وزیر دفاع حوثیها: آمادهایم از دستورهای مجتبی خامنهای پیروی کنیم
محمد العاطفی، از مقامات حوثیهای یمن، به خبرگزاری سبا گفت این گروه آماده است از دستورهای مجتبی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، پیروی کند.
او گفت: «آمادگی نیروهای مسلح را برای اجرای هر دستور صادرشده از سوی رهبر جمهوری اسلامی، در صورت ادامه محاصره مردم یمن، تایید میکنیم.»
العاطفی همچنین به «کشورهای متجاوز، بهویژه عربستان سعودی و حامیان آن» هشدار داد که حوثیها همه گزینهها را در اختیار دارند.
این رسانه جمعه ۲۶ تیر نوشت دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در حال بررسی اجرای حملهای گستردهتر علیه مواضع حکومت ایران است؛ عملیاتی که دامنه آن فراتر از حملات کنونی در مناطق پیرامون تنگه هرمز خواهد بود.
بر اساس این گزارش، گزینههای مورد بررسی شامل حمله به زیرساختهای ایران از جمله نیروگاههای برق، تشدید حملات به تاسیسات هستهای با هدف دفن عمیقتر ذخایر اورانیوم غنیشده جمهوری اسلامی و همچنین بمباران سایت زیرزمینی «کلنگ گزلا» است.
اکسیوس افزود هرچند ترامپ هنوز تصمیم نهایی را در این خصوص اتخاذ نکرده، اما او مایل است با وارد آوردن «خسارت کافی»، تهران را به بازگشایی تنگه هرمز و پذیرش خواستههای هستهای واشینگتن وادار کند.
بهگفته مقامهای آمریکایی و اسرائیلی، ترامپ ممکن است طی چند روز آینده دستور گسترش عملیات را صادر کند.
در روزهای اخیر، حملات سپاه پاسداران به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز به تشدید درگیریها در منطقه انجامیده است.
رییسجمهوری آمریکا ۱۷ تیر این حملات را نقض تفاهمنامه اسلامآباد دانست و از پایان آتشبس با جمهوری اسلامی خبر داد.
بندرعباس، «مرکز اصلی» عملیات سپاه در تنگه هرمز
اکسیوس در ادامه به نقل از یک مقام آمریکایی نوشت ارتش ایالات متحده دستکم هفت پل را در اطراف بندرعباس بمباران کرده است؛ شهری که از آن بهعنوان «مرکز اصلی» عملیات سپاه پاسداران در تنگه هرمز یاد میشود.
بهگفته او، مهمات، تجهیزات و نیروهای کمکی از طریق بندرعباس به دیگر نقاط این آبراه راهبردی منتقل میشوند.
در سوی دیگر، جمهوری اسلامی حملات خود را به پایگاههای آمریکا در اردن، قطر، بحرین و کویت شدت بخشیده است.
حکومت ایران همچنین از حمله به یک پایگاه ایالات متحده در سوریه خبر داد، اما اکسیوس نوشت نیروهای آمریکایی چند ماه پیش این پایگاه را تخلیه کرده بودند. دولت سوریه نیز خبر انجام این حمله را تکذیب کرده است.
افزایش شمار هواپیماهای سوخترسان آمریکا در اسرائیل
اکسیوس در ادامه گزارش داد آمریکا هماکنون حدود ۳۰ هواپیمای سوخترسان نظامی را در فرودگاه بنگوریون تلآویو و تقریبا همین تعداد را در فرودگاه رامون در جنوب اسرائیل مستقر کرده است.
بهگفته مقامهای اسرائیلی، واشینگتن قصد دارد طی روزهای آینده دهها فروند هواپیمای سوخترسان دیگر را به اسرائیل اعزام کند تا شمار آنها به سطح ابتدای جنگ ایران بازگردد.
این مقامها افزودند ارتش ایالات متحده ترجیح میدهد این هواپیماها در فرودگاه بنگوریون مستقر باشند، زیرا دیگر پایگاههای هوایی منطقه بیش از این فرودگاه در معرض حملات احتمالی جمهوری اسلامی قرار دارند.
