گیدئون سعار، وزیر امور خارجه اسرائیل، بهشدت از سخنان هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، در یک برنامه تلویزیونی انتقاد کرد و حرفهای او را تهوعآور و تحریک به نسلکشی دانست. فیدان گفته بود بشریت دیگر نمیتواند بار اسرائیل را تحمل کند.
سعار در شبکه اجتماعی ایکس علاوه بر اینکه سخنان فیدان را «تهوعآور» و «تحریک به نسلکشی» خواند، افزود: «غیرانسانی جلوه دادن قوم یهود بهعنوان یک بار غیرقابل تحمل، زبان کلاسیک و وحشتناک بدترین رژیمهای نابودگر تاریخ است.»
او اضافه کرد: «جهان متمدن و متحدان ترکیه در ناتو باید این درخواست صریح برای محو اسرائیل را بهصراحت محکوم کنند.»
وزیر امور خارجه ترکیه در گفتوگو با شبکه خبری سیانان ترک، بهشدت به اسرائیل حمله کرده و خواستار اعمال تحریمها علیه آن کشور شده بود.
فیدان گفت: «مهم نیست از چه زاویهای به آن نگاه کنید، هیچ پارامتری برای ادامه تحمل این افراد وجود ندارد.»
او افزود: «اسرائیل نه تنها مشکل ترکیه است و نه تنها مشکل رییسجمهوری رجب طیب اردوغان. این افراد به باری تبدیل شدهاند که بشریت دیگر نمیتواند تحمل کند. وجدان انسانی نمیتواند آن را تحمل کند، سیستمهای سیاسی نمیتوانند آن را تحمل کنند و سیستمهای اقتصادی نیز نمیتوانند آن را تحمل کنند.»
فیدان خواستار آن شد که «همه قدم پیش بگذارند، موضع دیپلماتیک بگیرند و تحریمهای لازم را علیه این افراد اعمال کنند.»
روابط دو کشور بهویژه از زمان به قدرت رسیدن رجب طیب اردوغان و سپس در پی حمله هفتم اکتبر حماس و جنگ غزه، به تیرگی گراییده است.
آخرین موضوعی که اختلافات آنکارا و اورشلیم را تشدید کرده، بهرسمیت شناختن «نسلکشی ارامنه به دست امپراتوری عثمانی» از سوی اسرائیل در هفتم تیرماه است. پس از آن، وزارت امور خارجه ترکیه اقدام اسرائیل را محکوم کرد.
به گزارش خبرگزاری آناتولی، این وزارتخانه تاکید کرد هدف از این اقدام «سرپوش گذاشتن بر جنایتها در غزه» است.
ارامنه سالهاست میکوشند کشتارهای اوایل قرن بیستم که بنا بر برآوردها جان حدود یک میلیون و ۵۰۰ هزار نفر را گرفت، در سطح بینالمللی بهعنوان «نسلکشی» شناخته شود.
در مقابل، ترکیه همواره این موضوع را رد کرده و تاکید دارد کشتارها، بازداشتها و تبعیدهای اجباری ارامنه مصداق نسلکشی نبوده است.
به نوشته اورشلیم پست، فیدان در بخش دیگری از مصاحبه خود با سیانان ترک اشاره کرد که آمریکا، ترکیه را به عنوان «یک نیروی ثباتبخش میبیند» و در مورد تلاشهای میانجیگری در خاورمیانه گفت که خطر تشدید گستردهتر درگیریها همچنان بالاست و تلاشها برای توقف جنگ به مثابه مسابقه با زمان است.
فیدان فاش کرد که ترکیه کانالهای ارتباطی فشردهای را حفظ کرده و به درخواست طرفین، از جمله در جریان تبادل آتش، پیامهایی را منتقل کرده است.
او همچنین از همکاری استراتژیک ترکیه با قطر و پاکستان تمجید کرد و گفت که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، از این سه کشور به خاطر مشارکت در روند میانجیگری تشکر کرده است.
وزیر خارجه ترکیه پیش از این هشدار داده بود که اسرائیل ممکن است در تفاهمنامه اخیر میان واشینگتن و تهران «خرابکاری» کند.
