کانال ۱۲: تصاویر ماهواره‌ای از فعالیت زیرزمینی جدید در سایت‌های موشکی ایران حکایت دارد
کانال ۱۲ اسرائیل، پنج‌شنبه ۲۳ مهر گزارش داد تاسیسات اصلی تولید موشک ایران پس از حملات اسرائیل و آمریکا همچنان عمدتا از فعالیت خارج هستند، اما نشانه‌هایی از فعالیت‌های تونل‌سازی و حفر زیرساخت‌های جدید زیرزمینی در چندین سایت شناسایی شده است. این یافته‌ها بر اساس تحلیل تصاویر ماهواره‌ای از سوی موسسه پژوهشی سیاست خارجی (اف‌پی‌آرآی) به دست آمده‌اند که سه سایت اصلی تولید موشک ایران در پارچین، خجیر و شاهرود را بررسی کرده است.
این پژوهش پس از برداشته شدن محدودیت‌های انتشار تصاویر ماهواره‌ای تجاری از خاورمیانه انجام شد و به محققان امکان داد وضعیت فعلی این تاسیسات را بررسی کنند. محققان می‌گویند یافته‌های آنها در مجموع با گزارش وال‌استریت ژورنال مطابقت دارد که بر اساس آن، ایران مونتاژ موشک‌های بالستیک را در تاسیسات زیرزمینی از سر گرفته و از قطعاتی استفاده می‌کند که از قبل ذخیره کرده بود.
به گفته محققان، هر سه سایت همچنان آسیب‌های سنگینی دارند، بخش زیادی از آوارها هنوز پاک‌سازی نشده و فعالیت‌های بازسازی محدود است. همزمان، یافته‌ها این احتمال را مطرح می‌کنند که تهران در تلاش است بخشی از فرایندهای تولید و مونتاژ را به زیر زمین منتقل کند تا از آنها در برابر حملات احتمالی آینده محافظت کند.
ترکی المالکی، سخنگوی ائتلاف نظامی به رهبری عربستان سعودی، اعلام کرد از اول اکتبر (۹ مهر) تاکنون، در ۲۰ حمله حوثی‌ها به فرودگاه بین‌المللی ملک خالد ریاض، دست‌کم ۱۷ نفر کشته و بیش از ۳۳۰ تن دیگر زخمی شده‌اند.
المالکی پنج‌شنبه ۲۳ مهر در نشستی خبری در ریاض گفت از زمان آغاز درگیری‌ها، حوثی‌های مورد حمایت جمهوری اسلامی در مجموع ۱۱۰۴ موشک و ۱۱۳۵ پهپاد به سوی عربستان سعودی شلیک کرده‌اند.
او افزود این گروه کوشیده است ده‌ها فرودگاه، تاسیسات نفتی و بندر را در سراسر عربستان سعودی هدف قرار دهد.
سخنگوی ائتلاف این حملات را «بزدلانه» خواند و هشدار داد هدف قرار دادن فرودگاه‌های غیرنظامی، علاوه بر تهدید امنیت عربستان سعودی و هوانوردی، جان هزاران مسافر را نیز به خطر می‌اندازد.
او همچنین تلاش حوثی‌ها برای هدف قرار دادن مکه و مدینه را «اقدامی شنیع و وحشیانه» توصیف کرد و آن را ادامه رویکردی خصمانه علیه مقدس‌ترین اماکن مسلمانان دانست.
حوثی‌ها در روزهای اخیر حملات خود به عربستان سعودی را تشدید کرده‌اند. این گروه نیابتی حکومت ایران پنج‌شنبه بار دیگر تهدید روز چهارشنبه ۲۲ مهر خود را تکرار کرد و گفت به حملات خود علیه فرودگاه‌ها و تاسیسات نفتی این کشور ادامه خواهد داد.
سخنگوی ائتلاف در ادامه نشست خبری خود اعلام کرد حوثی‌ها با کمک «طرف‌های منطقه‌ای» به فناوری‌های پیشرفته دست یافته‌اند و به نخستین «گروه تروریستی» مجهز به پهپاد و قایق‌های تندرو تبدیل شده‌اند.
جمهوری اسلامی حامی اصلی حوثی‌ها به شمار می‌رود و در سال‌های گذشته، گزارش‌های متعددی درباره ارسال سلاح و آموزش نظامی نیروهای این گروه از سوی تهران منتشر شده است.
به گزارش رسانه‌های حکومتی در ایران، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، ۲۳ مهر در نامه‌ای به عبدالواحد ابوراس، معاون وزیر خارجه حوثی‌ها، بر «ضرورت تقویت و توسعه روابط در راستای منافع مشترک» دو طرف تاکید کرد.
دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری ایالات متحده، ۲۱ مهر حوثی‌ها را متهم کرد که در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، «عامدانه» و «احتمالا به خواست ایران» با حمله به عربستان سعودی برای افزایش قیمت نفت تلاش می‌کنند.
انهدام انبارهای تسلیحات و سکوهای پرتاب موشک حوثی‌ها
سخنگوی ائتلاف نظامی به رهبری عربستان سعودی اعلام کرد نیروهای این ائتلاف در روزهای گذشته ۱۲۷ انبار متعلق به حوثی‌ها را در مناطق کوهستانی منهدم کرده‌اند.
المالکی گفت شمار زیادی از سکوهای پرتاب موشک این گروه نیز در این عملیات نابود شده است.
به گفته او، این حملات مواضع حوثی‌ها در صنعا، صعده و عمران را هدف قرار داد که از آنها برای تدارک و اجرای حملات نظامی استفاده می‌شد.
