مسقط میزبان دور آینده مذاکرات درباره تنگه هرمز میان جمهوری اسلامی، عراق و کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس خواهد بود. نخستوزیر قطر گفت دوحه با دریافت عوارض از کشتیهای عبوری در این تنگه مخالف است.
گزارش مریم رحمتی، خبرنگار ایراناینترنشنال
این دو زمینلرزه قدرتمند شامگاه سوم تیر با فاصله تنها یک دقیقه ونزوئلا را لرزاند و خسارتهای گستردهای به چندین ایالت این کشور وارد کرد.
دلسی رودریگز، رییسجمهوری موقت ونزوئلا، با اعلام وضعیت اضطراری گفت شمار قربانیان احتمالا افزایش خواهد یافت، زیرا نیروهای امدادی همچنان در حال جستوجو در ساختمانهای فروریخته و دسترسی به مناطق آسیبدیده هستند.
به گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس، رودریگز گفت آمار اولیه قربانیان، ایالت «لا گوایرا» که بیشترین خسارت را دیده، در بر نمیگیرد.
او این منطقه را «منطقه فاجعه» توصیف کرد و گفت دهها ساختمان در این ایالت، در حدود ۳۰ کیلومتری شمال کاراکاس، فرو ریخته و عملیات گسترده نجات برای یافتن افراد گرفتار زیر آوار ادامه دارد.
به گفته مقامهای ونزوئلا، این دو زمینلرزه که اندکی پس از ساعت ۶ عصر رخ دادند، از شدیدترین زمینلرزههای بیش از یک قرن اخیر این کشور بودند.
سازمان زمینشناسی آمریکا اعلام کرد کانون زمینلرزه نخست در عمق ۲۲ کیلومتری زمین و در غرب شهر مورون، در ساحل کارائیب ونزوئلا قرار داشت.
تنها یک دقیقه بعد، زمینلرزه دوم در عمق ۱۰ کیلومتری و در فاصله ۱۶ کیلومتری جنوب غرب مورون رخ داد.
لرزش این زمینلرزهها در مناطق وسیعی از آمریکای جنوبی احساس شد؛ بهگونهای که ساختمانها در شهرهای مختلف ونزوئلا تخلیه شدند و لرزشها حتی تا آمازون برزیل، در فاصله حدود هزار و ۷۰۰ کیلومتری کاراکاس، نیز حس شد.
رییسجمهوری موقت ونزوئلا اعلام کرد فرودگاه بینالمللی سیمون بولیوار، مهمترین فرودگاه این کشور، بر اثر زمینلرزه آسیب دیده و فعالیت آن متوقف شده است. همچنین خدمات مترو و شبکه گاز طبیعی در کاراکاس به حالت تعلیق درآمده و از شهروندان خواسته شده هرگونه خسارت را از طریق یک اپلیکیشن دولتی گزارش کنند.
رودریگز همچنین از تعطیلی چندروزه مدارس خبر داد و وزارت آموزش اعلام کرد برخی مدارس به پناهگاه موقت و مراکز جمعآوری کمکهای مردمی تبدیل خواهند شد.
او از مردم خواست آرامش خود را حفظ کنند و از کارکنان حوزه درمان خواست برای کمک به مجروحان به بیمارستانها مراجعه کنند.
در ایالت ساحلی فالکون، ویکتور کلارک، فرماندار این ایالت، گفت دستکم ۳۲ نفر در بیمارستان بستری شدهاند و ۱۵ نفر نیز در ساعات نخست پس از زمینلرزه زیر آوار گرفتار بودند.
ساعاتی بعد رودریگز آمار کشتهشدگان را دستکم ۱۶۴ نفر اعلام کرد. این آمار اولیه شامل قربانیان ایالت لا گوایرا، در نزدیکی کاراکاس و محل استقرار فرودگاه اصلی پایتخت، نمیشود؛ منطقهای که بیشترین آسیب را دیده است.
مردم پایتخت در خیابانها
در کاراکاس، هزاران نفر پس از لرزش ساختمانها به خیابانها پناه بردند.
تصاویر منتشرشده، ساختمانهای آسیبدیده، دیوارهای فروریخته، تیرهای برق سقوطکرده و خیابانهایی را نشان دادند که با آوار مسدود شدهاند.
