ترکی المالکی، سخنگوی ائتلاف نظامی به رهبری عربستان سعودی، اعلام کرد از اول اکتبر (۹ مهر) تاکنون، در ۲۰ حمله حوثی‌ها به فرودگاه بین‌المللی ملک خالد ریاض، دست‌کم ۱۷ نفر کشته و بیش از ۳۳۰ تن دیگر زخمی شده‌اند.
المالکی پنج‌شنبه ۲۳ مهر در نشستی خبری در ریاض گفت از زمان آغاز درگیری‌ها، حوثی‌های مورد حمایت جمهوری اسلامی در مجموع ۱۱۰۴ موشک و ۱۱۳۵ پهپاد به سوی عربستان سعودی شلیک کرده‌اند.
او افزود این گروه کوشیده است ده‌ها فرودگاه، تاسیسات نفتی و بندر را در سراسر عربستان سعودی هدف قرار دهد.
سخنگوی ائتلاف این حملات را «بزدلانه» خواند و هشدار داد هدف قرار دادن فرودگاه‌های غیرنظامی، علاوه بر تهدید امنیت عربستان سعودی و هوانوردی، جان هزاران مسافر را نیز به خطر می‌اندازد.
او همچنین تلاش حوثی‌ها برای هدف قرار دادن مکه و مدینه را «اقدامی شنیع و وحشیانه» توصیف کرد و آن را ادامه رویکردی خصمانه علیه مقدس‌ترین اماکن مسلمانان دانست.
حوثی‌ها در روزهای اخیر حملات خود به عربستان سعودی را تشدید کرده‌اند. این گروه نیابتی حکومت ایران پنج‌شنبه بار دیگر تهدید روز چهارشنبه ۲۲ مهر خود را تکرار کرد و گفت به حملات خود علیه فرودگاه‌ها و تاسیسات نفتی این کشور ادامه خواهد داد.
المالکی از توسعه توان نظامی حوثی‌ها خبر داد
سخنگوی ائتلاف در ادامه نشست خبری خود اعلام کرد حوثی‌ها با کمک «طرف‌های منطقه‌ای» به فناوری‌های پیشرفته دست یافته‌اند و به نخستین «گروه تروریستی» مجهز به پهپاد و قایق‌های تندرو تبدیل شده‌اند.
جمهوری اسلامی حامی اصلی حوثی‌ها به شمار می‌رود و در سال‌های گذشته، گزارش‌های متعددی درباره ارسال سلاح و آموزش نظامی نیروهای این گروه از سوی تهران منتشر شده است.
به گزارش رسانه‌های حکومتی در ایران، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، ۲۳ مهر در نامه‌ای به عبدالواحد ابوراس، معاون وزیر خارجه حوثی‌ها، بر «ضرورت تقویت و توسعه روابط در راستای منافع مشترک» دو طرف تاکید کرد.
دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری ایالات متحده، ۲۱ مهر حوثی‌ها را متهم کرد که در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، «عامدانه» و «احتمالا به خواست ایران» با حمله به عربستان سعودی برای افزایش قیمت نفت تلاش می‌کنند.
انهدام انبارهای تسلیحات و سکوهای پرتاب موشک حوثی‌ها
سخنگوی ائتلاف نظامی به رهبری عربستان سعودی اعلام کرد نیروهای این ائتلاف در روزهای گذشته ۱۲۷ انبار متعلق به حوثی‌ها را در مناطق کوهستانی منهدم کرده‌اند.
المالکی گفت شمار زیادی از سکوهای پرتاب موشک این گروه نیز در این عملیات نابود شده است.
به گفته او، این حملات مواضع حوثی‌ها در صنعا، صعده و عمران را هدف قرار داد که از آن‌ها برای تدارک و اجرای حملات نظامی استفاده می‌شد.
او افزود ائتلاف به شواهدی دست یافته است که نشان می‌دهد حوثی‌ها از تاسیسات غیرنظامی برای پشتیبانی از عملیات نظامی بهره می‌گیرند و از ورودی تونل‌ها و حفره‌های کوهستانی برای شلیک موشک استفاده می‌کنند.
تحولات اخیر در شرایطی رخ می‌دهد که مذاکرات تهران و واشینگتن پیشرفتی نداشته و گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال ازسرگیری جنگی تمام‌عیار در منطقه بالا گرفته است.
تعویق نشست اتحادیه اروپا و کشورهای عربی منطقه در ریاض
در پی ادامه حملات حوثی‌ها به عربستان سعودی، اتحادیه اروپا و کشورهای حوزه خلیج فارس نشست مشترک خود در ریاض را به تعویق انداختند.
شورای همکاری خلیج فارس ۲۳ مهر اعلام کرد این تصمیم به‌دلیل تداوم تهدیدهای حوثی‌ها علیه عربستان سعودی و تعطیلی طولانی‌مدت فرودگاه بین‌المللی ملک خالد اتخاذ شده است.
این نشست قرار بود دوم آبان در پایتخت عربستان سعودی برگزار شود.