او افزود ائتلاف به شواهدی دست یافته است که نشان می‌دهد حوثی‌ها از تاسیسات غیرنظامی برای پشتیبانی از عملیات نظامی بهره می‌گیرند و از ورودی تونل‌ها و حفره‌های کوهستانی برای شلیک موشک استفاده می‌کنند.
تحولات اخیر در شرایطی رخ می‌دهد که مذاکرات تهران و واشینگتن پیشرفتی نداشته و گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال ازسرگیری جنگی تمام‌عیار در منطقه بالا گرفته است.
تعویق نشست اتحادیه اروپا و کشورهای عربی منطقه در ریاض
در پی ادامه حملات حوثی‌ها به عربستان سعودی، اتحادیه اروپا و کشورهای حوزه خلیج فارس نشست مشترک خود در ریاض را به تعویق انداختند.
شورای همکاری خلیج فارس ۲۳ مهر اعلام کرد این تصمیم به‌دلیل تداوم تهدیدهای حوثی‌ها علیه عربستان سعودی و تعطیلی طولانی‌مدت فرودگاه بین‌المللی ملک خالد اتخاذ شده است.
این نشست قرار بود دوم آبان در پایتخت عربستان سعودی برگزار شود.
اتحادیه اروپا نیز بدون اشاره به علت تعویق نشست گفت تاریخ جدید آن در «زمان مقتضی» اعلام خواهد شد.
رویترز گزارش داد این تصمیم تازه‌ترین ضربه به تلاش‌های ریاض برای میزبانی از رویدادهای بین‌المللی در بحبوحه تنش با حوثی‌ها است.
این خبرگزاری افزود قرار بود نشست ریاض فرصتی برای نمایش همبستگی اروپا با عربستان سعودی و دیگر کشورهای حوزه خلیج فارس در شرایط جنگی باشد.
به‌نوشته رویترز، تعویق این گردهمایی نشان‌دهنده وخامت اوضاع امنیتی در عربستان سعودی است.
خبرگزاری رویترز در گزارشی تحلیلی نوشت که حملات حوثی‌ها به عربستان سعودی، اهدافی فراتر از یمن دارد و از جمله با این هدف انجام می‌گیرد که عربستان را به نقطه‌ای آسیب‌پذیر در رویارویی گسترده‌ای تبدیل کند که از تنگه هرمز در دهانه خلیج فارس تا باب‌المندب در دریای سرخ امتداد دارد.
رویترز به‌نقل از منابع سعودی، ایرانی و منطقه‌ای نوشت حوثی‌ها با هدف قرار دادن زیرساخت‌ها و ایجاد اختلال در رویدادهای سرمایه‌گذاری که برای بلندپروازی‌های اقتصادی عربستان سعودی اهمیت اساسی دارند تلاش می‌کنند محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، را تحت فشار قرار دهند تا هم خواسته‌های حوثی‌ها در یمن را برآورده کند و هم دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، را متقاعد سازد که محاصره آمریکا را که اقتصاد ایران را تحت فشار شدید قرار داده است، کاهش دهد.
به‌نوشته رویترز این کارزار نشان‌دهنده آن است که از نظر جمهوری اسلامی و حوثی‌ها شکوفایی اقتصادی عربستان، بلندپروازی‌های سرمایه‌گذاری این کشور و آسیب‌پذیری آن در برابر اختلالات، این پادشاهی را به اهرم فشاری بر آمریکا تبدیل کند.
مایکل نایتس، از موسسه مشاوره راهبردی «هورایزن انگیج» (Horizon Engage)، به این خبرگزاری گفت حکومت ایران که پس از جنگ با فشارهای فزاینده اقتصادی و نظامی روبه‌رو شده، تلاش می‌کند با هدف قرار دادن شرکای منطقه‌ای واشینگتن، هزینه راهبرد آمریکا را افزایش دهد.
او گفت: «ایرانی‌ها در وضعیت خفگی قرار گرفته‌اند.»
نایتس افزود تهران و حوثی‌ها که نمی‌توانند مستقیما واشینگتن را به تغییر مسیر وادار کنند، «نقطه ضعف» را هدف قرار داده‌اند و عربستان سعودی را زیر ضربات سنگین گرفته‌اند تا از آسیب‌پذیری اقتصادی این پادشاهی و تمایل آن به ثبات بهره‌برداری می‌کنند.
حوثی‌ها مستقیما از کاهش محاصره آمریکا علیه جمهوری اسلامی، حامی اصلی منطقه‌ای خود، سود می‌برند. کاهش فشار بر تهران احتمالا توانایی حکومت ایران را برای تداوم حمایت‌های سیاسی، مالی و نظامی و همچنین جریان ارسال سلاح و پولی که به‌گفته آمریکا این جنبش به آن وابسته است، تقویت خواهد کرد.
اما به‌گفته دو منبع سعودی و سه منبع منطقه‌ای آشنا با دیدگاه‌های عربستان، حوثی‌ها خواسته‌های مستقل خود را نیز دارند: پایان عملیات نظامی عربستان و محدودیت‌های اعمال‌شده بر بنادر و فرودگاه‌های یمن، برقراری پروازهای منظم به ایران، ازسرگیری پرداخت حقوق‌ها، پرداخت غرامت جنگ و پایان حمایت ریاض از دولت به‌رسمیت‌شناخته‌شده یمن.
شرایط مورد نظر آنها، حاکمیت حوثی‌ها بر بخش بزرگی از یمن را تثبیت خواهد کرد.
یک مقام ارشد جمهوری اسلامی به رویترز گفت حملات حوثی‌ها بخشی از راهبرد گسترده‌تر تهران و متحدانش برای تغییر موازنه قدرت منطقه‌ای از طریق هدف قرار دادن زیرساخت‌های انرژی و مسیرهای اصلی کشتیرانی است.
