خواهد شد.»
مرکز مشترک اطلاعات دریایی، تحت هدایت نیروی دریایی آمریکا، در گزارش یک‌شنبه ۱۹ مهر خود سطح تهدید علیه کشتیرانی تجاری در تنگه هرمز را همچنان «شدید»، یک پله پایین‌تر از بالاترین درجه تهدید، ارزیابی کرد.
این مرکز از تداوم حملات، تلاش برای حمله و اقدامات ایذایی سپاه پاسداران، از جمله پرواز پهپادها، زیر نظر گرفتن هدفمند کشتی‌های تجاری و تماس‌های رادیویی گاه‌به‌گاه خبر داد.
پنتاگون و وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی تا زمان انتشار گزارش رویترز، به درخواست این خبرگزاری برای اظهارنظر پاسخ ندادند.
شورای سردبیری روزنامه وال‌استریت ژورنال با اشاره به افزایش تهدیدهای تروریستی جمهوری اسلامی در خاک بریتانیا، با متهم کردن دولت این کشور به ترس و تردید، این پرسش را مطرح کرده است که چرا این کشور همچنان به سیاست مماشات خود در قبال تهران ادامه می‌دهد.
در سرمقاله وال‌استریت ژٰورنال گفته شده است حکومت ایران برای اجرای حملات تروریستی در خاک بریتانیا توطئه می‌کند، اما بهای آن را نمی‌پردازد.
اندی برنهام، نخست‌وزیر بریتانیا، دوشنبه اعلام کرد که طرح حمله به پایگاه هوایی فیرفورد در بریتانیا و بمب‌افکن‌های آمریکایی بی-۱ مستقر در آن، «تقریبا به‌طور قطع به دستور سپاه پاسداران انقلاب اسلامی» طراحی شده بود.
در واکنش، اد میلیبند، وزیر امور خارجه بریتانیا، سفیر جمهوری اسلامی را برای تذکر و اعتراض احضار کرد و دو مقام حکومت ایران را که پیش‌تر نیز تحت تحریم‌های آمریکا قرار داشتند، تحریم کرد.
شورای سردبیری وال‌استریت ژورنال، آشکارا این اقدام لندن را ناکافی خوانده و نوشته است چنین اقداماتی جمهوری اسلامی را مهار نخواهد کرد بلکه برعکس، پیام آشکارتر این واکنش آن است که بریتانیا همچنان حتی برای اخراج سفیر جمهوری اسلامی نیز قاطعیت کافی ندارد.
در این یادداشت به رفتار استرالیا اشاره شده که پس از آنکه مشخص شد حکومت ایران حملات تروریستی علیه یک کنیسه و یک کافه غذای کوشر را در خاک این کشور هدایت کرده است، سفیر جمهوری اسلامی را اخراج کرد.
شورای سردبیری وال‌استریت ژورنال در یادداشت خود افزوده مقام‌های بریتانیایی نیز اوایل امسال دریافتند که موجی از حملات آتش‌سوزی عمدی علیه یهودیان در بریتانیا کار سپاه پاسداران بوده است با این حال، به نظر نمی‌رسد دولت حزب کارگر چندان نگران این موضوع باشد.
میلیبند در ماه سپتامبر در حاشیه نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک با وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی دیدار کرد و با او دست داد. توضیح دولت بریتانیا این بود که در جریان این دیدار، پیام هشدارآمیز محکمی به طرف ایرانی منتقل شده است.
به‌نوشته وال‌استریت ژورنال اما همه می‌دانند چنین هشدارهایی جمهوری اسلامی را بازنمی‌دارد. برعکس، این اقدامات حکومت ایران را جسورتر می‌کند، زیرا شواهد تازه‌ای در اختیار آن قرار می‌دهد که می‌تواند بدون پرداخت هزینه، در خاک بریتانیا اقدامات تروریستی انجام دهد.
تنها چند روز پس از آن دست دادن، طرح حمله به پایگاه فیرفورد به جریان افتاد.
شورای سردبیری وال‌استریت ژورنال در یادداشت خود نوشته است: «بریتانیا در سال‌های اخیر چندین بار سفیر جمهوری اسلامی را احضار کرده است، اما ظاهرا این احضارها تاثیر چندانی نداشته‌اند؛ مگر آنکه برانگیختن خنده مقام‌های تهران را نوعی دستاورد به شمار آوریم.»
این روزنامه افزوده روز سه‌شنبه، جمهوری اسلامی حتی در اقدامی متقابل سفیر بریتانیا را احضار کرد. میلیبند بار دیگر اعلام کرده است که «بریتانیا تهدیدها در خاک خود را تحمل نخواهد کرد»، اما اقدامات دولت او نشان می‌دهد که بریتانیا عملا چنین تهدیدهایی را تحمل می‌کند.
در یادداشت شورای سردبیری وال‌استریت ژورنال به اظهارات کسری اعرابی، مدیر تحقیقات مربوط به سپاه پاسداران در سازمان «اتحاد علیه ایران هسته‌ای» اشاره شده که بر اساس آن فعالیت‌های جمهوری اسلامی در بریتانیا رویدادهایی استثنایی و موردی نیستند.
او می‌گوید: «تنها از سال ۲۰۲۲ تاکنون، بیش از ۲۰ طرح تروریستی سپاه پاسداران در بریتانیا خنثی شده است.»
کن مک‌کالوم، رئیس سازمان اطلاعات داخلی بریتانیا، ام‌آی۵ (MI5)، نیز سه‌شنبه در گزارش سالانه خود درباره تهدیدات امنیتی اعلام کرد که عملیات‌های مرتبط با جمهوری اسلامی در بریتانیا در حال گسترش است.
او علاوه بر اشاره به حملات علیه یهودیان، از «جاه‌طلبی‌های حکومت ایران برای هدف قرار دادن اهداف دشوارتر» سخن گفت.
مک‌کالوم همچنین اعلام کرد که طی یک سال گذشته بیش از ۵۰ نفر در ارتباط با عملیات‌های مرتبط با حکومت ایران در بریتانیا بازداشت شده‌اند.
او تأکید کرد که طرح حمله به پایگاه فیرفورد «موردی منحصربه‌فرد» نیست.
به‌نوشته شورای سردبیری وال‌استریت ژورنال، «برای کشوری آزاد و سربلند، چنین وضعیتی باید خشم‌برانگیز باشد.»
در ادامه این یادداشت تاکید شده که با وجود این تهدیدها، بریتانیا همچنان میزبان سفیر و سفارت فعال جمهوری اسلامی، زیرساخت‌های نفوذ فرهنگی و سیاسی آن و حتی دفتر ویژه رهبر جمهوری اسلامی در خاک این کشور است.
دولت بریتانیا همچنین هنوز سپاه پاسداران را به‌عنوان یک سازمان تروریستی ممنوع اعلام نکرده و در عوض به یک نوع طبقه‌بندی حقوقی ضعیف‌تر بسنده کرده است.
شورای سردبیری وال‌استریت ژورنال در پایان تاکید کرده است صرف‌نظر از آنچه دولت حزب کارگر در اظهارات رسمی خود بیان می‌کند، پیامی که تاکنون از رفتار بریتانیا دریافت می‌شود، چیزی جز ترس و تردید در تصمیم‌گیری نیست.
