پیام مکتوب مجتبی خامنهای: دانشآموزان پاسدار پرچم نظام اسلامی باشند
مجتبی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، در پیامی مکتوب نوشت: «دانشآموزان و دانشجویان باید با شکستن مرزهای دانش و فتح قلههای پیشرفت، ماموریت تاریخی خود را در جهت اعتلای ایران به انجام برسانند.»
او افزود: «در روزگاری که توحش نظام سلطه، بهویژه دولت آمریکا و اسرائیل، بیداد میکند، قدرت برآمده از دانش همراه با تقوا و اخلاق، سپری پولادین و شمشیری بران در برابر آنها است.»
خامنهای اضافه کرد: «دانشآموزان و دانشجویان در دوران تحصیل، درست فکر کردن و ابتکار ورزیدن را تمرین کنند و پاسدار هویت ملی، استقلال فرهنگی، زبان مادری، پرچم مقدس نظام اسلامی و دیگر نمادهای آن باشند.»
او همچنین گفت: «وضعیت فعلی معیشت معلمان قانعکننده نیست و مسئولان باید با برنامهریزی برای بهبود آن تلاشهای موثر کنند.»
دونالد ترامپ در حال سخنرانی در هشتادویکمین مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک، ۳۱ شهریور ۱۴۰۵، رویترز/
دونالد ترامپ در سخنرانی خود در سازمان ملل گفت درباره ایران با یک «تصمیم بزرگ» روبهروست: یا توافقی حاصل میشود که به ایران امکان بازسازی بدهد، یا جمهوری اسلامی را «بهسرعت نابود» خواهد کرد تا دیگر فرصت کشتن مردم و ویران کردن کشورها را نداشته باشد.
رییسجمهوری آمریکا، صبح سهشنبه ۳۱ شهریور به وقت محلی در مقر سازمان ملل در نیویورک، بخش قابل توجهی از سخنرانی خود در مجمع عمومی را به مساله ایران اختصاص داد و گفت در برابر جمهوری اسلامی دو گزینه میبیند: دستیابی به توافق یا اقدام برای نابودی سریع آن.
ترامپ گفت: «من یک تصمیم بزرگ پیش رو دارم. آیا توافقی با ایران حاصل میشود که به آنها اجازه دهد بازسازی کنند و کشوری بسیار بزرگتر از هر زمان دیگری بسازند، شاید یکی از بزرگترین کشورهای خاورمیانه یا حتی جهان؛ یا جمهوری اسلامی را نابود کنم و این کار را سریع انجام دهم، بدون اینکه دوباره فرصتی برای کشتن مردم و ویران کردن کشورها داشته باشند.»
«احتمالا پس از انتخابات میاندورهای آمریکا با ایران توافق میکنیم»
او در ادامه افزود معتقد است توافق با ایران پس از انتخابات میاندورهای آمریکا حاصل خواهد شد، زیرا به گفته او، جمهوری اسلامی منتظر نتیجه این انتخابات است.
ترامپ گفت: «فکر میکنم درست بعد از انتخابات به توافق خواهیم رسید، چون توافق نکردن برای آنها منطقی نیست. آنها منتظرند ببینند من در انتخابات میاندورهای چه عملکردی خواهم داشت.»
ترامپ با تاکید بر اینکه نتیجه این انتخابات در تصمیم او درباره ایران نقشی ندارد، افزود تنها موضوعی که در این زمینه برایش مهم است اطمینان از این است که «ایران هرگز به سلاح هستهای دست پیدا نخواهد کرد».
انتخابات میاندورهای آمریکا ۱۲ آبان ۱۴۰۵ برگزار میشود و در سطح فدرال، همه ۴۳۵ کرسی مجلس نمایندگان و حدود یکسوم کرسیهای سنا به رای گذاشته میشود.
برنامه هستهای و توان نظامی ایران
رییسجمهوری آمریکا در بخش دیگری از سخنانش گفت از نخستین روز ورود به عرصه سیاست بر جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای تاکید داشته است.