جمهوری اسلامی در روزهای اخیر از حمله مستقیم به اسرائیل خودداری کرده است.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، ۲۳ تیر هشدار داد هرگونه حمله احتمالی حکومت ایران با پاسخی «کاملا متفاوت و بسیار قدرتمندتر» روبهرو خواهد شد.
اختلاف در اسرائیل بر سر استقرار هواپیماهای سوخترسان
به گزارش اکسیوس، حضور گسترده هواپیماهای سوخترسان آمریکا در اسرائیل اکنون به موضوعی سیاسی در این کشور تبدیل شده است.
استقرار دهها فروند از این هواپیماها در فرودگاه بنگوریون طی ماههای گذشته بخش زیادی از ظرفیت این فرودگاه را به اشغال خود درآورده است.
این وضعیت در اوج درگیریها که حریم هوایی اسرائیل بسته بود و بیشتر شرکتهای هواپیمایی پروازهای خود را به تلآویو لغو کرده بودند، بحرانساز نبود.
اما اکنون در پی بازگشایی آسمان اسرائیل و آغاز سفرهای تابستانی، تداوم حضور این سوخترسانها میتواند باعث لغو گسترده پروازهای مسافربری شود.
اکسیوس افزود این مساله در فاصله تنها سه ماه به انتخابات سرنوشتساز اسرائیل میتواند به زیان ائتلاف حاکم به رهبری نتانیاهو تمام شود.
در همین راستا، میری رگو، وزیر حملونقل اسرائیل و از متحدان نزدیک نتانیاهو، خواستار انتقال هواپیماهای سوخترسان آمریکا از فرودگاه بنگوریون یا دستکم کاهش تعداد آنها شده است، اما وزارت دفاع و ارتش اسرائیل با این درخواست مخالفت کردهاند.
بر اساس این گزارش که جمعه ۲۶ تیر منتشر شد، گفتوگوها هنوز در مراحل اولیه قرار دارد و تشدید تنشها میان آمریکا و جمهوری اسلامی میتواند روند مذاکرات را با پیچیدگی روبهرو کند.
رویترز نوشت هرگونه توافق دفاعی جدید میان کویت و پاکستان میتواند درباره نقش اسلامآباد در میانجیگری احتمالی میان تهران و واشینگتن در آینده پرسشهایی ایجاد کند.
دو کشور از سال ۲۰۲۳ یک توافق دفاعی محدود برای آموزش نیروها و برگزاری رزمایشهای مشترک دارند، اما کویت اکنون خواهان توافقی گستردهتر، مشابه پیمان دفاعی پاکستان و عربستان سعودی است.
به گفته یکی از مقامهای دولت پاکستان، خواستههای کویت شامل استقرار «هزاران نیروی پاکستانی، جنگندهها، پهپادها، یک سامانه پدافند هوایی و دیگر تجهیزات دفاعی» در خاک این کشور است.
با این حال، هنوز مشخص نیست اسلامآباد تا چه اندازه حاضر است چنین تعهدی را بپذیرد، زیرا توافق دفاعی با ریاض حاصل دههها همکاری راهبردی و روابط نزدیک دو طرف بوده است.
یک مقام امنیتی پاکستان در مصاحبه با رویترز گفت فهرست خواستههای کویت «همه چیز» را در بر میگیرد، اما اسلامآباد در شرایط فعلی قادر به بررسی اعزام نیروهای رزمی نیست.
یک منبع خاورمیانهای نیز تایید کرد کویت در حال مذاکره با اسلامآباد از جمله درباره خرید تجهیزات دفاعی است، اما مشخص نیست این گفتوگوها به امضای یک پیمان دفاعی منجر شود.
پیشتر در ۲۵ تیر، رویترز گزارش داده بود این نگرانی در اسلامآباد وجود دارد که پیمان دفاعی پاکستان و عربستان سعودی که سال گذشته به امضا رسید، پای این کشور را به جنگ آمریکا و جمهوری اسلامی بکشاند.
بر پایه این گزارش، پس از حمله حوثیهای یمن به عربستان سعودی در ۲۲ تیر، اسلامآباد به تهران اطلاع داد هرگونه حمله به عربستان سعودی را حمله به خود تلقی خواهد کرد.
از زمان آغاز جنگ ایران در ۹ اسفند ۱۴۰۴، کویت بارها هدف حملات جمهوری اسلامی قرار گرفته است. این حملات بهویژه در روزهای اخیر تشدید شده است.
