دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، و تمام اعضای کابینه چهارشنبه ششم خرداد، در اقامتگاه جنگلی کمپ دیوید دیدار خواهند کرد. انتشار خبر برگزاری جلسه کابینه در کمپدیوید، ساعاتی پس از حملات جدید آمریکا به جنوب ایران، نگرانیهایی را بابت توافق صلح مورد انتظار برانگیخته است.
نیویورکپست سهشنبه پنجم خرداد به نقل از یک مقام کاخ سفید گزارش داد که اعضای دولت قرار است در این جلسه درباره مسائل داخلی و خارجی از جمله دستاوردهای اقتصادی و پیروزیهای مربوط به کسبوکارهای کوچک، نکات برجسته کارگروه حذف تقلب، و تازهترین تحولات سیاست خارجی رایزنی کنند.
پس از انتشار این خبر، کاخ سفید این موارد را تایید کرد.
فاکس نیوز این تصمیم را «کمسابقه» توصیف کرد و با اشاره به اینکه مذاکرات میان آمریکا و جمهوری اسلامی به «مرحلهای حساس» وارد شده، یادآوری کرد که کمپ دیوید در تاریخ آمریکا معمولا برای رایزنیهای مهم امنیت ملی و دیپلماتیک استفاده شده است.
سیاِنبیسی نیز در این باره نوشت: «ترامپ اگرچه اغلب کاخ سفید را ترک میکند تا زمانی را در جاهای دیگر بگذراند، اما معمولا ترجیح میدهد به املاک شخصی خود سفر کند و در هر دو دوره ریاستجمهوریاش بهندرت از کمپ دیوید دیدن کرده است.»
احضار نماد تاریخی کمپ دیوید در دیپلماسی خاورمیانه
کمپ دیوید، ملک ریاستجمهوری آمریکا در ایالت مریلند، بار تاریخی سنگینی دارد و در حافظه سیاسی این کشور با دیپلماسی محرمانه، گفتوگوهای دشوار و مصالحههای بزرگ پیوند خورده است. از مهمترین رویدادهای سیاسی در این ملک، شکلگیری توافق میان مصر و اسرائیل در سال ۱۹۷۸ بود که به نام همین مکان شهرت یافت. این توافق که به امضای جیمی کارتر، رئیسجمهوری وقت آمریکا، و مناخم بگین، نخستوزیر وقت اسرائیل، رسید، زمینه را برای پیمان صلح اسرائیل و مصر فراهم کرد.
سیانبیسی نوشت انتظار میرود جنگ کنونی آمریکا و اسرائیل در خاورمیانه یکی از محورهای اصلی گفتوگو در نشست روز چهارشنبه کابینه باشد.
فاکس نیوز با تاکید بر اینکه همه اعضای دولت، حتی تولسی گابارد، مدیر اطلاعات ملی آمریکا که حدود یک ماه دیگر این نهاد را ترک خواهد کرد، در این جلسه شرکت خواهند داشت، این انتخاب در شرایط حساس کنونی را حامل احتمالی این پیام دانست که همه دستگاههای دولت از تصمیمهای رییسجمهوری دفاع میکنند.
در کنار پوشش گسترده این موضوع در رسانههای آمریکا، سیبیاس نوشت که ممکن است مکان برگزاری این جلسه به دلیل وضعیت هوا تغییر کند. این رسانه نیز تاکید کرد که با توجه به حملات شبانه آمریکا و اسرائیل علیه مواضعی در جنوب ایران، جنگ ایران بر این جلسه سایه خواهد انداخت.
پس از آتشبس ۱۹ فروردین، تهران و واشینگتن همچنان بر سر موضوعهای دشواری از جمله برنامه هستهای جمهوری اسلامی، جنگ اسرائیل و حزبالله در لبنان و همچنین درخواست تهران برای لغو تحریمها و آزادسازی داراییهای بلوکهشده، اختلاف دارند.