او گفت ریاض نمی‌تواند به حمایت آمریکا تکیه کند و در عوض باید به دنبال مذاکره باشد. حملات حوثی‌ها تا زمانی که محدودیت‌های اعمال‌شده از سوی عربستان برداشته نشود، ادامه خواهد یافت.
با این حال، به‌گفته منابع آشنا با دیدگاه‌های عربستان، این راهبرد محمد بن سلمان را با یک دوراهی روبه‌رو کرده است: تشدید درگیری‌ها خطر وقوع جنگی گسترده‌تر را به همراه دارد که می‌تواند برنامه تحول اقتصادی او را تضعیف کند؛ اما امتیاز دادن نیز خطر تقویت جنبشی را در پی دارد که سال‌ها قدرت عربستان را به چالش کشیده است.
به‌نوشته رویترز هرچه این درگیری طولانی‌تر شود، تهدید علیه امنیت عربستان، اعتماد سرمایه‌گذاران و برنامه «چشم‌انداز ۲۰۳۰» بیشتر خواهد شد.
اختلال در کنفرانس‌های مهم بین‌المللی
عربستان سعودی طی هفته گذشته با موج گسترده‌تری از حملات حوثی‌ها روبه‌رو شده است؛ از جمله حملات مرگبار به فرودگاه بین‌المللی ملک خالد ریاض و حمله به دفاتر و تاسیسات شرکت آرامکو عربستان، بزرگ‌ترین صادرکننده نفت جهان و یکی از ستون‌های اصلی اقتصاد این کشور.
در پی ادامه حملات حوثی‌ها به عربستان سعودی، اتحادیه اروپا و کشورهای حوزه خلیج فارس نشست مشترک خود در ریاض را به تعویق انداختند.
شورای همکاری خلیج فارس ۲۳ مهر اعلام کرد این تصمیم به‌دلیل تداوم تهدیدهای حوثی‌ها علیه عربستان سعودی و تعطیلی طولانی‌مدت فرودگاه بین‌المللی ملک خالد اتخاذ شده است.
این نشست قرار بود دوم آبان در پایتخت عربستان سعودی برگزار شود.
اتحادیه اروپا نیز بدون اشاره به علت تعویق نشست گفت تاریخ جدید آن در «زمان مقتضی» اعلام خواهد شد.
این حملات یک کنفرانس مهم نفتی ریاض را نیز مختل کرده و باعث شده است مدیران ارشد شرکت‌های نفتی از حضور در آن انصراف دهند. همچنین برگزارکنندگان نشست «ابتکار سرمایه‌گذاری آینده» (FII)، مجمع سالانه سرمایه‌گذاری جهانی، ناچار شده‌اند امکان مشارکت از راه دور را فراهم کنند.
حوثی‌ها سابقه حمله به اهدافی در عمق خاک عربستان را دارند؛ از جمله در سال ۲۰۱۹ که با حمله به تاسیسات آرامکو به‌طور موقت حدود پنج درصد از عرضه جهانی نفت را مختل کردند. این حملات پس از آن رخ داد که ریاض در سال ۲۰۱۵ به دنبال تصرف صنعا، پایتخت یمن، به دست حوثی‌ها دست به مداخله نظامی در این کشور زد. جنگ پس از آن به بن‌بستی خونین رسید تا اینکه در سال ۲۰۲۲ آتش‌بس برقرار شد.
با این حال، عبدالعزیز صقر، رییس مرکز پژوهش‌های خلیج فارس مستقر در عربستان سعودی، گفت رهبران سعودی اکنون فشار نظامی را تنها گزینه عملی خود می‌دانند.
او گفت: «آنها به نقطه‌ای رسیده‌اند که دیگر هیچ مذاکره‌ای در کار نیست. آنها هیچ انتخاب دیگری جز اقدام نظامی ندارند.»
فواز جرجس، تحلیلگر مسائل خاورمیانه در مدرسه اقتصاد لندن، نیز به رویترز گفت حوثی‌ها بیش از پیش خود را در موضع قدرت در مذاکرات می‌بینند و به‌دنبال به‌رسمیت شناخته شدن اقتدارشان در صنعا و کاهش محدودیت‌های اعمال‌شده بر یمن هستند.
او گفت: «آنچه حوثی‌ها اکنون مطالبه می‌کنند، صلحی بر اساس شرایط طرف پیروز است.»
به‌گفته منابع آشنا با دیدگاه‌های عربستان، ایالات متحده پس از بمباران حوثی‌ها در سال گذشته به‌دلیل حملات آنها به کشتی‌ها در دریای سرخ و سپس توافق بر سر آتش‌بس، تمایل چندانی به آغاز یک کارزار نظامی طولانی دیگر علیه این گروه نشان نداده است.
بی‌میلی واشینگتن، ریاض را با این تردید روبه‌رو کرده است که درگیری نظامی به‌تنهایی ممکن است به نتیجه‌ای قاطع منجر نشود.
عربستان سعودی چیزهای بیشتری برای از دست دادن دارد
رویترز پیش‌تر گزارش داده بود که محمد بن سلمان در آغاز کارزار حملات حوثی‌ها، از ترامپ برای مقابله با این گروه درخواست کمک کرد، اما ترامپ با انجام حملات نظامی آمریکا موافقت نکرد.
در عوض، واشینگتن پیشنهاد کرد که در شناسایی و تعیین اهداف و تبادل اطلاعات اطلاعاتی کمک‌هایی ارائه دهد.
ترامپ ۱۸ مهر و پس از حملات حوثی‌ها به فرودگاه بین‌المللی ریاض گفت که در حال بررسی اقدام احتمالی علیه حوثی‌هاست، اما به نظر می‌رسد او هرگونه واکنش را تا پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا به تعویق بیندازد.
