محمدباقر قالیباف، رییس مجلس گفت: «در روز اول جنگ در ۹ اسفند، ما یکساعت بعد از بمباران بیت فهمیدیم که رهبرمان کشته شده است.» او ادامه داد: «تا ما توانستیم سران قوه را جمع کنیم و لاریجانی هم بیاید، ساعت هشت شب شد، آن جا تصمیم گرفتیم اعلام خبر مرگ رهبری صبح فردایش باشد.»
این صرافی که «شلبیت» نام دارد، از ماه مه ۲۰۲۴ تاکنون دستکم چهار میلیارد دلار رمزارز پردازش کرده و براساس تحلیل دادههای بلاکچین، با بانک مرکزی ایران، نهادهای تحریمشده و کیف پولهای منتسب به سپاه پاسداران ارتباط داشته است.
نشانی رسمی شلبیت، دفتری در طبقه بالای هتلی ارزانقیمت در محله دیره دبی است. این صرافی را سیاوش کیوانپور، یک ایرانی مقیم خارج، اداره میکند؛ اما شلبیت وبسایت فعال یا راه مشخصی برای ارائه خدمات به عموم ندارد.
کارکنانی که خبرنگار رویترز در نشانی آن یافت، مدعی شدند نام شلبیت و کیوانپور را نشنیدهاند. دفتر با نام یک شرکت فروش ساعت ثبت شده بود و در آن فقط چند ساعت فرسوده، دستگاه پولشمار و یک میز دیده میشد.
یکی از مشتریان اصلی شلبیت، شبکهای فارسیزبان شامل بیش از دو هزار وبسایت قمار است. دو چهره اصلی تبلیغاتی این شبکه، ساشا سبحانی و پویان مختاری، اینفلوئنسرهای ایرانی هستند که زندگی مجلل خود، از خودروهای چندمیلیوندلاری و ویلاهای گرانقیمت تا جت خصوصی و مهمانیهای قایقهای تفریحی، را در شبکههای اجتماعی به نمایش میگذارند.
رویترز بیش از ۶۰ اینفلوئنسر ایرانی را شناسایی کرده که این سایتها را تبلیغ میکنند؛ حدود نیمی از آنها بیش از یک میلیون دنبالکننده دارند.
بررسی فنی شرکت امنیت سایبری اینفوبلاکس (Infoblox) نشان داد سایتهایی که ظاهرا با نامها و برندهای متفاوت ثبت شدهاند، از نرمافزار و ویژگیهای مشترکی استفاده میکنند و بخشی از یک شبکه واحدند. تنها یکی از این سایتها از ماه مه ۲۰۲۴ بیش از ۱۳۰ میلیون دلار از طریق شلبیت پردازش کرده است.
قمار در جمهوری اسلامی ممنوع و مستوجب زندان و شلاق است، اما این شبکه به سامانه پرداخت الکترونیکی ایران دسترسی دارد؛ سامانهای که حکومت بهشدت بر آن نظارت میکند.
منابع پیشین حکومتی و افراد مرتبط با سپاه به رویترز گفتهاند سپاه پاسداران حدود یک دهه پیش، همزمان با گسترش قمار آنلاین، کنترل بزرگترین شبکههای این حوزه را در دست گرفت.
بهگفته آنان، سپاه از سایتهای قمار برای پیوند دادن نظام مالی داخل ایران به شبکههای مالی خارج از کشور استفاده کرده و اینفلوئنسرها را برای جلب مشتری به خدمت گرفته است.
رضا غیبی، مقام سابق دولت ایران، گفت برخورد جمهوری اسلامی با برخی شبکههای قمار نه برای حمایت از مردم، بلکه برای حذف رقباست.
حمید نیکو، مشاور پیشین سپاه، نیز توضیح داد هرگاه یک فعالیت مالی بزرگ و مستقل شکل میگیرد، سپاه برای کنترل آن وارد میشود.
به گفته میعاد ملکی، مقام پیشین وزارت خزانهداری آمریکا، سپاه چیزی را غیرقانونی اعلام میکند و سپس هم ممنوعیت و هم بازار سیاه آن را در اختیار میگیرد.
دادههای بلاکچین نشان میدهند شلبیت دستکم ۱۲۵ میلیون دلار برای بانک مرکزی ایران پردازش کرده است.
این صرافی همچنین حداقل ۲۰ میلیون دلار از عملیاتی دریافت کرده که کارشناسان آن را شبکه استخراج رمزارز در ایران میدانند.
استخراج رمزارز، که ایران در سال ۲۰۱۹ قانونی کرد، به یکی از ابزارهای مهم دور زدن تحریمها تبدیل شده است: بیتکوین و دیگر رمزارزهای تولیدشده در ایران میتوانند بدون استفاده از نظام بانکی جهانی در بازارهای بینالمللی فروخته شوند.
از ماه مه ۲۰۲۴ دستکم ۶۷۶ میلیون دلار از آدرسهای مرتبط با شلبیت به بایننس، بزرگترین صرافی رمزارز جهان، منتقل شده است.