در بخشهایی از پایتخت نیز برق و شبکه تلفن همراه قطع شد.
به گزارش آسوشیتدپرس، هکتور ریچی، یکی از ساکنان کاراکاس، گفت: «ابتدا لرزش خفیف بود، اما کمکم شدت گرفت و در نهایت همه مجبور شدیم خانههایمان را ترک کنیم و در فضای باز جمع شویم.»
روبرتو گاماس، یکی دیگر از ساکنان شهر، نیز گفت ساختمانی که در آن حضور داشت «بهشدت از این سو به آن سو تکان میخورد» و شدت لرزش «باورنکردنی» بود.
قطع ارتباطات تلفن همراه نگرانی خانوادههای بسیاری را تشدید کرد؛ بهویژه خانوادههای بیش از ۷.۷ میلیون ونزوئلایی که طی سالهای گذشته این کشور را ترک کردهاند و برای اطلاع از وضعیت بستگان خود با مشکل مواجه شدند.
ماریا کورینا ماچادو، رهبر مخالفان ونزوئلا که از دسامبر گذشته در تبعید به سر میبرد، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس برای مردم این کشور آرزوی آرامش، استقامت و همبستگی کرد.
دیوسدادو کابیو، وزیر کشور ونزوئلا، گفت زمینلرزه در چندین ایالت احساس شده و از رانندگان خواست مسیر را برای خودروهای امدادی و آمبولانسها باز کنند.
او از فروریختن خانهها و ساختمانها در محله آلتامیرا خبر داد و گفت احتمال میرود شماری از شهروندان در این منطقه زخمی شده باشند.
کابیو تاکید کرد عملیات امدادرسانی بر اساس پروتکلهای تعیینشده در حال انجام است و از مردم خواست به دلیل احتمال وقوع پسلرزه، از ورود به ساختمانها خودداری کنند.
او همچنین از شهروندان خواست مراقب کودکان و سالمندان باشند و از سلامت اعضای خانواده و همسایگان خود اطمینان حاصل کنند.
همزمان با ادامه عملیات امدادی، دولتهای متعددی از جمله آمریکا، آرژانتین، بولیوی، برزیل، شیلی، اکوادور، السالوادور، مکزیک، پاناما و اروگوئه، آمادگی خود را برای کمک به ونزوئلا اعلام کردند.
جرمی پی. لوین، معاون وزیر خارجه آمریکا در امور کمکهای خارجی، گفت وزارت خارجه این کشور یک تیم ویژه امدادرسانی و ستاد هماهنگی بحران را برای اعزام گروههای جستوجو و نجات، تجهیزات پزشکی، کمکهای بشردوستانه و سایر منابع مورد نیاز، با هماهنگی دولت موقت ونزوئلا، تشکیل داده است.
رودریگز نیز اعلام کرد گروههای امداد و نجات از چند کشور در ساعات آینده وارد ونزوئلا خواهند شد و در عملیات نجات مشارکت خواهند کرد.
او همچنین از دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، به دلیل اعلام حمایت از ونزوئلا پس از وقوع زمینلرزه قدردانی کرد.
نایب بوکله، رییسجمهوری السالوادور، با وجود اختلافهای سیاسی گذشته با دولت ونزوئلا، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس برای مردم این کشور آرزوی استقامت کرد و گفت دولتش آماده ارائه کمک است.
دانیل نوبوآ، رییسجمهوری اکوادور، نیز از صدور دستور ارسال فوری کمکهای بشردوستانه خبر داد و گفت: «با وجود همه اختلافها، انسانیت باید راهنمای تصمیمهای رهبران باشد.»
رودریگو پاز، رییسجمهوری بولیوی، نیز اعلام کرد کشورش آماده ارائه هرگونه کمک مورد نیاز است.
دولت برزیل هم ضمن اعلام همبستگی با مردم ونزوئلا، گفت تاکنون گزارشی از آسیب دیدن شهروندان برزیلی دریافت نکرده است.
احساس زمینلرزه در کلمبیا
زمینلرزه در مناطق شمال شرقی و حوزه کارائیب کلمبیا نیز احساس شد، اما تاکنون گزارشی از خسارت یا تلفات منتشر نشده است.
همچنین ساختمانهایی در شهرهای مانائوس، بلم و ماکاپا در آمازون برزیل تخلیه شدند.