اتحادیه اروپا نیز بدون اشاره به علت تعویق نشست گفت تاریخ جدید آن در «زمان مقتضی» اعلام خواهد شد.
رویترز گزارش داد این تصمیم تازه‌ترین ضربه به تلاش‌های ریاض برای میزبانی از رویدادهای بین‌المللی در بحبوحه تنش با حوثی‌ها است.
این خبرگزاری افزود قرار بود نشست ریاض فرصتی برای نمایش همبستگی اروپا با عربستان سعودی و دیگر کشورهای حوزه خلیج فارس در شرایط جنگی باشد.
به‌نوشته رویترز، تعویق این گردهمایی نشان‌دهنده وخامت اوضاع امنیتی در عربستان سعودی است.
تحقیق تصویری رویترز نشان می‌دهد حکومت ایران و نیروهای هم‌پیمانش با حملات دقیق به زیرساخت‌های خلیج فارس، تجهیزات حیاتی را از کار انداخته و خسارت‌های گسترده‌ای ایجاد کرده‌اند؛ کارزاری که به تهران برای مقابله با فشار نظامی آمریکا و افزایش قدرت چانه‌زنی کمک کرده است.
رویترز در گزارش خود که پنج‌شنبه ۲۳ مهر منتشر شد، دست‌کم ۱۳۵ حمله پهپادی و موشکی به دست‌کم ۸۴ مرکز زیرساختی در منطقه را از آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در ۹ اسفند ۱۴۰۴ ثبت کرده است. اهداف در عربستان سعودی، امارات متحده عربی، عراق، قطر، کویت، عمان و بحرین قرار داشته‌اند.
این خبرگزاری می‌گوید حملات، علاوه بر افزایش قیمت انرژی و اختلال در فعالیت‌های اقتصادی، نشان داده‌اند توان هدف‌گیری دقیق جمهوری اسلامی می‌تواند تهدیدی ماندگار برای همسایگانش باشد. این توان، در کنار محاصره تنگه هرمز، به تهران اهرم فشاری بر اقتصاد جهانی و در مذاکرات با واشینگتن داده است.
کارشناسان خسارت‌ها را عمدتا ناشی از سقوط بقایا نمی‌دانند
رویترز برای این تحقیق با ۳۶ فرد آگاه مصاحبه کرده و تصاویر، ویدئوها، بیانیه‌های رسمی و داده‌های ماهواره‌ای را بررسی کرده است. این خبرگزاری همچنین یافته‌های خود را در اختیار ۱۴ متخصص صنعتی، نظامی و امنیتی قرار داده است.
هر ۱۴ نفر گفته‌اند بسیار نامحتمل است که آسیب به تجهیزات ضروری در ده‌ها مرکز بزرگ زیرساختی، به‌طور عمده ناشی از سقوط تصادفی بقایای موشک‌ها و پهپادهای رهگیری‌شده باشد. آن‌ها به نشانه‌های انفجار و اهمیت عملیاتی تجهیزات هدف‌گرفته‌شده اشاره کرده‌اند.
این ارزیابی با توضیح مکرر دولت‌های منطقه تفاوت دارد. رویترز می‌گوید در دست‌کم ۳۴ بیانیه رسمی پس از حملات، خسارت‌ها به سقوط بقایای ناشی از رهگیری موفق نسبت داده شده‌اند.
رایان استیونز، هماهنگ‌کننده پیشین حملات هوایی عملیات ویژه در تفنگداران دریایی آمریکا، حملات حکومت ایران را نشان‌دهنده «دقت، تخصص در هدف‌گیری و صبوری» توصیف کرده است.
با این حال، رویترز تاکید می‌کند بدون بازدید از محل نتوانسته در همه موارد میزان موفقیت پدافند هوایی یا ابعاد کامل خسارت‌ها را تعیین کند.
حملات به فجیره مسیر جایگزین هرمز را بارها مختل کرد
بندر فجیره در امارات متحده عربی، به‌دلیل موقعیتش خارج از تنگه هرمز، یکی از مسیرهای حیاتی صادرات نفت در طول جنگ بوده است. طبق بررسی رویترز، این بندر از آغاز جنگ دست‌کم ۱۹ بار هدف پهپادها و موشک‌های حکومت ایران قرار گرفته است.
حملات ماه مارس به دو سامانه اصلی توزیع و هدایت نفت میان پایانه‌ها و اسکله‌های بارگیری آسیب زدند. داده‌های شرکت کپلر نشان می‌دهد بارگیری نفت در هفته آغازشده از ۱۶ مارس [۲۵ اسفند ۱۴۰۴] به روزانه ۴۴۰ هزار بشکه کاهش یافت؛ کمتر از نیمی از میانگین روزانه سال ۲۰۲۵.
حمله دیگری در چهارم مه [۱۴ اردیبهشت]، مجموعه لوله‌های منتهی به یکی از این سامانه‌ها را هدف گرفت و صادرات فرآورده‌های نفتی را عملا برای یک ماه متوقف کرد. به‌گفته رویترز، این صادرات تا سپتامبر بهبود نیافت.