وزارت امور خارجه آمریکا در پاسخ به درخواست رویترز، به سخنان پیشین ترامپ و مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، اشاره کرد که حملات حوثی‌ها به عربستان سعودی را محکوم کرده بودند.
در شرایطی که پهپادها و موشک‌ها آسیب‌پذیری‌های سامانه‌های دفاعی عربستان را آشکار کرده‌اند، تحلیلگران در گفت‌وگو با رویترز هشدار داده‌ند که این درگیری ممکن است به جنگی فرسایشی تبدیل شود؛ جنگی که حوثی‌ها معتقدند زمان و موقعیت جغرافیایی به سود آنهاست.
آرون دیوید میلر، مذاکره‌کننده پیشین آمریکا، گفت برتری این گروه نه‌تنها در موقعیت آن در نزدیکی گذرگاه راهبردی باب‌المندب، بلکه در نابرابری میزان منافعی است که دو طرف در معرض از دست دادن دارند.
او گفت: «زیرساخت‌های عربستان سعودی بسیار ارزشمندتر از زیرساخت‌های حوثی‌هاست. حوثی‌ها در مقایسه با سعودی‌ها چیزهای بسیار کمتری برای از دست دادن دارند.»
فارِع المسلمی، تحلیلگر مسائل یمن، نیز گفت کارزار حوثی‌ها علیه ریاض تلاشی برای تثبیت برتری منطقه‌ای است که خطر گسترش درگیری به جنگی بسیار وسیع‌تر در سراسر شبه‌جزیره عربستان را به همراه دارد.
به‌گفته او، در مرکز این بحران، فروپاشی نقشه راه صلح سال ۲۰۲۳ قرار دارد که با حمایت عربستان سعودی تدوین شده بود و مسیری برای کسب مشروعیت سیاسی و دریافت منابع مالی بازسازی در اختیار حوثی‌ها قرار می‌داد.
بر اساس این نقشه راه، قرار بود ریاض به تامین مالی حقوق کارکنان بخش دولتی و بازسازی کمک کند.
اما درگیری در دریای سرخ این روند را از مسیر خود خارج کرده است، در حالی که حوثی‌ها هم‌سویی خود با حکومت ایران را عمیق‌تر کرده‌اند.
المسلمی گفت: «ما به سمت بدترین نتیجه قابل تصور حرکت می‌کنیم، جنگی بدتر از سال ۲۰۱۵. این بار جنگ خونین‌تر خواهد بود و عربستان سعودی با متحدان کمتری وارد آن خواهد شد.»
او گفت هیچ کارزار موفقی علیه حوثی‌ها بدون وحدت کشورهای خلیج فارس، به‌ویژه میان عربستان سعودی و امارات متحده عربی، امکان‌پذیر نیست.
المسلمی افزود: «حوثی‌ها فقط تهدیدی برای عربستان سعودی نیستند. آنها تمام خلیج فارس و منطقه را تهدید می‌کنند. این صرفا جنگ عربستان سعودی نیست؛ این یک جنگ در سطح خلیج فارس است.»
۱۴ زندانی سیاسی محبوس در زندان اوین در بیانیه‌ای هشدار دادند جمهوری اسلامی با پیش‌بینی افزایش اعتراضات مردمی، سرکوب را شدت بخشیده و حتی به کوچک‌ترین ابراز عقیده با مجازات‌های سنگین پاسخ می‌دهد. آنان پرونده امیرحسین موسوی، زندانی سیاسی، را نمونه‌ای از این رویکرد دانستند.
بر اساس این بیانیه که پنج‌شنبه ۲۳ مهر منتشر شد، حکومت ایران در میانه بحران‌های فزاینده اقتصادی، سیاسی و اجتماعی، به «تصویب شتاب‌زده و غیرکارشناسی» قوانینی روی آورده که به نقض حقوق شهروندان انجامیده‌اند.
به‌گفته امضاکنندگان، برخی قوانین دست قضات را برای صدور احکامی چون اعدام و مصادره اموال بر پایه اتهام‌های واهی باز می‌گذارند.
در ادامه بیانیه آمده است: «دستگاه قضایی که پیش از این نیز در بسیاری از موارد به اصول و تشریفات دادرسی عادلانه پایبند نبود، به بهانه شرایط جنگی همان حداقل حقوق متهمان را هم نادیده گرفته است.»
آنها افزودند برخوردهای قضایی و امنیتی به جایی رسیده که «ابراز عقیده در حد یک لایک یا کامنت» در شبکه‌های اجتماعی با شدیدترین مجازات‌ها پاسخ داده می‌شود.
سیامک ابراهیمی، مطلب احمدیان، سیامک امینی، مرتضی پروین، مصطفی تاجزاده، افشین حیرتیان، رضا خندان، کیوان رحیمیان، حسین شنبه‌زاده، ابوالفضل قدیانی، سپهر ضیائی، بیژن کاظمی، محمد نجفی و رضا ولی‌زاده این نامه را امضا کرده‌اند.
حکومت ایران در ماه‌های اخیر با احضار و بازداشت گسترده شهروندان، صدور احکام سنگین زندان و افزایش چشمگیر اعدام‌ها، سیاست‌های سرکوبگرانه خود را شدت بخشیده است.
در آخرین مورد، جمهوری اسلامی ۲۲ مهر علی‌سینا مصطفوی، کوهنورد و ورزشکار حرفه‌ای، را به دلایل سیاسی اعدام کرد.
پیش‌تر در ۲۱ مهر، دیانا الطحاوی، معاون مدیر منطقه‌ای عفو بین‌الملل، هشدار داد حکومت ایران از مجازات اعدام به‌عنوان ابزاری برای سرکوب مخالفان استفاده می‌کند.