همکاری دفاعی در برابر امنیت انرژی
به گزارش رویترز، پاکستان توافقهای دفاعی با کشورهای منطقه را راهی برای جذب سرمایهگذاریهای مورد نیاز اقتصاد خود میداند.
این رسانه نوشت در چارچوب مذاکرات با کویت، اسلامآباد همچنین بهدنبال همکاری در زمینه امنیت انرژی است؛ موضوعی که بخشی از برنامه این کشور برای افزایش ذخایر راهبردی نفت و سوخت خود محسوب میشود.
یک منبع پاکستانی گفت کویت در حال بررسی ایجاد انبار سوخت تحت نظام «ذخیرهسازی امانی» در پاکستان است؛ طرحی که بر توافق موجود دو کشور برای تامین گازوئیل استوار خواهد بود.
ذخیرهسازی امانی سازوکاری است که در آن کالا یا سوخت بدون پرداخت فوری عوارض و مالیات در انبار نگهداری میشود و حقوق گمرکی هنگام ترخیص یا مصرف آن پرداخت خواهد شد.
دو منبع آگاه خبر دادند انتظار میرود پس از کاهش تنشها میان واشینگتن و تهران، مذاکرات با سرعت بیشتری ادامه یابد.
با این حال، تحلیلگران هشدار دادهاند این خوشبینی ممکن است واقعبینانه نباشد. محمد فیصل، پژوهشگر مسائل جنوب آسیا در دانشگاه فناوری سیدنی، در همین رابطه گفت پاکستان باید نسبت به خطرات پذیرش «تعهدات بیش از حد» آگاه باشد.
کشورهای خلیج فارس در پی شرکای امنیتی
رویترز در ادامه گزارش داد پاکستان و کشورهای حاشیه خلیج فارس طی یک سال گذشته مزایای ایجاد پیمانهای دفاعی جدید را مورد توجه قرار دادهاند.
پاکستان با برخورداری از ارتشی بزرگ و توان تولید جنگنده، برای برخی کشورهای عربی به گزینهای جایگزین یا مکمل برای چتر امنیتی آمریکا تبدیل شده است.
یک منبع آگاه به رویترز گفت مقامهای کویتی پاکستان را گزینهای مطمئن میدانند، زیرا این کشور علاوه بر همکاری دیرینه با ریاض، روابط مناسبی نیز با ایالات متحده دارد، مسلمان و سنیمذهب است و همکاری با آن نسبت به برخی گزینههای دیگر حساسیت کمتری ایجاد میکند.
رویترز افزود ترکیه، پاکستان و عربستان سعودی نیز در حال تهیه پیشنویس یک پیمان دفاعی سهجانبه هستند که جدا از توافق دوجانبه کنونی اسلامآباد و ریاض خواهد بود.
همچنین بحرین به انعقاد توافقی مشابه علاقهمند است و اردن نیز برای همکاری با پاکستان در زمینه خرید تسلیحات و آموزش نظامی ابراز تمایل کرده است.
بحرین و اردن نیز از جمله کشورهایی هستند که در ماههای اخیر هدف حملات جمهوری اسلامی قرار گرفتهاند.
فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، و امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، در چارچوب نشستهای منظم مشترک کابینه دو کشور با یکدیگر دیدار کردند. این نشست با هدف عبور از تنشهایی برگزار شد که پس از شکست پروژه مشترک و پرسروصدای ساخت جنگنده نسل آینده در اوایل سال جاری به وجود آمده بود.
مرتس در یک نشست خبری مشترک که در آن دو رهبر فهرستی از اهداف مشترک، از جمله توسعه سامانههای دفاع موشکی و سامانههای حملات دوربرد را تشریح کردند، گفت: «ما هر اقدامی را که برای حفظ آزادی، امنیت و دفاع جمعیمان ضروری باشد، انجام میدهیم.»
هر دو رهبر همچنین از چین انتقاد کردند و گفتند پکن با ارائه سطحی از حمایت دولتی از صنایع خود که دستکم هشت برابر بیشتر از سایر کشورهای عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) است، به قواعد تجارت بینالمللی احترام نمیگذارد.
