رویترز: تلویزیون حوثی‌ها از حمله عربستان سعودی به صنعا خبر داد
تلویزیون المسیره، وابسته به حوثی‌های یمن، بامداد یک‌شنبه ۱۲ مهر گزارش داد عربستان سعودی به صنعا، پایتخت یمن، حمله کرده است.
رویترز با انتشار این خبر افزود عربستان سعودی هنوز انجام این حمله را تایید نکرده است.
این گزارش در ادامه تشدید درگیری‌ها میان عربستان سعودی و حوثی‌ها منتشر شد. حوثی‌ها شنبه ۱۱ مهر اعلام کردند با موشک‌های بالستیک و پهپادها یک تاسیسات آرامکو در ریاض را هدف قرار داده‌اند. یک شاهد رویترز نیز از مشاهده دود و آتش در نزدیکی این تاسیسات خبر داد، اما مقام‌های سعودی و آرامکو در آن زمان این حمله را تایید نکردند.
ائتلاف به رهبری عربستان سعودی پیش‌تر حوثی‌ها را به حمله به یک ایستگاه توزیع برق در مدینه متهم کرده بود؛ حوثی‌ها این اتهام را رد کردند. در پی آن، گزارش‌هایی از حملات هوایی عربستان سعودی به مواضع حوثی‌ها، از جمله در صنعا، منتشر شد.
یائسگی دوره‌ای در میانسالی است که با افت هورمون‌های جنسی و پایان قاعدگی همراه است و برخی پژوهشگران آن را نوعی «آزمون فشار» برای مغز می‌دانند.
به گزارش پایگاه خبری ساینس، رایلی بوو، متخصص مغز و اعصاب در دانشگاه کالیفرنیا، سان‌فرانسیسکو، گفت یائسگی «قطعا» بر سلامت مغز اثر می‌گذارد.
پژوهشگران می‌کوشند مشخص کنند یائسگی چگونه مغز را آسیب‌پذیر می‌کند و چه راه‌هایی برای محافظت از آن در برابر پیامدهای این تغییرات وجود دارد.
تغییرات هورمونی و آسیب‌پذیری مغز
یائسگی معمولا با کاهش و سپس توقف تولید استروژن و پروژسترون در تخمدان‌ها شناخته می‌شود، اما مغز هم در این گذار نقشی مهم دارد.
با افت هورمون‌های جنسی، سطح هورمون محرک فولیکول که در غده هیپوفیز تولید می‌شود، افزایش می‌یابد.
کاهش استروژن نیز بر نورون‌های هیپوتالاموس اثر می‌گذارد و می‌تواند به گشاد شدن رگ‌های خونی، گرگرفتگی و تعریق شبانه بینجامد.
پژوهش‌ها نشان داده‌اند گرگرفتگی و تعریق شبانه شدید یا مکرر با ضایعاتی در ماده سفید مغز ارتباط دارند؛ آسیب‌هایی که خود با سکته مغزی و زوال عقل مرتبط شناخته شده‌اند.
میان این علائم و برخی نشانگرهای آلزایمر نیز ارتباط دیده شده است. اختلالات خواب، مشکلات حافظه و «مه مغزی» اغلب هم‌زمان با تشدید این علائم بدتر می‌شوند.
بر اساس یافته‌های مطالعات مختلف، یائسگی زودهنگام، چه به‌طور طبیعی رخ دهد و چه در پی جراحی برداشتن تخمدان‌ها، با خطر بیشتر ابتلا به آلزایمر ارتباط دارد.
با این حال، جدا کردن اثر یائسگی از افزایش سن دشوار است، زیرا سن خود مهم‌ترین عامل خطر زوال عقل به شمار می‌رود.
سرنخ‌هایی در خون زنان یائسه
برای بررسی سازوکارهای زیستی پشت این افزایش خطر، گروهی به سرپرستی کیتلین کازالتو، عصب‌روان‌شناس دانشگاه کالیفرنیا، ۸۰ زن سالم را در مراحل پیش از یائسگی، گذار یائسگی و اوایل پس از یائسگی بررسی کردند.
هیچ‌یک از این زنان برای کنترل علائم یائسگی هورمون مصرف نمی‌کردند.
پژوهشگران یک «امضای مولکولی» شامل ۱۶ پروتئین مرتبط با مغز شناسایی کردند که سطح آنها در خون زنان پس از یائسگی، در مقایسه با زنان پیش از یائسگی، بالاتر بود.
