بیش از ۳۰۰ کارشناس حقوق بینالملل، مدافع حقوق بشر و برنده جایزه نوبل، در نامهای به آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، نسبت به افزایش بیسابقه اعدامها در ایران ابراز نگرانی کردند.
امضاکنندگان، از جمله مقامهای سابق سازمان ملل متحد و روسای دادگاههای بینالمللی هشدار دادند که مقامهای جمهوری اسلامی از بیثباتیهای اخیر منطقهای برای سرکوب هماهنگ و خونین سوءاستفاده میکنند.
در این نامه تاکید شده است که جمهوری اسلامی از اعدام به عنوان «ابزاری برای سرکوب سیاسی» استفاده میکند، و آمده است: «میزان اعدامها به سطحی رسیده که در نزدیک به چهار دهه گذشته دیده نشده است.»
صدها امضاکننده این نامه اشاره کردند که از ۲۸ اسفند سال گذشته تاکنون، «دهها نفر بهطور خودسرانه و پس از دادرسیهایی که آشکارا حتی حداقل استانداردهای دادرسی عادلانه را نیز رعایت نمیکنند، اعدام شدهاند.»
آنها افزودند بسیاری از اعدامشدگان «تحت اتهام مبهم امنیت ملی محکوم شدند. دستکم هشت زندانی سیاسی صرفاً به دلیل وابستگی به سازمان مجاهدین خلقاعدام شدهاند، در حالی که حداقل ۱۱ نفر دیگر در حال حاضر به دلایل مشابه با اعدام روبرو هستند. برخی دیگر نیز به دلیل شرکت در اعتراضات با اتهاماتی مانند بغی پس از محاکمههای شتابزده اعدام شدهاند.»
در نامه ضمن اشاره به اعدام گسترده زندانیان سیاسی در دهه ۶۰، از گوترش خواسته شد که از حکومت ایران بخواهد «اعدامها را متوقف کند، فوراً و بدون قید و شرط همه زندانیان سیاسی را آزاد کند و دسترسی به اینترنت را برقرار کند.»
از جمله امضاکنندگان این نامه «یواخیم روکر، رییس سابق شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد؛ سانگ هیون سونگ، رییس سابق دیوان کیفری بینالمللی؛ روث دریفوس، رییسجمهوری سابق سوئیس؛ جاوید رحمان، گزارشگر ویژه سابق سازمان ملل متحد در مورد وضعیت حقوق بشر در ایران؛ الکساندرا ماتویچوک، برنده جایزه صلح نوبل ۲۰۲۲؛ گرت ایوانز، وزیر خارجه سابق استرالیا؛ و جودی ویلیامز، برنده جایزه صلح نوبل ۱۹۹۷ هستند.
از دیگر امضاکنندگان نامه میتوان به «هاینر بیلهفلدت، گزارشگر ویژه سابق سازمان ملل در امور آزادی مذهب یا عقیده؛ ریچارد گلدستون، قاضی سابق دادگاه قانون اساسی آفریقای جنوبی؛ رابرت گلدمن، رییس سابق کمیسیون بینالمللی حقوقدانان، اروین کاتلر، وزیر دادگستری سابق کانادا، ایرمگارد گریس، رییس سابق دیوان عالی اتریش، اسکار آریاس سانچز، رییسجمهوری سابق کاستاریکا؛ برنده جایزه صلح نوبل؛ آریل دورفمن، رماننویس، نمایشنامهنویس و فعال حقوق بشر؛ و خوان استبان آگویر مارتینز، وزیر خارجه سابق پاراگوئه» هستند.
دانکن اتکینسون، دادستان پرونده، در جلسه دوشنبه ۲۸ اردیبهشت به دادگاه سلطنتی وولویچ گفت: «این نه سرقت بود، نه درگیریای که از کنترل خارج شده باشد؛ بلکه خشونتی عامدانه و برنامهریزیشده بود تا به هدف مورد نظر آسیب جدی وارد کند.»
