مقامهای قضایی جمهوری اسلامی در استانهای سیستان و بلوچستان، قزوین، مازندران، زنجان و آذربایجان غربی، در مجموع از بیش از دو هزار و ۵۰۰ مورد رسیدگی به پروندههای مرتبط با اعتراضات دیماه و جنگ با آمریکا و اسرائیل خبر دادهاند.
این آمارها ابعاد تازهای از برخوردهای قضایی و امنیتی با معترضان دیماه، بازداشتشدگان مرتبط با جنگ آمریکا و اسرائیل، و متهمان پروندههای «جاسوسی» را آشکار میکند.
مهدی شمسآبادی، دادستان زاهدان، اعلام کرد برای ۱۱۱ نفر از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه پس از صدور کیفرخواست و طی مراحل دادرسی، حکم صادر شده و بخشی از این احکام نیز به اجرا درآمده است.
شمسآبادی همچنین گفت برای متهمان پروندههای مرتبط با جنگ اخیر نیز کیفرخواست صادر شده و روند رسیدگی در دادگاه در حال انجام است.
به گفته او، برخی پروندهها به صدور رای منجر شده و اجرای بخشی از احکام به دستگیری متهمان «متواری» موکول شده است. او جزئیاتی درباره تعداد متهمان، اتهامات، هویت افراد یا نوع احکام ارائه نکرد.
در قزوین نیز اصغر عسگری، دادستان این استان از رسیدگی به پروندههای شماری از شهروندان در ارتباط با اعتراضات دیماه خبر داد و گفت اتهامهای مطرحشده علیه آنان شامل «اجتماع و تبانی علیه امنیت ملی»، «قتل عمد» و «تخریب اموال با قصد مقابله با نظام» است.
او همچنین «مشارکت در اقدامات منجر به فوت برخی افراد» را از دیگر اتهامهای مطرحشده خواند و اعلام کرد در برخی پروندهها عنوان اتهامی «افساد فیالارض» نیز مطرح شده است.
عسگری با وجود اعلام ادامه رسیدگی قضایی، آماری از شمار بازداشتشدگان، هویت آنها یا محل نگهداریشان ارائه نکرد.
در مازندران، علیاکبر عالیشاه، دادستان ساری، اعلام کرد در ارتباط با اعتراضات سال گذشته حدود ۷۰۰ پرونده قضایی تشکیل شده که از این میان ۴۵۰ پرونده با صدور کیفرخواست به دادگاه انقلاب ارجاع شدهاند و برخی از آنها اتهامهایی از جمله «محاربه» را شامل میشوند.
او همچنین گفت با کمک سپاه پاسداران، وزارت اطلاعات و فرماندهی انتظامی، ۱۳۹ مورد آنچه «وابستگی به دولتهای معاند» خواند، شناسایی شده است.
به گفته او، این افراد ایرانیان ساکن کشورهای اروپایی هستند که علیه جمهوری اسلامی فعالیت و تبلیغ میکنند و اموال آنها در حال شناسایی است.
عالیشاه با اشاره به قانون جدید «تشدید مجازات جاسوسی» تاکید کرد که برای برخی اتهامها، مجازاتهایی از جمله اعدام و مصادره اموال در نظر گرفته شده است.
در زنجان نیز علی فرجیبرحق، رییسکل دادگستری این استان، از تشکیل ۶۵ پرونده قضایی مرتبط با جنگ اخیر خبر داد و گفت این پروندهها بهصورت جداگانه در حال رسیدگی هستند.
او همچنین اعلام کرد برای شناسایی و ضبط اموال افرادی که به همکاری با اسرائیل متهم شدهاند، ۹۲ پرونده تشکیل شده که از این میان، ۱۴ پرونده تکمیل و برای رسیدگی به دادگاه اصل ۴۹ ارسال شده است تا اموال این افراد به نفع دولت جمهوری اسلامی ضبط شود.
فرجیبرحق همچنین از تشکیل بیش از هزار پرونده در دادسراهای استان در جریان اعتراضات دیماه خبر داد و گفت بخشی از این پروندهها به صدور رای قطعی منجر شده و برخی دیگر برای رسیدگی به دیوان عالی کشور ارجاع شدهاند.
در آذربایجان غربی نیز ناصر عتباتی، رییسکل دادگستری استان، از بازداشت ۴۸۰ نفر در جریان جنگ اخیر خبر داد و گفت ۱۰ نفر از آنان بهعنوان «عامل و جاسوس موساد» شناسایی شدهاند و احکام قضایی آنها صادر شده است.
او همچنین گفت همزمان با جنگ اخیر، حکم اعدام سه نفر که آنان را «جاسوسان موساد» خواند، پس از طی مراحل قانونی اجرا شده است.