او گفت پس از آغاز دوره ریاستجمهوریاش، مذاکرات با ایران را آغاز و پیشنهاد کرده بود در ازای پایان برنامه هستهای و حمایت تهران از «تروریسم»، همکاری کامل اقتصادی با ایران برقرار شود، اما جمهوری اسلامی این پیشنهاد را رد کرد.
ترامپ با اشاره به عملیات «چکش نیمهشب» گفت ارتش آمریکا برنامه هستهای ایران را «زیر کوهی از آوار» نابود کرده و پس از آن نیز بار دیگر از تهران خواسته است به توافق تن دهد.
او افزود جمهوری اسلامی پس از آن به توسعه ذخایر موشکی و پهپادی خود ادامه داد و این تسلیحات، نیروهای آمریکایی و دیگر کشورهای منطقه را تهدید میکردند.
ترامپ همچنین گفت ایران موشکی ساخته بود که توانایی رسیدن به اروپا را داشت.
نابودی بخش بزرگی از توان نظامی جمهوری اسلامی
رییسجمهوری آمریکا در ادامه با اشاره به عملیات «خشم حماسی» گفت همه ۱۵۹ شناور نیروی دریایی جمهوری اسلامی اکنون در کف دریا قرار دارند؛ نیروی هوایی، سامانههای راداری و تجهیزات ضدهوایی جمهوری اسلامی از بین رفته و ظرفیت تولید موشک و پهپاد آنها نیز تقریبا نابود شده است.
ترامپ وضعیت اقتصادی در ایران را نیز هدف انتقاد قرار داد و گفت اقتصاد این کشور از بین رفته و تنها چیزی که همچنان باقی مانده، تورم است که به گفته او از ۳۰۰ درصد فراتر رفته است.
او سپس جمهوری اسلامی را متهم کرد که حتی پس از توافق بر سر آتشبس برای انجام مذاکرات هستهای، با حمله به کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر این توافق را نقض کرده است.
ضرورت اتحاد جهانی برای رهایی از تروریسم جمهوری اسلامی
ترامپ از همه کشورها خواست تا زمانی که حکومت ایران حملات به کشتیهای تجاری را متوقف نکرده، از «جاهطلبیهای هستهای» خود دست نکشیده و حمایت از تروریسم را پایان نداده است، در اعمال «انزوای کامل اقتصادی» جمهوری اسلامی به آمریکا بپیوندند.
او همچنین جمهوری اسلامی را متهم کرد که حتی پس از توافق بر سر آتشبس برای انجام مذاکرات هستهای، با حمله به کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر این توافق را نقض کرده است.
ترامپ با اشاره به قطعنامهای در محکومیت حملات ایران به کشتیهای تجاری گفت کشورهای عضو سازمان ملل باید در حفظ فشار بر جمهوری اسلامی متحد بمانند.
ترامپ حکومت ایران را «ضعیف و مستاصل» خواند و گفت اگر کشورها متحد بمانند، جهان بهزودی از «تهدید ۵۱ ساله تروریسم ایران» رها خواهد شد و قیمت نفت نیز بهشدت کاهش خواهد یافت.
جمهوری اسلامی در سال ۱۳۵۷ تاسیس شد و از استقرار آن تاکنون ۴۸ سال گذشته است، اما ترامپ در سخنان خود این دوره را ۵۱ سال عنوان کرد.
«آمریکا با کمبود مهمات روبهرو نیست»
ترامپ در بخش دیگری از سخنانش ادعای کمبود مهمات در آمریکا را رد کرد و گفت ایالات متحده بیش از آنچه تصور میشود مهمات در اختیار دارد و با سرعتی بیسابقه در حال افزایش ذخایر خود است.
او افزود ۱۸ کارخانه بزرگ تولید مهمات نیز در دست ساخت است و بزرگترین شرکتهای صنایع دفاعی جهان در ساخت آنها مشارکت دارند.
