مهدی فضائلی: امروز قرار بود مذاکرات فنی برگزار شود که ایران آن را لغو کرد
مهدی فضائلی، عضو «دفتر حفظ و نشر آثار رهبر جمهوری اسلامی» شامگاه یکشنبه به صداوسیما گفت: «امروز قرار بود مذاکرات فنی برگزار شود که ایران آن را لغو کرد و شرکت نکرد.»
او افزود: «دلیل این امر درگیریهای این چند شب گذشته بود و دلیل دیگر این است که منتظر اجرای برخی شروط هستند، مثل امکان برداشت پولهای بلوکهشده.»
این اظهارات در حالی است که برخی رسانهها از جمله الحدث، به نقل از یک مقام آمریکایی نوشتند که با وجود حملات طرفین، گفتوگوها با جمهوری اسلامی لغو نشده و تبادل پیام از طریق کانالها ادامه دارد.
ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، ضمن اذعان به کمبود سوخت در مناطق مختلف این کشور، از تشکیل کارگروهی ویژه برای مدیریت بحران خبر داد و اعلام کرد ممنوعیت کامل صادرات گازوئیل در دست بررسی است. او همچنین گفت حملات پهپادی اوکراین به تاسیسات نفتی با کمبود سوخت در روسیه مرتبط است.
خبرگزاری رویترز یکشنبه هفتم تیر گزارش داد پوتین در نشست مقامهای ارشد روسیه درباره تامین و توزیع سوخت گفت مسکو باید پیامدهای حملات پهپادی اوکراین به تاسیسات نفتی را به حداقل برساند.
او با اشاره به تداوم بحران سوخت افزود: «همه شما بهخوبی میدانید که مشکلات رانندگان و کسبوکارها همچنان ادامه دارد. متاسفانه هنوز هم در جایگاههای سوخت صف وجود دارد.»
به گفته پوتین، مسکو باید پیامدهای «حملات تروریستی اوکراین به اهداف غیرنظامی و زیرساختها» را تا حد ممکن کاهش دهد.
اوکراین در هفتههای اخیر حملات میانبرد و دوربرد خود به اهداف صنعتی در روسیه و مناطق تحت کنترل مسکو در خاک اوکراین را افزایش داده است.
به گزارش رویترز، تمرکز اصلی این حملات بر تاسیسات نفتی روسیه بوده است.
رویترز سوم تیر به نقل از منابع آگاه گزارش داد پالایشگاه نفت مسکو پس از وارد آمدن خسارات گسترده در حملات پهپادی اوکراین، دستکم تا پایان سال جاری میلادی از مدار خارج خواهد بود.
۳۱ خرداد نیز در پی حملات پهپادی اوکراین به منطقه کراسنودار روسیه و شبهجزیره کریمه، پنج نفر کشته شدند.
این حملات که زیرساختهای انرژی و تدارکاتی را هدف قرار داد، به تشدید بحران سوخت و توقف فروش بنزین به شهروندان در کریمه منجر شد.
احتمال توقف صادرات گازوئیل روسیه
رییسجمهوری روسیه در ادامه اظهارات خود اعلام کرد برای جبران کمبودها در شرایط کنونی، از ذخایر بنزین استفاده شده و میزان این ذخایر اکنون به یک میلیون و ۷۰۰ هزار تن رسیده است.
پوتین ابراز امیدواری کرد تولید بنزین در ماه ژوئیه از سطح تولید در ژوئن فراتر رود.
به گفته او، ممنوعیت کامل صادرات گازوئیل همچنان یکی از گزینههای کرملین برای مهار بحران سوخت به شمار میرود و در دست بررسی قرار دارد.
با این حال، خبرگزاری اینترفکس به نقل از الکساندر نواک، معاون نخستوزیر روسیه، گزارش داد در شرایط کنونی، نیازی به ممنوعیت صادرات گازوئیل وجود ندارد.
