ارمنیوز: دریافت عوارض از کشتیهای عبوری در تنگه هرمز، خط قرمز واشینگتن است
ارمنیوز به نقل از یک مقام وزارت خارجه آمریکا گزارش داد واشینگتن هرگونه دریافت عوارض از کشتیهای عبوری از تنگه هرمز را خط قرمز میداند و هرگونه نقض در این آبراه را در ارزیابی روند کاهش تنش با تهران لحاظ خواهد کرد.
در این گزارش آمده است کاخ سفید پس از دور نخست مذاکرات با تهران در سوئیس، خواستار تهیه گزارشی درباره تنگه هرمز پیش از دور بعدی مذاکرات شده است.
ارمنیوز گزارش داد واشینگتن موضوع تردد در تنگه هرمز را خارج از مذاکرات سیاسی با تهران میداند و آن را بخشی از چانهزنیهای بعدی نخواهد کرد.
بهای نفت با از سر گرفته شدن عبور نفتکشها از تنگه هرمز و کاهش نگرانیها درباره عرضه نفت خاورمیانه، به بهای روز پیش از کشته شدن علی خامنهای و آغاز جنگ ایران رسید. بازارها اکنون بازگشت تدریجی صادرات نفت منطقه و افزایش عرضه را عامل اصلی افت قیمتها میدانند.
قیمت جهانی نفت پنجشنبه چهارم تیر ماه برای دومین روز متوالی کاهش یافت و به پایینترین سطح خود از روز پیش از آغاز جنگ ایران رسید. روندی که به دنبال ازسرگیری عبور نفتکشها از تنگه هرمز، کاهش نگرانیها درباره اختلال در عرضه نفت خاورمیانه و چشمانداز افزایش صادرات نفت ایران شکل گرفته است.
در معاملات پنجشنبه، بهای نفت برنت برای تحویل در ماه اوت با کاهش یک دلار و ۲۲ سنتی، معادل ۱.۶۵ درصد، به ۷۲ دلار و ۵۲ سنت در هر بشکه رسید.
نفت خام وستتگزاس اینترمدیت آمریکا (WTI) نیز با افت یک دلار و دو سنتی، معادل ۱.۴۵ درصد، در ۶۹ دلار و ۳۲ سنت معامله شد. هر دو شاخص به پایینترین سطح خود از هشتم اسفند، یک روز پیش از آغاز جنگ با جمهوری اسلامی، رسیدند.
بازار همچنین نشانههایی از افزایش عرضه کوتاهمدت نفت را نشان داد. قیمت قرارداد برنت برای تحویل در ماه اوت پایینتر از قرارداد سپتامبر قرار گرفت. وضعیتی که به گفته تحلیلگران بیانگر فراوانی عرضه در کوتاهمدت است.
تونی سیکامور، تحلیلگر موسسه «آیجی» (IG)، گفت سرعت افت قیمتها بسیاری از فعالان بازار را غافلگیر کرده است، زیرا بازارها اکنون انتظار دارند صادرات نفت خاورمیانه بسیار سریعتر از پیشبینیهای دو هفته قبل به وضعیت عادی بازگردد.
بهای نفت برنت سوم تیر ماه نیز بیش از سه دلار و نفت آمریکا نزدیک به سه دلار کاهش یافته بود. افتی که با فروکش کردن نگرانیها درباره کمبود عرضه همراه شد.
بازگشایی تنگه هرمز، از عوامل افت بهای نفت
یکی از مهمترین عوامل این کاهش قیمت، ازسرگیری تردد نفتکشها از تنگه هرمز است. گذرگاهی که حدود یکپنجم نفت و گاز طبیعی جهان از آن عبور میکند.
کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، اعلام کرد حجم انتقال نفت از این آبراه تقریبا به سطح پیش از جنگ بازگشته و تنها در ۲۴ ساعت گذشته بیش از ۲۰ میلیون بشکه نفت از تنگه هرمز عبور کرده است.