با این حال، دو طرف پس از هفتهها مذاکره عمدتا غیرمستقیم میگویند درباره یک یادداشت تفاهم که جنگ را متوقف میکند و به مذاکرهکنندگان ۶۰ روز فرصت میدهد تا به توافق نهایی برسند، پیشرفتهایی حاصل شده است.
شرکت امنیت سایبری «گمبیت سکیوریتی»، مستقر در تلآویو، سهشنبه پنجم خرداد گزارش داد هکرها بیش از ۷۰۰ گیگابایت داده شامل ایمیلها، نسخههای پشتیبان و فایلهای داخلی «سازمان حملونقل کلانشهر لسآنجلس» را به سرقت بردند.
این شرکت افزود دادههای ربودهشده را پس از آنکه به اشتباه در فضای آنلاین انتشار یافته بود، کشف کرده است.
به گزارش گمبیت سکیوریتی، شواهد دیجیتال موجود، سرور میزبان این اطلاعات را به یک گروه هکری مرتبط میکند که پیشتر از سوی مقامهای اسرائیلی به تهران نسبت داده شده بود.
مقامهای رسمی جمهوری اسلامی، اسرائیل و ایالات متحده، تاکنون به گزارش رویترز واکنشی نشان ندادهاند.
مقامهای سازمان حملونقل لسآنجلس ماه گذشته در بیانیهای اعلام کردند در حال همکاری با نیروهای انتظامی و متخصصان امنیت سایبری هستند تا سامانههای خود را دوباره به حالت عادی بازگردانند.
در این بیانیه آمده بود: «شناسایی عامل حمله بخشی از روند تحقیقات است و ما در این خصوص گمانهزنی نخواهیم کرد.»
پیشتر در مهرماه ۱۴۰۴، شرکت مایکروسافت گزارش داده بود جمهوری اسلامی در کنار روسیه، چین و کره شمالی، بهطور گسترده از هوش مصنوعی برای پیشبرد حملات سایبری خود بهره میبرد.
نقش گروه هکری «ابابیل میناب»
رویترز در ادامه نوشت از زمانی که یک گروه ناشناخته طرفدار تهران با نام «ابابیل میناب» مسئولیت عملیات علیه سامانه حملونقل لسآنجلس را بر عهده گرفت، متخصصان امنیت دیجیتال به دست داشتن جمهوری اسلامی در این رویداد مشکوک شدند.
افزون بر این، ادبیات و شیوه عملکرد «ابابیل میناب» با ویژگیهای گروههای هکری خودخواندهای همخوانی دارد که به باور پژوهشگران آمریکایی و اسرائیلی، در واقع «پوششی برای جاسوسان ایرانی» هستند.
ایال سلا، مدیر بخش اطلاعات تهدید در شرکت گمبیت، گفت ارتباط میان گروه ابابیل و حکومت ایران از مدتها پیش یکی از فرضیههای اصلی تحقیقات بوده است.
او افزود: «یافتههای جدید ما شواهد جرمشناسانهای ارائه میدهد که این فرضیه را تقویت میکند.»
گمبیت یک استارتاپ امنیتی است که در میان بنیانگذاران آن، شماری از اعضای سابق یگان ۸۲۰۰ اسرائیل دیده میشوند.
این یگان، واحد اطلاعات سایبری و شنود ارتش اسرائیل است و نقشی مشابه آژانس امنیت ملی آمریکا در عملیات اطلاعاتی و جنگ الکترونیک دارد.
حمله سایبری به سامانه حملونقل لسآنجلس ۲۵ اسفند ۱۴۰۴ رخ داد و گروه هکری ابابیل حدود دو هفته بعد مسئولیت آن را بر عهده گرفت.
اگرچه مقامهای لسآنجلس اعلام کردند این نفوذ باعث توقف حرکت قطارها یا اتوبوسها نشد، رسانههای محلی گزارش دادند دستکم برخی نمایشگرهای زمان رسیدن وسایل نقلیه از کار افتاد و شهروندان نتوانستند کارتهای حملونقل خود را شارژ کنند.