او افزود مقام‌های جمهوری اسلامی می‌کوشند «هزینه اعتراض را چنان بالا ببرند که مردم از ترس وادار به سکوت شوند و از شکل‌گیری خیزش‌های گسترده جدید علیه حکومت سرکوبگری که دهه‌ها بر سر کار است، جلوگیری به عمل آید».
۱۴ زندانی سیاسی در ادامه بیانیه خود به پرونده امیرحسین موسوی، زندانی سیاسی و فعال پیشین شبکه‌های اجتماعی، پرداختند و گفتند در سراسر این پرونده می‌توان نشانه‌های فشار نهادهای امنیتی و نقض حقوق متهم را مشاهده کرد.
موسوی که در شبکه‌های اجتماعی با نام «جیمز بی‌دین» شناخته می‌شد، از آذر ۱۴۰۳ در بازداشت به سر می‌برد. او پس از شش ماه نگهداری در سلول انفرادی، به بند عمومی زندان انتقال یافت و با اتهام‌های متعددی مواجه شد.
در مراحل بعدی رسیدگی، اتهام‌های «محاربه» و «افساد فی‌الارض» نیز به پرونده‌اش افزوده شد؛ اتهام‌هایی که می‌توانند به صدور حکم اعدام از سوی دستگاه قضایی جمهوری اسلامی بینجامند.
امضاکنندگان بیانیه تاکید کردند این دو اتهام سنگین پیش از پخش اعترافات اجباری موسوی در صداوسیما، در پرونده او مطرح نشده بودند.
در این بیانیه آمده است: «گزارش صداوسیما که بر اساس سال‌ها تجربه ما زندانیان، توسط نهادهای امنیتی فیلم‌برداری و با هدایت آنها ساخته می‌شود، فاقد مبناهای حقوقی بوده و در این مورد به‌شدت تحت تاثیر فضای پس از جنگ ۱۲ روزه بود که پیش از پایان رسیدگی قضایی، امیرحسین را به جاسوسی و همکاری اطلاعاتی با اسرائیل متهم می‌کرد.»
بر اساس این بیانیه، پس از پخش برنامه صداوسیما، شمار اتهام‌های موسوی از پنج مورد در دادسرا و کیفرخواست به ۹ مورد افزایش یافت؛ آن هم پیش از برگزاری نخستین جلسه دادگاه.
۱۴ زندانی سیاسی در انتهای بیانیه خود نوشتند: «ما از جامعه اگرچه خسته و زخمی، اما بیدار ایران می‌خواهیم مبادا تعدد اعدام آنقدر برایمان عادی شود و ما را دچار بی‌حسی کند که آن را به‌عنوان بخشی طبیعی از اخبار روزانه بپذیریم.»
مهرماه ۱۴۰۴، موسوی در نامه‌ای از زندان اوین اتهامات مطرح‌شده علیه خود در گزارش صداوسیما را رد کرد و گفت اعترافاتی که در این برنامه از او پخش شده، «اجباری» بوده و تحت فشار بازجو گرفته شده است.
در آن زمان، شیرین عبادی و نرگس محمدی، دو برنده ایرانی جایزه نوبل صلح، در پیام‌هایی جداگانه انتشار اعترافات اجباری موسوی را نشانه «استیصال و فریب‌کاری» نظام امنیتی و قضایی جمهوری اسلامی دانستند.
خبرگزاری رویترز ۱۶ مهر در گزارشی تحقیقی از کارزار هماهنگ دستگاه‌های امنیتی، قضایی و رسانه‌ای جمهوری اسلامی برای سرکوب مخالفان خبر داد و نوشت «فصل تازه‌ای از سرکوب» با اعدام‌های شتاب‌زده، اعترافات اجباری و تهدید معترضان در داخل و خارج از ایران همراه شده است.
رویترز یادآور شد نهادهای حقوق بشری و شماری از زندانیان پیشین سال‌هاست موارد شکنجه و بدرفتاری در بازداشتگاه‌های جمهوری اسلامی با هدف گرفتن اعتراف اجباری را افشا کرده‌اند.
تصویری از آسیب وارد شده به یکی از نیروگاه‌های کویت
تحقیق تصویری رویترز نشان می‌دهد حکومت ایران و نیروهای هم‌پیمانش با حملات دقیق به زیرساخت‌های خلیج فارس، تجهیزات حیاتی را از کار انداخته و خسارت‌های گسترده‌ای ایجاد کرده‌اند؛ کارزاری که به تهران برای مقابله با فشار نظامی آمریکا و افزایش قدرت چانه‌زنی کمک کرده است.
رویترز در گزارش خود که پنج‌شنبه ۲۳ مهر منتشر شد، دست‌کم ۱۳۵ حمله پهپادی و موشکی به دست‌کم ۸۴ مرکز زیرساختی در منطقه را از آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در ۹ اسفند ۱۴۰۴ ثبت کرده است. اهداف در عربستان سعودی، امارات متحده عربی، عراق، قطر، کویت، عمان و بحرین قرار داشته‌اند.
این خبرگزاری می‌گوید حملات، علاوه بر افزایش قیمت انرژی و اختلال در فعالیت‌های اقتصادی، نشان داده‌اند توان هدف‌گیری دقیق جمهوری اسلامی می‌تواند تهدیدی ماندگار برای همسایگانش باشد. این توان، در کنار محاصره تنگه هرمز، به تهران اهرم فشاری بر اقتصاد جهانی و در مذاکرات با واشینگتن داده است.