او با این حال گفت بازگشت کامل شرایط به وضعیت عادی چند هفته زمان خواهد برد، زیرا مسیر کشتیرانی همچنان نیازمند پاکسازی مینهای دریایی است.
به گفته تحلیلگران، افزایش عرضه نفت خاورمیانه، همراه با چشمانداز افزایش صادرات نفت ایران پس از تعلیق موقت بخشی از تحریمهای آمریکا، فشار بیشتری بر قیمتها وارد کرده است.
بر اساس توافق اولیهای که هفته گذشته میان آمریکا و جمهوری اسلامی برای پایان دادن به جنگ امضا شد، دو طرف وارد دورهای ۶۰ روزه از مذاکرات درباره موضوعات پیچیدهتر، از جمله برنامه هستهای جمهوری اسلامی شدهاند.
این تفاهمنامه زمینه ازسرگیری عبور کشتیها از تنگه هرمز را نیز فراهم کرده است.
وزیر انرژی آمریکا گفت حتی اگر این تفاهم دوام نیاورد، جریان انتقال نفت از تنگه هرمز ادامه خواهد یافت و جمهوری اسلامی دیگر قادر نخواهد بود این آبراه را مسدود کند.
همزمان، عمان برای تسهیل خروج نفتکشها مسیرهای موقت شمالی و جنوبی را بدون دریافت عوارض بازگشایی کرده است.
این مسیرها با هماهنگی سازمان بینالمللی دریانوردی (IMO) طراحی شدهاند.
همچنین محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخستوزیر قطر، برای گفتوگو با مقامهای عمان درباره آغاز مذاکرات مربوط به مدیریت آینده تنگه هرمز با مشارکت ایران، عراق و کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس، به مسقط سفر کرده است.
دادههای شرکت اطلاعات دریایی کپلر نیز نشان میدهد تعداد کشتیهای عبوری از تنگه هرمز از زمان امضای یادداشت تفاهم میان آمریکا و جمهوری اسلامی بهطور چشمگیری افزایش یافته است.
این کشتیها علاوه بر نفت خام، گاز طبیعی مایع، کود شیمیایی و سایر کالاها را نیز حمل میکنند.
به گفته دیمیتریس مانیاتیس، مدیرعامل شرکت مشاوره ریسک دریایی «ماریسکس» (Marisks)، از زمان آغاز مذاکرات صلح در سوئیس تاکنون حدود ۸۰ کشتی از تنگه هرمز عبور کردهاند؛ هرچند این رقم همچنان کمتر از سطح پیش از جنگ است که روزانه بیش از ۱۰۰ کشتی از این مسیر عبور میکردند.
او افزود صدها کشتی همچنان در آبهای خلیج فارس منتظر عبور هستند.
بر اساس این گزارش، برخی نفتکشها اکنون از مسیر جدیدی در نزدیکی سواحل عمان عبور میکنند. مسیری که پس از جنگ و با هماهنگی سازمان بینالمللی دریانوردی برای دور زدن مناطق آلوده به مین ایجاد شده است.
همزمان، نیروی دریایی سپاه پاسداران نسبت به استفاده از این مسیر هشدار داد و اعلام کرد تنها مسیر مورد تایید برای عبور کشتیها، مسیر اعلامشده از سوی جمهوری اسلامی است و حرکت خارج از آن «خطرناک» خواهد بود.
با وجود این هشدار، تاکنون گزارشی از بروز حادثه برای نفتکشهایی که از مسیر جدید عبور کردهاند، منتشر نشده است.
موسسه مالی مککواری پیشبینی کرده است با عادی شدن زنجیره تامین و بازگشایی کامل تنگه هرمز، قیمت نفت به سرعت به سطح پیش از جنگ بازگردد.
این موسسه میانگین قیمت نفت برنت و نفت آمریکا را در سهماهه سوم سال به ترتیب ۶۷ و ۶۲ دلار در هر بشکه برآورد کرده است، در حالی که میانگین قیمت این دو شاخص در سهماهه دوم به ترتیب ۹۴ و ۸۷ دلار بود.