ردپای «ابابیل میناب» در سایر حملات سایبری
گروه ابابیل همچنین مسئولیت حمله سایبری به سامانه قطار شهری «تری-ریل» در جنوب فلوریدا، شرکت ردیابی خودرو «وینکس» و شرکت زیرساختی سعودی «یونیمک» را پذیرفته است.
شرکت اسرائیلی گمبیت در ادامه گزارش داد گروه هکری ابابیل چندین سازمان دیگر را نیز هدف قرار داده، اما هویت آنها تاکنون فاش نشده است.
به گفته این شرکت، بررسی دادههای منتشرشده از سوی مهاجمان نشان میدهد یک رسانه و یک مرکز آموزشی در اسرائیل، همراه با یک شرکت کارگزاری بیمه در ترکیه، از جمله قربانیان این حملات بودهاند. با این حال، جزییات بیشتری درباره این نهادها منتشر نشده است.
از زمان آغاز کارزار نظامی آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی در ۹ اسفند ۱۴۰۴، مجموعهای از عملیات سایبری به هکرهای وابسته به تهران نسبت داده شده است؛ از جمله حمله مخرب به شرکت تجهیزات پزشکی «استرایکر» و افشای ایمیلهای شخصی کش پاتل، رییس افبیآی.
پیشتر شبکه سیانان گزارش داده بود هکرهای ایرانی مظنون به دستکاری از راه دور در نشانگرهای سوخت برخی پمپبنزینها هستند.
ستاد مشترک ارتش کره جنوبی در بیانیهای اعلام کرد این پرتابها حدود ساعت یک بعدازظهر به وقت محلی، از نزدیکی شهر چونگجو در استان پیونگان شمالی در کره شمالی انجام شدهاند.
به گفته ارتش کره جنوبی، موشک پرتاب شده، حدود ۸۰ کیلومتر پرواز کرده است.
این نخستین پرتاب موشکی آشکارشده کره شمالی از ۳۰ فروردین ۱۴۰۵ به شمار میرود. زمانی که پیونگیانگ چند موشک بالستیک کوتاهبرد آزمایش کرد و گفت این موشکها به بمبهای خوشهای مجهز بودهاند.
کره شمالی ۲۰ فروردین نیز بدون اشاره به تعداد موشکهای بالستیک پرتابشده از سوی این کشور، اعلام کرد توان رزمی کلاهک موشک بالستیک تاکتیکی را آزمایش کرده است.
نمایش توانایی برای «جنگ مدرن»
کره شمالی اوایل فروردین نیز اعلام کرده بود یک کلاهک جدید بمب خوشهای برای موشک بالستیک و همچنین یک سلاح الکترومغناطیسی را آزمایش کرده است.
تحلیلگران آن زمان گفتند این آزمایشها بخشی از تلاش پیونگیانگ برای نمایش توانایی خود در جنگهای مدرن است.
کیم جونگ اون، رهبر کره شمالی، اسفند ماه سال گذشته گفت جایگاه کشورش بهعنوان یک قدرت هستهای «غیرقابل بازگشت» است و گسترش «بازدارندگی هستهای دفاعی» برای امنیت ملی ضروری به شمار میرود.
ادامه توسعه برنامه موشکی با وجود تحریمها
کره شمالی از سال ۲۰۰۶ بهدلیل برنامههای هستهای و موشکهای بالستیک خود تحت تحریمهای سازمان ملل قرار دارد، اما در سالهای اخیر و تحت رهبری کیم جونگ اون، روند توسعه زرادخانه نظامی خود را سرعت بخشیده است.
این روند بارها با محکومیت کره جنوبی، ژاپن و آمریکا روبهرو شده است.
همزمان، سخنگوی وزارت خارجه کره جنوبی پنجم خرداد از پیونگیانگ خواست به پیشنهادهای سئول برای صلح و کاهش تنش پاسخ دهد.