رویترز همچنین به‌نقل از منابع آگاه نوشته است امارات متحده عربی در ماه ژوئن با آزادسازی دست‌کم ۱۰ میلیارد دلار از منابع مسدودشده ایران موافقت کرد و سه میلیارد دلار آزاد شد. دو منبع، این اقدام را بخشی از توافق برای توقف حملات دانسته‌اند. وزارت امور خارجه امارات متحده عربی وجود توافق و آزادسازی پول را رد کرده است؛ یک مقام ارشد جمهوری اسلامی انتقال پول را تایید کرده، اما ارتباط آن با حملات را نپذیرفته است.
از ۱۷ مه [۲۷ اردیبهشت] گزارشی از حمله به زیرساخت‌های امارات متحده عربی منتشر نشده و صادرات کلی فجیره در سپتامبر به رکورد ماهانه روزانه ۲.۶۲ میلیون بشکه رسیده است.
بازسازی برخی تاسیسات انرژی سال‌ها طول می‌کشد
در قطر، حملات به راس‌لفان دو «محفظه سرد» حاوی تجهیزات مایع‌کردن گاز را هدف گرفتند. رویترز می‌گوید این حملات نزدیک به ۲۰ درصد جریان جهانی گاز طبیعی مایع‌شده را به خطر انداختند.
سعد الکعبی، مدیرعامل قطرانرژی، در مصاحبه ماه مارس با رویترز برآورد کرده بود تعمیر کامل این تجهیزات سه تا پنج سال زمان می‌برد.
بر اساس بیانیه‌های شرکت‌ها و ارزیابی شرکت آی‌آی‌آر انرژی، بازسازی کامل دست‌کم چهار مرکز بزرگ در منطقه شامل تاسیسات گاز مایع راس‌لفان، پالایشگاه تبدیل گاز به مایعات پرل در قطر، مجتمع گازی حبشان و مجتمع ذوب آلومینیوم الطویله در امارات متحده عربی حدود یک سال یا بیشتر طول خواهد کشید.
حمله به نیروگاه و یکی از خطوط ذوب الطویله، فعالیت هر هزار و ۲۶۲ سلول ذوب این مجتمع را متوقف کرد. شرکت بهره‌بردار گفته است تا اواخر ماه اوت تنها یک‌چهارم سلول‌ها به مدار بازگشته بودند و انتظار نمی‌رود تولید پیش از سال ۲۰۲۷ عادی شود.
حملات، تامین آب و برق کویت را نیز تهدید کرد
طبق تحقیق رویترز، حکومت ایران از دوم مارس تا ۲۰ ژوئیه [۱۱ اسفند ۱۴۰۴ تا ۲۹ تیر ۱۴۰۵] دست‌کم چهار مورد از هشت مجتمع تولید همزمان برق و آب شیرین کویت را هدف قرار داده است. برخی از این مراکز چندین بار مورد حمله قرار گرفته‌اند.
این حملات برای کشوری که ۹۰ درصد آب آشامیدنی خود را از آب‌شیرین‌کن‌ها تامین می‌کند، تهدیدی جدی است.
مایکل کریستوفر لو، مدیر مرکز خاورمیانه دانشگاه یوتا، گفته است در صورت از دست رفتن بخش کافی از ظرفیت آب‌شیرین‌کن‌ها، کویت ممکن است ظرف چند روز یا چند هفته با پایان ذخایر آب روبه‌رو شود.
حملات به پالایشگاه‌ها و زیرساخت‌های صادراتی کویت نیز گسترده بوده است. به‌گفته شرکت تانکرترکرز، این کشور در ماه آوریل هیچ نفت خامی صادر نکرد؛ وضعیتی که از سال ۱۹۹۱ بی‌سابقه بود.
اهداف به انرژی محدود نمانده‌اند. فرودگاه‌ها و مراکز داده نیز آسیب دیده‌اند. فرودگاه کویت هشت بار هدف قرار گرفته و خدمات مرکز داده آمازون در بحرین، به‌نوشته رویترز، شش ماه پس از حمله همچنان مختل بوده است.
حمله به براکه از شناخت دقیق تاسیسات حکایت داشت
رویترز می‌گوید حمله ۱۷ مه [۲۷ اردیبهشت] به نیروگاه هسته‌ای براکه در امارات، پست برق و ساختمانی مرتبط با کنترل خطوط برق را هدف گرفت. به‌گفته آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، یکی از چهار راکتور نیروگاه ناچار شد به مولدهای دیزلی اضطراری متکی شود.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، این حمله را نشانه شناخت دقیق مهاجمان از نیروگاه دانسته است. شرکت انرژی هسته‌ای امارات متحده عربی تاکید کرده که سامانه‌های ایمنی مطابق طراحی عمل کردند، انتشار مواد پرتوزا رخ نداد و خطری متوجه مردم یا محیط‌زیست نبود.
سه مقام آگاه به رویترز گفته‌اند جمهوری اسلامی از شبکه خبرچین‌های دارای دسترسی به مراکز حساس برای دریافت تصاویر و اطلاعات مکانی استفاده می‌کند. مقام‌های آمریکایی نیز احتمال دریافت اطلاعات از روسیه و چین را مطرح کرده‌اند. چین گفته است به تعهدات بین‌المللی خود عمل می‌کند و روسیه پاسخی نداده است.