کارشناسان خسارت‌ها را عمدتا ناشی از سقوط بقایا نمی‌دانند رویترز برای این تحقیق با ۳۶ فرد آگاه مصاحبه کرده و تصاویر، ویدئوها، بیانیه‌های رسمی و داده‌های ماهواره‌ای را بررسی کرده است. این خبرگزاری همچنین یافته‌های خود را در اختیار ۱۴ متخصص صنعتی، نظامی و امنیتی قرار داده است.
هر ۱۴ نفر گفته‌اند بسیار نامحتمل است که آسیب به تجهیزات ضروری در ده‌ها مرکز بزرگ زیرساختی، به‌طور عمده ناشی از سقوط تصادفی بقایای موشک‌ها و پهپادهای رهگیری‌شده باشد. آنها به نشانه‌های انفجار و اهمیت عملیاتی تجهیزات هدف‌گرفته‌شده اشاره کرده‌اند.
این ارزیابی با توضیح مکرر دولت‌های منطقه تفاوت دارد. رویترز می‌گوید در دست‌کم ۳۴ بیانیه رسمی پس از حملات، خسارت‌ها به سقوط بقایای ناشی از رهگیری موفق نسبت داده شده‌اند.
رایان استیونز، هماهنگ‌کننده پیشین حملات هوایی عملیات ویژه در تفنگداران دریایی آمریکا، حملات حکومت ایران را نشان‌دهنده «دقت، تخصص در هدف‌گیری و صبوری» توصیف کرده است.
با این حال، رویترز تاکید می‌کند بدون بازدید از محل نتوانسته در همه موارد میزان موفقیت پدافند هوایی یا ابعاد کامل خسارت‌ها را تعیین کند.
حملات به فجیره مسیر جایگزین هرمز را بارها مختل کرد
بندر فجیره در امارات متحده عربی، به‌دلیل موقعیتش خارج از تنگه هرمز، یکی از مسیرهای حیاتی صادرات نفت در طول جنگ بوده است. طبق بررسی رویترز، این بندر از آغاز جنگ دست‌کم ۱۹ بار هدف پهپادها و موشک‌های حکومت ایران قرار گرفته است.
حملات ماه مارس به دو سامانه اصلی توزیع و هدایت نفت میان پایانه‌ها و اسکله‌های بارگیری آسیب زدند. داده‌های شرکت کپلر نشان می‌دهد بارگیری نفت در هفته آغازشده از ۱۶ مارس [۲۵ اسفند ۱۴۰۴] به روزانه ۴۴۰ هزار بشکه کاهش یافت؛ کمتر از نیمی از میانگین روزانه سال ۲۰۲۵.
حمله دیگری در چهارم مه [۱۴ اردیبهشت]، مجموعه لوله‌های منتهی به یکی از این سامانه‌ها را هدف گرفت و صادرات فرآورده‌های نفتی را عملا برای یک ماه متوقف کرد. به‌گفته رویترز، این صادرات تا سپتامبر بهبود نیافت.
رویترز همچنین به‌نقل از منابع آگاه نوشته است امارات متحده عربی در ماه ژوئن با آزادسازی دست‌کم ۱۰ میلیارد دلار از منابع مسدود‌شده ایران موافقت کرد و سه میلیارد دلار آزاد شد. دو منبع، این اقدام را بخشی از توافق برای توقف حملات دانسته‌اند. وزارت امور خارجه امارات متحده عربی وجود توافق و آزادسازی پول را رد کرده است؛ یک مقام ارشد جمهوری اسلامی انتقال پول را تایید کرده، اما ارتباط آن با حملات را نپذیرفته است.
از ۱۷ مه [۲۷ اردیبهشت] گزارشی از حمله به زیرساخت‌های امارات متحده عربی منتشر نشده و صادرات کلی فجیره در سپتامبر به رکورد ماهانه روزانه ۲.۶۲ میلیون بشکه رسیده است.
بازسازی برخی تاسیسات انرژی سال‌ها طول می‌کشد
در قطر، حملات به راس‌لفان دو «محفظه سرد» حاوی تجهیزات مایع‌کردن گاز را هدف گرفتند. رویترز می‌گوید این حملات نزدیک به ۲۰ درصد جریان جهانی گاز طبیعی مایع‌شده را به خطر انداختند.
سعد الکعبی، مدیرعامل قطرانرژی، در مصاحبه ماه مارس با رویترز برآورد کرده بود تعمیر کامل این تجهیزات سه تا پنج سال زمان می‌برد.
بر اساس بیانیه‌های شرکت‌ها و ارزیابی شرکت آی‌آی‌آر انرژی، بازسازی کامل دست‌کم چهار مرکز بزرگ در منطقه شامل تاسیسات گاز مایع راس‌لفان، پالایشگاه تبدیل گاز به مایعات پرل در قطر، مجتمع گازی حبشان و مجتمع ذوب آلومینیوم الطویله در امارات متحده عربی حدود یک سال یا بیشتر طول خواهد کشید.
حمله به نیروگاه و یکی از خطوط ذوب الطویله، فعالیت هر هزار و ۲۶۲ سلول ذوب این مجتمع را متوقف کرد. شرکت بهره‌بردار گفته است تا اواخر ماه اوت تنها یک‌چهارم سلول‌ها به مدار بازگشته بودند و انتظار نمی‌رود تولید پیش از سال ۲۰۲۷ عادی شود.
حملات، تامین آب و برق کویت را نیز تهدید کرد
طبق تحقیق رویترز، حکومت ایران از دوم مارس تا ۲۰ ژوئیه [۱۱ اسفند ۱۴۰۴ تا ۲۹ تیر ۱۴۰۵] دست‌کم چهار مورد از هشت مجتمع تولید همزمان برق و آب شیرین کویت را هدف قرار داده است. برخی از این مراکز چندین بار مورد حمله قرار گرفته‌اند.