او گفت کره جنوبی همچنان هدف «خلع سلاح کامل هستهای شبهجزیره کره» را دنبال میکند و در عین حال، با هماهنگی جامعه بینالمللی، رویکردی مرحلهای و عملگرایانه برای حل مساله هستهای کره شمالی در پیش خواهد گرفت.
در گزارش رسانههای حکومتی گفته شده که در حمله به قایقهای تندرو سپاه تعدادی کشته شدهاند. در این گزارشها به تعداد دقیق کشتهشدگان اشاره نشده و تنها نام چهار عضو سپاه پاسداران ذکر شده است.
تیم هاوکینز گفت حملات آمریکا جنبه دفاعی داشته و شامل «سایتهای پرتاب موشک و قایقهای جمهوری اسلامی بوده که در تلاش برای کارگذاری مین بودند».
هاوکینز تاکید کرد: «فرماندهی مرکزی ایالات متحده همچنان در حال دفاع از نیروهای خود است و در عین حال در طول آتشبس جاری، خویشتنداری به خرج میدهد.»
یک مقام دفاعی آمریکا نیز اعلام کرد که این حملات در بندرعباس، در جنوب ایران و نزدیک به تنگه هرمز انجام شده است.
رسانههای حکومتی در ایران همچنین گزارش دادند که صدای انفجارهایی در شهر بندرعباس و مناطق ساحلی اطراف تنگه هرمز شنیده شده است. خبرگزاری مهر اعلام کرد که وضعیت در بندرعباس تحت کنترل است و جای نگرانی وجود ندارد.
با این حال خبرگزاری تابناک گزارش داد که یک موشک به باند پروازی فرودگاه بندرعباس اصابت کرده است.
رسانههای حکومتی همچنین از شنیده شدن صدای پدافند در چند نقطه از ایران از جمله اندیمشک، اصفهان، قم و بابلسر خبر دادند.
در همین حال جنیفر گریفین، خبرنگار شبکه خبری فاکس، در شبکه اجتماعی ایکس به نقل از «یک مقام ارشد آمریکایی» جزییات بیشتری از عملیات دفاع از خود نیروهای سنتکام را منتشر کرد.
به نوشته او، این مقام گفت «دو شناور سپاه پاسداران در حال مینگذاری در تنگه هرمز منهدم شدند.
او اشاره کرد که هواپیماهای جنگی آمریکا همچنین به یک سایت موشکهای زمین به هوا«سام»در بندرعباس که آنها را هدف قرار میداد، حمله کرد.
اکونومیست در آغاز گزارش خود نوشته است: «اگر درباره وضعیت مذاکرات میان آمریکا و ایران سردرگم هستید، تنها نیستید.»
دیپلماتها در واشینگتن پیش از تعطیلات طولانی آخرهفته «روز یادبود» امیدوار بودند که توافقی قریبالوقوع باشد. مقامات پاکستان و قطر که در نقش میانجی عمل میکنند، جمعه اول خرداد به تهران سفر کردند. پس از تماس تلفنی با رهبران منطقه در روز شنبه، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکای، گفت که درباره توافق تا حد زیادی مذاکره شده و بهزودی اعلام خواهد شد.
با این حال، رییسجمهوری آمریکا یکشنبه گفت نمایندگانش نباید برای نهایی کردن توافق «عجله کنند». اکنون مشاوران او میگویند ممکن است این روند یک هفته دیگر طول بکشد. برای تاکید بیشتر، ترامپ تصویری از یک هواپیمای جنگی آمریکایی منتشر کرد که بمبی با عبارت «از توجه شما به این موضوع متشکریم» حمل میکرد.
بهنوشته اکونومیست، آمریکا و جمهوری اسلامی اکنون نزدیک به دو ماه است که در آتشبسی هستند که در ابتدا قرار بود تنها دو هفته طول بکشد. آنها واقعا به توافق نزدیکتر شدهاند، اما نه از آن نوع توافقی که به جنگ پایان دهد؛ آنگونه که ترامپ القا میکند. در بهترین حالت، این توافق احتمالا فقط زمانی برای مذاکرات پیچیدهتر بعدی میخرد؛ توافقی برای ادامه گفتوگو درباره یک توافق نهایی. حتی برای دستیابی به همین توافق محدود نیز موانعی در تهران و واشینگتن باقی مانده است.