حدود ۵۴۰ میلیون دلار از این مبلغ پس از آن جابهجا شد که نهاد تنظیم مقررات داراییهای مجازی دبی، VARA، شلبیت را بهدلیل فعالیت بدون مجوز جریمه کرد. ریچ سندرز، پژوهشگر مستقل بلاکچین، گفت در اکتبر ۲۰۲۵ بایننس را از ارتباط شلبیت با ایران مطلع کرده بود، اما انتقال پول پس از آن نیز ادامه یافت.
بایننس گفت شلبیت هیچگاه حساب مستقیمی در این صرافی نداشته و تحریم نشده بود. این شرکت اعلام کرد هنگامی که کاربران مرتبط با شلبیت با پلتفرم آن تعامل کردند، سامانههای نظارتی حسابهای مربوط را بررسی، مسدود و به نهادهای مجری قانون گزارش کردند.
بایننس در عین حال گفت یک شرکت مستقل تحلیل بلاکچین این تراکنشها را پرخطر تشخیص نداده بود. این صرافی در سال ۲۰۲۳ بهدلیل نقض مقررات مبارزه با پولشویی، از جمله پردازش معاملات مرتبط با ایران، ۴.۳ میلیارد دلار در آمریکا جریمه شده بود.
نهاد تنظیم مقررات داراییهای مجازی دبی تایید کرده است که همراه با اداره اقتصاد و گردشگری دبی در سال ۲۰۲۵ علیه شلبیت اقدام کرده است.
این نهاد در ۲۴ ژوئیه ۲۰۲۶ اعلام کرد شلبیت مقررات مبارزه با پولشویی و تامین مالی تروریسم را نقض کرده و باید فورا همه فعالیتهای بدون مجوز خود را متوقف کند.
بهگفته یک منبع آگاه، مقامهای دبی اکنون شلبیت، کیوانپور و شبکه ایرانیان مرتبط با قمار رمزارزی را بررسی میکنند.
سبحانی، مختاری و کیوانپور در پروندهای مربوط به سایتهای قمار abt90 و Hazarat در ایران محاکمه شدند. سبحانی و مختاری در سال ۲۰۲۳ غیابی به دو سال زندان و کیوانپور به سه ماه زندان محکوم شدند. ایران برای سبحانی و مختاری اعلان قرمز اینترپل صادر کرد و هر دو در اسپانیا بازداشت شدند، اما اعلانها بعدا لغو و پرونده اسپانیا بسته شد.
سبحانی هرگونه نقش در پولشویی، دور زدن تحریمها، تامین مالی تروریسم یا انتقال پول برای حکومت، بانک مرکزی و سپاه را رد کرده و گفته است تنها برای برخی سایتها تبلیغات پولی انجام داده و مالک یا مدیر آنها نبوده است.
مختاری نیز گفته عضو سپاه یا هیچ گروه نظامی وابسته به جمهوری اسلامی نیست و اتهامات مقامهای دبی را رد کرده است. هر دو گفتهاند شلبیت و کیوانپور را نمیشناسند و از ارتباط احتمالی فعالیتهایشان با حکومت ایران اطلاعی ندارند.
مختاری در اواخر مارس در دبی به ظن تامین مالی گروههای ایرانی متهم به حمله به امارات بازداشت شد.
بنابهگفته منابع رویترز، او ۳۵ روز در بازداشت بود، سپس اخراج شد و داراییهایش، از جمله حسابهای بانکی و خانهای پنج میلیون دلاری، را از دست داد.
او بعدا در هنگکنگ اعلام کرد با هویتی جعلی و ویزای طلایی به نام «پاتریک فیلیپ»، شهروند وانواتو، در امارات زندگی میکرده است. مختاری سرانجام در ژوئیه عازم ایران شد و پس از انتشار تصویری از مسیر بازگشت، دیگر مطلبی منتشر نکرد.
رویترز تاکید کرده قادر نیست اعلام کند که سپاه بهطور مستقیم شلبیت و کل شبکه قمار را اداره میکند یا مشخص کند کدام بخش حکومت بر عملیات نظارت دارد و بخش عمده پول در نهایت به کجا رفته است.
با این حال، تحلیلگران با استناد به ارتباط مستقیم شلبیت با بانک مرکزی، نهادهای تحریمشده، عملیات استخراج رمزارز و نبود فعالیت تجاری عمومی، معتقدند این شبکه بخشی از سازوکار مالی حکومت ایران است.
این پرونده نشان میدهد چگونه ترکیب قمار غیرقانونی، اینفلوئنسرها، زیرساخت بانکی داخلی، استخراج رمزارز و صرافیهای بینالمللی، به جمهوری اسلامی کمک کرده است محدودیتهای مالی و بانکی غرب را دور بزند.