این اقدامات پس از آن اعلام میشود که غلامحسین محسنی اژهای، رییس قوه قضاییه، پس از آغاز حملات نظامی به ایران، از صدور دستور قضایی برای ضبط و توقیف اموال افراد متهم به «همکاری با دشمن» خبر داد و آنها را به مجازاتهایی از جمله اعدام تهدید کرد.
این آمارها در حالی منتشر میشود که اصغر جهانگیر، سخنگوی قوه قضاییه، ۱۸ خرداد از تعقیب قضایی سه هزار و ۱۲۱ نفر و بازداشت دو هزار و ۴۰۶ نفر در پروندههای مرتبط با «جاسوسی و همکاری با اسرائیل» خبر داده بود؛ پروندههایی که در چارچوب قانون جدید «تشدید مجازات جاسوسی» تشکیل شدهاند و برای برخی اتهامها مجازات اعدام و مصادره اموال پیشبینی کرده است.
او پیشتر نیز در بهمن ۱۴۰۴ از صدور بیش از ۱۰ هزار قرار جلب به دادرسی و حدود ۹ هزار کیفرخواست برای معترضان بازداشتشده اعتراضات دیماه خبر داده بود.
نهادهای حقوق بشری شمار بازداشتشدگان این اعتراضات را بیش از ۶۰ هزار نفر برآورد کردهاند و برخی منابع مستقل از احضار، بازداشت یا بازجویی بیش از ۱۰۰ هزار نفر در ارتباط با آن خبر دادهاند.
دستگاه قضایی جمهوری اسلامی تنها از ۲۷ اسفند ۱۴۰۴ تاکنون، دستکم ۴۴ زندانی سیاسی را اعدام کرده و برای صدها تن دیگر نیز احکام اعدام، حبسهای سنگین و مصادره اموال صادر کرده است.
تداوم صدور کیفرخواستها، تشکیل پروندههای امنیتی و تهدید به اجرای سریع احکام، نگرانیها را درباره محاکمههای شتابزده، صدور احکام سنگین و افزایش خطر برای بازداشتشدگان پروندههای تازه بیشتر کرده است.
در این دور از گفتوگوها که یکشنبه ۳۱ خرداد برگزار شد، هیاتهای جمهوری اسلامی و آمریکا ابتدا با میانجیهای قطری و پاکستانی دیدار کردند و سپس یک نشست چهارجانبهای با حضور نمایندگان آمریکا، جمهوری اسلامی، قطر و پاکستان برگزار شد.
شامگاه یکشنبه، ساعاتی پس از آغاز نشست چهارجانبه، خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، به نقل از یک منبع نزدیک به تیم مذاکره کننده جمهوری اسلامی اعلام کرد که هیات ایرانی در اعتراض به تهدیدهای ترامپ محل مذاکره را ترک کرده است.
در همین حال، سایت خبرآنلاین نوشت هیات جمهوری اسلامی همچنان در هتل محل اقامت خود در استراحتگاه بورگناشتوک حضور دارد. این سایت محور اصلی اختلاف در پیشرفت مذاکرات را «رعایت بند نخست یادداشت تفاهم» عنوان کرد و نوشت استمرار حضور اسرائیل و حملات در لبنان و تهدیدهای ترامپ از نگاه هیات جمهوری اسلامی نقض آشکار بند نخست تفاهم اسلامآباد برای پایان جنگ تلقی میشود.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، همزمان با برگزاری این نشست در شبکه اجتماعی تروثسوشال نوشت جمهوری اسلامی باید بیدرنگ حزبالله را از «ایجاد دردسر» در لبنان بازدارد و هشدار داد در غیر این صورت آمریکا بار دیگر ایران را هدف قرار خواهد داد.
او سپس در اظهار نظری دیگر در واکنش به اظهارت مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی، هشدار داد: «بهتر است [پزشکیان] مراقب حرف زدنش باشد و رفتارش را اصلاح کند، اگرنه ما کنترل بقیه کشور را هم به دست خواهیم گرفت.»
پزشکیان گفته بود جمهوری اسلامی از حق غنیسازی اورانیوم کوتاه نخواهد آمد و آمریکا ناچار است این را بپذیرد.
تهران حاضر نشد در عکاسی رسمی حاضر شود
نخستین تصویر منتشرشده از نشست چهارجانبه هیاتهای مذاکرهکننده آمریکا، جمهوری اسلامی، قطر و پاکستان که عصر یکشنبه در سوئیس آغاز شد، مقامهای ارشد حاضر در این مذاکرات را پیش از آغاز گفتوگوها نشان میدهد.
در این تصویر، ونس در کنار جرد کوشنر، داماد دونالد ترامپ، ایستاده است و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، پیش از آغاز نشست با شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، دست میدهد.