ترامپ گفت آمریکا در حال تولید «مهمات و تجهیزات درجهیک و پیشرفته» در سطحی است که به گفته او پیش از این سابقه نداشته است.
سخنرانیهای عمومی هشتادویکمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد ساعت ۹ صبح سهشنبه ۳۱ شهریور به وقت محلی در مقر این سازمان در نیویورک آغاز شد. آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، در آغاز این نشست گزارش سالانه خود درباره فعالیتهای سازمان ملل را ارائه کرد. سخنرانی رهبران و مقامهای ارشد کشورهای عضو تا شنبه چهارم مهر ادامه دارد.
سفر به ایران و خروج از کشور روزبهروز دشوارتر میشود؛ شرکتهای بزرگ خارجی یکی پس از دیگری پروازهای خود را متوقف کردهاند و تحریمهای تازه آمریکا نیز ادامه فعالیت شرکتهای هواپیمایی ایرانی در مسیرهای بینالمللی را با ابهام جدی روبهرو کرده است.
ایراناینترنشنال برای بررسی گزینههای باقیمانده پیش روی مسافران با چند شرکت هواپیمایی بینالمللی و چهار آژانس مسافرتی تماس گرفته است. پاسخهای این شرکتها و بررسیها نشان میدهد گزینههای سفر به ایران و خروج از کشور محدودتر شده و حتی پروازهایی که در حال حاضر امکان رزرو دارند، ممکن است لغو شوند.
یکی از نمایندگان شرکت هواپیمایی ترکیش به ایراناینترنشنال گفت این شرکت تمام پروازهای خود به ایران را دستکم تا مارس ۲۰۲۷ (اواسط اسفندماه) متوقف کرده است.
به گفته او، هیچ پروازی پیش از آن تاریخ برنامهریزی نشده و تضمینی هم برای ازسرگیری پروازها در مارس وجود ندارد.
شرکت هواپیمایی امارات نیز اعلام کرد دیگر به تهران پرواز نمیکند. لوفتهانزا و هواپیمایی اتریش هم گفتند پروازهای رفتوبرگشت به ایران دستکم تا ۲۴ اکتبر ۲۰۲۶ (دوم آبان) متوقف میماند و ازسرگیری آنها پس از این تاریخ قطعی نیست.
هواپیمایی قطر نیز اعلام کرد پروازهایش به ایران بهدلیل محدودیتهای حریم هوایی متوقف شده است. به گفته این شرکت، ازسرگیری این پروازها بهطور موقت برای ۲۹ نوامبر ۲۰۲۶ (هشتم آذر) برنامهریزی شده، اما این تاریخ ممکن است تغییر کند.
هشدار آمریکا درباره همکاری با شرکتهای هواپیمایی ایرانی
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، پیشتر اعلام کرد از اول مهر، فعالیت شرکتهای هواپیمایی ایران در خارج از کشور متوقف میشود و ارائه سوخت، خدمات فرودگاهی یا فروش بلیت به این شرکتها میتواند به حذف از نظام مالی دلار آمریکا بینجامد.
این تحریمها ورود هواپیماهای ایرانی به همه کشورها را بهطور خودکار ممنوع نمیکند و به معنای بسته شدن حریم هوایی کشورهای خارجی نیست.
با این حال، خطوط هوایی برای پروازهای بینالمللی به سوخت، خدمات زمینی، فروش بلیت و خدمات بانکی نیاز دارند و خطر تحریم ارائهدهندگان این خدمات میتواند فعالیت آنها را محدود کند.
بدین ترتیب، میزان اثرگذاری این محدودیتها به واکنش دولتها، فرودگاهها و شرکتهای خدماتی در کشورهای مختلف بستگی خواهد داشت.
سخنگوی وزارت خارجه چین ۳۱ شهریور تحریمهای آمریکا علیه شرکتهای هواپیمایی ایران را «غیرقانونی» خواند و گفت پکن همواره با «تحریمهای یکجانبه» که با قوانین بینالمللی مطابقت ندارند و به تایید شورای امنیت سازمان ملل نرسیدهاند، مخالفت است.