این حملات سومین دور عملیات نظامی آمریکا علیه جمهوری اسلامی پس از پایان جنگ ۴۰ روزه بود و پس از دو دور کوتاه حمله در ۱۹ و ۲۰ خرداد و ۵ و ۶ تیرماه انجام شد. هرمزگان، بوشهر، سیستان و بلوچستان و خوزستان، چهار استانی که مهمترین پایگاههای دریایی جمهوری اسلامی در آنها قرار دارند، بیشترین سهم از حملات را به خود اختصاص دادند.
سپاه پاسداران پنج منطقه دریایی در خلیج فارس و دو پایگاه مستقل در دریای عمان دارد که همه آنها در این حملات دو هفتهای هدف بمباران قرار گرفتند: منطقه اول صاحبالزمان در بندرعباس، منطقه دوم امام حسن در بوشهر، منطقه سوم امام حسین در ماهشهر، منطقه چهارم ثارالله در عسلویه و منطقه پنجم امام باقر در بندر لنگه.
علاوه بر اینها، دو پایگاه دریایی مستقل سپاه، امام علی در چابهار و امامت در جاسک، نیز در ساحل دریای عمان قرار دارند و بمباران شدند.
ارتش نیز چهار منطقه دریایی دارد که سه منطقه آن در جنوب بمباران شدند: منطقه اول امامت در بندرعباس، منطقه دوم ولایت در بوشهر و منطقه سوم نبوت در کنارک. در منطقه چهارم امام رضا، مربوط به ناوگان شمال، در این حملات دو هفتهای بمبارانی مشاهده نشد.
سیستان و بلوچستان؛ تمرکز بمبارانها بر چابهار و کنارک
سیستان و بلوچستان استانی است که بخشی از مهمترین مراکز دریایی جمهوری اسلامی در سواحل دریای عمان را در خود جای داده است. پایگاه دریایی مستقل امام علی نیروی دریایی سپاه، محل استقرار شناورهای رزمی و تجهیزات پشتیبانی، و همچنین برج کنترل ترافیک دریایی بندر، در چابهار هدف قرار گرفتند.
برج کنترل کاربری دوگانه داشت و هم برای اهداف تجاری و ماهیگیری و هم برای رصد کشتیها و اهداف نظامی استفاده میشد. کنارک نیز، که منطقه سوم دریایی ارتش و پایگاه دهم شکاری نیروی هوایی در آن قرار دارند، در فهرست اهداف قرار داشت.
فرودگاههای ایرانشهر و سراوان نیز، که محل استقرار برخی مراکز وابسته به نیروهای مسلح، از جمله تیپهای لشکر ۸۸ زرهی ارتش، هستند، هدف حملات قرار گرفتند. ممکن است برخی یگانهای موشکی مخفی سپاه نیز در این منطقه بوده باشند و هدف بمباران قرار گرفته باشند.
پادگان نیروی زمینی ارتش در بمپور نیز بمباران شد و شماری از نیروهای آن، از جمله سربازان وظیفه کشته شدند. راسک نیز از دیگر اهداف این حملات بود.
استان هرمزگان؛ مهمترین کانون عملیات
هرمزگان استانی است که مهمترین مراکز فرماندهی، عملیاتی و لجستیکی نیروی دریایی سپاه و ارتش در آن مستقر هستند و به همین دلیل گستردهترین حملات را تجربه کرد.
جاسک و سیریک، در مسیر ورودی به تنگه هرمز، دو منطقهای هستند که بارها بمباران شدند. جاسک محل استقرار پایگاه دریایی مستقل امامت نیروی دریایی سپاه است که در سالهای اخیر به مرکز استقرار یگانهای دریایی و موشکی جمهوری اسلامی تبدیل شده بود و از آن برای حمله به کشتیها استفاده میشد.
جاسک همچنین به دلیل دسترسی مستقیم به دریای عمان و نقش آن در کنترل مسیرهای منتهی به تنگه هرمز اهمیت ویژهای دارد. در شمال سیریک، طاهرویه نیز محل استقرار بخشی از زیرساختهای نظامی سپاه برای حمله به کشتیها در خروجی تنگه هرمز بود.
نیروی دریایی سپاه بارها از این منطقه به کشتیها و نفتکشها حمله کرد و از جمله فجیره، یکی از هفت امارت امارات متحده عربی، را هدف قرار داد. فجیره مقصد نهایی خط لوله نفتی ابوظبی–فجیره است که به امارات متحده عربی امکان میدهد با دور زدن تنگه هرمز و از مسیر خشکی، نفت صادراتی خود را به دریای عمان برساند.
جزایر راهبردی قشم، لارک، هنگام و هرمز، که بر تنگه هرمز اشراف دارند، از دیگر اهداف بمبارانشده در این دو هفته بودند. این جزایر شبکه تهاجمی دریایی جمهوری اسلامی را در دهانه تنگه هرمز تشکیل میدهند و محل استقرار یگانهای دریایی و موشکی و سامانههای تهاجمی ساحلی هستند.