در همین حال، اداره اطلاعات انرژی آمریکا اعلام کرد ذخایر نفت خام این کشور هفته گذشته به پایینترین سطح خود از سال ۱۹۸۴ رسیده است. کاهشی که ناشی از افزایش تقاضای پالایشگاهها و برداشت دولت آمریکا از ذخایر راهبردی نفت بود.
با این حال، این دادهها تاثیر چندانی بر بازار نگذاشت، زیرا معاملهگران بیش از هر چیز بر تحولات تنگه هرمز و روند بازگشت عرضه نفت خاورمیانه تمرکز کردهاند.
کاهش قیمت نفت به تدریج بر بازار سوخت نیز اثر گذاشته است.
در آمریکا، میانگین قیمت بنزین به حدود ۳.۹۳ دلار برای هر گالن کاهش یافته، هرچند هنوز بالاتر از سطح پیش از جنگ است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، سوم تیر ماه دستور تحقیق درباره عملکرد شرکتهای بزرگ انرژی از جمله شل و اکسونموبیل را صادر کرد و آنها را متهم کرد که با وجود افت قیمت نفت، قیمت سوخت را به همان نسبت کاهش ندادهاند.
در مقابل، موسسه نفت آمریکا (API) اعلام کرد قیمت بنزین و سایر فرآوردههای نفتی الزاما همزمان و همسرعت با قیمت نفت خام تغییر نمیکند.
مقامهای ناظر در بریتانیا نیز اعلام کردند در ماههای اخیر شواهدی از افزایش غیرمنصفانه قیمت سوخت از سوی شرکتهای انرژی مشاهده نکردهاند.
بازی کنگو و کلمبیا در ورزشگاه آکرون مکزیک، میزبان یکی از منحصربهفردترین هواداران تاریخ فوتبال بود؛ میشل انکوکا مبولادینگا، معروف به «لومومبا ویا» (لومومبا زنده است)، که با شباهت ظاهری عجیب و ادای احترام به پاتریس لومومبا، رهبر استقلال کنگو، به شهرت جهانی رسیده است.
کنگو پس از ۵۲ سال (از زمان جام جهانی ۱۹۷۴ که با نام زئیر شناخته میشد) برای دومین بار به جام جهانی صعود کرد.
کنگو در بازی اول برابر پرتغال، با ضربه سر یوآن ویسا، اولین گل و امتیاز تاریخ خود در جام جهانی را کسب کرد.
مبولادینگا که به دلیل الزامات قرنطینه ابولا و پیش از آن، صادر نشدن بهموقع ویزا برای بازی پلیآف مقابل جامائیکا، دیدارهای قبلی را از دست داده بود، سرانجام در بازی با کلمبیا به استادیوم رسید.
مبولادینگا که در جام ملتهای آفریقای ۲۰۲۵ مراکش به شهرت رسید، تنها یک هوادار فوتبالی نیست، بلکه نمادی از تاریخ رنج مردم کنگو است.
او یک ساعت قبل از بازی، با کتی به رنگ پرچم کشورش روی سکوی پشت نیمکت مستقر شد و با آغاز مسابقه، با دست راست برافراشته، ۹۰ دقیقه بدون حرکت ایستاد؛ ژستی که از مجسمه یادبود لومومبا در کینشاسا گرفته شده است.
او این کار را انجام میدهد تا به جهانیان یادآوری کند که استقلال کنگو با چه خوندلها و مبارزاتی به دست آمده است. مبولادینگا با این نمایش سکوت و ایستادگی، تلاش میکند آرمانهای فراموششده لومومبا یعنی اتحاد، غرور ملی و ایستادگی در برابر ظلم استعمار را به نسلهای جدید یادآوری کند.
پاتریس لومومبا، نخستین نخستوزیر کنگو پس از استقلال از بلژیک در سال ۱۹۶۰، با سخنرانی تاریخی خود علیه استعمار، به نماد ملیگرایی تبدیل شد؛ مردی که مالکم اکس او را «بزرگترین مرد سیاهپوست قاره آفریقا» نامید.