گزینههای پروازی کمتر میشود
چهار آژانس مسافرتی در آمریکای شمالی به ایراناینترنشنال گفتند امکان رزرو پرواز فعال شرکتهای هواپیمایی روسیه، چین، عمان، پگاسوس ترکیه و همچنین شرکتهایی که از ارمنستان به ایران پرواز میکنند، وجود ندارد.
بنا بر اعلام یکی از آژانسها، پگاسوس در برخی موارد همچنان برای مسیرهای ایران رزرو میپذیرد، اما پروازها کمی بعد لغو میشوند و مسافران ناچارند برنامه سفر خود را تغییر دهند.
بر اساس بررسی ایراناینترنشنال، ایران در سامانههای رزرو فلایدُبی و اکسپدیا بهعنوان مقصد قابل انتخاب نمایش داده نمیشد و جستوجوی مسیرهای دیگر نیز تا پیش از مارس ۲۰۲۷ گزینه قابل رزروی ارائه نداد.
وزارت خزانهداری آمریکا ۱۷ شهریور ۳۵ شرکت و یک فرد مرتبط با صنعت هوانوردی ایران را تحریم کرد. این بسته شامل ۲۷ شرکت هواپیمایی ایرانی بود.
نام شرکتهای هواپیمایی آتا، آسمان، ایرانایرتور، چابهار، زاگرس، سپهران، قشمایر، کیشایر، کارون، تابان و وارش در این فهرست دیده میشد.
هشت شرکت مستقر در امارات، بریتانیا، ترکیه، مالزی و قزاقستان نیز تحریم شدند و وزارت خزانهداری به ارتباط شماری از آنها با ماهانایر اشاره کرد.
سفر زمینی از ترکیه؛ جایگزینی طاقتقرسا
چند آژانس مسافرتی اعلام کردند محدود شدن پروازها کسبوکار آنها را بهشدت تحت تاثیر قرار داده و مسافران را به جستوجوی مسیرهای جایگزین واداشته است.
به گفته آنها، برخی مسافرانی که از کشورهای غربی راهی ایران هستند، ابتدا به ترکیه پرواز میکنند و سپس با اتوبوس سفری حدود ۱۷ ساعته را تا شهر وان، نزدیک مرز ایران، طی میکنند.
مسافران از آنجا از مرز زمینی وارد ایران میشوند. به گفته آژانسها، رسیدن از وان به تهران با اتوبوس یا خودرو ۱۶ تا ۱۷ ساعت دیگر طول میکشد. بنابراین تنها بخش زمینی سفر ممکن است بیش از ۳۰ ساعت زمان ببرد؛ بدون احتساب پرواز اولیه، عبور از مرز و زمان انتظار.
آژانسها افزودند ماهانایر پس از قطع دسترسی به خدمات زمینی در فرودگاههای ترکیه، فعالیت خود را در این کشور متوقف کرده است.
۲۵ شهریور، ماهانایر اعلام کرد پروازهای رفتوبرگشت خود به مسقط، استانبول و آنکارا را تا اطلاع ثانوی متوقف میکند.
ماهانایر این تصمیم را به محدودیتهای اعلامشده از سوی مراجع هوانوردی عمان و ترکیه نسبت داد.
برخی کشورها از هماکنون محدودیتهایی را برای فعالیت شرکتهای هواپیمایی ایرانی اعمال کردهاند.
به گزارش رسانههای گرجستان، پرواز شرکتهای هواپیمایی ایرانی مشمول تحریمهای آمریکا به این کشور از ۳۰ شهریور متوقف شد.
سازمان هواپیمایی کشوری گرجستان پیشتر اعلام کرده بود هنگام صدور مجوز برای شرکتهای خارجی، سازوکارهای تحریمی آمریکا و اروپا را در نظر میگیرد.