مهمترین بخش حملات آمریکا در بندرعباس انجام شد که محل استقرار ستادهای نیروهای دریایی ارتش و سپاه هستند. بندرعباس علاوه بر این، شهری است که منطقه یکم دریایی سپاه، منطقه یکم دریایی ارتش، قرارگاه دریایی خاتمالانبیا، پایگاه نهم شکاری نیروی هوایی، اسکلههای نظامی، مراکز تعمیراتی، انبارهای لجستیکی و دیگر مراکز پشتیبانی در آن متمرکز شدهاند.
بندر رجایی، مهمترین معبر واردات و صادرات ایران، و پالایشگاه ستاره خلیج فارس، یکی از بزرگترین پالایشگاههای ایران که حدود چهل درصد بنزین کشور را تولید میکند، در این منطقه قرار دارند.
با این حال، بندر رجایی و پالایشگاه ستاره خلیج فارس بهطور مستقیم بمباران نشدند؛ زیرا تمرکز اصلی حملات آمریکا بر زیرساختهای نظامی و پشتیبانی وابسته به نیروهای مسلح بود. زیرساختهای اقتصادی، با توجه به ضعف پدافندی جمهوری اسلامی، کاملاً در تیررس بودند، اما آمریکا در این حملات از بمباران آنها خودداری کرد.
بندر خمیر در غرب بندرعباس و برخی پلها و مسیرهای ارتباطی مورد استفاده در جابهجایی تجهیزات نظامی نیز هدف قرار گرفتند. بندر خمیر در مسیر مهم بندرعباس به شیراز قرار دارد.
حاجیآباد، در ۱۶۵ کیلومتری شمال بندرعباس، نیز که اهمیت راهبردی در اتصال بندرعباس به مناطق مرکزی ایران دارد، بمباران شد.
بندر لنگه نیز، که مقر منطقه پنجم نیروی دریایی سپاه پاسداران در خلیج فارس است، هدف حملات قرار گرفت. این منطقه دریایی سپاه مسئول عملیات نظامی در جزایر چهارگانه ابوموسی، تنب بزرگ، تنب کوچک و سیری است.
ابوموسی و تنب بزرگ، به دلیل استقرار تفنگداران دریایی سپاه و قایقهای تندرویی که به کشتیها حمله میکردند، هدف بمباران قرار گرفتند.
تاسیسات نظامی کیش نیز، که بیشتر بهعنوان یک جزیره تجاری شناخته میشود، بمباران شد. شناور موشکانداز سپاه در بندر کنگ نیز، مانند بسیاری از شناورهای سپاه، هدف حمله قرار گرفت و غرق شد.
جزیره فارور نیز، که محل استقرار بخش دیگری از تفنگداران دریایی سپاه است، بمباران شد.
استان بوشهر؛ حملات شدید به مراکز موشکی سپاه
استان بوشهر یکی از مهمترین مراکز دریایی سپاه و همچنین بخشی از زیرساختهای پشتیبانی نیروی هوایی ارتش را در خود جای داده است.
مهمترین هدف در این استان، منطقه دوم دریایی سپاه امام حسن در شهر بوشهر بود که از یگانهای اصلی عملیاتی نیروی دریایی سپاه در خلیج فارس به شمار میرود. همزمان، پایگاه ششم شکاری نیروی هوایی ارتش نیز هدف قرار گرفت؛ پایگاهی که در پشتیبانی و عملیات هوایی جنوب ایران نقش مهمی دارد.
دامنه حملات به شهر بوشهر محدود نماند و چغادک، خورموج، کنگان و دیر نیز، که محل استقرار یگانهای موشکی و پهپادی برای حمله به کشورهای جنوب خلیج فارس بودند، هدف حمله قرار گرفتند.
جزیره خارک، بهعنوان مهمترین پایانه صادرات نفت ایران، نیز مورد حمله قرار گرفت، اما تاسیسات نظامی آن بمباران شد و نه تاسیسات نفتی. مراکز نظامی عسلویه نیز بهطور مشابهی بمباران شد.
کاملا آشکار بود که آمریکا در این حملات قصد بمباران اهداف اقتصادی، مانند فازهای بیستوچهارگانه گازی پارس جنوبی را که بسیار آسیبپذیر بودند، نداشت.
خوزستان؛ حمله به زیرساخت نظامی جنوب غرب ایران
در اهواز، مرکز استان خوزستان، مراکز فرماندهی و پشتیبانی نیروهای مسلح، از جمله تاسیسات و تجهیزات لشکر زرهی ۹۲ ارتش و مراکز موشکی سپاه که از آنجا حملاتی به سوی کویت انجام میشد، هدف حمله آمریکا قرار گرفتند.
در اطراف اهواز، مناطق نظامی حمیدیه، دشت آزادگان و هویزه، از جمله منطقه مرزی چذابه، هدف قرار گرفتند. ماهشهر، جایی که ستاد منطقه سوم دریایی سپاه امام حسین مستقر است و یکی از مهمترین پایگاههای نیروی دریایی سپاه در شمال خلیج فارس محسوب میشود، از دیگر کانونهای حمله بود.