روسیه اسفندماه ۱۴۰۰ عملیات نظامی خود را علیه اوکراین کلید زد و از آن زمان، درگیریهای مرگبار میان دو کشور ادامه داشته است.
پوتین در ادامه گفت کارگروه ویژه تامین سوخت بهصورت شبانهروزی در حال فعالیت است و شرایط موجود مستلزم «اقداماتی نظاممند متناسب با ابعاد چالشهای کنونی» برای افزایش عرضه سوخت و حفظ قیمتها در سطحی معقول است.
او بر اهمیت تامین سوخت بخش کشاورزی تاکید کرد و افزود: «باید همه تلاش خود را به کار بگیریم تا برنامههای فصلی تامین سوخت برای واحدهای کشاورزی و صنایع وابسته به آن بدون وقفه اجرا شود، زیرا برداشت محصول به آن وابسته است.»
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، ۲۶ خرداد پس از دیدار با ولودیمیر زلنسکی، همتای اوکراینی خود، در حاشیه نشست گروه هفت اعلام کرد مسکو باید با کییف به توافق صلح دست یابد.
جلسه اعضای هیاتهای واشینگتن و تهران در هتل بورگناستاک، سوئیس، ۲۱ ژوئن ۲۰۲۶، رویترز
در پی تشدید تنشها میان واشینگتن و تهران، گمانهزنیها درباره سرنوشت مذاکرات میان دو کشور ادامه دارد. والاستریت ژورنال به نقل از منابع آگاه از تعویق مذاکرات خبر داده است. اکسیوس میگوید طرفین توافق کردهاند به درگیریها پایان دهند و به میز مذاکره بازگردند.
والاستریت ژورنال بامداد دوشنبه هشتم تیر به نقل از منابع آگاه نوشت درگیریهای اخیر میان آمریکا و جمهوری اسلامی موجب نگرانی مالکان کشتیها شده و چشمانداز بازگشایی تنگه هرمز را با ابهام روبهرو کرده است.
به نوشته این روزنامه، این تحولات در حالی رخ میدهد که ازسرگیری تردد شناورها در این آبراه راهبردی، «دستاورد کلیدی» تفاهم اخیر میان تهران و واشینگتن به شمار میرفت.
در مقابل، رسانه آمریکایی اکسیوس صبحگاه دوشنبه هشتم تیر به نقل از یک مقام ارشد آمریکایی گزارش داد آمریکا و جمهوری اسلامی توافق کردهاند حملات علیه یکدیگر را متوقف کنند.
به گفته این منبع، تیمهای مذاکرهکننده از هر دو دولت قرار است سهشنبه در دوحه، پایتخت قطر، درباره اختلافات مربوط به تنگه هرمز گفتوگو کنند.
اکسیوس نوشت آتشبس میان دو طرف، با وجود گذشت تنها ۱۱ روز، در پی حملات تازه و تهدید دونالد ترامپ به ازسرگیری جنگ و «تمام کردن کار»، شکننده شده است.
رسانه سعودی العربیه نیز به نقل از منابع آگاه خبر مشابه اکسیوس مخابره کرد و نوشت گفتوگوهای فنی تهران-واشینگتن سهشنبه در دوحه از سر گرفته میشود. به نوشته این رسانه گفتوگوهای آتی بر تنگه هرمز متمرکز خواهد بود.
در خبری دیگر، خبرگزاری رویترز به نقل از یک مقام آمریکایی گزارش داد که مذاکرات فنی سهشنبه «در تمام زمینههای یادداشت تفاهم» ادامه مییابد.
این مقام به رویترز گفت: «قرار است مذاکرات فنی در مورد تمام زمینههای یادداشت تفاهم ادامه یابد. هر دو طرف فعلا حملات را متوقف خواهند کرد و کشتیها میتوانند آزادانه حرکت کنند.»
بر اساس گزارش اکسیوس، دور تازه تنشها ناشی از برداشتهای متفاوت دو طرف از یادداشت تفاهم پایان جنگ، بهویژه مفاد مربوط به تنگه هرمز، بوده است.