لومومبا تنها هفت ماه بعد، در ژانویه ۱۹۶۱ در ۳۵ سالگی کشته شد. پیکر او را مثله و در اسید حل کردند و تنها یک دندان روکشطلا از او باقی ماند که یک افسر بلژیکی آن را ربود و سرانجام در سال ۲۰۲۲ به کنگو بازگردانده و دفن شد.
نمایش سکوت مبولادینگا، حتی دادگاههای بلژیک را مجبور به بازگشایی پرونده کشتن لومومبا کرده است.
نهادهای امنیتی کانادا، محمدرضا پاکتچیان، دانشجوی ایرانی مقطع دکتری دانشگاه کارلتون را «تهدیدی برای امنیت ملی» این کشور معرفی کردند. آنها هشدار دادند دانش و فناوریای که او در کانادا به دست میآورد، میتواند به پیشبرد برنامههای نظامی و تسلیحات کشتار جمعی جمهوری اسلامی کمک کند.
گلوبالنیوز پنجشنبه چهارم تیر گزارش داد اسناد اطلاعاتی محرمانهای که این رسانه به آنها دست یافته، نشان میدهد سازمان اطلاعات امنیت کانادا (CSIS) و سازمان خدمات مرزی کانادا (CBSA)، پاکتچیان، دانشجوی ۴۱ ساله دکتری مهندسی هوافضا در دانشگاه کارلتون، را تهدیدی امنیتی تشخیص دادهاند.
بر اساس این اسناد، پاکتچیان برای شرکت مپنا که در فهرست تحریمهای کانادا قرار گرفته است، کار میکند.
سازمان اطلاعات امنیت کانادا میگوید او پس از پایان تحصیل در اتاوا قصد دارد به این شرکت بازگردد و آموختههای خود را در آنجا به کار گیرد.
این سازمان همچنین نوشته است او با یک استاد دانشگاه ایرانی در ارتباط است که پژوهشهایش بر موشکهای بالستیک و دیگر فناوریهای نظامی متمرکز است.
به گفته مقامهای امنیتی و مهاجرتی کانادا، پاکتچیان مدرک کارشناسی ارشد خود را از یکی از دانشگاههای ایران دریافت کرده است. دانشگاهی که بهدلیل فعالیت در زمینه پژوهشهای مرتبط با غنیسازی اورانیوم، فناوریهای تسلیحات هستهای و سامانههای هدایت موشکی شناخته میشود.
به گفته این مقامها، حوزههای پژوهشی او نیز قابلیت استفاده در اهداف سوء را دارند.
در یادداشتی که مقامهای مهاجرت کانادا در ۲۸ بهمن ۱۴۰۴ تهیه کردهاند، آمده است تخصصی که پاکتچیان در کانادا به دست میآورد، «به احتمال زیاد» در پیشبرد برنامههای تسلیحات کشتار جمعی جمهوری اسلامی به کار گرفته خواهد شد.
سازمان اطلاعات امنیت کانادا، سازمان خدمات مرزی کانادا و دانشگاه کارلتون درباره این پرونده اظهارنظر نکردند.
پاکتچیان و وکیل او نیز پاسخی به درخواست رسانهها ندادند.
محمدرضا پاکتچیان، دانشجوی دانشگاه کارلتون
ارتباط با مپنا و تحقیقات نظامی
بر اساس گزارش سازمان خدمات مرزی کانادا، پاکتچیان از سال ۱۳۸۸ در شرکت مپنا بهعنوان طراح کمپرسورهای محوری فعالیت میکند. تجهیزاتی که در موتورهای جت کاربرد غیرنظامی و نظامی دارند.
اسناد امنیتی نشان میدهند او در زمان درخواست ویزای تحصیلی، محمود مانی، استاد دانشگاه صنعتی امیرکبیر، را بهعنوان معرف خود معرفی کرده است.
به گفته سازمان اطلاعات امنیت کانادا، فعالیتهای پژوهشی مانی بر فناوریهای دارای کاربرد نظامی، از جمله آیرودینامیک موشکها، موتورهای راکتی و موشکهای بالستیک، تمرکز دارد.