توافق در حال شکلگیری احتمالا آتشبس فعلی را دستکم برای ۶۰ روز دیگر تمدید میکند و مجموعهای از اصول کلی را مشخص میسازد: بازگشایی تنگه هرمز، اعمال محدودیت بر برنامه هستهای ایران و اعطای برخی معافیتهای تحریمی به تهران. دو طرف تابستان را صرف مذاکره درباره نحوه اجرای این اصول خواهند کرد. برای مثال، در یک توافق اولیه، حکومت ایران احتمالا با تعلیق چندساله غنیسازی اورانیوم موافقت خواهد کرد. اما آمریکا و جمهوری اسلامی همچنان باید درباره جزییات به توافق برسند: چه کسی پایبندی تهران را راستیآزمایی میکند؟ و جمهوری اسلامی باید به چه نقاط عطفی برسد تا آمریکا تحریمها را لغو کند؟
اکونومیست در ادامه افزوده است: «اختلافات جدی حتی بر سر همین اصول نیز باقی است. یکی از آنها درخواست ایران برای دریافت منافع اقتصادی قابل توجه بلافاصله پس از امضای توافق است. مقامات آمریکایی میگویند حاضرند معافیتی برای صادرات محدود نفت ایران صادر کنند، اما اقداماتی بیشتر، مانند آزادسازی میلیاردها دلار دارایی بلوکهشده ایران در بانکهای خارجی، را به پیشرفت در مذاکرات هستهای موکول میکنند.»
اختلاف دیگر بر سر ذخیره بیش از ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای نزدیک به سطح تسلیحاتی است. رییسجمهوری آمریکا و متحدانش میگویند که حکومت ایران پذیرفته این مواد را از کشور خارج کند. تهران چنین چیزی را رد میکند، هرچند حاضر است سطح غنای آن را در داخل کشور کاهش دهد. مذاکرهکنندگان در جستوجوی راهحلی میانه هستند: شاید آژانس بینالمللی انرژی اتمی بتواند این مواد را در اختیار بگیرد و بر رقیقسازی آن نظارت کند.
بهنوشته اکونومیست ایران برای لغو محاصره بنادرش که تولید نفت آن را مختل کرده و ممکن است بهزودی به تعطیلی چاهها منجر شود، به توافق نیاز دارد. ظرفیت ذخیرهسازی نفت این کشور در خشکی اکنون بیش از ۸۰ درصد پر شده است. اما رهبران جمهوری اسلامی معتقدند ترامپ بیش از آنها به توافق نیاز دارد و بنابراین تمایلی به دادن امتیازات بیشتر ندارند.
اکونومیست در ادامه تحلیل خود نوشته است این اختلافات یکی از دلایل تغییر موضع ظاهری ترامپ است. مشکل دیگر او سیاسی است. او در دوره اول ریاستجمهوری خود از توافق هستهای ۲۰۱۵ (برجام) که در دولت باراک اوباما حاصل شده بود، خارج شد و سالها آن را «یکی از بدترین توافقهای تاریخ» خواند.
اما توافقی که اکنون در حال مذاکره است، شباهتهایی با همان توافق دارد. مایک پمپئو، وزیر امور خارجه آمریکا در دولت اول ترامپ، این توافق جدید را حتی بدتر از برجام توصیف کرد. او در شبکههای اجتماعی نوشت: «اصلا در راستای آمریکا اول نیست.» در مقابل، استیون چونگ، مدیر ارتباطات کاخ سفید، پاسخ داد که پمپئو «هیچ تصوری ندارد درباره چه حرف میزند.»