مکرون گفت: «ما به هیچ وجه، چه در دیپلماسی و چه در اقتصاد، ضدچین نیستیم، اما با نگاهی واقعبینانه به این کشور مینگریم.»
او افزود اروپا هر روز با چین حدود یک میلیارد یورو (۱.۱۴ میلیارد دلار) کسری تجاری دارد.
همکاری در زمینه بازدارندگی هستهای
دو رهبر پیشتر نیز پیشنهادهایی را برای همکاری فرانسه با آلمان در حوزه بازدارندگی هستهای مطرح کرده بودند؛ اقدامی که در پی نشانههای فزاینده از تمایل واشینگتن به کاهش تعهدات دفاعی خود در اروپا صورت گرفته است.
مرتس گفت: «ما در این زمینه گامبهگام پیش میرویم و ممکن است این روند در نهایت به یک دکترین جدید منجر شود، اما امروز برای چنین نتیجهگیریای بسیار زود است.»
او افزود هرگونه همکاری در این زمینه مکمل ترتیبات موجود در چارچوب ائتلاف ناتو خواهد بود.
مکرون نیز تاکید کرد که فرانسه همچنان مسئولیت کامل تامین مالی بازدارندگی هستهای خود را بر عهده خواهد داشت.
او در پاسخ به پرسشی درباره احتمال مشارکت مالی آلمان در برنامه هستهای فرانسه گفت: «هزینه برنامه هستهای فرانسه همواره از سوی خود فرانسه تامین خواهد شد.»
پروژه موسوم به سامانه هوایی رزمی آینده (FCAS) نیز، با وجود کنار گذاشته شدن طرح ساخت یک جنگنده مشترک، ادامه خواهد یافت و توسعه سامانههای اطلاعاتی مبتنی بر رایانش ابری که هسته اصلی این پروژه را تشکیل میدهند، دنبال خواهد شد.
مکرون گفت: «پروژههای باقیمانده، از جمله بخشهای مربوط به سامانه ابری و سایر حوزهها، همچنان میان شرکتهای صنعتی دو کشور در حال پیشرفت هستند.»
اگر یکی از دو طرف واقعا قاطعانه پیروز شده بود، مذاکره معنا نداشت. پیروز قاطع، شروط را تحمیل میکرد، نه آنکه از میانجیگران بخواهد آنها را منتقل کند. آنچه طرف آمریکایی، بهخصوص ترامپ و ونس میگویند این است که حکومت ایران شروط را پذیرفته بود: آزادسازی و امنیت تنگه هرمز، توقف غنیسازی.
جمهوری اسلامی هم معتقد بود و هست که توان دریافت خسارت، آزادسازی پولهای بلوکه شده و بیرون راندن آمریکا از منطقه را دارد و دست را فراتر گذاشت و لبنان را نیز در این میان دخیل کرد.
از متن تفاهمنامه منتشر شده برمیآمد که این شروط برآورده خواهد شد. اما در آمریکا، صداهای مخالف ترامپ به وضوح بالا رفت. در ایران نیز، طیف تندرو خشم خود را نشان داد.
دو روایت پیروزی که هر دو طرف برای مخاطبان داخلی خود میسازند، در یک نقطه به هم میرسند: انکار واقعیت میدان. واقعیتی که در آن، نه آمریکا توانست نظام جمهوری اسلامی را به تسلیم وادارد، نه حکومت ایران توانست از فروپاشی اقتصادی و انزوای منطقهای رهایی یابد.
توقف استراتژیک
تحلیلگران آمریکایی، خود این تشخیص را روشنتر از هر منتقد بیرونی بیان کردهاند. مایکل فرومن، رییس شورای روابط خارجی، بیان میکند که قدرت نظامی بهتنهایی قادر به بازطراحی نظم منطقهای نیست.
بهگفته او، با وجود خسارات سنگین وارد شده به توان نظامی ایران، تهران توانست با ابزارهای کمهزینهای مثل پهپاد و موشکهای ارزان قیمتش منافع آمریکا و متحدانش را به چالش بکشد.