درباره عراق اما گزارشهای ضدونقیضی منتشر شده است. دو منبع دولتی عراق به خبرگزاری فرانسه گفتند بغداد قصد دارد پرواز شرکتهای هواپیمایی ایرانی را از بامداد ۳۱ شهریور متوقف کند.
با این حال، وزارت حملونقل عراق اعلام کرد هنوز هیچ دستور رسمی برای تعلیق پروازهای ایران صادر نشده است.
رسانه آی۲۴نیوز ۳۱ شهریور گزارش داد شرکت ایجت نیز پروازهای ورودی و خروجی خود به ایران را لغو کرده است.
خبرگزاری رویترز به نقل از سه منبع آگاه گزارش داد عربستان سعودی فعالیت خط لوله شرق-غرب خود را از سر گرفته است و احتمال دارد صادرات نفت از بندر ینبع در دریای سرخ از اواخر سهشنبه ۳۱ شهریور مجددا آغاز شود. فعالیت این خط لوله در پی حمله پهپادی از خاک عراق متوقف شده بود.
دو منبع به رویترز گفتند پس از راهاندازی دوباره خط لوله، انتقال نفت در ابتدا با ظرفیت پایین انجام میشود.
یکی دیگر از منابع خبر داد شرکت آرامکوی عربستان سعودی در تلاش است حجم انتقال نفت از طریق این خط لوله را بار دیگر به روزانه چهار میلیون بشکه برساند.
با این حال، یک منبع امنیتی هشدار داد بازگشت کامل خط لوله به ظرفیت پیشین ممکن است چند هفته زمان ببرد.
به گفته یکی از منابع، با ازسرگیری فعالیت این خط لوله، انتقال نفت خام به پالایشگاههای آرامکو در سواحل دریای سرخ نیز از سر گرفته خواهد شد.
او افزود قرار است یک محموله نفتی اواخر سهشنبه در ینبع بارگیری و راهی چین شود.
رویترز در ادامه گزارش داد معاملهگران برای بارگیری مجدد نفت عربستان سعودی آماده میشوند و نفتکشها را برای جابهجایی کشتیبهکشتی محمولهها به بندرهای سعید و سیدی کِریر در دریای مدیترانه منتقل میکنند.
بر اساس این گزارش، ازسرگیری انتقال نفت از طریق خط لوله شرق-غرب در ۳۱ شهریور باعث افزایش فروش نفت در بازارهای جهانی و افت قیمتها شد.
بهای معاملات آتی نفت برنت بیش از دو دلار در هر بشکه کاهش یافت و به پایینترین سطح خود از ۱۷ شهریور رسید.
پس از اختلال در تردد شناورها در تنگه هرمز طی ماههای اخیر، عربستان سعودی که بزرگترین صادرکننده نفت اوپک به شمار میرود، از خط لوله شرق-غرب برای انتقال روزانه حدود چهار میلیون بشکه نفت به ینبع بهره میبرد.
این میزان معادل حدود چهار درصد عرضه جهانی نفت است.
تنگه هرمز گذرگاه باریکی میان ایران و عمان است که پیش از آغاز جنگ در ۹ اسفند ۱۴۰۴، حدود یکپنجم نفت خام و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور میکرد.
پوتین و بن سلمان خواستار امنیت هرمز و بابالمندب شدند
کرملین در بیانیهای اعلام کرد ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه و محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، ۳۱ شهریور در گفتوگویی تلفنی بر ضرورت تضمین عبور امن و بدون مانع کشتیها از تنگه بابالمندب و تنگه هرمز تاکید کردند.
بر اساس این بیانیه، دو طرف بهطور مفصل به بررسی تحولات خاورمیانه پرداختند و افزودند حلوفصل سیاسی و دیپلماتیک همچنان تنها راه عملی برای پایان دادن به بحرانهای منطقه است.
آنها همچنین با اشاره به وخامت اوضاع نظامی و سیاسی در یمن، بر «ضرورت توقف سریع درگیریها» در این کشور تاکید کردند.