مسیر دریای سرخ عربستان سعودی نیز از حملات در امان نماند
با اختلال در تنگه هرمز، خط لوله شرق-غرب و بندر ینبع در دریای سرخ به مسیرهای حیاتی صادرات نفت عربستان سعودی تبدیل شدند. اما حملات به پالایشگاه‌ها، مراکز فرآوری و ایستگاه‌های پمپاژ، این مسیر جایگزین را نیز آسیب‌پذیر کرد.
رویترز می‌گوید حملات مرتبط با حکومت ایران از آغاز جنگ به پنج مورد از ۹ پالایشگاه بزرگ عربستان سعودی و سه مرکز اصلی فرآوری نفت این کشور آسیب زده‌اند. پالایشگاه جازان نیز از ۲۵ ژوئیه تا هفتم سپتامبر [ ۳مرداد تا ۱۶ شهریور] دست‌کم چهار بار هدف قرار گرفت و به‌گفته منابع صنعتی، حجم پالایش آن به صفر رسید.
تولید روزانه نفت عربستان سعودی در بیشتر شش ماه نخست جنگ از بیش از ۱۰ میلیون بشکه پیش از جنگ به کمتر از هفت میلیون بشکه کاهش یافت. رویترز ارزش این کاهش تولید را با قیمت‌های زمان انتشار گزارش، بیش از ۵۰ میلیارد دلار برآورد کرده است.
در ۱۰ سپتامبر، برابر با ۱۸ شهریور، حمله به سه ایستگاه پمپاژ، جریان نفت خام در خط لوله شرق-غرب به سوی ینبع را متوقف کرد و عرضه جهانی نفت را تا چهار درصد به خطر انداخت. عربستان سعودی این حمله را به شبه‌نظامیان عراقی مورد حمایت حکومت ایران نسبت داد.
تهران پاسخ نداد؛ سنتکام بر نقش پدافند تاکید کرد
نمایندگی جمهوری اسلامی در سازمان ملل در ژنو به پرسش‌های تفصیلی رویترز پاسخ نداده است. تهران درباره حملات حوثی‌ها گفته است مسئول اقدامات این گروه نیست.
تیم هاوکینز، سخنگوی سنتکام، در پاسخ گفته است نیروهای آمریکایی در کنار شرکای منطقه‌ای هزاران پهپاد و موشک را رهگیری کرده‌اند و این دفاع یکپارچه جان انسان‌های بسیاری را نجات داده است.
دولت بحرین نیز هدف‌گیری عمدی تاسیسات مورد نیاز مردم برای آب، برق، سفر و معیشت را نقض آشکار حقوق بین‌الملل خوانده است.
به‌نوشته رویترز، نگرانی از تداوم این تهدید باعث شده مقام‌های کشورهای خلیج فارس خواستار توافق صلحی شوند که برنامه‌های موشکی و پهپادی حکومت ایران را نیز در بر گیرد؛ توانمندی‌هایی که حتی پس از تعمیر تاسیسات، آسیب‌پذیری زیرساخت‌های منطقه را حفظ می‌کنند.
دولت اسرائیل در پی هشدارهای امنیتی در مورد «احتمال بالای حمله» به غیرنظامیان و تداوم ابهام درباره اوضاع مرتبط با ایران و لبنان، درصدد تمدید وضعیت اضطراری ویژه در جبهه داخلی این کشور تا ۱۲ آبان است.
وب‌سایت خبری وای‌نت پنج‌شنبه ۲۳ مهر گزارش داد انتظار می‌رود دولت اسرائیل درخواست یسرائیل کاتز، وزیر دفاع این کشور، برای تمدید وضعیت اضطراری ویژه را تصویب کند.
اعتبار کنونی این وضعیت ۲۸ مهر به پایان می‌رسد.
یوسی فوکس، دبیر دولت اسرائیل، پنج‌شنبه پیشنهاد تمدید وضعیت اضطراری را برای تصویب در یک رای‌گیری تلفنی فوری در اختیار وزیران قرار داد.
بر اساس سند توجیهی همراه این پیشنهاد، مقام‌های امنیتی اسرائیل معتقدند احتمال حمله به جمعیت غیرنظامی همچنان بالاست.
در این سند همچنین آمده است ضرورت تمدید مجدد وضعیت اضطراری پیش از پایان مهلت جدید و بر اساس ارزیابی امنیتی تازه بررسی خواهد شد.
تمدید وضعیت اضطراری علاوه بر تصویب دولت، به تایید کمیسیون امور خارجی و دفاعی کنست (پارلمان اسرائیل) نیز نیاز دارد.
بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، ۲۲ مهر هشدار داد جمهوری اسلامی و نیروهای نیابتی آن ممکن است در روزهای آینده و در آستانه انتخابات پنجم آبان اسرائیل، حملاتی علیه این کشور انجام دهند.
