در ادامه فشارهای اجتماعی و معیشتی در سایه جنگ و آتشبس شکننده، بسیاری از نوجوانان در پیامهای خود به ایراناینترنشنال از حسرتها و محرومیتهایی گفتهاند که به بخشی از زندگی روزمره آنها تبدیل شده است.
جزییات بیشتر در گفتوگو با بهاران آزادی، عضو تحریریه ایراناینترنشنال:
اصغر جهانگیر، سخنگوی قوه قضاییه، دوشنبه ۱۸ خرداد هنگام سخنرانی در جمع حامیان حکومت در سطح شهر، گفت از میان افراد تحت تعقیب، حدود ۲۰ درصد به اتهام «اقدام عملیاتی» به نفع اسرائیل، ۲۲ درصد به اتهام «اقدامات امنیتی، اقتصادی، نظامی و مالی»، هفت درصد به اتهام «همکاری و مساعدت با اسرائیل» و هفت درصد دیگر به دلیل «نگهداری یا خرید و فروش ابزارهای الکترونیکی از جمله استارلینک» تحت پیگرد قرار گرفتهاند.
به گفته او، بزرگترین بخش پروندهها، معادل ۴۳ درصد افراد تحت تعقیب، به اتهام «همکاری در فعالیتهای سیاسی، فرهنگی، رسانهای و تبلیغی به نفع اسرائیل» مرتبط است.
جهانگیر همچنین اعلام کرد تاکنون برای حدود هزار نفر از این افراد کیفرخواست صادر شده است.
سخنگوی قوه قضاییه در ادامه از شناسایی و توقیف اموال «صدها نفر» از افرادی که آنها را «وابسته به دشمن» خواند، خبر داد و گفت این اموال پس از بررسی قضایی و صدور حکم دادگاه، مصادره خواهد شد.
این اظهارات در ادامه روندی مطرح میشود که پیشتر با دستور غلامحسین محسنی اژهای، رییس قوه قضاییه، برای توقیف اموال افراد متهم به «همکاری با دشمن» آغاز شده بود. اژهای همچنین این افراد را به مجازات اعدام تهدید کرده بود.
پس از آن، وبسایتی برای استعلام دارایی شهروندان راهاندازی شد که امکان شناسایی و توقیف اموال را برای مراجع قضایی فراهم میکند. از آن زمان تاکنون نیز گزارشهای متعددی از توقیف اموال شماری از شهروندان منتشر شده است.
رییس قوه قضاییه، ۱۰ اردیبهشت در واکنش به انتقادها و اعتراضها به احکام اعدام شهروندان در ایران خواستار تسریع صدور احکام بیشتر اعدام شد و گفت: «تو کی هستی که میگویی اعدام نکنیم؟ تو غلط کردی!»
دستگاه قضایی جمهوری اسلامی تنها از ۲۷ اسفند ۱۴۰۴ تا ۱۳ خرداد سال جاری، دستکم ۴۲ زندانی سیاسی را در زندانهای ایران اعدام کرده است.
در ماههای گذشته نیز گزارشهایی از صدور احکام اعدام برای شماری از معترضان بازداشتشده و دیگر زندانیان سیاسی منتشر شده است؛ روندی که نگرانیها درباره سرنوشت بازداشتشدگان پروندههای تازه را افزایش داده است.
مقامهای قضایی و امنیتی جمهوری اسلامی در این مدت بارها از «برخورد قاطع»، «عدم گذشت» و «اجرای سریع احکام» سخن گفتهاند. این موضعگیریها، در کنار حجم بالای پروندههای در جریان، نگرانیها را درباره محاکمههای شتابزده و صدور احکام سنگین و غیرقابل بازگشت تشدید کرده است.
از سوی دیگر، تعقیب قضایی بیش از سه هزار نفر و بازداشت بیش از دو هزار و ۴۰۰ تن در شرایطی اعلام شده که دسترسی وکلای مستقل به بسیاری از پروندههای امنیتی محدود یا مسدود است.
همزمان گزارشهایی از پخش اعترافات اجباری شماری از بازداشتشدگان از جمله کودکان از رسانههای حکومتی منتشر شده است.
آمار اعلامشده از سوی قوه قضاییه نشان میدهد علاوه بر دو هزار و ۴۰۶ بازداشتی، بیش از ۷۰۰ نفر دیگر نیز همچنان تحت تعقیب مراجع امنیتی و قضایی قرار دارند.
وکلا و نهادهای حقوق بشری بارها هشدار دادهاند محرومیت متهمان از حق دسترسی به وکیل، اطلاع دقیق از اتهام، فرصت کافی برای دفاع و رسیدگی بیطرفانه، اصول دادرسی عادلانه را نقض میکند و مشروعیت روند قضایی را زیر سوال میبرد.