به عقیده فرومن وقتی ابزار ارزان بتواند سامانهای گران را تهدید کند، نظم نظامی جهانی دچار اختلال میشود. هزینه همکاری امنیتی با آمریکا برای متحدان منطقهای، بالا میرود. کشورهای عربی خلیج فارس، که حملات به اهدافی در خاکشان نگرانی ایجاد کرده، ممکن است به سمت روسیه، چین یا توافق مستقیم با ایران سوق پیدا کنند.
او نتیجه میگیرد که «تغییر قواعد بازی با پیروزی در آن یکسان نیست.»
آمریکا قواعد بازی منطقه را تغییر داد، اما در این بازی پیروز نشد. توان نظامی داشت اما اراده سیاسی برای ادامه نداشت. کاخ سفید میان تهدید نظامی و تلاش برای دستیابی به توافق در نوسان است، و توافق احتمالی بیشتر بر بازگشایی تنگه و ادامه مذاکرات متمرکز است، نه محدود کردن برنامه موشکی یا شبکه نیروهای نیابتی جمهوریاسلامی.
دست به دامن روایت
روایت جمهوری اسلامی در سطحی متفاوت اما همان منطق را دنبال میکند. نظام حاکم در رسانههای رسمی، از پیروزی قاطع میگوید، اما در پشت پرده، شروطی را پذیرفت که در گذشته خط قرمز محسوب میشدند.
سیاست بینالملل برای نظام جمهوری اسلامی تقریبا از دست رفته، وضعیت داخلی سیاست هم چندان تعریفی ندارد؛ سران نظام مورد هجمه طیف تندرو قرار دارند و در رسانه و خیابان مورد دشنام قرار میگیرند. وضعیت معیشتی مردم که مشخص است. دولت در این میان، با محدودیت و ناتوانی بسیار تقلا میکند جلو ورشکستگی نهایی اقتصاد را بگیرد.
پارادوکس هزینه
اما اگر هیچیک از دو طرف پیروز قاطع نبوده، چه کسی هزینهی واقعی این جنگ را پرداخت؟
درست است که این جنگ به لحاظ ابزاری برای جمهوری اسلامی ارزان بود، به این معنی که پهپادها و موشکهای ساخت ایران بسیار ارزانتر از مشابه خارجی هستند. اما این ارزانی کمکی به بهبود وضعیتاقتصادی و معیشتی مردم نکرده است.
به تحلیل فرومن بازگردیم؛ ایران با ابزار ارزان به اقتصاد جهانی ضربه زد؛ اما هزینه آن ابزار ارزان نه در پنتاگون پرداخت شد نه در بیت رهبری. راهبردی که قرار بود نظام جهانی را به چالش بکشد، به بار دیگری بر گرده سنگین زندگی مردمی بدل شد که هزینه این جنگ را ناخواسته میپردازند.
این، منطق پنهان جنگهای نامتقارن است. وقتی یک طرف با ابزار ارزان میجنگد، نشانه هوشمندی استراتژیکاش نیست؛ نشانه این است که قدرت تولید ابزار گران را ندارد، و چون به جنگ کشانده شده، با هرچه دارد میجنگد.
اما این «هرچه دارد» نیز خود ساخت دستی نیست. از منابعی برداشت شده که جای دیگری برای زندگی مردم لازم بود. هر پهپاد ارزان، چندین کیسه برنج، چندین جعبه دارو و چندین ساعت برق است که حذف میشود.
ایران در ماههای اخیر شاهد سهرقمی شدن تورم بوده است. صندوق بینالمللی پول ایران را در میان سه کشور با بالاترین تورم جهان قرار داده. حدود دو میلیون نفر در دو ماه گذشته بیکار شدهاند. اقتصاد دیجیتال، با شصتوپنج روز قطعی اینترنت سراسری، نابود شده است. اینها، هزینه واقعی آن جنگ ارزان است.
بازندهای که دیده نمیشود
مذاکرات حالا شکست خورده است و جنگ، اگر چه فعلا بیشتر در جنوب ایران در جریان است، هزینههای سنگینی بر اقتصاد کشور تحمیل کرده است. با توجه به نیت آمریکا بر محاصره دوباره دریایی ایران، فشار بر معیشت مردم بیشتر میشود. جنگی که فاتح نداشت، یک بازنده واضح داشت. و آن بازنده، در هیچ یک از روایتهای پیروزی، نه دیده میشود نه صدایش شنیده میشود؛ مردم.