نتانیاهو هفتم مهر نیز هشدار داده بود نشانه‌هایی از تلاش دشمنان اسرائیل برای انجام حمله در آستانه انتخابات این کشور وجود دارد.
کاتز هم هشدار داد اگر حزب‌الله در حمله احتمالی جمهوری اسلامی به اسرائیل مشارکت کند، ارتش این کشور مناطق بیشتری از جنوب لبنان را تصرف خواهد کرد.
اختیارات ویژه ارتش و سابقه وضعیت اضطراری
کاتز نخستین بار نهم اسفند ۱۴۰۴، همزمان با آغاز عملیات نظامی اسرائیل علیه جمهوری اسلامی با نام «غرش شیران»، وضعیت اضطراری ویژه را در سراسر اسرائیل اعلام کرد.
این وضعیت از آن زمان چند بار تمدید شده و دولت اسرائیل آخرین بار ۱۴ مهر ادامه آن را تا ۲۸ مهر تصویب کرد.
بر اساس قوانین اسرائیل، وضعیت اضطراری ویژه به فرماندهی جبهه داخلی ارتش اجازه می‌دهد در صورت لزوم دستورالعمل‌های اضطراری، از جمله محدودیت فعالیت مراکز آموزشی و تجمعات عمومی، صادر کند.
با این حال، در حال حاضر چنین محدودیت‌هایی برقرار نیست و تمدید پیشنهادی به معنای اعمال فوری محدودیت‌های تازه نخواهد بود، بلکه اختیارات لازم را برای اجرای آن‌ها در صورت وخامت شرایط امنیتی حفظ می‌کند.
در صورت تصویب، وضعیت اضطراری در روز انتخابات کنست اسرائیل، پنجم آبان، نیز برقرار خواهد بود.
مور یامین‌بارتال، مشاور حقوقی وزارت دفاع اسرائیل، اعلام کرد مانع قانونی برای تصویب این پیشنهاد وجود ندارد.
او در عین حال هشدار داد تمدیدهای مکرر وضعیت اضطراری که از اسفند ۱۴۰۴ برقرار بوده، ممکن است مشکلات حقوقی ایجاد کند، اما بر فوریت و ضرورت این اقدام تاکید کرد.
علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق، در پی آن است که با بررسی‌های مالی و اداری، ارتباط حدود ۵۰ هزار عضو حشد شعبی را با فرماندهان گروه‌های مسلح خارج از ساختار رسمی ارتش این کشور قطع کند.
العربیه و الحدث پنج‌شنبه ۲۳ مهر با اعلام این خبر گزارش دادند دولت عراق و ائتلاف شیعی «چارچوب هماهنگی» توافق کرده‌اند پرداخت حقوق اعضای حشد شعبی ادامه یابد و همزمان ارتباط آن‌ها با گروه‌های مسلح مورد بررسی قرار گیرد.
چارچوب هماهنگی ائتلافی متشکل از احزاب و گروه‌های سیاسی شیعه عراق است که اکثریت پارلمان این کشور را در اختیار دارد.
بر اساس این گزارش‌ها، گمان می‌رود حدود ۵۰ هزار نفر از اعضای حشد شعبی همچنان با فرماندهان گروه‌های مسلح خارج از زنجیره رسمی فرماندهی کل نیروهای مسلح عراق ارتباط داشته باشند.
اقدامات دولت عراق شامل بررسی وضعیت مالی و اداری نیروهای وابسته به «کتائب حزب‌الله»، «جنبش نجبا»، «کتائب سیدالشهدا» و برخی تیپ‌های «عصائب اهل حق» نیز می‌شود.
هدف از این اقدامات، قرار دادن تدریجی تیپ‌های حشد شعبی تحت کنترل دولت عراق، بدون رویارویی مستقیم با فرماندهان گروه‌های مسلح و فراهم کردن زمینه انحصار سلاح در دست دولت عنوان شده است.
تلاش برای انحصار سلاح
الزیدی همچنین در پی تغییر جایگاه‌های نفوذ اداری و مالی در ساختار حشد شعبی است تا توانایی فرماندهان گروه‌های مسلح برای کنترل منابع دولتی کاهش یابد.
نخست‌وزیر عراق هشتم مهر در مراسم پایان ماموریت ائتلاف بین‌المللی مبارزه با داعش در بغداد تاکید کرد: «هیچ سلاحی خارج از چارچوب قانون و هیچ نیرویی خارج از نهادهای دولتی نخواهد بود.»
خبرگزاری رویترز هشتم مهر گزارش داد خروج آخرین نیروهای آمریکایی از عراق نگرانی‌هایی را درباره افزایش نفوذ گروه‌های مسلح مورد حمایت جمهوری اسلامی و ایجاد خلا امنیتی در این کشور به همراه داشته است.
احمد یونس، تحلیلگر سیاسی در بغداد، نیز به رویترز گفت ممکن است این گروه‌ها پس از خروج نیروهای غربی برای گسترش نفوذ خود در تصمیم‌گیری‌های دولت و نهادهای کلیدی عراق تلاش کنند.