دو مورد از این پروتئین‌ها با آلزایمر ارتباط دارند و چند مورد دیگر در سلامت نورون‌ها و سیناپس‌ها نقش دارند. سطح سیتوکین‌ها، پروتئین‌های پیام‌رسان التهابی، به‌ویژه در زنانی که تعریق شبانه داشتند، بالا بود.
مدلین وود الکساندر، نویسنده اول پژوهش، گفت ممکن است در دوره گذار یائسگی یک پاسخ التهابی پایدار فعال شود و برای مغز مشکل ایجاد کند.
میزان این پروتئین‌ها با تغییرات هورمونی نیز ارتباط داشت؛ به‌ویژه با افزایش هورمون محرک فولیکول و کاهش استرادیول.
نتایج پژوهش‌های انجام‌شده روی موش‌ها نشان داده است هورمون محرک فولیکول ممکن است فرایندهای مرتبط با آلزایمر را در نورون‌ها تشدید کند و مهار آن شاید بتواند به توقف این روند بینجامد.
از سرنخ‌های اولیه تا پژوهش‌های بیشتر
همین گروه در ادامه، داده‌های سلامت حدود ۱۲ هزار زن در دهه شصت و سال‌های نخست دهه هفتاد زندگی را بررسی کرد و دریافت سطح بسیاری از همان پروتئین‌ها در زنانی که دچار افت شناختی یا زوال عقل شده بودند، بالاتر بود.
با این حال، ربکا ترستون، پژوهشگر سلامت زنان در دانشگاه پیتسبورگ که در این مطالعه مشارکت نداشت، هشدار داد شمار زنان در بخش اصلی پژوهش محدود بوده و سطح پروتئین‌های خون نیز می‌تواند نوسان داشته باشد. به گفته او، برای تایید این یافته‌ها به مطالعات بزرگ‌تر و طولانی‌مدت‌تر نیاز است.
چنین پژوهش‌هایی اکنون در حال برنامه‌ریزی است و قرار است صدها زن در دوره گذار یائسگی طی چند سال زیر نظر گرفته شوند تا ارتباط تغییرات مغزی و نشانگرهای خونی با مشکلات شناختی روشن‌تر شود.
وود الکساندر در عین حال تاکید کرد نباید یائسگی را صرفا دوره‌ای منفی دانست. به گفته او، همه زنانی که تخمدان‌هایشان برداشته نشده است، در میانسالی به‌طور طبیعی یائسه می‌شوند، اما بیشتر آنها به آلزایمر مبتلا نمی‌شوند.
هدف پژوهشگران این است که مشخص کنند چرا برخی زنان در این دوره در مسیر آسیب‌پذیرتری قرار می‌گیرند، در حالی که برخی دیگر مقاومت بیشتری نشان می‌دهند.
هم‌زمان، ناو هواپیمابر تئودور روزولت، ناو آبی‌خاکی مِیکِن آیلند و هزاران نیروی تازه آمریکایی راهی خاورمیانه هستند.
هنوز نشانه‌ای از صدور فرمان حمله تازه وجود ندارد، اما وقتی خود ترامپ درباره گام بعدی می‌گوید «خواهید دید» و اکسیوس از بررسی ازسرگیری عملیات گسترده خبر می‌دهد، یک پرسش جدی‌تر می‌شود: آیا خبری در راه است؟
هفت ماه پس از آغاز جنگ ایالات متحده و جمهوری اسلامی، نشانه‌هایی از واشینگتن و تحرکات نظامی آمریکا در منطقه، یک پرسش را دوباره مطرح کرده است: آیا دولت دونالد ترامپ خود را برای مرحله تازه‌ای از جنگ آماده می‌کند؟
نشست اعلام‌نشده مقام‌های ارشد امنیت ملی آمریکا در کمپ‌دیوید، اعزام حدود ۹ هزار نیروی دیگر، حرکت ناو هواپیمابر تئودور روزولت به سوی خاورمیانه، مجموعه‌ای از تحولاتی است که دست‌کم نشان می‌دهد گزینه نظامی بار دیگر در مرکز محاسبات واشینگتن قرار گرفته است.
کمپ‌دیوید؛ شباهتی که جلب توجه می‌کند
مهم‌ترین نشانه شاید نه در خلیج فارس، بلکه در مریلند باشد. اکسیوس به نقل از سه مقام آمریکایی گزارش داد اعضای ارشد تیم امنیت ملی ترامپ جمعه ۱۰ مهر برای چند ساعت در کمپ‌دیوید گرد هم آمدند.