شی در سخنرانی خود در مراسم افتتاحیه کنفرانس جهانی هوش مصنوعی در شانگهای، از کشورهای جهان خواست «فرصت تاریخی» هوش مصنوعی متنباز را مغتنم بشمارند.
او همچنین نسبت به شکلگیری «بیعدالتیهای تاریخی جدید» ناشی از دسترسی نابرابر به این فناوری هشدار داد و متعهد شد به کشورهای در حال توسعه برای ایجاد توانمندیهای هوش مصنوعی کمک کند.
بهنوشته رویترز سخنان روز جمعه شی روشنترین اظهار نظر درباره بلندپروازی چین برای شکل دادن به حکمرانی جهانی هوش مصنوعی محسوب میشود. او مدلهای متنباز چین را نوعی کالای عمومی جهانی معرفی کرد و در مقطعی تعیینکننده از رقابت برای رهبری فناوری، پکن را بهعنوان جایگزینی برای واشینگتن در جایگاهی ویژه قرار داد.
شی با مقایسه اهمیت هوش مصنوعی با اختراع موتور بخار و برق، چشماندازی ترسیم کرد که در آن چین فناوری و تخصص هوش مصنوعی را با کشورهای جنوب به اشتراک میگذارد و همزمان رهبری تلاشهای جهانی برای تدوین استانداردهای حاکم بر این فناوری نوظهور را بر عهده میگیرد.
این سخنرانی، ائتلاف هوش مصنوعی چین را رقیبی برای ابتکار بینالمللی «پاکس سیلیکا» به رهبری آمریکا معرفی کرد؛ طرحی که هدف آن ایمنسازی زنجیرههای جهانی تامین هوش مصنوعی و مواد معدنی حیاتی است، هرچند شی بهطور مستقیم از واشینگتن نام نبرد.
رسانههای دولتی چین بهطور فزایندهای راهبرد هوش مصنوعی پکن را پاسخی به آنچه تلاش تحت رهبری آمریکا برای برپایی یک «پرده آهنین هوش مصنوعی» مینامند، معرفی کردهاند.
«یویوان تانتین»، حساب شناختهشدهای در شبکههای اجتماعی که با شبکه دولتی سیسیتیوی (CCTV) ارتباط دارد، در تفسیری که پنجشنبه منتشر شد، گفت چین از طریق «تجمیع توان همه بشریت و همه کشورها برای ایجاد یک زیستبوم هوش مصنوعی متنباز و همهجانبه» در پی ساختن «نظمی دیگر» است.
در شرایطی که مدلهای هوش مصنوعی چینی با متنهای باز، در رقابت با سامانههای اختصاصی شرکتهای آمریکایی مانند اوپنایآی (OpenAI) و آنتروپیک (Anthropic) بهسرعت پیشرفت میکنند، کنفرانس جهانی هوش مصنوعی تغییر چشمانداز این حوزه را برجستهتر میکند.
استارتاپ مونشاتایآی (Moonshot AI) مستقر در پکن، جمعه مدل کیمی کی۳ (Kimi K3) را رونمایی کرد و آن را از نظر تعداد پارامترها بزرگترین مدل هوش مصنوعی باز جهان خواند. این رونمایی یک ماه پس از آن انجام شد که دولت آمریکا بهدلیل نگرانیهای امنیتی، مدلهای پیشرفته هوش مصنوعی آنتروپیک را بهطور ناگهانی کنار گذاشت.
رویترز اوایل این ماه گزارش داد که پکن در حال بررسی اعمال محدودیت بر دسترسی خارجی به برخی از مدلهای پیشرو هوش مصنوعی چین است؛ موضوعی که تنش فزاینده میان تبلیغ هوش مصنوعی متنباز از سوی این کشور و دستور کار روزبهروز سختگیرانهتر امنیت ملی آن را برجسته میکند.
شی همچنین خواستار آن شد که سامانههای هوش مصنوعی تحت کنترل انسان باقی بمانند و کشورها برای مدیریت خطرات هوش مصنوعی، سازوکارهای هشدار زودهنگام و واکنش اضطراری ایجاد کنند. این روشنترین اظهارات او تاکنون درباره ایمنی هوش مصنوعی بود.
