دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، در گفتوگویی تلفنی با فاکسنیوز به حکومت ایران هشدار داد در صورت هدف قرار دادن کشتیهای آمریکایی در منطقه، «از روی زمین محو خواهند شد.»
ترامپ عصر دوشنبه ۱۴ اردیبهشت، درباره «پروژه آزادی» به خبرنگار فاکسنیوز گفت این طرح بهصورت شبانه برای کمک به صدها کشتی گرفتار در خلیج فارس و بیش از ۲۰ هزار ملوان اجرا شده و هدف آن «کمک به بشریت» است.
او در بخش دیگری از صحبتهایش گفت تهران نسبت به گذشته «منعطفتر» شده و در برابر فشارهای آمریکا، از جمله محاصره بندرها، عقبنشینی نشان میدهد. او این محاصره را «بزرگترین مانور نظامی تاریخ» توصیف کرد.
ترامپ با اشاره به آرایش نظامی آمریکا در منطقه، گفت که جمهوری اسلامی دو مسیر پیش رو دارد: دستیابی به توافق یا از سرگیری عملیات نظامی.
به گفته او، ایالات متحده در سطح جهانی از آمادگی کامل برخوردار است و در صورت لزوم از تمامی ظرفیتهای نظامی خود استفاده خواهد کرد.
رییسجمهوری آمریکا در گفتوگوی تلفنی با تری یینگست، خبرنگار فاکسنیوز که جزییاتی درباره تلاش کشتیهای ایرانی برای خروج از محاصره دریایی ارائه داد.
یینگست در تشریح صحبتهای ترامپ گفت: «رییسجمهور گفت یکی از این کشتیها پس از دریافت چهار هشدار هدف قرار گرفت و متوقف شد؛ اقدامی که به گفته او نشاندهنده جدیت آمریکا در اجرای این محاصره است.»
این خبرنگار افزود: «رییسجمهور تاکید کرد هدف آمریکا توقف کشتیهای تجاری عبوری از تنگه هرمز نیست، بلکه کمک به عبور امن آنها در شرایط تهدیدآمیز است و کشتیهایی که متوقف میشوند، عمدتا از بندرهای ایران حرکت کردهاند. او در پایان با تاکید بر کنترل عملیاتی آمریکا بر مسیرهای کشتیرانی در منطقه هشدار داد هرگونه تشدید تنش از سوی ایران با پاسخ قاطع واشینگتن روبهرو خواهد شد.»
فرمانده سنتکام:
در همین رابطه، برد کوپر، فرمانده سنتکام، نیز در گفتوگو با خبرنگاران بدون اظهار نظر درباره تداوم آتشبس گفت سپاه پاسداران همچنان در تلاش برای «اخلال» در این عملیات است.
او که دوشنبه ۱۴ فروردین با رسانهها صحبت میکرد، افزود چندین موشک کروز، پهپاد و قایق کوچک به سمت کشتیهای تحت حفاظت آمریکا شلیک شده که همگی خنثی شدهاند.
به گفته وزارت دفاع امارات، سامانههای پدافند هوایی این کشور با ۱۲ موشک بالستیک، سه موشک کروز و چهار پهپاد شلیکشده از سوی ایران مقابله کردند.
به نقل از کوپر، عملیات پروژه آزادی با حضور ۱۵ هزار نیرو، ناوشکنها و بیش از ۱۰۰ هواگرد در جریان است و فرماندهان اختیار کامل برای دفاع دارند.
کوپر همچنین گفت آمریکا بهجای اسکورت سنتی از یک آرایش دفاعی چندلایه استفاده میکند و محاصره دریایی ایران همچنان ادامه دارد و «فراتر از انتظار» بوده است.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