گفتوگوی پوتین و بن سلمان در شرایطی انجام شد که پیشروی حوثیهای یمن در مناطق اطراف تنگه بابالمندب و حملات آنها به عربستان سعودی، به نگرانیها درباره امنیت مسیرهای انتقال انرژی و چشمانداز بازار جهانی نفت دامن زده است.
با مختل شدن دریانوردی در تنگههای هرمز و بابالمندب، دو مسیر اصلی صادرات نفت عربستان سعودی، در پی اقدامات جمهوری اسلامی و حوثیها، ریاض ناچار شده است بخشی از صادرات نفت خود را از مسیر کانال سوئز مصر انجام دهد.
۳۰ شهریور، روزنامه نیویورکتایمز گزارش داد ترامپ تصمیم گرفته است دستکم در مقطع کنونی به کارزار عربستان سعودی علیه حوثیهای یمن نپیوندد.
این روزنامه نوشت در دو هفته گذشته، درخواستهای مکرر ریاض از واشینگتن برای حمله به مواضع حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی، ترامپ را با چالش روبهرو کرده است.
خبرگزاری رویترز به نقل از یک مقام ارشد حکومت ایران گزارش داد هیات جمهوری اسلامی که بهمنظور شرکت در مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک حضور دارد، برای ازسرگیری دیپلماسی با آمریکا از «اختیار کامل» برخوردار است.
این مقام سهشنبه ۳۱ شهریور به رویترز گفت: «مجمع عمومی سازمان ملل فرصتی طلایی برای آمریکا است تا به مسیر دیپلماسی بازگردد. اگر واشینگتن گامهای ملموسی بردارد، تهران از احیای دیپلماسی استقبال خواهد کرد.»
او افزود جزییات توافق احتمالی برای پایان دادن به درگیریها میان تهران و واشینگتن میتواند از طریق میانجیها در نیویورک مورد بحث قرار گیرد.
به گفته او، پیشنهاد حکومت ایران در این زمینه ۲۵ شهریور از طریق میانجیها به ایالات متحده ارائه شده است.
در گزارش رویترز به نام این مقام ارشد جمهوری اسلامی اشارهای نشده است.
روبیو از آمادگی آمریکا برای گفتوگو با هیات جمهوری اسلامی خبر داد
در روزهای اخیر و همزمان با تشدید تنشها، گمانهزنیها درباره ازسرگیری درگیری میان تهران و واشینگتن و احتمال گسترش جنگ در منطقه افزایش یافته است.
۲۹ شهریور، قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا در بیانیهای اعلام کرد آمریکا در پی آن است که با همکاری برخی کشورهای منطقه بار دیگر «اقداماتی» را علیه جمهوری اسلامی آغاز کند.
این نهاد نظامی تهدید کرد در صورت «خطای» ایالات متحده، تمامی پایگاهها و منافع این کشور در منطقه «بدون هیچگونه محدودیت و ملاحظهای» هدف قرار خواهند گرفت.
با این حال، به نظر میرسد حضور هیات جمهوری اسلامی در نیویورک، با وجود محدودیتهایی که آمریکا برای آن در نظر گرفته است، میتواند زمینهای برای تماسهای دیپلماتیک و کاهش تنشها فراهم کند.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، ۳۱ شهریور در مصاحبه با شبکه انبیسی اعلام کرد واشینگتن آماده گفتوگو با مقامهای جمهوری اسلامی در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل است، اما در حال حاضر هیچ دیداری برنامهریزی نشده است.
او افزود: «قطعا از چنین دیداری استقبال میکنیم، بهویژه اگر چشماندازی برای رسیدن به نتیجهای مثبت و در نهایت تحقق هدف اصلی این ماجرا داشته باشد.»
روبیو هدف اصلی دولت دونالد ترامپ را جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هستهای عنوان کرد.