خبرگزاری تسنیم به نقل از یک منبع نزدیک به تیم مذاکرهکننده جمهوری اسلامی گزارش داد که هیات آمریکایی و برگزارکنندگان نشست ژنو قصد داشتند پیش از آغاز مذاکرات چهارجانبه، مراسم عکس مشترک و صحنه دست دادن میان هیاتهای جمهوری اسلامی و آمریکا برگزار شود اما محمدباقر قالیباف با این تشریفات مخالف کرد.
این رسانه نزدیک به سپاه، به نقل از قالیباف نوشت: «اعضای هیات جمهوری اسلامی در مراسم عکس مشترک با هیات آمریکایی حضور نخواهند داشت.»
به گفته این منبع، هیات آمریکایی از هیات جمهوری اسلامی پنج دقیقه فرصت خواست تا خبرنگاران محل مذاکرات را ترک کنند. او افزود مراسم پیش از آغاز مذاکرات، بدون حضور هیات جمهوری اسلامی برگزار شد.
شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخستوزیر و وزیر خارجه قطر، در حاشیه مذاکرات سوئیس از تلاش هیاتهای آمریکایی و جمهوری اسلامی برای برقراری صلح در خاورمیانه قدردانی کرد و گفت قطر تا رسیدن به یک راهحل، به روند دیپلماتیک متعهد خواهد ماند.
خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، حوالی ۷ عصر به وقت تهران، به نقل از یک منبع آگاه در هیات مذاکرهکننده جمهوری اسلامی گزارش داد دور نخست مذاکرات چهارجانبه در سوئیس به پایان رسیده است. یک منبع آگاه نیز در گفتوگو با رویترز پایان دور اول این مذاکرات را تایید کرد.
صداوسیمای جمهوری اسلامی نیز اعلام کرد گفتوگوی دوجانبه هیاتهای جمهوری اسلامی و قطر پس از مذاکرات چهارجانبه آغاز شده و دور نخست گفتوگوها، که ۸۰ دقیقه طول کشید، متمرکز بر اجرای ماده ۱۳ تفاهم اسلامآباد با اولویت موضوع لبنان بوده است.
این رسانه حکومتی افزود برخلاف گزارش برخی رسانههای خارجی، در این دور مذاکرهای درباره برنامه هستهای انجام نشده است.
این گفتوگوها در اقامتگاه کوهستانی بِرگناشتوک انجام شد؛ جایی که اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، گفت مذاکرات فقط یک روز ادامه خواهد داشت و به اجرای مفاد یادداشت تفاهم محدود میشود.
بقائی همچنین گفت از آنجا که واشینگتن نتوانسته آتشبس در لبنان را تضمین کند، مذاکرات یکشنبه فقط اجرای مفاد یادداشت تفاهم را در بر میگیرد و وارد موضوعات اصلی پیشبینیشده برای مرحله بعدی نخواهد شد.
بر اساس این یادداشت تفاهم، قرار است طی یک دوره ۶۰ روزه درباره موضوعاتی از جمله محدود شدن برنامه هستهای جمهوری اسلامی در برابر لغو تحریمهای بینالمللی مذاکره شود.
جمهوری اسلامی: مذاکرات هستهای تا پایان جنگ لبنان آغاز نمیشود
این یادداشت تفاهم خواستار بازگشایی تنگه هرمز و توقف همه درگیریها، از جمله در لبنان است؛ جایی که اسرائیل، متحد آمریکا، در ماههای اخیر به آن حمله کرد.
با این حال، جمهوری اسلامی اعلام کرد به دلیل ادامه درگیریها در لبنان و ناکامی واشینگتن در توقف آن، حاضر نیست درباره موضوعات هستهای گفتوگو کند.
تهران، شنبه ۳۰ خرداد، اعلام کرد بار دیگر تنگه هرمز را بسته است. بسته ماندن حدودا چهار ماهه این آبراه بزرگترین اختلال تاریخ در عرضه جهانی انرژی را رقم زد.
جمهوری اسلامی همچنین اعلام کرد تا زمانی که جنگ لبنان پایان نیابد و مزایای اقتصادی وعده دادهشده را دریافت نکند، مرحله بعدی مذاکرات اساسی، از جمله درباره برنامه هستهای، آغاز نخواهد شد.
اختلاف تهران و واشینگتن بر سر وضعیت تنگه هرمز
مقامهای آمریکایی بسته شدن تنگه هرمز را رد کرده و گفتهاند شنبه ۵۵ کشتی تجاری از این مسیر عبور کردهاند.
با این حال، خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، یکشنبه به نقل از یک منبع نظامی گزارش داد تا اطلاع ثانوی هیچ «مجوز» جدیدی برای عبور کشتیها صادر نمیشود.
دادههای تجاری ردیابی کشتیها نشان میدهد جمهوری اسلامی در عمل تنگه را بسته است، بهطوری که پس از اعلام بسته شدن آن، به جز شناورهایی که به بندرهای ایران خدمات میدهند، عبوری از سوی کشتیهایی که موقعیت خود را اعلام میکردند، ثبت نشده است.