این سازمان همچنین اعلام کرده است پاکتچیان در دانشگاه کارلتون استادی را بهعنوان راهنمای پژوهشی خود انتخاب کرده که حوزه تخصصی او جنگندهها و پهپادهاست.
بر اساس این اسناد، پاکتچیان نیز در نامهای به اداره مهاجرت کانادا نوشته است که پس از بازگشت به ایران، از دانش و تخصصی که در کانادا کسب میکند، برای پیشرفت حرفهای خود استفاده خواهد کرد.
سازمان خدمات مرزی کانادا هشدار داده است ادامه تحصیل این فرد در این کشور میتواند به «انتقال نامحسوس فناوری» منجر شود و در نهایت به تقویت برنامهها و توانمندیهای نظامی جمهوری اسلامی کمک کند.
اسناد مهاجرتی نشان میدهند دانشگاه کارلتون هنگام پذیرش پاکتچیان در سال ۱۴۰۱، هشت هزار دلار بورسیه به او اختصاص داده است.
همچنین دفتر یاسر نقوی، نماینده حزب لیبرال، درباره روند صدور ویزای تحصیلی او با مقامهای وزارت مهاجرت کانادا تماس گرفته بوده.
دفتر نقوی اعلام کرد دفاتر نمایندگان حوزههای انتخابیه بهطور معمول در امور مهاجرتی به ساکنان حوزه خود کمک میکنند، اما به اطلاعات محرمانه نهادهای امنیتی دسترسی ندارند.
این پیگیریها در تیر ۱۴۰۲، حدود چهار ماه پس از شناسایی پاکتچیان بهعنوان تهدید امنیتی، انجام شد.
ایراناینترنشنال ۲۷ خرداد در گزارشی به افزایش نگرانی نهادهای امنیتی کانادا درباره فعالیتها و شبکههای وابسته به جمهوری اسلامی در این کشور پرداخت.
نگرانی از انتقال دانش به برنامه موشکی جمهوری اسلامی
پرونده مهاجرتی پاکتچیان نشان میدهد او در سال ۱۴۰۲ وارد کانادا شد و همان سال تحصیل در دانشگاه کارلتون را آغاز کرد.
او در اردیبهشت سال جاری با شکایت در دادگاه فدرال کانادا خواستار تصمیمگیری درباره درخواست ویزای دانشجویی و پرداخت ۱۰ هزار دلار غرامت به دلیل تاخیر در رسیدگی به پرونده شد، اما دادگاه ۱۹ خرداد درخواست او را رد کرد.
توماس ژونو، استاد دانشگاه اتاوا، گفت عملکرد برنامه موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی در جنگ ۴۰ روزه نسبت به گذشته بهبود یافته و در درگیریهای خرداد ۱۴۰۴ نیز دقت و قابلیت اطمینان موشکهای جمهوری اسلامی بیشتر از قبل بوده است.
متیو لویت، پژوهشگر موسسه واشینگتن برای سیاست خاور نزدیک، نیز گفت مقامها مدتهاست نگرانند پژوهشگران ایرانی مشغول تحصیل در خارج از کشور در جبران کمبودهای دانش یا قطعات مورد نیاز برنامه موشکی جمهوری اسلامی نقش داشته باشند.
ژونو در عین حال گفت ممکن است پاکتچیان برای اهداف مشروع در کانادا تحصیل کند، اما احتمال بازگشت او به ایران و فعالیت مستقیم یا غیرمستقیم در برنامه موشکی یا پهپادی جمهوری اسلامی نیز وجود دارد.
سازمان اطلاعات امنیت کانادا نیز در گزارش سالانه ۲۰۲۴ خود اعلام کرده است که بهطور فعال تلاشهای جمهوری اسلامی را برای دستیابی به فناوری کانادایی به منظور پیشبرد برنامههای تسلیحاتی، رصد و بررسی میکند.