مراکز نظامی بندر خمینی نیز، که بندری راهبردی در کنار شهر ماهشهر است، از جمله اهداف بودند. هدف قرار گرفتن این مراکز، ادامه همان الگوی حمله به شبکه دریایی سپاه از چابهار تا بندرعباس و بوشهر و ماهشهر در شمال خلیج فارس بود.
در امیدیه، پایگاه پنجم شکاری نیروی هوایی ارتش هدف قرار گرفت؛ یکی از مراکز مهم دفاع هوایی در جنوب غرب ایران. عملیات سپس به بهبهان و هندیجان گسترش یافت؛ شهرهایی که برخی مراکز و زیرساختهای وابسته به نیروهای مسلح در آنجا قرار دارند.
تاسیسات اتمی در حال ساخت دارخوین، در منطقه شادگان، نیز هدف قرار گرفت. در این تاسیسات هنوز مواد هستهای وجود ندارد و این مرکز فاقد راکتور است.
در شمال استان، دزفول و اندیمشک نیز هدف حملات قرار گرفتند. اهمیت این دو شهر به استقرار پایگاه چهارم شکاری وحدتی و مجموعهای از تاسیسات نظامی، آموزشی و لجستیکی بازمیگردد که طی دهههای گذشته از مهمترین مراکز نیروی هوایی ارتش بودهاند.
حملات تنها به پایگاههای هوایی و دریایی محدود نماند و مراکز موشکی و پهپادی آبادان نیز، به دلیل نقش آن در حملات به کویت، هدف قرار گرفتند.
در مرحله پایانی، بمبارانها بهطور محدود به عمق ایران گسترش یافت و مناطق نظامی عمقیتر در جنوب، مانند شیراز، دژکرد و کیار در چهارمحال و بختیاری، نیز مورد حمله قرار گرفتند.
استانهای غربی؛ تمرکز بر انهدام پدافند هوایی و مراکز راداری
در استان ایلام، مناطق چوار و دینارکو آبدانان به دلیل استقرار برخی تاسیسات راداری و پدافندی هدف قرار گرفتند. یک منطقه در اطراف دهلران نیز بمباران شد.
در استان کرمانشاه، شهرهای اسلامآباد غرب (شاهآباد) و کنگاور، که میزبان سامانههای پدافند هوایی و برخی زیرساختهای موشکی هستند، هدف حملات قرار گرفتند.
منطقه ویسیان در استان لرستان و مراکز نظامی خرمآباد نیز، که محلی برای حملات موشکی دوربرد سپاه است، تحت حمله قرار گرفتند.
در استان همدان نیز پایگاه سوم شکاری شهید نوژه و سامانههای راداری و پدافندی اطراف آن در منطقه کبودرآهنگ هدف قرار گرفتند.
استانهای مرکزی؛ بمباران ذخایر موشکی و پهپادی
در استان یزد، شهرستان تفت که میزبان برخی تاسیسات نظامی و پشتیبانی است، هدف حملات قرار گرفت. در استان اصفهان نیز نائین هدف قرار گرفت. سپاه پاسداران از استانهای مرکزیتر، مانند اصفهان و یزد، برای استقرار شهرهای موشکی خود استفاده میکند.
پس از بمباران گسترده یگانهای موشکی در مناطق غربی کشور، مانند کرمانشاه و لرستان، در دو جنگ قبلی، سپاه موشکهای دوربردتر خود را به مناطق مرکزی و شرقی ایران منتقل کرده است؛ با این حال، با توجه به توان بمبافکنهای راهبردی آمریکا و ظرفیت استفاده از هواپیماهای سوخترسان، بعید است این مراکز از بمباران در امان بمانند. تاسیسات اتمی آب سنگین خنداب اراک در استان مرکزی نیز بهطور مکرر و در چندین نوبت بمباران شد.
در شمالغرب کشور، پیرانشهر و بانه در استانهای آذربایجانغربی و کردستان، به دلیل موقعیت مرزی و استقرار برخی یگانهای نظامی و مرزبانی، هدف قرار گرفتند. برخی مناطق نظامی در اطراف تبریز، در استان آذربایجانشرقی، و سیلوانای ارومیه نیز بمباران شدند.
زیباکنار؛ هدف قرار گرفتن مرکز آموزش نیروی دریایی سپاه
در میان اهداف عملیات، زیباکنار در استان گیلان جایگاه ویژهای داشت. برخلاف بسیاری از شهرهای دیگر که میزبان پایگاههای رزمی یا سامانههای دفاعی هستند، مهمترین هدف در این منطقه دانشگاه علوم و فنون دریایی خمینی سپاه بود؛ مرکزی که در آموزش افسران و تربیت فرماندهان نیروی دریایی سپاه نقش اساسی دارد.
هدف قرار گرفتن این مرکز نشان میدهد که دامنه عملیات از یگانهای عملیاتی فراتر رفته و مراکز آموزشی و تربیت نیروی انسانی نیروهای مسلح را نیز دربر گرفته است.