اعلام بسته شدن دوباره تنگه هرمز همزمان با تعطیلی بازارهای جهانی انجام شد و همین موضوع ارزیابی فوری پیامدهای اقتصادی آن را دشوار کرده است.
رویترز نوشت دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، گفته بود با یادداشت تفاهم هفته گذشته موافقت کرده تا از وقوع رکود اقتصادی جهانی ناشی از افزایش قیمت نفت بر اثر بسته شدن تنگه هرمز جلوگیری شود.
پس از اعلام این تفاهم، قیمت نفت با امید به بازگشت سریع عرضه مختلشده انرژی به پایینترین سطح خود از زمان آغاز جنگ رسید، اما اگر تنگه همچنان بسته بماند، ممکن است بخشی از این کاهش قیمت، دوشنبه با بازگشایی بازارها از بین برود.
ترامپ نیز ۳۱ خرداد در مصاحبه با فاکسنیوز گفت شامگاه شنبه به مقامهای جمهوری اسلامی درباره بستن تنگه هرمز هشدار داده است. او گفت به مقامهای جمهوری اسلامی گفته در صورت بستن این آبراه، «دیگر کشوری نخواهند داشت و حتی نمیتوانند به کشور خودشان برگردند.»
رییسجمهوری آمریکا همچنین گفت: «اگر لازم باشد، ممکن است کنترل تنگه را در دست بگیریم» و افزود ایالات متحده میتواند به «فرشته نگهبان» تنگه هرمز تبدیل شود و ۲۰ درصد از نفت عبوری را در اختیار بگیرد.
او درباره جمهوری اسلامی نیز گفت: «آنها را بهشدت هدف قرار خواهم داد» و با اشاره به احتمال دستیابی به توافق افزود: «اگر توافق نکنند، از آنها عوارض دریافت خواهیم کرد.»
در واکنش، محمدباقر قالیباف، رییس هیات مذاکرهکننده جمهوری اسلامی، در شبکه ایکس نوشت جمهوری اسلامی تهدیدهای آمریکا را جدی نمیگیرد و نیروهای مسلح آمادهاند «به نحوی دیگر» پاسخ دهند.
همزمان، خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، به نقل از یک منبع آگاه گزارش داد تهدیدهای ترامپ مذاکرات سوئیس را متوقف کرده و ادامه آن را در هالهای از ابهام فرو برده است.
صداوسیمای جمهوری اسلامی نیز اعلام کرد پس از مشورت مشخص خواهد شد که هیات جمهوری اسلامی به اتاق گفتوگوها در محل مذاکرات بازمیگردد یا نه.
در مقابل، کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، یکشنبه در مصاحبه با شبکه ایبیسی گفت تردد نفت و گاز طبیعی از تنگه هرمز «هماکنون به وضعیت عادی بازگشته است» و صرفنظر از نتیجه مذاکرات با جمهوری اسلامی نیز به همین شکل ادامه خواهد داشت.
گروسی در سوئیس؛ انتظار جمهوری اسلامی برای مزایای اقتصادی
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، نیز برای این مذاکرات در سوئیس حضور دارد. آژانس بینالمللی انرژی اتمی احتمالا مسئول راستیآزمایی هرگونه توافق هستهای احتمالی خواهد بود.
با این حال، خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، به نقل از یک منبع آگاه در هیات مذاکرهکننده جمهوری اسلامی گزارش داد پرونده هستهای در این دور از مذاکرات در دستور کار قرار نمیگیرد و گروسی نیز در محل مذاکرات حضور ندارد.
این منبع افزود هیچیک از اعضای کمیته هستهای جمهوری اسلامی در ترکیب هیات اعزامی به سوئیس حضور ندارند و موضوع هستهای در گفتوگوهای جاری مطرح نیست.
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران نیز پیشتر به نقل از یک منبع نزدیک به تیم مذاکرهکننده گزارش داده بود جمهوری اسلامی با حضور گروسی در مذاکرات سوئیس مخالفت کرده است.
همزمان، ابراهیم رضایی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی مجلس، نیز در شبکه ایکس خواستار جلوگیری از حضور گروسی در مذاکرات شد.
رویترز نوشت جمهوری اسلامی حتی پیش از آغاز مذاکرات اصلی انتظار دارد از مزایای اقتصادی، از جمله معافیتهای تحریمی و آزادسازی داراییهای مسدودشده، بهرهمند شود.
همزمان، مسعود پزشکیان ابراز امیدواری کرد مذاکرات با آمریکا بتواند زمینهای مناسب برای رشد اقتصادی فراهم کند و تاکید کرد: «مذاکراتی که آغاز شده، میتواند بستر بسیار مناسبی برای رونق اقتصادی، گشایش بازارها و حل مشکلات باشد.»