این حملات برای کشوری که ۹۰ درصد آب آشامیدنی خود را از آب‌شیرین‌کن‌ها تامین می‌کند، تهدیدی جدی است.
مایکل کریستوفر لو، مدیر مرکز خاورمیانه دانشگاه یوتا، گفته است در صورت از دست رفتن بخش کافی از ظرفیت آب‌شیرین‌کن‌ها، کویت ممکن است ظرف چند روز یا چند هفته با پایان ذخایر آب روبه‌رو شود.
حملات به پالایشگاه‌ها و زیرساخت‌های صادراتی کویت نیز گسترده بوده است. به‌گفته شرکت تانکرترکرز، این کشور در ماه آوریل هیچ نفت خامی صادر نکرد؛ وضعیتی که از سال ۱۹۹۱ بی‌سابقه بود.
اهداف به انرژی محدود نمانده‌اند. فرودگاه‌ها و مراکز داده نیز آسیب دیده‌اند. فرودگاه کویت هشت بار هدف قرار گرفته و خدمات مرکز داده آمازون در بحرین، به‌نوشته رویترز، شش ماه پس از حمله همچنان مختل بوده است.
حمله به براکه از شناخت دقیق تاسیسات حکایت داشت
رویترز می‌گوید حمله ۱۷ مه [۲۷ اردیبهشت] به نیروگاه هسته‌ای براکه در امارات، پست برق و ساختمانی مرتبط با کنترل خطوط برق را هدف گرفت. به‌گفته آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، یکی از چهار راکتور نیروگاه ناچار شد به مولدهای دیزلی اضطراری متکی شود.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، این حمله را نشانه شناخت دقیق مهاجمان از نیروگاه دانسته است. شرکت انرژی هسته‌ای امارات متحده عربی تاکید کرده که سامانه‌های ایمنی مطابق طراحی عمل کردند، انتشار مواد پرتوزا رخ نداد و خطری متوجه مردم یا محیط‌زیست نبود.
سه مقام آگاه به رویترز گفته‌اند جمهوری اسلامی از شبکه خبرچین‌های دارای دسترسی به مراکز حساس برای دریافت تصاویر و اطلاعات مکانی استفاده می‌کند. مقام‌های آمریکایی نیز احتمال دریافت اطلاعات از روسیه و چین را مطرح کرده‌اند. چین گفته است به تعهدات بین‌المللی خود عمل می‌کند و روسیه پاسخی نداده است.
مسیر دریای سرخ عربستان سعودی نیز از حملات در امان نماند
با اختلال در تنگه هرمز، خط لوله شرق-غرب و بندر ینبع در دریای سرخ به مسیرهای حیاتی صادرات نفت عربستان سعودی تبدیل شدند. اما حملات به پالایشگاه‌ها، مراکز فرآوری و ایستگاه‌های پمپاژ، این مسیر جایگزین را نیز آسیب‌پذیر کرد.
رویترز می‌گوید حملات مرتبط با حکومت ایران از آغاز جنگ به پنج مورد از ۹ پالایشگاه بزرگ عربستان سعودی و سه مرکز اصلی فرآوری نفت این کشور آسیب زده‌اند. پالایشگاه جازان نیز از ۲۵ ژوئیه تا هفتم سپتامبر [ ۳مرداد تا ۱۶ شهریور] دست‌کم چهار بار هدف قرار گرفت و به‌گفته منابع صنعتی، حجم پالایش آن به صفر رسید.
تولید روزانه نفت عربستان سعودی در بیشتر شش ماه نخست جنگ از بیش از ۱۰ میلیون بشکه پیش از جنگ به کمتر از هفت میلیون بشکه کاهش یافت. رویترز ارزش این کاهش تولید را با قیمت‌های زمان انتشار گزارش، بیش از ۵۰ میلیارد دلار برآورد کرده است.
در ۱۰ سپتامبر، برابر با ۱۸ شهریور، حمله به سه ایستگاه پمپاژ، جریان نفت خام در خط لوله شرق-غرب به سوی ینبع را متوقف کرد و عرضه جهانی نفت را تا چهار درصد به خطر انداخت. عربستان سعودی این حمله را به شبه‌نظامیان عراقی مورد حمایت حکومت ایران نسبت داد.
تهران پاسخ نداد؛ سنتکام بر نقش پدافند تاکید کرد
نمایندگی جمهوری اسلامی در سازمان ملل در ژنو به پرسش‌های تفصیلی رویترز پاسخ نداده است. تهران درباره حملات حوثی‌ها گفته است مسئول اقدامات این گروه نیست.
تیم هاوکینز، سخنگوی سنتکام، در پاسخ گفته است نیروهای آمریکایی در کنار شرکای منطقه‌ای هزاران پهپاد و موشک را رهگیری کرده‌اند و این دفاع یکپارچه جان انسان‌های بسیاری را نجات داده است.
دولت بحرین نیز هدف‌گیری عمدی تاسیسات مورد نیاز مردم برای آب، برق، سفر و معیشت را نقض آشکار حقوق بین‌الملل خوانده است.
به‌نوشته رویترز، نگرانی از تداوم این تهدید باعث شده مقام‌های کشورهای خلیج فارس خواستار توافق صلحی شوند که برنامه‌های موشکی و پهپادی حکومت ایران را نیز در بر گیرد؛ توانمندی‌هایی که حتی پس از تعمیر تاسیسات، آسیب‌پذیری زیرساخت‌های منطقه را حفظ می‌کنند.
افزایش هزینه‌های زندگی، بیکاری، تعدیل نیرو و دشوارتر شدن دسترسی به حمایت‌های دولتی، زندگی شماری از زنان سرپرست خانوار در ایران را با فشارهای فزاینده روبه‌رو کرده است.