جی‌دی ونس ریاست جلسه را بر عهده داشت و مارکو روبیو، پیت هگست، استیو ویتکاف، جان رتکلیف، رییس سیا و دن کین، رییس ستاد مشترک ارتش، از حاضران بودند.
یک مقام آمریکایی به اکسیوس گفت در این جلسه، درباره مسائلی «تصمیم‌گیری شد یا دست‌کم عمیقا مورد بحث قرار گرفت».
کاخ سفید درباره جزییات سکوت کرده است. اکسیوس می‌گوید محور مذاکرات، مرحله بعدی جنگ ایران و همچنین بحران حوثی‌ها در یمن بوده است.
اما انتخاب کمپ‌دیوید و ترکیب حاضران یک سابقه قابل توجه دارد. در ژوئن ۲۰۲۵ نیز ترامپ تیم ارشد سیاست خارجی خود را برای چند ساعت به کمپ‌دیوید برد.
در آن نشست هم ونس، روبیو، هگست، ویتکاف و رتکلیف حضور داشتند و ایران یکی از موضوعات اصلی بود. آن نشست چند روز پیش از آغاز جنگ اسرائیل و جمهوری اسلامی برگزار شد.
این شباهت به معنای تکرار قطعی سناریوی ۲۰۲۵ نیست، اما وقتی در کنار تحرکات نظامی تازه قرار می‌گیرد، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
تئودور روزولت تنها نیست؛ نیروی آبی‌خاکی هم در راه است
این بار نشانه‌ها فقط سیاسی نیستند. سی‌بی‌اس گزارش داد ناوگروه هواپیمابر تئودور روزولت و گروه آمادگی آبی‌خاکی مِیکِن آیلند به سوی خاورمیانه حرکت کرده‌اند.
حدود هفت هزار ملوان و دو هزار تفنگدار دریایی با این استقرارها راهی منطقه هستند.
اهمیت مِیکِن آیلند در این است که آمریکا فقط یک ناو هواپیمابر دیگر نمی‌فرستد؛ یک گروه آبی‌خاکی نیز وارد معادله می‌شود که تفنگداران دریایی و قابلیت‌های عملیاتی متفاوتی را در اختیار فرماندهان قرار می‌دهد.
جورج اچ. دبلیو. بوش و جورج واشینگتن نیز اکنون در منطقه حضور دارند و گروه آبی‌خاکی باکسر هم از قبل مستقر است.
در صورت هم‌پوشانی این استقرارها، آمریکا می‌تواند سه ناوگروه هواپیمابر و دو گروه آمادگی آبی‌خاکی را هم‌زمان در منطقه داشته باشد.
واشینگتن‌پست گزارش داد برنامه‌ریزی پنتاگون می‌تواند نزدیک به ۲۰ هزار نیروی مرتبط با این آرایش دریایی، تا ۱۵۰ جنگنده و چندین ناوشکن مجهز به موشک را در منطقه گرد آورد.
البته بخشی از این تحرک می‌تواند مربوط به چرخش و جایگزینی نیروهایی باشد که ماه‌ها در منطقه بوده‌اند؛ بنابراین استقرار نظامی به‌تنهایی اثبات‌کننده تصمیم به حمله نیست، اما حاکی از افزایش سطح آمادگی است.
ترامپ خودش چه می‌گوید؟
در کنار این آرایش نظامی، لحن ترامپ نیز اهمیت دارد. او گفته جمهوری اسلامی «آماده فروپاشیدن» است و پیش‌بینی کرده آمریکا جنگ را «درست بعد از انتخابات» یا حتی پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای به پایان خواهد رساند.
او همچنین گفته حتی اگر آمریکا اکنون جنگ را متوقف کند، ایران برای بازسازی زیرساخت‌های آسیب‌دیده به سال‌ها زمان نیاز خواهد داشت.
بنیامین نتانیاهو هم با تایید صحبت ترامپ، به سرنگونی جمهوری اسلامی اشاره کرده است.
مهم‌تر اینکه اکسیوس گزارش می‌دهد ترامپ در شرایطی که مذاکرات به بن‌بست رسیده، در حال بررسی ازسرگیری عملیات عمده نظامی علیه ایران است.