شاید ترامپ بتواند منتقدانی مانند پمپئو را نادیده بگیرد، اما مخالفت در کنگره چالش بزرگتری است. بسته به ساختار توافق، ممکن است طبق قانون سال ۲۰۱۵ نیاز به بررسی در کنگره داشته باشد. جمهوریخواهان که معمولا با ترامپ همراهی میکنند، اکنون نشانههایی از نارضایتی نشان دادهاند. آنها نگراناند که قیمت بالای بنزین (که بهطور متوسط از ۴.۵۰ دلار در هر گالن فراتر رفته) به ضررشان در انتخابات میاندورهای نوامبر تمام شود.
برخی سناتورهای جمهوریخواه نیز توافق را بهشدت نقد کردهاند. راجر ویکر آن را «فاجعه» خوانده و گفته «ارزش کاغذی که روی آن نوشته شده را ندارد». لیندسی گراهام هشدار داده که این توافق ممکن است «تغییر بزرگی در توازن قدرت منطقه» ایجاد کند.
در عین حال، فشارها از جهت مخالف هم وجود دارد. در ۱۹ مه، سنا طرحی را برای محدود کردن اختیارات جنگی پیش برد، آن هم با حمایت چند جمهوریخواه. مجلس نمایندگان نیز قرار بود طرح مشابهی را بررسی کند، اما وقتی احتمال تصویب آن بالا رفت، رییس مجلس رأیگیری را متوقف کرد.
بهنوشته اکونومیست، ترامپ در تنگنا قرار دارد: هم توافق و هم ادامه جنگ میتواند حزب او را دچار شکاف کند.
در این میان، متحدان عرب آمریکا نیز بهشدت خواهان توافق هستند. حتی امارات متحده عربی، که معمولا موضعی تندتر دارد، در روزهای اخیر بهطور غیرعلنی ترامپ را به پایان دادن به جنگ ترغیب کرده است. کشورهای خلیج فارس بهشدت خواهان بازگشایی تنگه و پایان بحران اقتصادی هستند.
بازارهای نفت نیز به این اخبار واکنش نشان دادهاند. با انتشار خبر احتمال توافق، قیمت نفت برنت در آغاز معاملات آسیایی دوشنبه ۶ درصد کاهش یافت و به ۹۴ دلار در هر بشکه رسید.
با این حال، اکونومیست تاکید کرده است که یک توافق اولیه لزوما به معنای کاهش فوری فشارها نیست.
حتی اگر حکومت ایران با بازگشایی تنگه موافقت کند، بازگشت کامل جریان نفت و گاز زمانبر خواهد بود. نفتکشهایی که اکنون در مسیرهای دیگر هستند، ممکن است ماهها طول بکشد تا به خلیج فارس بازگردند. همچنین راهاندازی مجدد چاههای نفت و تاسیسات گاز زمان میبرد.
این وضعیت تولیدکنندگان، شرکتهای حملونقل و بیمهگران را با یک پرسش اساسی روبهرو میکند: آیا میتوان روی بازگشت ثبات حساب کرد، در حالی که هیچ تضمینی برای دستیابی به توافق نهایی یا تمدید آتشبس وجود ندارد؟
اکونومیست افزوده برخی تحلیلگران در واشینگتن معتقدند ترامپ نزدیک به انتخابات میاندورهای تمایلی به ازسرگیری جنگ ندارد. برخی دیگر فکر میکنند او عملا انتخابات را کنار گذاشته و نگراناند که مذاکرات تابستانی به درگیریهای پاییزی ختم شود. در هر صورت، حتی اگر آمریکا و جمهوری اسلامی در روزهای آینده به توافق برسند، عدم قطعیت احتمالا برای ماهها ادامه خواهد داشت.