برخی از زنان سرپرست خانوار در پیام‌های خود به ایران‌اینترنشنال گفتند برای پرداخت اجاره و هزینه‌های روزمره ناچار به فروش وسایل خانه، خرید قسطی مایحتاج فرزندان یا چشم‌پوشی از درمان شده‌اند و شماری هم از قطع یا تاخیر در دریافت حمایت‌های دولتی خبر دادند.
فروش وسایل خانه برای پرداخت اجاره
مخاطبی از مشهد نوشت: «مادر دهه هفتادی و سرپرست دو فرزند هستم. پر از حرفم، پر از بغضم. یخچال و دو فرش خانه را فروختم تا بتوانم ۵۰ میلیون تومان رهنی را که صاحبخانه اضافه کرده، پرداخت کنم.»
زن سرپرست خانواده دیگری که دو ماه است شغل خود را از دست داده، نوشت: «به هر جایی که برای یافتن کار سر زدم، نیروی جدید استخدام نمی‌کنند. اجاره خانه‌ام عقب افتاده و صاحبخانه مقابل چشم همسایه‌ها آبرویم را برد.»
یک زن ۵۰ ساله هم گفت با وجود بیماری سرطان و بیکاری، دیگر قادر به تامین هزینه‌های زندگی‌اش نیست.
یکی دیگر از مخاطبان نوشت: «یک خانواده چهار نفره دارم و ماه‌هاست یارانه و کالابرگ من را قطع کردند. به حزب‌الله ۲۰۰ میلیارد کمک مالی می‌کنند، اما حداقل کمک‌های مالی را از زنان سرپرست خانوار می‌گیرند.»
دنیای اقتصاد اول مهر خبر داد شمار زنان سرپرست خانوار طی دو دهه حدود ۷۰ درصد افزایش یافته و در سال ۱۴۰۰ از ۳.۵ میلیون فراتر رفته است.
بنا بر این گزارش، نرخ اشتغال این زنان تنها ۱۸ درصد اعلام شده و بخش قابل توجهی از آنان در دو دهک پایین درآمدی قرار دارند.
از کفش قسطی تا ناتوانی در خرید لوازم‌التحریر
بخش دیگری از روایت‌ها حاکی از آن است که افزایش هزینه‌های تحصیل، پوشاک و دیگر نیازهای روزمره فرزندان، فشار مضاعفی بر زنان سرپرست خانوار وارد کرده است.
یک مادر نوشت: «من مادر سرپرست خانواده هستم. برای بچه‌ام حتی کفش و شلوار را هم قسطی خریدم. چرا باید به جایی برسیم که برای وسایل ضروری بچه‌‌هایمان مجبور به خرید قسطی باشیم؟»
مادر دیگری که یک فرزند محصل و یک دانشجو دارد گفت: «شهریه دانشگاه، شهریه مدرسه، اجاره خانه و خرج خانه به حدی زیاد است که هنوز نتوانسته‌ام برای فرزندانم لوازم‌التحریر بگیرم.»
مادر سرپرست خانوار دیگری گفت هزینه سرویس مدرسه فرزندش برای سال تحصیلی جدید ۱۷ میلیون تومان تعیین شده؛ رقمی معادل کل حقوق ماهانه او.
یک دانش‌آموز پایه یازدهم هم نوشت: «امسال یازدهم تجربی هستم، ولی توان خرید کتاب کمک درسی و تست ندارم. مادرم سرپرست خانواده است، چطور باید در این اوضاع اقتصادی، یک میلیون تومان بابت فقط یک کتاب بپردازد؟»
مادری از شیراز که او نیز سرپرست دو فرزندش است، در پیامی به ایران‌اینترنشنال گفت برای تامین مخارج زندگی در اسنپ مشغول به کار بوده، اما حالا با این گرانی بنزین دیگر قادر به کار نیست.
حمایت‌هایی که به دست همه نمی‌رسد
شماری از زنان سرپرست خانوار از دشواری دسترسی به حمایت‌های بهزیستی و کمیته امداد گفتند.
مخاطبی ساکن اصفهان نوشت: «زن خودسرپرست، بیکار و با بدهی بسیار هستم. برای دریافت وام به کمیته امداد مراجعه کردم، اما گفتند شما جزو دهک یک تا سه نیستید و هیچ امتیازی به شما تعلق نمی‌گیرد.»
مادر دیگری گفت: «با وجود اینکه چند روزی از ماه جدید گذشته، نمی‌دانم چرا بهزیستی حق پرستاری و معیشت را واریز نکرده است. بچه اوتیسم طیف شدید دارم و تنها و بدون درآمد مانده‌ام.»
زن سرپرست خانوار دیگری که دو فرزند کودک دارد و تحت پوشش کمیته امداد است، گفت هنگام خرید گوشت و مرغ و در زمان پرداخت متوجه شده سبد کالایی برای او واریز نشده و ناچار شده خریدش را پس بدهد؛ اتفاقی که به گفته او باعث شرمساری‌اش شده است.
زن ۴۸ ساله و سرپرست خانواری از زنجان نیز نوشت بیمار است، دو هفته‌ای است شغلش را از دست داده و توان پرداخت هزینه‌های درمان را ندارد.
او پیش از عید برای انجام عمل جراحی به ۲۵۰ میلیون تومان نیاز داشته و اکنون وضعیت جسمی‌اش وخیم‌تر شده است.
این زن همچنین گفت شرایط مالی خانواده‌اش بسیار دشوار است و حتی توان پرداخت ۱۷ میلیون تومان هزینه تعمیر یخچال خانه را ندارند.