غسان عاشور، تحلیلگر مسائل خاورمیانه، در گفت‌وگو با ایران‌اینترنشنال گفت گروه‌های نزدیک به جمهوری اسلامی حضور نیروهای آمریکایی در عراق را بهانه‌ای برای حفظ سلاح‌های خود قرار می‌دادند، اما پس از خروج این نیروها نیز با مطرح کردن دلایل تازه، از خلع سلاح خودداری خواهند کرد.
سخنگوی وزارت خارجه آمریکا سوم مهر در گفت‌وگو با اسکای‌نیوز عربی گفت واشینگتن خواهان عراقی مستقل است که در آن گروه‌های مسلح وابسته به جمهوری اسلامی خلع سلاح شوند.
الزیدی ۳۰ شهریور در گفت‌وگو با نیویورک‌تایمز اعلام کرد قصد دارد گروه‌های مسلح مورد حمایت جمهوری اسلامی را تا ۳۰ ژوئن ۲۰۲۷ (۹ تیر ۱۴۰۶) خلع سلاح کند و به فعالیت مستقل آن‌ها پایان دهد.
شکل‌گیری و گسترش گروه‌های مسلح در عراق
ریشه شکل‌گیری و گسترش بسیاری از این گروه‌ها به تحولات پس از حمله آمریکا به عراق در سال ۲۰۰۳ و ظهور داعش در سال ۲۰۱۴ بازمی‌گردد.
با پیشروی داعش، گروه‌های مسلح متعددی در عراق گسترش یافتند که شماری از آن‌ها از حمایت جمهوری اسلامی برخوردار بودند.
حشد شعبی یا بسیج مردمی عراق، خرداد ۱۳۹۳ با هدف مقابله با داعش تشکیل شد.
این تشکیلات برآمده از حدود ۴۰ گروه مسلح است که بخش عمده آن‌ها گروه‌های شیعه مورد حمایت جمهوری اسلامی هستند.
این نیرو آذر ۱۳۹۵ با تصویب پارلمان عراق به‌عنوان یک نیروی نظامی مستقل از ارتش، در ساختار رسمی نیروهای مسلح این کشور به رسمیت شناخته شد.
با وجود تلاش دولت عراق برای کنترل این تشکیلات، برخی گروه‌های عضو آن همچنان ارتباط خود را با تهران حفظ کرده‌اند و خارج از زنجیره رسمی فرماندهی دولت فعالیت داشته‌اند.
خبرگزاری رویترز گزارش داد حملات تازه به تاسیسات انرژی روسیه و اوکراین، آتش‌سوزی به راه انداخت و حمله‌ای گسترده به مرکز اوکراین، سه کشته بر جا گذاشت. همزمان، نخست‌وزیر هلند از رهبران اروپا خواست حمایت از کی‌یف را افزایش دهند.
این تحولات پنج‌شنبه ۲۳ مهر در حالی رخ داد که رهبران اتحادیه اروپا برای نشست بروکسل آماده می‌شدند و اختلاف بر سر نحوه استفاده از دارایی‌های مسدودشده روسیه نیز به موضوعی در تلاش‌های دیپلماتیک برای پایان جنگ تبدیل شده است.
راب یتن، نخست‌وزیر هلند، پیش از نشست به خبرنگاران گفت بسیاری از کشورهای اروپایی در حمایت از اوکراین عقب مانده‌اند.
او خواستار افزایش کمک‌های مالی، نظامی و غیرنظامی شد و افزود: «بیایید تلاش‌هایمان را بیشتر کنیم و مطمئن شویم که آن‌ها می‌توانند در این جنگ بی‌معنا پیروز شوند.»
پالایشگاه ریازان پس از حمله پهپادی آتش گرفت
پاول مالکوف، فرماندار منطقه ریازان روسیه، اعلام کرد حمله گسترده پهپادی اوکراین باعث آتش‌سوزی در یک پالایشگاه نفت شده است.
او گفت خسارت‌ها در حال ارزیابی است و نیروهای امدادی در محل حضور دارند.
پالایشگاه ریازان، متعلق به شرکت روس‌نفت، از تامین‌کنندگان سوخت مسکو است و نزدیک به پنج درصد از کل حجم پالایش نفت روسیه را به خود اختصاص می‌دهد.
این تاسیسات در ماه‌های اخیر بارها هدف حملات پهپادی قرار گرفته است.
مالکوف همچنین از آسیب دیدن یک انبار و لغو کلاس‌های مدارس و مهدکودک‌ها در دو ناحیه به دلیل حملات گسترده پهپادی خبر داد.
رویترز این رویداد را نخستین حمله اوکراین به یک تاسیسات انرژی روسیه پس از اعلام روز یک‌شنبه دونالد ترامپ درباره توافق بر سر توقف حملات به تاسیسات انرژی توصیف کرد.
با این حال، هیچ یک از طرفین این آتش‌بس را تایید نکرده بودند.