در این سرمقاله گفته شده است پرسشی که اکنون مردم آمریکا از خود میپرسند این است که «همین بود؟»
بهنوشته شورای سردبیری والاستریت ژورنال، هرچند ایالات متحده میتواند از ۳۸ روز جنگ بهعنوان دستاوردی واقعی یاد کند، اما کار هنوز تمام نشده و ۴۷ روز آتشبس ممکن است به یک عقبگرد راهبردی منجر شود.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، توافق اولیه شامل پایان دادن به محاصرهها از سوی هر دو طرف است و احتمال دارد آمریکا نیز برای جذابتر کردن توافق، امتیازاتی مالی به تهران ارائه کند، در حالی که مذاکرات درباره مسائل هستهای و کاهش بیشتر تحریمها برای ۶۰ روز یا بیشتر ادامه خواهد یافت.
بهنوشته والاستریت ژورنال یک مقام آمریکایی میگوید که رژیم ایران تضمین داده در توافق نهایی، «حذف» ذخایر اورانیوم غنیشده خود را بپذیرد، اما مقامات جمهوری اسلامی چنین امری را بهطور کامل رد کردهاند.
شورای سردبیری والاستریت ژورنال نوشته است مشکل اساسی در اینجاست که فشار آمریکا پیش از برچیدن برنامه هستهای ایران پایان مییابد. اگر محاصره برداشته شود و جمهوری اسلامی بتواند نفت ایران را بفروشد، تنها ابزار باقیمانده برای وادار کردن تهران به امتیازدهی هستهای، تهدید به ازسرگیری جنگی دیگر خواهد بود.
در ادامه این یادداشت گفته شده است اما آقای ترامپ زمانی که جمهوری اسلامی از بازگشایی تنگه هرمز خودداری و به نیروهای آمریکایی و متحدان این کشور در خلیجفارس حمله کرد، حاضر نشد دست به چنین اقدامی بزند. حال، در شرایطی که ۶۰ روز به انتخابات میاندورهای نزدیکتر شدهایم و هرگونه اقدام نظامی میتواند به محاصره دوباره تنگه هرمز از سوی حکومت ایران منجر شود، این تهدید تا چه اندازه معتبر خواهد بود؟
بهنوشته والاستریت ژورنال، تعهد به عدم ساخت سلاح هستهای بیمعناست، زیرا رژیم ایران همواره چنین ادعایی را مطرح کرده، در حالی که در عمل خلاف آن رفتار کرده است.
شورای سردبیری والاستریت ژورنال افزوده است که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، میگوید ترامپ موافق است که توافق نهایی باید شامل برچیدن تاسیسات غنیسازی ایران و خروج اورانیوم غنیشده از کشور باشد. مقامات آمریکایی نیز گفتهاند که تمام «غبار هستهای» باید حذف شود؛ اما آیا آمریکا اهرم لازم برای تحمیل این شروط را حفظ خواهد کرد؟
در ادامه سرمقاله والاستریت ژورنال آمده است که برخی گزارشها حاکی از آن است که آمریکا ممکن است به تضمینهای حکومت ایران درباره عدم استفاده از تاسیسات زیرزمینی و رقیقسازی اورانیوم ۶۰ درصد غنیشده، و نه نابودی کامل آن، بسنده کند. در این صورت، حکومت ایران همچنان مقادیر زیادی اورانیوم با غنای ۵ و ۲۰ درصد در اختیار خواهد داشت که بهراحتی میتواند به سطح تسلیحاتی ارتقا یابد.
بهنوشته شورای سردبیری والاستریت ژورنال، با باقی ماندن سایتهای زیرزمینی، جمهوری اسلامی همچنان یک تهدید هستهای خواهد بود. این وضعیت نیازمند شدیدترین بازرسیهاست که خود بار دیگر مساله اهرم فشار را مطرح میکند. ایالات متحده و جمهوری اسلامی هنوز درباره مدت زمانی که ایران از غنیسازی اورانیوم منع خواهد شد نیز به توافق نرسیدهاند. این موضوع شاید اساسا بیاهمیت باشد، زیرا رژیم ایران تنها کافی است تا پایان دولت ترامپ صبر کند تا دست بازتری پیدا کند.