او افزود: «آنها حملهای برنامهریزیشده انجام دادند که پیش از آن با شناسایی و زیر نظر گرفتن هدف همراه بود و به دستور طرف سومی صورت گرفت که به نمایندگی از حکومت ایران عمل میکرد.»
پوریا زراعتی، ۱۰ فروردین ۱۴۰۳ هنگام خروج از منزلش در محله ویمبلدون لندن هدف حمله قرار گرفت و از ناحیه پا مجروح شد. او ۱۲ فروردین از بیمارستان مرخص شد.
ناندیتو بادئا، ۲۱ ساله، و جرج استانا، ۲۵ ساله، در ارتباط با این حمله در رومانی بازداشت و ۲۷ آذر، یعنی حدود هشت ماه پس از ارتکاب جرم، به بریتانیا بازگردانده شدند.
دادستانی بریتانیا آنها را به «ایراد جرح عمدی با قصد وارد کردن آسیب شدید جسمی» متهم کرده است، اما آنها در جلسه مقدماتی دادگاه در لندن این اتهام را رد کردند.
جمهوری اسلامی نیز تاکنون هرگونه دخالت در این حادثه را رد کرده است.
اتکینسون در جلسه ۲۸ اردیبهشت گفت که زراعتی برای عوامل نیابتی فعال به سود ایران، «هدفی آشکار و بهراحتی قابل شناسایی برای خشونت» بود.
او همچنین به نصب پوسترهایی در تهران اشاره کرد که تنها چند ماه پیش از انجام این عملیات، تصاویر روزنامهنگاران ایرانی مخالف حکومت از جمله زراعتی را زیر عنوان «تحت تعقیب: زنده یا مرده» نشان میداد.
بهکارگیری باندهای تبهکار
اتکینسون گفت: «از سال ۲۰۰۵ تاکنون، جمهوری اسلامی کمتر به عوامل خود متکی بوده و بهطور فزایندهای برای اجرای تهدیدهای خشونتآمیز خود از عوامل نیابتی مانند باندهای تبهکار استفاده کرده است.»
به گفته او این اقدام جمهوری اسلامی افرادی را در بریتانیا شامل میشود که با هدف ارعاب، هدف ترور قرار گرفتهاند.
اتکینسون همچنین گفت که زراعتی پیش از حمله، بهطور گسترده زیر نظر گرفته شده بود.
به گفته او استانا یک سال پیش از عملیات، همراه با مردی دیگر، در باغ آپارتمان محل سکونت زراعتی بازداشت شده بود، در حالی که دستکش لاتکس، قیچی و ماسک به همراه داشت.
دادستان این پرونده جزئیات روز حمله را اینطور شرح داد: «در روز حمله، بادئا و آندری هنگامی که زراعتی از خانهاش برای رفتن به سوی خودرویش از خیابان عبور میکرد، با او روبهرو شدند. آندری او را نگه داشت و بادئا بالای ران او را با چاقو زد، سپس آنها به سوی خودروی فراری که استانا راننده آن بود گریختند، خودرو و بخشی از لباسهای خود را رها کردند و سپس با تاکسی به فرودگاه هیترو رفتند و به ژنو پرواز کردند..»
طبق اطلاعات بهدست آمده از جلسه دادگاه، یوید آندری، فرد سومی که به دست داشتن در این پرونده متهم است، در رومانی بازداشت شد اما در این دادگاه حضور ندارد.
انتظار میرود دادگاهی که روز دوشنبه آغاز شد، بیش از دو هفته طول بکشد.
در حادثهای جداگانه در ماه گذشته، سه متهم در ارتباط با یک پرونده آتشسوزی عمدی در نزدیکی استودیوهای ایراناینترنشنال در شمال غربی لندن تفهیم اتهام شدند و قرار است دادگاه آنها در ۵ بهمن ۱۴۰۵ در دادگاه کیفری مرکزی آغاز شود.
ایراناینترنشنال در بیانیهای این حمله را نشانهای از فشار فزاینده بر روزنامهنگاران این رسانه و خانوادههای آنها، بهویژه پس از جنگ ایران توصیف کرد.