ونس پیش از عزیمت به سوئیس در گفتوگو با خبرنگاران ابراز امیدواری کرد که این مذاکرات به پیشرفت در مساله هستهای و آتشبس در لبنان منجر شود.
او بعدتر در جمع خبرنگاران در بِرگناشتوک گفت: «دولت آمریکا در ماههای اخیر بیش از هر دولت دیگری در جهان برای متوقف کردن جنگ در لبنان تلاش کرده است.»
ونس افزود ترامپ نهتنها به صلح میان آمریکا و جمهوری اسلامی متعهد است، بلکه برای دستیابی به صلحی فراگیر در منطقه، از جمله در لبنان، نیز تلاش میکند.
با وجود اعلام چندین آتشبس در لبنان، از جمله تازهترین مورد در روز جمعه، این آتشبسها تاکنون تاثیر محدودی بر درگیریها داشتهاند و تهاجم اسرائیل بیش از یک میلیون نفر را آواره کرده است.
مقامهای لبنانی اعلام کردند شنبه ۲۰ نفر کشته شدند، اما تا صبح یکشنبه گزارشی فوری از خشونت گسترده منتشر نشده بود. ارتش لبنان نیز اعلام کرد واحدهای تخصصی همچنان در حال خنثیسازی بمبهای عملنکرده هزار و دو هزار پوندی اسرائیل هستند که بر شهرهای جنوبی فرود آمدهاند.
ایال زمیر، رییس ستاد کل ارتش اسرائیل، یکشنبه در جریان بازدید از جنوب لبنان گفت هدف ارتش اسرائیل در این منطقه همچنان «روشن و بدون تغییر» است و بر دفاع از شهرکهای شمالی و شهروندان اسرائیل متمرکز است.
زمیر با شکننده خواندن آتشبس لبنان گفت نیروهای اسرائیلی باید برای مقابله با تهدیدها و در صورت لزوم، ازسرگیری سریع عملیات نظامی آماده باشند.
او افزود حزبالله پس از کشته شدن چند فرمانده میانی این گروه در دو روز گذشته، در «وضعیت بسیار دشواری» قرار دارد.
ترامپ نیز همزمان با مذاکرات در سوئیس، در گفتوگو با فاکسنیوز درباره لبنان و اسرائیل گفت: «از ناتوانی اسرائیل در مقابله با حزبالله ناامید شدهام.» او افزود: «شاید اجازه دهیم سوریها کار حزبالله را یکسره کنند.»
مخالفت اسرائیل با تفاهم و اصرار نتانیاهو بر ماندن در لبنان
یادداشت تفاهم ترامپ برای پایان دادن به جنگ، که او همراه با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، مطرح کرده بود، در اسرائیل محبوبیت چندانی ندارد.
دولت نتانیاهو میگوید از بخشی از خاک لبنان که پس از حملات حزبالله به اسرائیل در همبستگی با تهران تصرف کرده است، عقبنشینی نخواهد کرد.
ترامپ و نتانیاهو هنگام آغاز جنگ در ۹ اسفند ۱۴۰۴ گفته بودند هدف آنها نابودی برنامه هستهای جمهوری اسلامی، پایان دادن به توانایی تهران برای تهدید همسایگان از طریق موشکها و نیروهای نیابتی و همچنین آسانتر کردن مسیر سرنگونی حکومت در ایران به دست مردم این کشور است.
با این حال، هنوز هیچیک از این اهداف محقق نشده است، هرچند مقامهای آمریکایی میگویند همچنان انتظار دارند توافق نهایی قدرتمندی حاصل شود که مانع دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هستهای شود.
در همین حال، با پایان دور نخست مذاکرات سوئیس، سرنوشت تنگه هرمز، آتشبس در لبنان و آینده گفتوگوهای هستهای همچنان نامشخص است و هنوز مشخص نیست طرفها چه زمانی وارد مرحله بعدی مذاکرات خواهند شد.
این اعتراضها یکشنبه ۳۱ خرداد برگزار شد و بازنشستگان در شهرهایی از جمله اراک، اهواز، تهران، رشت، شوش و مشهد تجمع و در برخی شهرها راهپیمایی کردند.
در سوی دیگر، اعتراض کارکنان شرکتهای برق منطقهای نیز از تهران به شرکتهای برق منطقهای غرب (کرمانشاه)، فارس، باختر، سیستانوبلوچستان و اصفهان گسترش یافت.
همزمان با این اعتراضها، مسعود پزشکیان گفت نگرانی اصلی او این است که دولت نتواند رضایت مردم را جلب کند و نارضایتیها به اعتراضهای خیابانی منجر شود.
پزشکیان گفت: «از آنچه میترسم این است که نتوانیم به مردم به درستی خدمت بدهیم، ناراضی شوند و به خیابان بیایند و اعتراض کنند. آن وقت ابهت ما فرو میریزد.»