در این یادداشت تاکید شده است که سابقه جمهوری اسلامی نشان میدهد که مذاکرات را طولانی میکند و این توافق اولیه نیز بدون تردید بخشی از همین راهبرد است. بازگشایی تنگه هرمز میتواند قیمت نفت را کاهش دهد، اما امتناع رییسجمهوری از انجام این کار از طریق زور، این پیام را ارسال کرده که تهران برگه برنده را در اختیار دارد. حتی اگر این توافق موفق باشد، این اهرم همچنان در دست رژیم ایران باقی خواهد ماند.
بهنوشته این روزنامه حکومت ایران تاکید دارد که هیچ توافقی وضعیت تنگه را به شرایط پیش از جنگ بازنمیگرداند. رسانههای دولتی میگویند ممکن است عبور تعداد کشتیها به سطح قبل از جنگ بازگردد، اما این کار تحت شرایط و کنترل ایران صورت باید بگیرد.
شورای سردبیری والاستریت ژورنال افزوده است: «به یاد بیاورید که پس از وعده ایران برای بازگشایی تدریجی تنگه در آتشبس ۷ آوریل، تردد نفتکشها کاهش یافت. همین موضوع بهتنهایی دلیل کافی است که نباید از ابتدا به ایران امتیاز رفع تحریم داده شود.»
مقامات آمریکایی میگویند این امتیازات به عملکرد حکومت ایران بستگی خواهد داشت و رهبران جمهوری اسلامی باید به این اصل پایبند بمانند تا به یک توافق نهایی قابل قبول برسند.
در همین حال، موضوع موشکهای بالستیک جمهوری اسلامی و نیروهای نیابتی آن، که از اهداف اصلی جنگ بودند ، عملا کنار گذاشته و به «گفتوگوهای منطقهای» موکول شدهاند.
اسرائیلیها میگویند طبق توافق، آزادی عمل برای مقابله با حزبالله در لبنان را حفظ خواهند کرد، هرچند مقامات جمهوری اسلامی این موضوع را رد میکنند.
بهنوشته والاستریت ژورنال، رژیم ایران میخواهد نیروی نیابتیاش بتوانند جنگ فرسایشی خود علیه اسرائیل را بدون هزینه ادامه دهند.
شورای سردبیری ایراناینترنشنال در ادامه تحلیل خود افزوده است: «بخش زیادی از رسانهها در حال بحث هستند که آیا این توافق از توافق سال ۲۰۱۵ باراک اوباما بهتر است یا بدتر. به نظر ما، تفاوت اصلی در حملات نظامی اخیر است: تاسیسات فردو، نطنز و اصفهان در خرداد سال گذشته بهشدت آسیب دیدند و غنیسازی، دستکم فعلا، متوقف شده است.»
در این یادداشت گفته شده است اگرچه ترامپ یکشنبه سوم خرداد در پاسخ به منتقدان گفت: «من توافق بد انجام نمیدهم.» اما این پرسش قابل طرح است که آیا او تحت فشار داخلی ناشی از افزایش قیمت بنزین و نرخ اوراق قرضه، در آستانه انتخابات میاندورهای قرار نگرفته است؟
شورای سردبیری این روزنامه تاکید کرده است که بدون تردید، باید همین فشارها را یکی از دلایل تمایل او به بازگشایی تنگه هرمز، حتی تحت شرایط رژیم ایران، دانست.
با این حال در این سرمقاله تاکید شده است که یک توافق بد، حتی اگر قیمت بنزین را کاهش دهد، در نهایت به ضرر دونالد ترامپ تمام خواهد شد. حتی یک پیروزی نیمبند برای جمهوری اسلامی نیز به جایگاه آمریکا، و شخص ترامپ) آسیب خواهد زد. رژیم ایران این جنگ را در حالی آغاز کرد که با بحرانهای داخلی سیاسی و اقتصادی روبهرو بود و جنگ، این مشکلات را تشدید کرده است. نجات چنین رژیمی اکنون از طریق یک کمک اقتصادی، خیانتی واقعی خواهد بود که بیش از آنکه به مردم ایران ضربه بزند، به منافع ایالات متحده لطمه میزند.