رهبر چین همچنین خواستار اتخاذ تدابیری برای جلوگیری از سناریوهای خارج شدن هوش مصنوعی از کنترل شد و نسبت به خطرات سامانههای خودمختار هوش مصنوعی که میتوانند از نظارت و کنترل انسانی بگریزند، هشدار داد.
چین در حال قرار گرفتن در موقعیت «رهبری جهان» است
شی گفت چین آموزشهای هوش مصنوعی ارائه خواهد کرد و با کشورهای عضو بریکس، آسهآن، آمریکای لاتین و اتحادیه آفریقا مراکز همکاری در حوزه هوش مصنوعی ایجاد خواهد کرد؛ اقدامی که دیپلماسی هوش مصنوعی چین را با بلوکهای اصلی جنوب، جایی که پکن از پیش نفوذ قابل توجهی در آنها دارد، همسو میکند.
این سخنان یک روز پس از راهاندازی «سازمان جهانی همکاری هوش مصنوعی»، یا WAICO، مطرح شد؛ نهادی که چین آن را ایجاد کرده و ۲۹ کشور به عضویت آن درآمدهاند.
شی این سازمان را «نقطه عطفی در تاریخ توسعه هوش مصنوعی جهان» خواند و گفت این نهاد پاسخی به مطالبات کشورهای جنوب جهانی برای مشارکت بیشتر در حکمرانی هوش مصنوعی است.
تحلیلگران گفتند زمانبندی این سخنرانی، آنچه را میتوانست یک سخنرانی معمول درباره سیاستگذاری باشد، به بیانیهای تبدیل کرد که پیشرفتهای فناوری چین را به یک سکوی رسمی دیپلماتیک پیوند میزند.
بهگفته تحلیلگران، این فشار نهادی بازتاب تلاش گستردهتر چین برای جلوگیری از آن است که در بخشی که بهطور فزایندهای تحت تاثیر شرکتهای آمریکایی، محدودیتهای صادراتی آمریکا و مشارکتهای فناوری به رهبری واشینگتن شکل میگیرد، صرفا پذیرنده قواعد دیگران باشد.
جورج چن، رئیس بخش فعالیتهای دیجیتال در شرکتی مشاورهای، گفت: «پیام شی روشن است: چین نه در فناوری هوش مصنوعی و نه در استانداردهای آن از کسی پیروی نخواهد کرد. در عوض، چین قصد دارد در هر دو زمینه جهان را رهبری کند.»
چشماندازهای رقیب
کنفرانس جهانی هوش مصنوعی، که تا ۲۹ تیر ادامه خواهد داشت، در شرایطی برگزار میشود که واشینگتن و پکن برای نخستین گفتوگوهای دولتی خود درباره هوش مصنوعی در دوره ریاستجمهوری دونالد ترامپ آماده میشوند.
این دو قدرت هفته گذشته در نشستی که از سوی سازمان ملل درباره هوش مصنوعی برگزار شده بود، چشماندازهای رقیبی ارائه کردند. مقامهای آمریکایی استدلال کردند که مقررات بیش از حد میتواند نوآوری را محدود کند، در حالی که چین مدلهای کمهزینه و متنباز خود را ابزاری برای کاهش شکاف جهانی در دسترسی به هوش مصنوعی معرفی کرد.
واشینگتن ۳۵ کشور را در حمایت از «بیانیه فرصتهای هوش مصنوعی» گرد هم آورده است، در حالی که ۲۹ کشور به سازمان جهانی همکاری هوش مصنوعی به رهبری چین پیوستهاند.
یک فرد آگاه از موضع آمریکا به رویترز گفت قزاقستان تنها کشوری است که نام آن در فهرست اعضای هر دو ابتکار دیده میشود.
او استدلال کرد که این همپوشانی محدود نشان میدهد بیشتر کشورهایی که با چارچوب واشینگتن همسو هستند، از ابتکار رقیب پکن حمایت نکردهاند.
در کنار شرکتهای فناوری پیشرو چین، آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، قاسم ژومارت توکایف، رییسجمهوری قزاقستان، و آنوتین چارنویراکول، نخستوزیر تایلند، نیز از شرکتکنندگان کنفرانس جهانی هوش مصنوعی هستند.