تهران؛ شناسایی اهداف احتمالی آینده، نه بمباران
تهران در جریان این دو هفته بمباران نشد و در شمار شهرها و مناطق هدفگرفتهشده قرار نمیگیرد. اما حضور هوایی آمریکا در آسمان تهران در اواخر عملیات دو هفتهای و فعالیت شدید و پرحجم سامانههای پدافندی نشان میدهد که در این مرحله، شناسایی اهداف حملات بعدی و سنجش توان پدافندی جمهوری اسلامی در تهران مدنظر بوده است.
اهمیت تهران عمدتا نه به دلیل پایگاههای رزمی، بلکه به سبب استقرار عالیترین سطوح فرماندهی نیروهای مسلح است. ستاد کل نیروهای مسلح، فرماندهی سپاه پاسداران، قرارگاههای فرماندهی و مراکز اطلاعاتی و تصمیمگیری نظامی در تهران قرار دارند.
به نظر میرسد در صورت نرسیدن به توافق سیاسی و آغاز دور بعدی حملات، حملات به مناطق عمقیتر ایران، از جمله تهران، گسترش یابد؛ زیرا از ژنرال برد کوپر، فرمانده سنتکام و فرمانده عالی میدانی جنگ با جمهوری اسلامی، نقل شده است که دیگر اهداف نظامی مهمی در جنوب باقی نمانده و اگر قرار است حمله دیگری انجام شود، این حملات باید به مناطق عمقیتر گسترش یابند.
تلگراف جمعه ۹ مرداد نوشت آمریکا و اسرائیل این پیشنهاد را در کنار چند گزینه دیگر، «پس از ناکامی ماهها حمله و یک کارزار طولانی در وادار کردن جمهوری اسلامی به عقبنشینی»، بررسی میکنند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در دیدار ششم مرداد خود در دفتر بیضی کاخ سفید درباره افزایش فشار بر حکومت ایران «از طریق ابزارهای نظامی و غیرنظامی» گفتوگو کردند.
همزمان، تقابل جمهوری اسلامی و آمریکا بر سر کنترل تردد کشتیها در تنگه هرمز ادامه دارد.
روابط عمومی سپاه پاسداران نهم مرداد اعلام کرد دو نفتکش «متخلف» را در تنگه هرمز هدف قرار داده و پس از این حمله، چهار نفتکش دیگر بهسرعت تغییر مسیر داده و بازگشتهاند.
سپاه پاسداران افزود تنگه هرمز بسته است و عبور از آن تنها با هماهنگی این نهاد امکانپذیر است.
فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، هشتم مرداد در واکنش به گزارش رسانههای حکومتی جمهوری اسلامی درباره عبور یک نفتکش از محاصره آمریکا نوشت که بیش از ۲۰ ناو جنگی، صدها هواپیما و هزاران نیروی نظامی آمریکا همچنان به اجرای کامل این محاصره ادامه میدهند.
بر اساس گزارش تلگراف، اجرای طرح محاصره زمینی مستلزم آن است که آمریکا و اسرائیل همسایگان ایران و شرکای منطقهای خود را برای محدود کردن یا بستن گذرگاههای مرزی تحت فشار قرار دهند تا جریان صادرات و واردات ایران محدود شود.
یک مقام ارشد اسرائیلی به تلگراف گفت: «اگر فقط مسیرهای زمینی را ببندید چه میشود؟ فرض کنید ایران نتواند چیزی وارد کند و نتواند چیزی از کشور خارج کند. هر اتفاقی ممکن است رخ دهد.»
این مقام با این اظهارات به یکی از گزینههایی اشاره کرد که آمریکا و اسرائیل درباره آن گفتوگو کردهاند.
محاصره زمینی تقریبا غیرممکن است
شان مکفارلند، افسر بازنشسته ارتش آمریکا، به تلگراف گفت اگرچه اجرای محاصره زمینی «تقریبا غیرممکن» است، محروم کردن ایران از تجارت خارجی، این کشور را از نظر اقتصادی منزوی میکند و این همان راهی است که میتواند جمهوری اسلامی را به زانو درآورد.
او افزود رویکرد اقتصادی باید با اقدامات نظامی همراه باشد و با توجه به مرزهای گسترده ایران و همسویی عراق با جمهوری اسلامی، جلوگیری کامل از ورود هرگونه کمک به ایران، «بسیار دشوار» خواهد بود.
تلگراف نوشت این طرح میتواند شامل بستن یا محدود کردن گذرگاههای مهمی مانند اینچهبرون و سرخس در مرز ترکمنستان شود.
ایران با عراق، ترکیه، پاکستان، افغانستان، ترکمنستان، ارمنستان و جمهوری آذربایجان مرز زمینی دارد و اجرای این طرح به همکاری این کشورها نیاز دارد؛ کشورهایی که بسیاری از آنها متحد آمریکا و اسرائیل نیستند.