همزمان، نهادهای حقوق بشری نسبت به گسترش دامنه اتهامهای امنیتی و قرار گرفتن فعالیتهای سیاسی، رسانهای و فرهنگی در کنار اتهامهای جاسوسی ابراز نگرانی کردهاند.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، دوشنبه ۱۸ خرداد در یک نشست خبری گفت پس از حمله جمهوری اسلامی به اسرائیل، به ارتش این کشور دستور داده است اهداف نظامی و اقتصادی را در سراسر ایران هدف قرار دهد.
او افزود: «این کار را انجام دادیم. در حال حاضر، آتش درگیری در این جبهه مهار شده است، زیرا پس از آنکه به حکومت تهران ضربه زدیم، حملات علیه ما متوقف شد.»
نتانیاهو هشدار داد اگر جمهوری اسلامی «اشتباه کند» و بار دیگر به اسرائیل حمله کند، این کشور «با تمام قدرت» پاسخ خواهد داد. او افزود اسرائیل «حق کامل» دارد از خود دفاع کند.
نتانیاهو همچنین گفت جمهوری اسلامی و حزبالله در ۲۴ ساعت گذشته تلاش کردند «معادله تازهای» را به اسرائیل تحمیل کنند و تصور داشتند میتوانند از خاک لبنان و ایران به سوی اسرائیل آتش بگشایند، بدون آنکه با پاسخ مواجه شوند.
او افزود پس از شلیک حزبالله به سوی خاک اسرائیل، به ارتش این کشور دستور داده است اهداف حزبالله را در بیروت هدف قرار دهد و نیروهای این گروه را در آنجا از میان بردارد.
تهدیدهای تهران پس از توقف عملیات
قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا نیز دوشنبه ۱۸ خرداد اعلام کرد در پی حملات اسرائیل به ضاحیه بیروت، در راستای حمایت از لبنان «پاسخی دردناک» به اسرائیل داده شد و بر این اساس، «توقف عملیات نیروهای مسلح» اعلام میشود.
این قرارگاه هشدار داد در صورت «تداوم تجاوزات»، از جمله در جنوب لبنان، اقدامات بسیار شدیدتر و کوبندهتری نسبت به گذشته انجام خواهد شد.
امیر حاتمی، فرمانده کل ارتش جمهوری اسلامی، گفت: «مسئولیت حملات اسرائیل برعهده آمریکا است و در صورت تکرار شرارتهای دشمن، اقدامات ما شدیدتر خواهد شد.»
او افزود: «دشمن در حالی که میانجی گفتوگوها در ایران حضور داشت، بار دیگر با عهدشکنی و نقض تمامیت آتشبس ثابت کرد به هیچ وجه به آتشبس و توافق پایبند نیست.»
مسعود پزشکیان نیز در شبکه ایکس نوشت «اولویت ما امنیت ملی و آرامش مردم است» و جمهوری اسلامی «در برابر هیچ تهدیدی عقبنشینی» نخواهد کرد.
او اضافه کرد: «دیپلماسی و دفاع دو بال قدرت ملیاند؛ نه میدان را ترک کردهایم و نه میز مذاکره را و با وحدت و عقلانیت، از این آزمون نیز سربلند عبور خواهیم کرد.»
محمدباقر قالیباف، رییس مجلس نیز گفت جمهوری اسلامی «معادله آتشبس روی کاغذ و نقض مکرر آن در میدان» را بر هم زده و تا زمانی که به گفته او «اراده واقعی برای اعتمادسازی» وجود نداشته باشد، پاسخ جمهوری اسلامی همین خواهد بود.
علی خضریان، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس نیز گفت تا زمانی که این نقض آتشبس ادامه داشته باشد، جمهوری اسلامی عملیات موشکی را ادامه خواهد داد.
همزمان، روزنامه اسرائیلهیوم به نقل از یک منبع امنیتی گزارش داد جمهوری اسلامی از بیم «غافلگیری اسرائیل» حریم هوایی خود را بسته است.
این منبع گفت حجم شلیکهای جمهوری اسلامی، مشابه حجم شلیکها در پایان عملیات «غرش شیران» بود و این نشان میدهد که تواناییهای تهران هنوز بازسازی نشده است.
پیش از نشست رسانهای نتانیاهو، تایمز اسرائیل به نقل از یک مقام اسرائیلی گزارش داد این کشور تصمیم گرفته است فعلا حملات خود علیه جمهوری اسلامی را متوقف کند.
یک مقام منطقهای نیز به این رسانه گفت واشینگتن به تهران اطلاع داده است که اگر حملات موشکی علیه اسرائیل را متوقف کند، حملات بیشتری از سوی اسرائیل انجام نخواهد شد و این کشور فعلا با توقف حملات موافقت کرده است.
با این وجود، یسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، اعلام کرد هرگونه حمله به شهرهای شمالی این کشور با حمله به ضاحیه در جنوب بیروت پاسخ داده خواهد شد و ارتش اسرائیل به عملیات خود در لبنان علیه سازمان «تروریستی» حزبالله ادامه خواهد داد.