ولودیمیر زلنسکی، رییس‌جمهوری اوکراین، در مصاحبه‌ای با فایننشال تایمز که ۲۲ مهر منتشر شد، گفت کی‌یف به درخواست آمریکا حملات به تاسیسات انرژی را سه روز متوقف کرده بود، اما به دلیل ادامه حملات روسیه به زیرساخت‌های انرژی اوکراین، آن‌ها را از سر خواهد گرفت.
حملات روسیه سه کشته بر جا گذاشت و استخراج گاز را متوقف کرد
در اوکراین، آندری رایکوویچ، فرماندار استان کیرووهراد، اعلام کرد حملات شبانه روسیه سه نفر را کشته و شش نفر را زخمی کرده است.
او این حمله را بزرگ‌ترین حمله به این استان از آغاز جنگ توصیف کرد.
به گفته رایکوویچ، بیش از ۳۶۰ پهپاد به کیرووهراد حمله کردند و ۲۶ نقطه هدف اصابت قرار گرفت.
او گفت زیرساخت‌های حیاتی، مراکز حمل‌ونقل و لجستیکی و خانه‌های مسکونی هدف قرار گرفته‌اند.
نیروی هوایی اوکراین نیز اعلام کرد روسیه در مجموع ۵۸۰ پهپاد به سراسر این کشور پرتاب کرده که ۵۳۶ فروند آن‌ها سرنگون شده‌اند.
شرکت نفت‌وگاز اوکراین جداگانه گزارش داد حمله روسیه به تاسیسات استخراج گاز این شرکت در استان پولتاوا باعث آتش‌سوزی، آسیب به تجهیزات و توقف فعالیت شده است.
پیشنهاد آمریکا درباره دارایی‌های روسیه با مخالفت اروپا روبه‌رو شد
همزمان با ادامه حملات، فایننشال تایمز گزارش داد آمریکا برای احیای مذاکرات صلح پیشنهاد کرده است کشورهای اروپایی بخشی از دارایی‌های مسدودشده روسیه را آزاد و به سازوکاری مالی تحت نظارت واشینگتن منتقل کنند.
این روزنامه به نقل از چهار فرد مطلع نوشت پیشنهاد هفته گذشته در نشست میامی میان مذاکره‌کنندگان ترامپ و مقام‌هایی از اوکراین، فرانسه، آلمان، بریتانیا، اتحادیه اروپا و ناتو مطرح شد.
استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا، و جرد کوشنر، داماد ترامپ، این طرح را ارائه کردند.
یکی از گزینه‌های مطرح شده، انتقال دارایی‌ها به یک نهاد مالی جدید با هدف مشخص و تحت نظارت آمریکا بود.
یک مقام آمریکایی به فایننشال تایمز گفت استفاده از این دارایی‌ها در چارچوب توافق جامع صلح بررسی شده، اما نحوه آزادسازی و محل هزینه‌کرد آن‌ها هنوز مشخص نیست.
به گفته منابع این روزنامه، نمایندگان اروپایی با واگذاری کنترل دارایی‌ها و بازگرداندن هر بخشی از آن‌ها به مسکو مخالفت کردند.
یکی از منابع درباره پاسخ آنان گفت: «به آن‌ها گفته شد که چنین چیزی به‌هیچ‌وجه اتفاق نخواهد افتاد.»
اروپا میان استفاده از سود و آزادسازی اصل دارایی‌ها تفاوت می‌گذارد
متحدان غربی پس از تهاجم تمام‌عیار روسیه در سال ۲۰۲۲، حدود ۲۶۰ میلیارد یورو از دارایی‌های دولتی این کشور را مسدود کردند.
به نوشته فایننشال تایمز، بسیاری از دولت‌های اروپایی به دلیل نگرانی‌های حقوقی با استفاده از اصل این منابع مخالفند، هرچند کی‌یف و برخی کشورهای اروپایی خواستار به‌کارگیری آن‌ها برای کمک به اوکراین هستند.
بر اساس اطلاعات شورای اتحادیه اروپا که ۲۲ مهر به‌روزرسانی شده، حدود ۲۱۰ میلیارد یورو از دارایی‌های بانک مرکزی روسیه در این اتحادیه مسدود است.
درآمدهای حاصل از این منابع برای حمایت از اوکراین، از جمله کمک به بازپرداخت وام‌های حدود ۴۵ میلیارد یورویی اتحادیه اروپا و گروه هفت، استفاده می‌شود. سازوکاری که به معنای آزادسازی اصل دارایی‌ها نیست.
اتحادیه اروپا همچنین در آوریل ۲۰۲۶ چارچوب وام جداگانه‌ای به ارزش ۹۰ میلیارد یورو برای نیازهای بودجه‌ای و دفاعی اوکراین در سال‌های ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ را نهایی کرد.
منابع این وام از استقراض در بازارهای سرمایه با پشتوانه بودجه اتحادیه تامین می‌شود.
رهبران اتحادیه اروپا پیش‌تر تاکید کرده‌اند دارایی‌های روسیه با رعایت قوانین اتحادیه، باید تا پایان جنگ تجاوزکارانه این کشور و جبران خسارت اوکراین مسدود بمانند.