بر اساس بند پنجم این یادداشت تفاهم، جمهوری اسلامی متعهد شده است با بهکارگیری تمام تلاش خود، برای ۶۰ روز زمینه عبور ایمن کشتیهای تجاری میان خلیج فارس و دریای عمان را بدون دریافت عوارض فراهم کند.
در این یادداشت تفاهم همچنین تصریح شده است تردد کشتیهای تجاری بلافاصله از سر گرفته میشود و با رفع موانع فنی و نظامی و انجام مینروبی از سوی جمهوری اسلامی، عبور و مرور عادی کشتیها از تنگه هرمز ظرف ۳۰ روز بهطور کامل برقرار خواهد شد.
اکسیوس افزود در مذاکرات هفته گذشته در سوئیس، هیات آمریکایی به ریاست جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، با جمهوری اسلامی توافق کرده بود یک خط تماس مستقیم میان ارتش آمریکا و سپاه پاسداران برای هماهنگی تردد کشتیها در تنگه هرمز ایجاد شود.
با این حال، بر اساس این گزارش، تا روز شنبه این خط تماس هنوز فعال نشده بود؛ همزمان جمهوری اسلامی بار دیگر اعلام کرده بود کشتیها باید برای عبور از تنگه هرمز هماهنگی انجام دهند.
یک منبع آگاه به اکسیوس گفت مذاکرات سهشنبه در ابتدا قرار بود در سوئیس و با محوریت برنامه هستهای جمهوری اسلامی برگزار شود، اما تشدید تنشها باعث تغییر محل گفتوگوها و تمرکز آن بر موضوع تنگه هرمز شده است.
اکسیوس نوشت انتظار میرود نیک استوارت، رییس تیم فنی آمریکا، در این مذاکرات شرکت کند. کاخ سفید بلافاصله به درخواست این رسانه برای اظهارنظر پاسخ نداد.
تنش بر سر مسیرهای جایگزین در تنگه هرمز
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، هفتم تیر در نشست خبری مشترک با فواد حسین، همتای عراقی خود، در بغداد گفت بر پایه تفاهمنامه اخیر، تنگه هرمز «تحت مدیریت» جمهوری اسلامی است و پس از رفع موانع، به ظرفیت پیش از جنگ بازمیگردد.
او افزود: «این ترتیبات در حال اتخاذ و اجراست و مسئولیت آن با جمهوری اسلامی است و هیچ نهاد یا کشور دیگری بر اساس یادداشت تفاهم در این خصوص مسئولیتی ندارد.»
جمهوری اسلامی در روزهای اخیر دو شناور را در آبهای منطقه هدف قرار داد؛ یک کشتی کانتینربر و یک نفتکش حامل نفت قطر، کشوری که در مذاکرات تهران و واشینگتن نقش میانجی دارد.
در پاسخ، آمریکا مواضع نظامی حکومت ایران را در امتداد سواحل تنگه هرمز هدف قرار داد. پس از آن، جمهوری اسلامی دست به حملاتی علیه کویت و بحرین زد.
مایک والتز، سفیر آمریکا در سازمان ملل، هفتم تیر در گفتوگو با فاکسنیوز هشدار داد اگر جمهوری اسلامی کشتیرانی بینالمللی در تنگه هرمز یا پایگاههای آمریکا را تهدید کند، واشینگتن به هدف قرار دادن زیرساختهای نظامی حکومت ایران ادامه خواهد داد.
با این حال، محمد امرسی، کارشناس مسائل ایران و عضو شورای مشورتی جهانی مرکز ویلسون، در مصاحبه با والاستریت ژورنال گفت با وجود تشدید تنشها، به نظر میرسد اوضاع تاکنون «مدیریت شده است».
در روزهای اخیر، اعلام مسیرهای جایگزین از سوی عمان برای تردد کشتیها در تنگه هرمز، واکنش مقامهای حکومت ایران را در پی داشته است.