او افزود: «هرگونه تلاش تهران برای پیوند دادن لبنان و ایران و حمله به اسرائیل، بهشدت پاسخ داده خواهد شد.»
تماس ترامپ با نتانیاهو برای توقف حملات
یک مقام اسرائیلی به رسانههای عبریزبان گفت این تصمیم به درخواست دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، گرفته شده است، اما اسرائیل عملیات خود علیه حزبالله در جنوب لبنان را متوقف نخواهد کرد.
اکسیوس دوشنبه ۱۸ خرداد گزارش داد ترامپ پس از حمله موشکی جمهوری اسلامی به اسرائیل، در تماس با نتانیاهو از او خواست از حملات تلافیجویانه خودداری کند تا مذاکرات در حال شکلگیری با تهران با خطر شکست مواجه نشود.
به نوشته اکسیوس، چند ساعت پس از این تماس، نتانیاهو دستور حمله به چند هدف نظامی در جمهوری اسلامی، از جمله در تهران، را صادر کرد و پس از آن جمهوری اسلامی نیز موج تازهای از حملات موشکی، از جمله به سوی تلآویو، انجام داد.
یک مقام آمریکایی به اکسیوس گفت صحبت ترامپ و نتانیاهو «محترمانه» بود، اما نتانیاهو با درخواست ترامپ مخالفت کرد. این مقام افزود: «به نتانیاهو بهروشنی گفته شد این چرخه باید پایان یابد. آمریکا با این حملات موافق نیست و از آنها حمایت نمیکند.»
این حملات متقابل که از ۱۷ خرداد آغاز شد و تا دوشنبه ۱۸ خرداد ادامه یافت، نخستین رویارویی مستقیم جمهوری اسلامی و اسرائیل از زمان اجرای آتشبس مورد حمایت آمریکا در اواسط فروردین بود.
دور تازه تنشها با حمله اسرائیل به بیروت و همزمان با ازسرگیری درگیریها با حزبالله آغاز شد و خطر گسترش دوباره جنگ را افزایش داد.
در جریان این رویارویی، اسرائیل یک مجتمع بزرگ پتروشیمی در ایران را هدف قرار داد. رسانههای حکومتی جمهوری اسلامی گزارش دادند مجتمع پتروشیمی کارون در این حمله آسیب دیده است. اسرائیل نیز حمله به این مجتمع را تایید کرد.
سپاه پاسداران این حمله را اقدامی خطرناک توصیف کرد و هشدار داد تاسیسات انرژی در منطقه ممکن است در معرض خطر قرار گیرند.
جمهوری اسلامی نیز در چندین موج حمله موشکی، به گفته ارتش اسرائیل نزدیک به ۳۰ موشک بالستیک به سوی اسرائیل شلیک کرد. در تلآویو آژیرهای هشدار به صدا درآمد و صدای انفجار ناشی از رهگیری موشکها در آسمان شهر شنیده شد.
اسرائیل در پاسخ اعلام کرد جنگندههایش اهداف نظامی در مرکز و غرب ایران، از جمله سامانههای پدافند هوایی و تاسیسات نظامی را هدف قرار دادهاند.
ابهام درباره پایان درگیریها
با وجود اعلام توقف عملیات از سوی جمهوری اسلامی، تنشها در لبنان ادامه یافت.
یک مقام اسرائیلی به تایمز اسرائیل گفت تلآویو حتی در صورت توقف حملات علیه جمهوری اسلامی، عملیات خود علیه حزبالله در جنوب لبنان را متوقف نخواهد کرد.
محمدباقر ذوالقدر، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی هشدار داد اگر «ائتلاف اسرائیلی-آمریکایی» بار دیگر «دست از پا خطا کند»، منطقه برای آنها «جهنم» خواهد شد.
صادق آملی لاریجانی، رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام نیز در شبکه ایکس نوشت: «حمله جمهوری اسلامی در دفاع از لبنان، صرفا یک پاسخ نظامی نبود؛ بلکه اعلام رسمی یک دکترین راهبردی بود.»
اسماعیل کوثری، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس، گفت: «هرگونه تعرض به حزبالله و نقض آتشبس، با واکنش متقابل و بیدرنگ نیروهای مسلح جمهوری اسلامی مواجه خواهد شد.»
با وجود کاهش سطح درگیری مستقیم میان جمهوری اسلامی و اسرائیل، تهدیدهای متقابل دو طرف و ادامه عملیات اسرائیل علیه حزبالله در لبنان نشان میدهد وضعیت همچنان شکننده است.
ادامه حملات در لبنان، تاکید اسرائیل بر تداوم عملیات علیه حزبالله و تهدیدهای متقابل مقامهای جمهوری اسلامی و اسرائیل، چشمانداز پایان این دور از تنشها را همچنان نامشخص نگه داشته است.