فیدان ۲۹ فروردینماه هم در سخنانی در «مجمع دیپلماسی آنتالیا» گفته بود که اسرائیل، از موضوع امنیت بهعنوان بهانهای برای تصرف اراضی بیشتر استفاده میکند.
بر اساس گزارش اولیه «هیات مستقل بینالمللی علمی سازمان ملل درباره هوش مصنوعی» که چهارشنبه ۱۰ تیر منتشر شد، سیاستگذاران با چالشی فزاینده روبهرو هستند؛ از یک سو، تدوین مقررات موثر برای هوش مصنوعی به شواهد علمی معتبر نیاز دارد و از سوی دیگر، سرعت دستیابی به این شواهد از آهنگ تحول این فناوری عقب مانده است.
یوشوا بنجیو، رییس مشترک این هیات که از ۴۰ کارشناس از مناطق مختلف جهان تشکیل شده، گفت: «توانمندیهای هوش مصنوعی با سرعتی فراتر از درک علمی و توانایی دولتها برای سازگاری در حال پیشرفت هستند.»
او افزود: «با افزایش شواهد درباره رفتارهای فریبکارانه هوش مصنوعی، علم در حال حاضر نمیتواند تضمین کند که با ادامه رشد قابلیتهای این فناوری، هوش مصنوعی چه بهطور مستقل و چه در نتیجه سوءاستفاده کاربران مخرب، موجب آسیبهای فاجعهبار نخواهد شد.»
رویترز نوشت هدف این گزارش که نخستین ارزیابی مستقل جهانی از چالشها و فرصتهای هوش مصنوعی توصیف شده، ارائه تازهترین یافتههای علمی است تا به دولتها برای تصمیمگیری درباره سامانههای در حال تحول هوش مصنوعی کمک کند.
بر اساس این گزارش، توسعه سامانههای هوش مصنوعی عاملمحور (Agentic AI) در کوتاهمدت شتاب خواهد گرفت؛ سامانههایی که میتوانند وظایف واقعی را بهصورت مستقل و با حداقل دخالت انسان انجام دهند.
با این حال، محدودیتهای مربوط به تامین انرژی و کمبود دادههای باکیفیت ممکن است سرعت رشد را کاهش دهد.
این هیات همچنین پیشبینی کرد در بلندمدت، هوش مصنوعی خودبهبودگر (Self-Improving AI) بیش از پیش در بخشهای مختلف اقتصاد ادغام شود و همگرایی آن با فناوریهایی مانند رایانش کوانتومی و زیستفناوری شتاب بگیرد.
پیشتر در ۱۶ اردیبهشت، بنیاد دفاع از دموکراسیها هشدار داد جمهوری اسلامی به یکی از تهاجمیترین کاربران هوش مصنوعی در جنگ، فریب و سرکوب تبدیل شده است.
چالشها و فرصتهای پیشرو
هیات مستقل سازمان ملل در ادامه گزارش خود اعلام کرد هوش مصنوعی اکنون در استدلالهای پیشرفته در حوزههای ریاضیات و علوم به سطحی همتراز با متخصصان رسیده و روند توسعه داروها و واکسنها را نیز شتاب بخشیده است.
همچنین پیچیدگی وظایفی که این فناوری قادر به انجام آنهاست، هر چهار تا هفت ماه دو برابر میشود. این موضوع میتواند به سامانههای هوش مصنوعی امکان دهد کارهایی را که انجام آنها برای انسان چند روز یا چند هفته زمان میبرد، در مدت کوتاهتری به پایان برسانند.
بر اساس این گزارش، هرچند این پیشرفتها میتواند منافع اقتصادی چشمگیری به همراه داشته باشد، هنوز روشن نیست افزایش بهرهوری ناشی از بهکارگیری هوش مصنوعی به رشد فراگیر اقتصادی منجر خواهد شد یا پیامدهایی برای بازار کار رقم خواهد زد.
هیات مستقل سازمان ملل در ادامه، مجموعهای از نگرانیهای ایمنی درباره هوش مصنوعی را مطرح کرد و نسبت به خطر از دست رفتن کنترل بر این فناوری هشدار داد، زیرا سامانههای هوش مصنوعی «بهطور فزایندهای خودمختار و فریبکار» میشوند.