اعتراض بازنشستگان به گرانی، بحران درمان و ادغام صندوقها
بازنشستگان تامین اجتماعی در شهرهای مختلف با انتقاد از افزایش ناچیز مستمریها، گرانی کالاهای اساسی، هزینههای سنگین درمان و کاهش قدرت خرید، خواستار اجرای کامل مواد ۹۶، ۱۱۱، ۵۴ و ۸۹ قانون تامین اجتماعی، پرداخت بدهیهای دولت به سازمان تامین اجتماعی و بهبود وضعیت معیشتی خود شدند.
بازنشستگان همچنین نسبت به طرح ادغام سازمان تامین اجتماعی با سایر صندوقها اعتراض کردند و آن را اقدامی مغایر با منافع بیمهشدگان دانستند.
بازنشستگان شوش علاوه بر مطالبات عمومی مانند بهبود معیشت، اجرای قوانین و رفع مشکلات درمانی، خواستار بازگشت امتیاز لغوشده بیمارستان ملکی تامین اجتماعی و ارتقای درمانگاه این شهر به پلیکلینیک شدند.
در شوش، بازنشستگان شعارهایی از جمله «فقط کف خیابون به دست میاد حقمون»، «نه جنگ میخواهیم نه کشتار، رفاه میخواهیم ماندگاری»، «یخچال بازنشسته خالیتر از گذشته»، «حقوق ما ریالی، بهای برق دلاری»، «بازنشسته داد بزن، حقتو فریاد بزن» و «حقوق نصف و نیمه، سکوت کنی همینه» سر دادند.
در تهران نیز معترضان با شعارهایی از جمله «نان گران، دارو گران، دولت شده دشمن جان»، «از غارت بیمهها، درمان شده درد ما»، «بنیادهای بیخاصیت حق ماها رو خوردن»، «کنترل تورم حق مسلم ماست»، «کار خصوصیسازان، غارت خاک ایران»، «بدهیهای دولت به سازمان پرداخت باید گردد» و «لبنان را رها کن، فکری به حال ما کن» اعتراض خود را بیان کردند.
بازنشستگان تامین اجتماعی طی سالهای گذشته بهطور مداوم در شهرهای مختلف ایران در اعتراض به بیتوجهی به مطالبات معیشتی، درمانی و قانونی خود تجمع و راهپیمایی کردهاند.
گسترش اعتراض کارکنان برق منطقهای به تبعیض مزدی
کانال پژواک کار ایران گزارش داد اعتراض کارکنان شرکتهای برق منطقهای که از تهران آغاز شده بود، طی روزهای ۳۰ و ۳۱ خرداد به چند شرکت دیگر از جمله برق منطقهای غرب در کرمانشاه، فارس، باختر، سیستانوبلوچستان و اصفهان گسترش یافت.
این اعتراضها در واکنش به تبعیض در حقوق و مزایا، پایین بودن سطح دستمزدها، بیتوجهی به مطالبات کارکنان و شرایط ناعادلانه استخدامی برگزار شد.
کارکنان معترض با اشاره به شکاف دریافتی خود با کارکنان دیگر صنایع، خواستار تبدیل وضعیت قراردادها و رفع تبعیض در نظام پرداخت شدند.
آنها تاکید کردند که با وجود نقش حیاتی در پایداری شبکه برق، پایین بودن حقوق و مزایا به افزایش نارضایتی و خروج نیروهای متخصص از این صنعت منجر شده است.
اعتراض به حذف مزایا، معوقات مزدی و ناامنی شغلی
خبرگزاری ایلنا گزارش داد کارکنان غسالخانه بهشت زهرا در تهران در اعتراض به حذف مزایای مزدی، مقابل ساختمان مدیریت این مجموعه تجمع کردند.
این کارکنان میگویند طی هفتههای گذشته مزایایی مانند اضافهکاری، اضافهپرداخت روزهای تعطیل، مرخصیها و سایر مزایا که تا چهار میلیون تومان از دریافتی آنها را شامل میشد، حذف شده است.
آنها خواستار شفافسازی درباره حذف مزایا، بازنگری در وضعیت نیروهای پیمانکاری و لحاظ شدن سختی کار در نظام پرداخت شدند.
همزمان، خبرگزاری ایلنا گزارش داد حدود ۳۵ راننده کامیون حمل زغالسنگ معدن طزره از صبح ۳۰ خرداد در اعتراض به پرداخت نشدن دستمزدهای خود از اسفندماه سال گذشته دست از کار کشیدند.
کارگران میگویند بحران مالی شرکت، تاخیر در پرداخت مطالبات مزدی و بیمهای و کمبود مواد مورد نیاز استخراج، امنیت شغلی حدود دو هزار و ۵۰۰ کارگر این مجموعه را تهدید کرده است.