بازگشایی تنگه هرمز در ازای کاهش فشار آمریکا
رویترز در ادامه گزارش خود به نقل از این مقام ارشد جمهوری اسلامی نوشت تهران در صورت پیشرفت مذاکرات با واشینگتن، آماده بازگشایی تنگه هرمز است.
این مقام گفت اگر ایالات متحده فشار نظامی خود را کاهش دهد و محاصره بنادر جنوبی ایران را لغو کند، جمهوری اسلامی میتواند ظرف هفت روز تنگه هرمز را بازگشایی کند.
او افزود: «آمریکا باید اعلام کند که خواهان حلوفصل موضوع از طریق دیپلماسی است، این موضع را رسما مطرح کند و سپس درباره جدول زمانی چگونگی پیشبرد این روند به توافق برسد.»
این مقام حکومت ایران در عین حال تاکید کرد مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، در مقر سازمان ملل متحد در نیویورک با ترامپ دیدار نخواهد کرد.
این اظهارات در شرایطی مطرح میشود که آمریکا در هفتههای اخیر کارزار فشار اقتصادی بر جمهوری اسلامی را تشدید کرده و در پی محدود کردن شریانهای مالی حکومت ایران بوده است.
محاصره دریایی، جلوگیری از فروش نفت ایران و مسدود کردن مسیرهای جابهجایی درآمدهای نفتی، از جمله محورهای این کارزار است.
وزارت خزانهداری آمریکا از زمان آغاز کارزار «طرد اقتصادی»، چند بسته تحریمی علیه جمهوری اسلامی وضع کرده است.
همزمان با تشدید فشار آمریکا بر صنعت هوانوردی ایران و محدودتر شدن پروازهای بینالمللی، مخاطبان ایراناینترنشنال واکنشهای متفاوتی نشان دادند؛ برخی این فشارها را عامل افزایش فشار بر حکومت دانستند و برخی دیگر نسبت به تاثیر آن بر سفرهای ضروری و واردات دارو و کالا ابراز نگرانی کردند.
ایراناینترنشنال در اینستاگرام از مخاطبان خود پرسید: «باتوجه به اعمال محاصره هوایی، نظر شما درباره توقف پروازهای خارجی چیست؟»
این پرسش همزمان با محدود شدن مسیرهای هوایی ایران و تعلیق پروازهای شماری از شرکتهای بینالمللی کشورهایی مانند ترکیه، گرجستان، عمان و عراق مطرح شد.
گزارشهای اخیر نیز از کاهش شدید گزینههای سفر هوایی به ایران و از ایران حکایت دارند.
حامیان افزایش فشار حداکثری چه میگویند؟
بررسی پاسخهای شهروندان نشان میدهد بخش بزرگی از آنان، توقف پروازهای خارجی را در چارچوب فشار سیاسی بر جمهوری اسلامی تفسیر میکنند.
استدلال و منطق موافقان اعمال چنین فشاری این است که اگر محدودیتها، هزینه سیاسی و اقتصادی جمهوری اسلامی را بالا ببرد، حاضرند بخشی از پیامدهای آن را هم تحمل کنند.
در شماری از پاسخها، این امید دیده میشود که محدود شدن پروازها، امکان رفتوآمد مقامها، نزدیکان حکومت یا خروج آنان از کشور را نیز دشوار کند.
شهروندی نوشت: «بالاخره آب به طبقات بالای کشتی هم رسید.»
این تعبیر، با شکلهای مشابه، چندین بار در پاسخها تکرار شده و به این برداشت اشاره دارد که بحران یا محدودیتهایی که پیشتر عمدتا مردم عادی را تحت فشار قرار میداد، اکنون میتواند به طبقات برخوردارتر نیز برسد.
استدلال پرتکرار دیگر این است که سفر هوایی، برای بخش بزرگی از جامعه از قبل هم بهدلیل گرانی از دسترس خارج شده بود و این محدودیتهای تازه، زندگی روزمرهشان را بهطور مستقیم تحت تاثیر قرار نمیدهد.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، ۳۰ شهریور گفت شرکتهای هواپیمایی جمهوری اسلامی از اول مهر بهطور عملی از فعالیتهای بینالمللی محروم خواهند شد.