در این گزارش آمده است هوش مصنوعی هماکنون برای تولید اطلاعات نادرست و دیگر محتوای زیانبار به کار گرفته میشود و در صورت سوءاستفاده میتواند به ابزاری برای کلاهبرداری، حملات سایبری و حتی ایجاد تهدیدهای زیستی تبدیل شود.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، با اشاره به چالشهای موجود در این زمینه، از دولتها خواست هرچه سریعتر دست به اقدام بزنند.
او در بیانیهای گفت: «جهان نمیتواند چیزی را که قادر به درک آن نیست، بهطور موثر اداره کند.»
گوترش افزود: «ظرفیتهای این فناوری بسیار زیاد است، اما خطرهای آن نیز واقعی است و هزینه تعلل در این مسیر بیشتر میشود.»
روزنامه گاردین تیر ۱۴۰۴ گزارش داد گروههای تروریستی از هوش مصنوعی برای جذب نیرو و تامین مالی عملیات خود بهره میگیرند.
بر اساس پژوهشی که از سوی انجمن علوم اعصاب آمریکا منتشر شد، مغز انسان بهطور مداوم اطلاعاتی مانند تصاویر، صداها و فضاهای آشنا را با پیامدهای بعدی آنها پیوند میدهد.
این فرآیند که «یادگیری تداعیگر» نام دارد، به افراد کمک میکند بر پایه تجربههای قبلی، سریعتر تصمیم بگیرند و از خطر دوری کنند.
با این حال، پژوهشگران میگویند این سیستم در همه افراد به یک شکل عمل نمیکند.
این تحقیق توضیح میدهد که چگونه سازوکارهای طبیعی یادگیری در مغز، در بعضی افراد بهجای کمک به تصمیمگیری بهتر، به تداوم انتخابهای نامطلوب منجر میشود.
نقش نشانهها در تصمیمگیری نادرست
به گفته جوزپه دی پلگرینو، سرپرست این مطالعه از دانشگاه بولونیا، افراد از نظر میزان اتکا به نشانههای محیطی برای تصمیمگیری تفاوت چشمگیری با یکدیگر دارند.
برخی افراد هنگام تصمیمگیری بهشدت به تصاویر و صداهای اطراف خود وابستهاند، در حالی که گروهی دیگر انعطافپذیری بیشتری دارند و کمتر تحت تاثیر این محرکها قرار میگیرند.
به گفته پژوهشگران، مشکل زمانی بروز میکند که معنای این نشانهها دستخوش تغییر میشود.
برای نمونه، اگر یک محیط یا صدای آشنا که پیشتر با پاداش همراه بوده، بهتدریج به پیامدهای پرخطر یا نامطلوب منجر شود، مغز همه افراد نمیتواند این تغییر را بهدرستی ثبت کند.
در افرادی که حساسیت بالایی به نشانهها دارند، مغز در «بهروزرسانی» این آموختهها ناتوان میماند و همچنان بر اساس الگوهای قدیمی واکنش نشان میدهد.
در نتیجه این افراد، حتی پس از تجربه شکست یا زیان، همان انتخابهای قبلی را تکرار میکنند.
پیوند نشانهها با اعتیاد و اضطراب
در این شرایط، نشانههای محیطی بهجای آنکه راهنمایی مفید باشند، به عامل اصلی هدایت رفتار تبدیل میشوند و ترک عادتهای زیانبار را دشوارتر میکنند.
این یافتهها میتواند به درک بهتر الگوهای رفتاری در اعتیاد، اختلالات وسواسی و اضطراب کمک کند.
تیم تحقیقاتی قصد دارد این نوع الگوی یادگیری را در میان افراد دارای اختلالات بالینی مورد بررسی قرار دهد.
هدف آنها یافتن پاسخ روشنتری برای این پرسش است که آیا حساسیت بیش از حد به نشانههای محیطی میتواند یکی از دلایل اصلی تداوم الگوی تصمیمگیریهای پرخطر در این گروهها باشد.