در بوشهر نیز خبرگزاری ایلنا گزارش داد حدود ۵۰ نفر از کارگران شرکت سکوسازی ایران صدرا پس از پایان قراردادهای کاری خود اجازه ورود به محل کارشان را پیدا نکردند.
کارگران میگویند بسیاری از نیروهای تعدیلشده بین ۱۰ تا ۲۰ سال سابقه کار دارند و از پرداخت نشدن بخشی از دستمزدها، نامشخص بودن وضعیت بیمه بیکاری و تاخیر در پرداخت حق بیمه خبر دادهاند.
همچنین ایلنا گزارش داد حدود ۴۰ کارگر شرکت پوشش لوله بندر ماهشهر با وجود مصوبات بازگشت به کار، پس از نزدیک به سه ماه همچنان از بازگشت به محل کار خود محروم ماندهاند.
تداوم این اعتراضها، در شرایطی که فضای سیاسی کشور زیر تاثیر پیامدهای جنگ و مذاکرات قرار دارد، نشان میدهد ناتوانی جمهوری اسلامی در پاسخگویی به بحران معیشتی و مطالبات مزدی و شغلی، همچنان یکی از عوامل اصلی نارضایتی بازنشستگان، کارگران و کارکنان در ایران است.
بر پایه این اطلاعات، او در روزهای اخیر قربانی زورگیری در داخل زندان شده و در پی بروز فلج عصبی موقت، در بهداری این بند بستری شده است.
بر اساس این اطلاعات، آمنه بیرقداری کرهرودی، معلم بازنشستهای که در جریان سرکوب اعتراضات دیماه با اتهام «لیدری اعتراضات» در فریمان، شامگاه ۱۷ دی ۱۴۰۴ در منزلش در این شهر بازداشت شد، از ۲۸ خرداد، برخلاف اصل تفکیک جرائم، به بند دو زندان زنان وکیلآباد مشهد، محل نگهداری مجرمان خطرناک، منتقل شده است.
منبع مطلعی که درباره وضعیت او با ایراناینترنشنال صحبت کرد، گفت «بند ۲ محل نگهداری زندانیان جرائم خشن و سابقهدار است که از جمله به خاطر قتل، توزیع مواد مخدر، زورگیری و سرقت بازداشت و محکوم شدهاند.»
بر اساس اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، شماری از زندانیان خطرناک این بند که با حمایت مستقیم زندانبانها تجارت مواد مخدر در بند را اداره میکنند، فشاری بیسابقه به این زندانی وارد کردهاند: «آنها جز یک دست لباس، همه لباسهای اضافه خانم معلم را به زور از او گرفتهاند و آن را باز هم به زور به دیگر زندانیها فروختهاند.»
به گفته منبع ایراناینترنشنال، پول حاصل از این خریدوفروشها صرف تهیه مواد مخدری میشود که زندانبانها با اطلاع مدیریت زندان در بند توزیع میکنند.
اما آزار آمنه بیرقداری و شماری دیگر از زندانیانی که به اتهام جرائم سبک در این بند نگهداری میشوند، به همینجا ختم نمیشود. به گفته این منبع آگاه، «خانم بیرقداری و دیگر بازداشتیهای این بند، روزانه تنها ۱۰ دقیقه اجازه تماس تلفنی با خارج از زندان را دارند. با این حال، تنها چند روز پس از انتقال او، چند نفر از زنان محکوم که با زندانبانها همکاری میکنند، با زور کارت تلفن این معلم بازنشسته را از او گرفتند و زمان تماس او را به دیگر زندانیان فروختند. به این ترتیب، او عملاً امکان تماس تلفنی با خانوادهاش را نیز از دست داده است.»
به گفته این منبع، در مورد این معلم زندانی، زورگیری حتی برخی روزها شامل وعده غذایی او شده و «زورگیرهای بند حتی غذای او را هم با خشونت از او میگیرند.»
در نتیجه این فشارها و آزارهای سازمانیافته علیه این معلم زندانی وضعیت او در روزهای اخیر، بحرانی و در پی فشارهای شدید دچار حمله عصبی شده است: «او دچار نوعی فلج موقت از کمر به پایین شد و پاهایش توان حرکت خود را از دست دادند.»
اطلاعات رسیده به ایراناینترنشال نشان میدهد او پس از این حمله عصبی یک روز در بهداری زندان بستری شده است: «هر دو ساعت دو قرص زیر زبانش گذاشتهاند، اما هیچ رسیدگی پزشکی موثری در مورد وضعیت او انجام نشد.»
به گفته منبع ایراناینترنشنال، اکثر روزها بر سر مواد مخدر و کنترل بند «و حتی گاهی برای یک بند ناس»، دعوا و کتککاریهای شدیدی در بند بین مجرمان خطرناک اتفاق میافتد: «در مواردی این دعواها خواست مسئولان زندان است که از طریق زندانبانها به مجرمانی که در خدمت زندان هستند منتقل میشود و زندانیان سیاسی و یا عادی ناموافق را هدف میگیرد.»