مرکز هشدار سونامی اقیانوس آرام آمریکا پس از وقوع زمینلرزه چند هشدار سونامی صادر کرد، اما این هشدارها اندکی بعد لغو شدند.
به نوشته آسوشیتدپرس، وقوع زمینلرزههای شدید در ونزوئلا نادر است. اگرچه این کشور در نزدیکی چند گسل زمینشناسی قرار دارد، اما موقعیت آن میان صفحات تکتونیکی آمریکای جنوبی و کارائیب باعث شده نسبت به کشورهای واقع در کمربند زلزلهخیز «حلقه آتش» اقیانوس آرام، مانند مکزیک و شیلی، کمتر در معرض زمینلرزههای بزرگ قرار داشته باشد.
وزیر خارجه آمریکا، چهارشنبه سوم تیر ماه اعلام کرد اسرائیل و لبنان در جریان مذاکراتی که این هفته با میانجیگری دولت دونالد ترامپ در واشینگتن برگزار شد، درباره کاهش تدریجی حضور نیروهای اسرائیلی در جنوب لبنان گفتوگو کردند.
روبیو در گفتوگو با خبرنگاران در کویت گفت یکی از محورهای اصلی مذاکرات، ایجاد «مناطق آزمایشی» است. مناطقی مشخص که ارتش لبنان بتواند وارد آنها شود، کنترل امنیت را در دست بگیرد و پس از تثبیت اوضاع، این روند در مناطق بعدی نیز تکرار شود.
او تاکید کرد هرچه ارتش لبنان کنترل بیشتری بر جنوب این کشور پیدا کند و نفوذ حزبالله کاهش یابد، نیاز به حضور نظامی اسرائیل نیز کمتر خواهد شد.
وزیر خارجه آمریکا همچنین از منطقه حائل امنیتی ایجاد شده بهوسیله ارتش اسرائیل در جنوب لبنان دفاع کرد و گفت این منطقه تنها به این دلیل ایجاد شده که حزبالله از آن برای شلیک راکت و پهپاد به خاک اسرائیل استفاده میکرد.
با وجود این، دو منبع آگاه، از جمله یک مقام دولتی، به روزنامه تایمز اسرائیل گفتند مذاکرات این هفته کمثمرترین دور گفتوگوها از زمان آغاز مذاکرات بوده است.
به گفته این منابع، علت اصلی این وضعیت، نارضایتی مشترک اسرائیل و لبنان از تصمیم دولت ترامپ برای گنجاندن آتشبس لبنان در یادداشت تفاهمی است که هفته گذشته میان آمریکا و جمهوری اسلامی برای پایان جنگ امضا شد.
این منابع گفتند هر دو طرف معتقدند این اقدام، هدف اصلی کانال گفتوگوی مستقیمی را که آمریکا از ماه آوریل میان اسرائیل و لبنان ایجاد کرده بود، تضعیف کرده است. کانالی که با هدف کاهش نفوذ جمهوری اسلامی بر حزبالله و لبنان شکل گرفته بود.
به گفته یک مقام اسرائیلی، این تصمیم واشینگتن باعث شده اسرائیل تمایل کمتری به پذیرش درخواستهای آمریکا برای آغاز عقبنشینی بخشی از نیروهایش از جنوب لبنان داشته باشد.
در مقابل، یک منبع آگاه گفت دولت لبنان نیز برای مقابله با این تصور که جمهوری اسلامی نسبت به بیروت، نفوذ بیشتری بر تحولات لبنان دارد، موضع سختگیرانهتری در مذاکرات اتخاذ کرده است.
بر همین اساس، بیروت نقشههایی برای عقبنشینی اسرائیل ارائه کرده که بسیار گستردهتر از محدودهای است که اسرائیل در شرایط کنونی حاضر به پذیرش آن است. موضوعی که علاوه بر اختلافات موجود، تحت تاثیر فشارهای سیاسی داخلی بر دولت بنیامین نتانیاهو نیز قرار دارد.
مبهم ماندن امکان اعلام طرح آزمایشی
بر اساس این گزارش، دولت آمریکا امیدوار بود مذاکرات سهروزهای که قرار است پنجشنبه چهارم تیر ماه به پایان برسد، با اعلام یک طرح آزمایشی خاتمه یابد. طرحی که بر اساس آن، ارتش اسرائیل از بخشهای محدودی از جنوب لبنان که از زیرساختهای نظامی حزبالله پاکسازی شدهاند، خارج شود و ارتش لبنان جایگزین آن شود.