فرزین ندیمی، پژوهشگر ارشد امور دفاعی و امنیتی، ششم تیر در مصاحبه با ایراناینترنشنال گفت فشار تهران بر مسیرهای کشتیرانی مرتبط با عمان با هدف وادار کردن این کشور به پذیرش سازوکار مورد نظر سپاه پاسداران و هدایت کشتیها به مسیرهای تحت کنترل جمهوری اسلامی انجام میگیرد.
خبرگزاری آسوشیتدپرس چهارم تیر نوشت ایجاد مسیر جایگزین در تنگه هرمز، اهرم فشار تهران در مذاکرات را از بین میبرد.
کشته شدن یک نیروی ارتش قطر
وزارت کشور قطر هفتم تیر در بیانیهای اعلام کرد یک شهروند این کشور بهدنبال «عملیات نظامی در منطقه» جان خود را از دست داده است.
بر پایه این بیانیه، گشتهای دریایی قطر شامگاه ششم تیر پس از آنکه یک شناور حامل دو سرنشین در زمان مقرر بازنگشت، عملیات جستوجو را آغاز کردند.
به گفته وزارت کشور قطر، تیمهای جستوجو و نجات دریایی بامداد هفتم تیر شناور مفقودشده را پیدا کردند.
بررسیها نشان داد یک شهروند قطری بر اثر جراحات ناشی از ترکش عملیات نظامی در منطقه جان باخت. یک «شهروند عرب» مقیم قطر نیز در این رویداد زخمی و به بیمارستان منتقل شد.
وزارت کشور قطر محل وقوع این حادثه را اعلام نکرد و توضیحی نیز درباره ارتباط احتمالی آن با حملات اخیر جمهوری اسلامی ارائه نداد.
محمدرضا عارف، معاون مسعود پزشکیان، یکشنبه گفت مراسم تشییع جنازه علی خامنهای که در روزهای آینده برگزار میشود شاید «مهمترین رویداد قرن بیست و یکم» باشد.
به گزارش رسانههای ایران، او افزود: «آمادگی خوبی برای برگزاری این مراسم وجود دارد و تمهیدات ویژهای نیز انجام شده تا ازدحام و تراکم جمعیت منجر به بروز حادثهای نشود.»
بازنشستگان تامین اجتماعی و فولاد در شهرهای مختلف از جمله اهواز، اصفهان، تهران، دزفول، رشت، شوش، کرمانشاه و مشهد در اعتراض به بیپاسخ ماندن مطالبات معیشتی، درمانی و صنفی خود راهپیمایی و تجمع کردند.
بازنشستگان تامین اجتماعی شهرهای شوش، کرخه و هفتتپه یکشنبه هفتم تیر با وجود گرمای بالای ۵۰ درجه در شوش راهپیمایی کردند و شعارهایی از جمله «فقط کف خیابون، به دست میاد حقمون» و «تا حق خود نگیریم، از پای نمینشینیم» سردادند.
در اهواز، بازنشستگان و کارگران بازنشسته در فرهنگشهر، میدان کارگر، تجمع کردند و خواستار اجرای مواد ۹۶ و ۱۱۱ قانون تامین اجتماعی و رسیدگی به مشکلات معیشتی و درمانی شدند.
خبرگزاری ایلنا نیز از تجمع بازنشستگان تامین اجتماعی در اهواز، شوش، رشت، کرمانشاه و مشهد خبر داد و مطالبات آنان را اجرای قوانین، متناسبسازی حقوق، و پرداخت مطالبات مزدی و بدهی دولت به تامین اجتماعی اعلام کرد.
در تهران، بازنشستگان با شعارهایی از جمله «نان گران، دارو گران، دولت شده دشمن جان»، «کارگر زندانی، آزاد باید گردد» و «معلم زندانی، آزاد باید گردد» به وضعیت معیشتی و بازداشت فعالان صنفی اعتراض کردند.