به نوشته این روزنامه، واشینگتن ممکن است پاکستان و عراق را گزینههای آسانتری برای جلب همکاری بداند، اما هر کشوری که با این طرح همراه شود، با پیامدهای اقتصادی و خطر حملات تلافیجویانه جمهوری اسلامی روبهرو خواهد شد.
محدود کردن بازسازی توان نظامی جمهوری اسلامی
تلگراف افزود بستن بنادر یا گذرگاههای اصلی میتواند توان جمهوری اسلامی را برای بازسازی توان نظامی خود نیز محدود کند.
به نوشته این روزنامه، تهران بر اساس توافقی جدید با پکن در انتظار دریافت محمولهای شامل صدها پرتابگر راکت از چین است.
این قرارداد ۷۰ میلیون دلاری همچنین سامانههای پدافند هوایی قابل حمل را نیز در بر میگیرد.
تجهیزاتی از این دست معمولا از طریق بندرعباس و چابهار وارد ایران میشوند.
به گفته یک منبع آگاه، ترامپ معتقد است راهبرد او برای بازگشایی تنگه هرمز به بنبست رسیده و به همین دلیل گزینههای مختلفی را برای افزایش فشار و وادار کردن جمهوری اسلامی به بازگشت به میز مذاکره بررسی میکند.
به نوشته تلگراف، محاصره زمینی با راهبرد «فشار حداکثری» ترامپ همخوانی دارد.
این روزنامه همچنین نوشت احتمال دارد آمریکا و اسرائیل موضوع محاصره زمینی را عمدا بهعنوان یک عملیات فریب مطرح کرده باشند تا توجه تهران را از اقدام بعدی خود منحرف کنند.
بر اساس این گزارش، ارزیابیهای اطلاعاتی نشان میدهد رهبران جمهوری اسلامی میان دو دیدگاه تقسیم شدهاند: گروهی بهشدت نگران فروپاشی اقتصادی هستند و گروهی دیگر معتقدند جنگ باید ادامه یابد.
یک مقام اسرائیلی گفت ایران با کمبود شدید گاز روبهروست و در جایگاههایی که گازوئیل آنها تمام شده، صفهای طولانی تشکیل شده است.
سه گزینه ترامپ و نتانیاهو برای ادامه درگیری
تلگراف به نقل از یک مقام اسرائیلی گزارش داد ترامپ و نتانیاهو در دیدار اخیر خود سه گزینه را برای ادامه درگیری بررسی کردند: رسیدن به توافق، ادامه محاصره دریایی و ازسرگیری حملات نظامی.
به گفته این مقام، نتانیاهو از هیچ یک از این گزینهها بهطور مشخص حمایت نکرد.
این گزارش در حالی منتشر شده است که آمریکا شامگاه هفتم مرداد در واکنش به حملات جمهوری اسلامی به پایگاههایش در اردن، موج سنگینی از حملات علیه ایران انجام داد.
تلگراف نوشت ازسرگیری درگیریها پس از پنج روز آرامش، در پی حمله «غافلگیرکننده» جمهوری اسلامی به پایگاههای آمریکا در اردن در شامگاه ششم مرداد رخ داد.
یک مقام کاخ سفید نیز به تلگراف گفت ترامپ «همه گزینهها» را در اختیار دارد.
پلیس مبارزه با تروریسم لندن در اطلاعیهای اعلام کرد رشاد سلطانُف، شهروند ۴۴ ساله بریتانیا و جمهوری آذربایجان، جمعه ۲۶ تیر ماه به دست مقامهای قبرس بازداشت شده است.
سلطانف که ساکن منطقه ایزلینگتون لندن معرفی شده است، همزمان با رسیدگی به درخواست استرداد بریتانیا در بازداشت به سر میبرد.
پرونده او نخستین تحقیق درباره جرایم ادعایی در یک قلمرو برونمرزی بریتانیاست که بر اساس قانون امنیت ملی این کشور انجام میشود.
اتهام شناسایی پایگاه نظامی
به گفته پلیس مبارزه با تروریسم لندن، تحقیقات به فعالیتهای منسوب به سلطانف در پایگاه نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا در آکروتیری مربوط میشود.
این پایگاه در قبرس قرار دارد و یکی از مناطق تحت حاکمیت بریتانیا در این جزیره است.
پلیس گفته است حوادث مورد بررسی مربوط به محدوده زمانی بین ۱۱ مه تا ۲۲ ژوئن ۲۰۲۵ (۲۰ اردیبهشت تا اول تیر ۱۴۰۴) است.
به گفته مقامهای بریتانیایی، سلطانف در پایگاه آکروتیری، که طبق قانون «مکانی ممنوعه» محسوب میشود، عملیات «شناسایی خصمانه» انجام داده و سپس اطلاعات جمعآوری شده را در اختیار سپاه پاسداران انقلاب اسلامی قرار داده است.
در اطلاعیه پلیس، سپاه پاسداران در ارتباط با این پرونده «یک سرویس اطلاعاتی خارجی» توصیف شده است.