با این حال، دو منبع آگاه گفتند در شرایط کنونی، احتمال دستیابی به چنین توافقی نسبت به گذشته بسیار کمتر شده است.
دومین روز مذاکرات که سوم تیر ماه در ساختمان پنتاگون و با تمرکز صرف بر مسائل امنیتی برگزار شد، بدون انتشار هیچ بیانیهای پایان یافت.
قرار است نشست چهارم تیر ماه در وزارت خارجه آمریکا برگزار شود و تنها بر موضوعات سیاسی متمرکز باشد.
واشینگتن امیدوار است دو طرف به اندازهای پیشرفت کنند که بتوانند بیانیه مشترکی درباره نتایج مذاکرات منتشر کنند.
ادامه درگیریها در لبنان
همزمان با ادامه مذاکرات، درگیریها نیز در جنوب لبنان ادامه یافت.
ارتش اسرائیل اعلام کرد خودرویی را که وارد منطقه امنیتی مورد ادعای این کشور در منطقه «علی طاهر» شده بود، هدف قرار داده است.
رسانههای لبنانی گزارش دادند که در این حمله دو نفر کشته شدند.
ارتش اسرائیل همچنین از زخمی شدن یک سرباز خود بر اثر آنچه «حادثه عملیاتی» در جنوب لبنان خواند، خبر داد و اعلام کرد که این نظامی با جراحات متوسط به بیمارستان منتقل شده و تحقیقات درباره علت این حادثه ادامه دارد.
در بخش دیگری از این گزارش به سفر منطقهای روبیو به امارات متحده عربی، کویت و بحرین اشاره شده است.
به نوشته تایمز اسرائیل، نارضایتی متحدان آمریکا از توافق اخیر با جمهوری اسلامی، یکی از دلایل این سفر بوده و وزیر خارجه آمریکا تلاش کرده به کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس اطمینان دهد که واشینگتن همچنان به امنیت آنها متعهد است. کشورهایی که پس از جنگ اخیر، خود را بیش از گذشته در معرض تهدیدهای جمهوری اسلامی میبینند.
روبیو در جریان سفر خود از تصمیم دولت ترامپ برای کاهش بخشی از تحریمهای جمهوری اسلامی نیز دفاع کرد و گفت هر مذاکرهای بر پایه «بدهبستان» پیش میرود.
او تاکید کرد کاهش تحریمها موقتی و تنها برای ۶۰ روز است و اگر تهران به تعهدات خود در مذاکرات سوئیس عمل نکند، رییسجمهوری آمریکا گزینههای متعددی در اختیار خواهد داشت.
دولت آمریکا ابتدا اعلام کرده بود هرگونه کاهش تحریمها تنها پس از ارائه امتیاز از سوی جمهوری اسلامی آغاز خواهد شد، اما بعد پذیرفت بخشی از این کاهش تحریمها از همان ابتدا و در قالب معافیت صادرات نفت ایران اجرا شود.
واشینگتن اول تیر ماه همچنین تحریمهای مهمی را بهطور موقت لغو کرد تا جمهوری اسلامی بتواند نفت خود را با دلار معامله کند و تعدادی از کشتیهای تحریمشده نیز از فهرست تحریمها خارج شوند.
به گزارش تایمز اسرائیل، به نظر میرسد این اقدام آمریکا در واکنش به موافقت جمهوری اسلامی با بازگشت بازرسان هستهای سازمان ملل انجام شده باشد. موضوعی که واشینگتن آن را تنها امتیاز تهران در مذاکرات اخیر میداند، هرچند مقامهای جمهوری اسلامی این موضوع را رد کردهاند.
روبیو همچنین تایید کرد دور بعدی مذاکرات فنی میان آمریکا و جمهوری اسلامی از اوایل هفته آینده در سوئیس آغاز خواهد شد.
او گفت این مذاکرات در سطح کارشناسی برگزار میشود و خودش در آن حضور نخواهد داشت؛ در حالی که نشستهای سطح بالاتر تاکنون عمدتا با حضور جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، برگزار شده است.