چند روز پیش نیز این رسانه گزارش داده بود میانجی‌گری قطر پیشرفت اندکی داشته و مقام‌های آمریکایی معتقدند ترامپ ممکن است پس از انتخابات میان‌دوره‌ای دستور بازگشت به عملیات عمده را صادر کند.
حتی پاسخ ترامپ در روز نشست کمپ‌دیوید نیز قابل توجه بود. وقتی از او درباره گام بعدی در برابر ایران پرسیده شد، جزئیات را فاش نکرد و گفت اگر پاسخ را بگوید، خبرنگاران «یک خبر بزرگ» خواهند داشت. ترامپ افزود: «خواهید دید.»
اکسیوس این اظهارات را در همان گزارش مربوط به نشست کمپ‌دیوید برجسته کرده است.
چرا اکنون؟
یکی از متغیرهایی که محاسبات واشینگتن را نسبت به ماه‌های نخست جنگ تغییر داده، سازگاری تدریجی بازار انرژی با بحران هرمز است.
تنگه هرمز همچنان یک گلوگاه حیاتی است و حملات اخیر به نفتکش‌ها نشان می‌دهد تهدید آن از بین نرفته است.
اما توسعه مسیرهای جایگزین، افزایش استفاده از خطوط لوله و سازوکارهای تازه انتقال انرژی باعث شده تهدید اختلال در هرمز دیگر دقیقا همان شوک ماه‌های نخست جنگ را ایجاد نکند.
این تحول می‌تواند یکی از عواملی باشد که هزینه اقتصادی تشدید دوباره عملیات را در محاسبات واشینگتن تغییر می‌دهد؛ هرچند خطر جهش قیمت انرژی و حملات تلافی‌جویانه همچنان پابرجاست.
جمهوری اسلامی چه اهرم‌هایی دارد؟
این تحولات به معنای آن نیست که جمهوری اسلامی فاقد توان پاسخ است. توان موشکی و پهپادی، تهدید کشتیرانی و ارتباط با گروه‌های مسلح منطقه‌ای همچنان بخشی از محاسبات نظامی آمریکاست.
اما نشانه‌های موجود حاکی از آن است که واشینگتن تلاش کرده بخشی از آسیب‌پذیری‌های خود و متحدانش را کاهش دهد.
آمریکا علاوه بر افزایش حضور دریایی، دو سامانه پاتریوت دیگر برای حفاظت از زیرساخت‌های نفت و گاز عربستان و قطر اعزام کرده است. از سویی اظهارات اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، هم قابل تامل است: جمهوری اسلامی دیگر حتی یک بشکه نفت روی آب ندارد.
هم‌زمان، فشار اقتصادی نیز افزایش یافته و مذاکراتی که قرار بود راه خروج دیپلماتیک ایجاد کنند، پیشرفت چندانی نکرده‌اند.
اکسیوس می‌گوید هر دو طرف حاضر به عقب‌نشینی از مواضع اصلی خود نشده‌اند.
آیا خبری در راه است؟
هیچ‌یک از این نشانه‌ها به‌تنهایی ثابت نمی‌کند ترامپ دستور حمله تازه‌ای صادر کرده است.
اما کنار هم قرار دادن آنها تصویر متفاوتی می‌سازد: نشست کمپ‌دیوید با حلقه‌ای بسیار شبیه به تیم حاضر در نشست ژوئن ۲۰۲۵؛ بن‌بست مذاکرات؛ حرکت تئودور روزولت؛ اعزام نیروی آبی‌خاکی مِیکِن آیلند و هزاران تفنگدار و ملوان؛ تقویت دفاع هوایی کشورهای خلیج فارس؛ و گزارش اکسیوس مبنی بر اینکه ترامپ بازگشت به عملیات عمده را بررسی می‌کند.
بنابراین سوال دیگر این نیست که آیا آمریکا توان گسترش دوباره جنگ را دارد. پنتاگون آشکارا در حال افزایش همین توان است.
سوال اصلی این است که آیا این آرایش گسترده قرار است اهرم آخر ترامپ برای وادار کردن جمهوری اسلامی به توافق باشد، یا واشینگتن خود را برای زمانی آماده می‌کند که ترامپ به این نتیجه برسد دیپلماسی دیگر کارایی ندارد.
پاسخ نشست کمپ‌دیوید هنوز پشت درهای بسته مانده است؛ اما حرکت ناوها نشان می‌دهد پنتاگون چندان منتظر روشن شدن آن پاسخ نمانده است.
