نخستوزیر پاکستان: توافق صلح تاریخی میتواند پایهگذار ثبات پایدار در منطقه باشد
شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، اعلام کرد در گفتوگوی تلفنی با محمد بن عبدالرحمن بن جاسم آل ثانی، نخستوزیر و وزیر خارجه قطر، از حمایت قاطع دوحه از تلاشهای «صلحجویانه» اسلامآباد در جریان مذاکرات جمهوری اسلامی و آمریکا قدردانی کرده است.
شریف در بیانیهای گفت که این گفتوگو شامگاه جمعه انجام شد و دو طرف درباره آخرین تحولات مربوط به آنچه «توافق صلح تاریخی» توصیف شد، تبادل نظر کردند.
نخستوزیر پاکستان همچنین ابراز امیدواری کرد که این تلاشها زمینهساز صلح و ثبات پایدار در سراسر منطقه شود.
او تاکید کرد که همچنان امید میرود این روند، پایهای مستحکم برای تقویت امنیت و ثبات منطقهای فراهم کند.
نخستوزیر پاکستان که به همراه فرمانده ارتش این کشور نقش میانجی در مذاکرات جمهوری اسلامی و آمریکا را ایفا کرده، گفت پاکستان در حال آمادهسازی برای امضای الکترونیکی توافق است و پس از آن مذاکرات فنی در سطح کارشناسی طی هفته آینده برگزار خواهد شد.
پس از آنکه دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، جمعه از احتمال امضای یادداشت تفاهم در روزهای آینده در اروپا خبر داد، جمهوری اسلامی اعلام کرد که دیداری بین مقامهای حکومت ایران و دولت آمریکا صورت نخواهد گرفت و این یادداشت تفاهم بهصورت الکترونیکی و دیجیتال انجام خواهد شد.
شهباز شریف شنبه در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «ما بیش از هر زمان دیگری به یک توافق صلح نزدیک شدهایم. با توجه به اینکه احتمال میرود نهایی شدن توافق ظرف ۲۴ ساعت آینده انجام شود، پاکستان در حال آمادهسازی برای امضای الکترونیکی توافق صلح بلافاصله پس از آن است و سپس مذاکرات فنی در سطح کارشناسی هفته آینده آغاز خواهد شد.»
او افزود: «ما اطمینان داریم که این توافق صلح تاریخی، پایهای مستحکم برای صلحی پایدار خواهد بود.»
دونالد ترامپ بدون هیچ توضیحی، پست نخستوزیر پاکستان را بازنشر کرد. او جمعه پستی از عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی را نیز بازنشر کرد که بازتابی وسیع در رسانهها و شبکههای اجتماعی یافت.
با این همه اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، اندکی پس از انتشار پست نخستوزیر پاکستان گفت: «درباره زمان دقیق امضا باید منتظر بمانیم؛ اگرچه فردا نخواهد بود اما احتمال اینکه در روزهای آتی این اتفاق رقم بخورد، منتفی نیست.»
بقایی در پاسخ به سوال دیگری درباره برخی گزارشهای رسانهای در مورد سفر هیات مذاکرهکننده جمهوری اسلامی به ژنو یا اسلامآباد ظرف دو روز آینده برای نهایی کردن یادداشت تفاهم اسلامآباد گفت: «درباره زمان دقیق امضا باید منتظر بمانیم؛ اگرچه برنامهای برای سفر به ژنو یا جایی دیگر ظرف یکی دو روز آینده نداریم.»
برخی رسانههای منطقه شنبه گزارش دادند که عباس عراقچی یکشنبه برای نظارت بر مراحل فنی امضای یادداشت تفاهم به اسلامآباد سفر خواهد کرد.
با این حال پس از آنکه مشخص شد مقامهای جمهوی اسلامی قصد سفر به اسلامآباد را ندارند، سخنگوی وزارت امور خارجه پاکستان اعلام کرد اسلامآباد یکشنبه، فردا، مراسم امضای توافقنامه صلح آمریکا و جمهوری اسلامی را به صورت آنلاین و ویدیویی برگزار خواهد کرد.
بقایی در نشستی در همدان گفت: «تفاهم نامه اسلامآباد که در حال پیگیری است، بر خاتمه جنگ در همه جبههها، از جمله لبنان تمرکز دارد و در این مرحله تصمیم بر این شده که بحثی در مورد موضوع هستهای نشود.»
او افزود: «بهدلیل تزلزل طرف مقابل در هرگونه اظهارنظر درباره این روند باید محتاط باشیم. طرف مقابل به هیچ عنوان عملکرد مناسبی در ایفای تعهدات خود نداشته و ما نیز باید متناسب با آن پیشبینیهای لازم را انجام دهیم.»