ایراناینترنشنال ۲۰ اسفند ۱۴۰۴ هویت یکی از مقامهای ارشد جمهوری اسلامی در کانادا را افشا کرد و به حساسیت نهادهای امنیتی این کشور نسبت به فعالیتهای وابسته به تهران پرداخت.
کانادا از سال ۲۰۱۲ روابط دیپلماتیک خود را با جمهوری اسلامی قطع کرده و در سالهای بعد، پروندههایی مانند سرنگونی پرواز پیاس۷۵۲، تهدید مخالفان، فعالیتهای منطقهای و برنامههای موشکی و هستهای جمهوری اسلامی، شکاف میان دو طرف را عمیقتر کرده است.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، در نشست وزیران خارجه کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس در پایتخت بحرین گفت: «ما توافق با تهران را میخواهیم، اما نه به هر قیمتی؛ توافق باید خوب، واقعی، قابل راستیآزمایی و همراه با پایبندی کامل به تعهدات باشد.»
او افزود اگر جمهوری اسلامی به جای صدور ایدئولوژی، بر رفاه مردم خود تمرکز کند، آمریکا با همکاری شرکایش آماده همکاری با تهران است؛ اما انتخاب مسیر دیگر نتیجه مثبتی نخواهد داشت.
روبیو همچنین گفت: «هیچ توافقی با ایران نباید امنیت، ثبات یا شکوفایی شرکای آمریکا در منطقه خلیج فارس را تضعیف کند.»
تاریخ فوتبال و حوادث طبیعی بار دیگر به شکلی عجیب و هولناک با یکدیگر همزمان شدند. بامداد امروز در جریان جام جهانی ۲۰۲۶، تیمهای فوتبال برزیل و اسکاتلند در دور سوم مرحله گروهی به مصاف هم رفتند؛ دیداری که با پیروزی ۳ بر صفر برزیل و صعود این تیم همراه شد.
اما این مسابقه، یادآور یکی از تلخترین خاطرات تاریخ ایران بود که اینبار سناریوی مشابه آن در ونزوئلا تکرار شد.
۳۶ سال پیش، در بامداد ۳۱ خرداد ۱۳۶۹، دقیقا همزمان با پخش بازی برزیل و اسکاتلند در جام جهانی ۱۹۹۰ ایتالیا، زمینلرزهای مهیب به بزرگی ۷.۴ ریشتر شهرهای منجیل و رودبار را تکان داد.
در آن شب، بیدار ماندن بسیاری از ایرانیان برای تماشای مسابقه فوتبال جان آنها را نجات داد، اما در نهایت آن فاجعه جان بیش از ۳۵ هزار نفر را گرفت و ۶۰ هزار مجروح بر جا گذاشت؛ آن بازی با تک گل مولر به سود برزیل پایان یافت اما بسیاری از اهالی گیلان و زنجان هرگز پایان آن را ندیدند.
حالا در جام جهانی ۲۰۲۶ و دوباره همزمان با بازی برزیل و اسکاتلند، زمین در ونزوئلا لرزید. دو زمینلرزه پیاپی به بزرگی ۷.۲ و ۷.۵ ریشتر به فاصله تنها یک دقیقه، ونزوئلا را تکان دادند؛ لرزشهایی چنان قدرتمند که حتی در آمازون برزیل در فاصله ۱۷۰۰ کیلومتری نیز احساس شد.
این فاجعه در ونزوئلا تاکنون دستکم ۳۲ کشته و بیش از ۷۰۰ زخمی بر جا گذاشته است. دلسی رودریگز، رییسجمهوری موقت ونزوئلا، با اعلام وضعیت اضطراری، ایالت ساحلی «لا گوایرا» را منطقه فاجعه نامید و از فروریختن دهها ساختمان خبر داد.
فرودگاه بینالمللی سیمون بولیوار آسیب دیده، مترو کاراکاس قطع شده و مدارس به پناهگاه تبدیل شدهاند تا بار دیگر، بازی برزیل و اسکاتلند با طعم تلخ آوار و زلزله در جهان ثبت شود.