این موضوع هنوز در دادگاه اثبات نشده و در اطلاعات منتشرشده، واکنش سلطانف یا وکیل او به اتهامها ذکر نشده است.
دادستانی طرح اتهام را تایید کرد
دادستانی سلطنتی بریتانیا اعلام کرده است طرح اتهام علیه سلطانف را بر اساس مواد سه و چهار قانون امنیت ملی تایید کرده است.
این مواد به اقدامهایی مرتبط میشوند که با هدف کمک به یک سرویس اطلاعاتی خارجی انجام میشوند و همچنین رفتارهای ممنوعه را در ارتباط با اماکن حفاظتشده، در بر میگیرند.
با این حال، انتقال سلطانف به بریتانیا به نتیجه روند استرداد در قبرس بستگی دارد.
هلن فلاناگان، رییس پلیس مبارزه با تروریسم لندن، گفت این پرونده نشان میدهد بریتانیا میتواند در مواردی که پایگاههای نظامیاش در خارج از کشور هدف فعالیتهای خصمانه دولتی قرار میگیرند، قانون امنیت ملی را به کار گیرد.
فلاناگان همچنین از همکاری گسترده نهادهای مجری قانون بریتانیا و قبرس خبر داد.
به گفته او، پلیس مبارزه با تروریسم لندن همزمان با ادامه روند استرداد، با دادستانی سلطنتی، آژانس ملی مقابله با جرایم بریتانیا و مقامهای قبرس همکاری میکند.
خبرگزاری دولتی ایرنا جمعه نهم مرداد گزارش داد این نیروهای سپاه پاسداران در حمله هوایی هفتم مرداد آمریکا و عربستان سعودی به مواضع گروههای شبهنظامی مورد حمایت جمهوری اسلامی در استان دیالی عراق کشته شدند.
ایرنا هویت چهار تن از کشتهشدگان را مرتضی اکبری، علیاصغر آستانه، ابوالفضل متقی و امیرعباس درهمفروش اعلام کرد و نوشت جنازه آنها پس از ورود به ایران برای برگزاری مراسم تشییع و خاکسپاری به استانهای محل سکونتشان منتقل خواهد شد.
این خبرگزاری همچنین نوشت این نیروها «مسئولیت تامین امنیت مراسم اربعین و حفاظت از زائران» را بر عهده داشتند و هنگام حمله، در استان دیالی عراق حضور داشتند.
با این حال، ایرنا با وجود اشاره به ورود جنازه پنج عضو سپاه پاسداران به ایران، هویت نفر پنجم را اعلام نکرد.
این در حالی است که خبرگزاری ایثارنیوز هشتم مرداد اسامی پنج کشته این حملات را اعلام کرده بود که نفر پنجم محمدامین رستمی جلیلیان بود.
همزمان، روابط عمومی سپاه استان کرمانشاه نیز با انتشار اطلاعیهای کشته شدن رستمی جلیلیان، از اهالی استان کرمانشاه، را در حملات هفتم مرداد به عراق تایید کرد.
خبرگزاری مهر، وابسته به سازمان تبلیغات اسلامی، با استناد به این اطلاعیه، او را پنجمین عضو کشتهشده سپاه پاسداران در این حملات معرفی کرد.
ساعاتی پس از این حملات، برخی رسانههای ایران و کانالهای تلگرامی وابسته به حکومت از کشته شدن چهار عضو سپاه پاسداران خبر داده بودند.
با این حال، جعفر صفری، سرپرست کنسولگری جمهوری اسلامی در کربلا، در یک مصاحبه ویدیویی این گزارشها را تکذیب کرد و گفت ساختمانی که هدف حمله قرار گرفته، «متروکه و خالی از سکنه» بوده است.
پیشتر حشد شعبی، از گروههای مورد حمایت جمهوری اسلامی، اعلام کرده بود دستکم ۲۰ نیروی این گروه در حملات مشترک آمریکا و عربستان سعودی کشته و ۳۲ نفر دیگر زخمی شدند.
فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، نیز این حملات را تایید کرد و اعلام کرد مواضع لجستیکی و تسلیحاتی گروههای همسو با جمهوری اسلامی را در شرق عراق هدف قرار داده است.
کاخ سفید در ماههای اخیر فشار را بر دولت عراق برای خلع سلاح گروههای نیابتی همسو با جمهوری اسلامی افزایش داده است.
علی الزیدی، نخستوزیر عراق، ۲۳ تیر در دیدار با دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در کاخ سفید گفت سلاح باید منحصرا در اختیار دولت عراق باشد و پس از نهم مهر، به هیچ فرد یا گروهی اجازه حمل سلاح خارج از چارچوب دولت داده نخواهد شد.
ترامپ نیز در همان دیدار گفت که جمهوری اسلامی پیشتر «قلدر خاورمیانه» محسوب میشد، اما اکنون «تا حد زیادی تضعیف شده» و این وضعیت، آزادی عمل بیشتری به دولت عراق داده است.