در همین حال، یک مقام ارشد دولت آمریکا به خبرنگاران گفت که دونالد ترامپ، در حاشیه نشست گروه هفت با رهبران امارات متحده عربی و قطر و برخی دیگر از رهبران خاورمیانه دیدار خواهد کرد.
او افزود که ترامپ تلاش خواهد کرد گفتوگوهای گروه هفت را بر مشارکتهای سرمایهگذاری، زنجیرههای تامین حیاتی و مهاجرت متمرکز کند.
به گفته این مقام ارشد دولت آمریکا، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در دیدارهای ترامپ با رهبران خاورمیانه در حاشیه نشست گروه هفت حضور نخواهد داشت.
جنگ ۹ اسفند با حملات مشترک آمریکا و اسرائیل به جمهوری اسلامی و کشتن علی خامنهای و شماری از چهرههای ارشد سیاسی و نظامی حکومت ایران آغاز شد. پس از آن تهران اهداف نظامی آمریکا در خلیج فارس را هدف قرار داد و نیروهای حزبالله لبنان نیز به سمت اسرائیل آتش گشودند؛ اقدامی که به ازسرگیری جنگ میان اسرائیل و این گروه مورد حمایت جمهوری اسلامی منجر شد.
مفاد یادداشت تفاهم چیست؟
هنوز جزییات متن یادداشت تفاهمی که مورد توافق تهران و واشینگتن قرار گرفته منتشر نشده است، با این حال، دو طرف روایتهایی نه چندان همخوان با هم از این یادداشت تفاهم به دست دادهاند.
عباس عراقچی جمعه گفت هرچند هنوز امکان تغییراتی در توافق وجود دارد، اما توافق اولیه نشان میدهد که جمهوری اسلامی از این درگیری قدرتمندتر بیرون آمده است.
او در گفتوگو با تلویزیون دولتی ایران تاکید کرد: «ایران برنده جنگ با آمریکا است.»
چند ساعت پس از این اظهارات، یک منبع آگاه به رویترز گفت نیروهای آمریکایی چند پهپاد انتحاری جمهوری اسلامی را که به سمت تنگه هرمز در حرکت بودند سرنگون کردند.
این منبع که نخواست نامش فاش شود، گفت این پهپادها تهدیدی برای تردد کشتیهای تجاری محسوب میشدند.
فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، بعدا این اقدام را تایید و اعلام کرد که تنگه هرمز باز است.
منابع حاضر در مذاکرات از همه طرفها گفتهاند که تفاهمنامه پیشنهادی شامل بازگشایی تنگه هرمز و لغو محاصره دریایی بندرهای جنوبی ایران از سوی آمریکا خواهد بود.
بر اساس این گزارش، مذاکرات درباره برنامه هستهای ایران، که دونالد ترامپ آن را دلیل اصلی آغاز جنگ عنوان کرده، پس از امضای یادداشت تفاهم و در دورهای ۶۰ روزه انجام خواهد شد.
یک مقام آمریکایی که نخواست نامش فاش شود، جمعه به خبرنگاران گفت این توافق اهداف اصلی ترامپ را تامین میکند و مذاکرات را «در وضعیت بسیار بسیار خوبی» قرار داده است.
بر اساس مفاد پیشنویس یادداشت تفاهمی که چند منبع در اختیار رویترز قرار دادهاند، آمریکا آزادسازی میلیاردها دلار از داراییهای مسدودشده ایران را آغاز خواهد کرد و تحریمهای صادرات نفت ایران را لغو میکند؛ در مقابل، ایران تنگه هرمز را باز خواهد کرد و موضوع برنامه هستهای ایران در یک دوره ۶۰ روزه مذاکرات مورد بررسی قرار خواهد گرفت.
این مقام آمریکایی به رویترز گفت توافق در نهایت به برچیده شدن برنامه هستهای ایران منجر خواهد شد و ذخایر اورانیوم با غنای بالای این کشور نابود و از ایران خارج میشود.
اما عراقچی گفت جمهوری اسلامی، که به گفته منابع هنوز با برچیده شدن برنامه هستهای خود موافقت نکرده، خواهان حفظ اورانیوم خود در قالب رقیقشده است.
منابع همچنین گفتهاند پیشنهادهای مطرحشده شامل گفتوگو درباره احتمال پرداخت غرامت جنگی به تهران و کنار گذاشتن درخواستهای قدیمی آمریکا برای محدود کردن برنامه موشکی جمهوری اسلامی نیز میشود.
با این حال، یک مقام آمریکایی در گفتوگو با رویترز بدون دادن توضیحات بیشتر این روایت را رد کرده است.