در مقابل، دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، ۲۲ مهر به رسانه‌های دولتی روسیه گفت مسکو «تمام تلاش ممکن» را برای بازگرداندن آنچه «دارایی‌های به‌سرقت‌رفته» می‌نامد، به کار خواهد گرفت.
او اقدامات حقوقی و پیگیری‌های قضایی را از جمله این تلاش‌ها عنوان کرد.
مقام آمریکایی مورد استناد فایننشال تایمز گفت واشینگتن از کی‌یف خواسته است برنامه‌ای برای هزینه‌کرد منابع مالی ارائه کند و برای مبارزه با فساد و تقویت پاسخ‌گویی با بانک جهانی همکاری کند.
این نخستین بار نیست که سرنوشت دارایی‌های روسیه وارد پیشنهادهای صلح دولت ترامپ می‌شود.
به نوشته فایننشال تایمز، طرح صلح ۲۸ ماده‌ای این دولت در سال گذشته نیز پیشنهاد مشابهی داشت، اما نتوانست حمایت لازم را جلب کند.
در پیشنهاد تازه نیز هنوز مشخص نیست چه میزان از دارایی‌ها آزاد خواهد شد، چه نهادی بر هزینه‌کرد آن نظارت خواهد کرد و منابع در نهایت به چه مصارفی اختصاص خواهند یافت.
ریزش سقف مدرسه‌ای در پیشاور پاکستان دست‌کم ۲۸ دانش‌آموز و یک معلم را کشت و ده‌ها نفر را زخمی کرد. عملیات امداد و نجات در محل حادثه پس از بیرون آوردن افراد گرفتار از زیر آوار به پایان رسید.
خبرگزاری رویترز پنج‌شنبه ۲۳ مهر گزارش داد سقف مدرسه خصوصی «الخیّر» در شهر پیشاور هنگام برگزاری کلاس فروریخت.
بیشتر دانش‌آموزان کشته‌شده زیر ۱۳ سال داشتند.
مقام‌های امدادی در مراحل اولیه عملیات اعلام کردند دست‌کم ۴۵ کودک را از زیر آوار بیرون آوردند.
به گفته این مقام‌ها، سقف طبقه بالایی فرو ریخت و سقف طبقه نخست را نیز بر سر دانش‌آموزان آوار کرد.
میان سعید، رییس پلیس پیشاور، گفت هنگام حادثه ۱۱۰ دانش‌آموز در سه کلاس حضور داشتند که تا زمان اعلام آمار، تنها ۴۷ نفر از آن‌ها نجات یافته بودند.
روزنامه پاکستانی داون ۲۳ مهر به نقل از مسئولان دو بیمارستان در پیشاور گزارش داد شمار جان‌باختگان به ۲۹ نفر، شامل ۲۸ دانش‌آموز و یک معلم زن رسیده و ۱۹ نفر نیز زخمی شده‌اند.
آمار قربانیان در گزارش‌های خبرگزاری‌های بین‌المللی متفاوت بوده است. رویترز از کشته‌شدن ۲۸ نفر و زخمی‌شدن ۲۰ نفر خبر داد، در حالی که آسوشیتدپرس شمار جان‌باختگان را ۲۹ نفر و زخمی‌ها را بیش از ۵۰ نفر اعلام کرد.
آفاق وزیر، معاون فرماندار پیشاور، اعلام کرد عملیات نجات به پایان رسیده و نیروهای امدادی تمام آوارها را برداشته‌اند.
به گفته او، دیگر کودک مجروحی در محل حادثه باقی نمانده است.
رییس پلیس پیشاور نیز گفت سازه ساختمان ضعیف بوده و ساخت‌وساز روی سقف، بار اضافی بر آن وارد کرده و باعث ریزش شده است.
مقام‌ها دستور تحقیق درباره علت حادثه را صادر کرده‌اند.
فیصل کریم کندی، فرماندار ایالت خیبر پختونخوا، اعلام کرد دستور بررسی ایمنی سازه مراکز آموزشی سراسر این ایالت را صادر کرده است تا خطرهای احتمالی شناسایی و اقدامات اصلاحی انجام شود.
سابقه حوادث مرگبار در مدارس پاکستان
در ماه‌های اخیر، ریزش سقف و دیوار ساختمان‌های آموزشی در نقاط مختلف پاکستان چندین حادثه مرگبار بر جا گذاشته است.
در تیرماه سال جاری، ریزش بخشی از دیوار یک مدرسه دولتی در نزدیکی عمرکوت به کشته‌شدن سه دختر انجامید.
در حادثه دیگری در همان ماه، یک کودک بر اثر ریزش سقف مدرسه‌ای در حال ساخت در لاهور جان باخت.
در خردادماه، ریزش سقف یک مرکز آموزشی در لاهور جان ۱۴ کودک را گرفت.
مقام‌های محلی اعلام کردند این مرکز بدون ثبت رسمی در ساختمانی فرسوده فعالیت می‌کرد.
در اردیبهشت‌ماه نیز سقف کلاس یک مدرسه خصوصی در شهر دره‌غازی‌خان فروریخت و چهار کودک کشته و ۲۰ نفر زخمی شدند.