اطلاعات رسیده به ایراناینترشنال، وضعیت بند ۲ را برای این زندانی سیاسی که سنی از او گذشته و دچار بیماری است «بسیار خطرناک و فرساینده» توصیف کرده و به تعبیر یکی از زنان زندانی در این بند، «هر یک از مجرمان خطرناک بند ۲ زنان که با مسئولان زندان همکاری میکنند برای زنانی مثل خانم بیرقداری از دهها مرد مجرم و آزارگر بیرون زندان خطرناکترند.»
به گفته این منبع، انتقال این معلم زندانی به بند دو زندان به درخواست «قاضی قناد»، بازپرس پرونده او، و تحت فشار نهادهای امنیتی انجام شده است. این منبع افزود: «او تا پیش از این در بند آرامش، در کنار دیگر بازداشتشدگان و زندانیان سیاسی نگهداری میشد، اما ناگهان و بدون ارائه هیچ توضیح یا دلیلی به بند دو منتقل شد.»
شرایط بهداشتی بند ۲ نیز به گفته این منبع بسیار نامناسب است؛ «به بیرقداری حتی پتو ندادهاند و او ناچار است روی زمین بخوابد.»
بیرقداری که دیماه ۱۴۰۳ همراه با پسرش بازداشت و برای هفتهها از تماس و ملاقات با خانواده محروم شده بود، اوایل سال ۱۴۰۴ با قرار وثیقه آزاد شد، اما ۱۲ اردیبهشت بار دیگر بازداشت شد.
منابع ایراناینترنشال تاکید میکنند نقش امیرحسین قناد، دادستان فریمان، در این پرونده تعیینکننده است. به گفته این منابع، قناد، که دادستان پرونده مجیدرضا رهنورد، از اعدامشدگان اعتراضات سراسری نیز بوده، پیشتر به بیرقداری و پسرش هشدار داده بود که اگر از فریمان خارج نشوند، وثیقهشان لغو میشود.
در جریان آزادی موقت بیرقداری در ماه فروردین، قناد او را ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۵ در خیابان میبیند و خطاب به او میگوید چرا هنوز از شهر نرفته است و باید به زندان بازگردد؛ همان روز، ماموران بار دیگر او را بازداشت میکنند.
پس از بازداشت دوباره، علی انبایی فریمانی، همسر او و معلم بازنشسته و مجروح شیمیایی جنگ ایران و عراق، دچار سکته مغزی شد و از آن زمان در کما و در بیمارستان قائم مشهد بستری است.
همزمان، بیماری سرطان مغز استخوان پسر او، ایمان انبایی فریمانی، که همراه او بازداشت و بعدتر با قید وثیقه آزاد شد، پس از تجربه شکنجه و تداوم فشارهای امنیتی تشدید شده است.
این معلم زندانی که مادر چهار فرزند است و منابع مطلع میگویند فشار ناشی از وضعیت همسرش و بیماری سرطان مغز استخوان پسرش، ایمان انبایی فریمانی، وضعیت روحیاش را بهشدت وخیم کرده است.
به گفته منابع مطلع، شورای طبقهبندی زندان به دلیل وضعیت بحرانی همسر بیرقداری با آزادی او با پابند الکترونیکی موافقت کرده بود، اما دادستانی و اطلاعات سپاه با آن مخالفت کردند و تنها سه روز مرخصی موقت به او دادند.
او پس از بازگشت به زندان، با وخامت بیشتر وضعیت جسمی و روحی خود مواجه شد و مدتی بعد نیز به بند ۲ منتقل شد. همچنین، درخواست اخیر او برای آزادی مشروط یا تحمل ادامه محکومیت با استفاده از پابند الکترونیکی، با مخالفت دادستانی روبهرو شده است.
این زندانی سیاسی به چهار سال حبس تعلیقی و یک سال حبس تعزیری محکوم شده که با توجه به تسلیم به رای، هشت ماه آن اجرایی است. بیرقداری از سال ۱۳۸۸ سابقه فعالیت سیاسی دارد و پیشتر در سال ۱۳۹۶ نیز به اتهام «اخلال در امنیت ملی» و «تشویش اذهان عمومی» بازداشت و ۲۱۰ روز در زندان وکیلآباد مشهد زندانی بود. یک برادر او نیز در جنگ هشتساله ایران و عراق کشته شده است.
خانواده و منابع نزدیک به بیرقداری میگویند انتقال او به بند زندانیان جرائم خشن، محرومیت از ابتداییترین امکانات، محدودشدن تماس تلفنی و فشارهای مداوم روانی و جسمی، جان و سلامت این زندانی سیاسی ۶۱ ساله را بهطور جدی به خطر انداخته است.