او هشدار داد فرودگاهها و شرکتهایی که به شرکتهای هواپیمایی تحریمشده خدمات ارائه کنند، ممکن است خود با تحریمهای آمریکا مواجه شوند.
در مقابل این استدلالها، گروه دیگری از شهروندان نسبت به هزینه انسانی و اقتصادی این محدودیتها هشدار دادند و گفتند موضوع، صرفا در لغو پروازهای مسافری خلاصه نمیشود.
شهروندی در همین زمینه نوشت: «همه به پروازهای مسافرتی فکر میکنند، ولی اصل مشکلی که ایجاد میشود پروازهای ترابری است.»
گروهی دیگر به ورود دارو، مواد اولیه، قطعات و کالاهای حساس از مسیر هوایی اشاره کردند.
نگرانی درباره دارو و بیماران از پررنگترین محورهایی است که در اظهار نظرهای این گروه طرح شده است.
مخاطبی تاکید کرد: «موضوع فقط سفر نیست. خیلی از کالاها از طریق مسیر هوایی به ایران میرسید، مثل دارو. الان قرار است شرایط بیماران چه شود؟»
به گفته این گروه از شهروندان، افزایش هزینه واردات در نهایت میتواند به رشد بیشتر تورم منجر شود. از نگاه آنان، فشار سیاسی بر جمهوری اسلامی ممکن است در عمل به افزایش هزینههای اقتصادی برای مردم بینجامد.
هواپیمایی ماهان ۲۵ شهریور اعلام کرد پروازهای خود به عمان را از ۲۶ شهریور و به ترکیه را از ۳۰ شهریور تا اطلاع ثانوی متوقف میکند. این شرکت تصمیم خود را به اعلام مراجع هوانوردی دو کشور نسبت داد.
این محدودیتها تنها به ترکیه و عمان محدود نیست. دولت گرجستان نیز اعلام کرده است پرواز همه شرکتهای هواپیمایی ایرانی به این کشور از ۳۰ شهریور متوقف میشود.
برخی شهروندان در پیامهایی به ایراناینترنشنال، درباره افزایش قیمت بلیت، طولانیتر شدن مسیرها به دلیل ضرورت انجام پروازها به شکل غیرمستقیم و دشوار شدن دیدار با خانوادهها اشاره کردند.
شهروندی، این تقابل را چنین خلاصه کرد: «در جنگ و جدال بین حکومت و آمریکا، این مردم هستند که دارند له میشوند.»
اشاره به شلوغی و ازدحام در مرزهای زمینی ایران مانند بازرگان و رازی از دیگر موارد طرح شده در نظرات شهروندان است.
نگرانی عمده این است که اگر سفر و جابهجایی به مسیر زمینی منتقل شود، فشار بر این گذرگاهها هم بیشتر میشود.
سقف راهبرد فشار حداکثری
در میان پیامها، برداشتهای متفاوتی نیز درباره هدف فشارهای تازه دیده میشود.
برخی، محدودیت پروازها را در امتداد افزایش تنش منطقهای یا حتی «علامت جنگ» دیدند و شماری دیگر، آن را فشار برای رسیدن به توافق تلقی کردند.
شماری دیگر نیز گفتند پس از سالها تحریم و بحران اقتصادی، جامعه به مرحلهای از عادت یا «بیحسی اجتماعی» رسیده است.
بررسی نظرات شهروندان نشان میدهد حتی در میان مخالفان حکومت، درباره هزینه انسانی و اجتماعی این فشارها اتفاقنظر وجود ندارد.
به نظر میرسد تا وقتی هزینه نمادین و مربوط به نهادهای حاکمیتی باشد، اجماع برای تحمل آن بسیار بیشتر است، اما با ملموس شدن هزینهها، این اجماع تا حدی شکننده میشود.
