برد کوپر، فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، با اشاره به محاصره دریایی جمهوری اسلامی گفت در حال حاضر ۴۱ نفتکش حامل حدود ۶۹ میلیون بشکه نفت در وضعیتی قرار دارند که امکان فروش آنها برای جمهوری اسلامی وجود ندارد.
او ارزش این محمولهها را بیش از شش میلیارد دلار برآورد کرد و افزود که این منابع مالی از دسترس حکومت ایران خارج شده است.
فرمانده سنتکام گفت اقدامات نیروهای آمریکایی، تاکنون ۴۲ کشتی تجاری را که تلاش داشتند محاصره را نقض کنند، متوقف کرده و آنها تغییر مسیر دادهاند.
به گفته کوپر، نیروهای ایالات متحده با جلوگیری از عبور دهها کشتی تجاری، محاصره دریایی علیه جمهوری اسلامی را بهطور موثر اجرا کردهاند.
این مقام نظامی در پیام تازهای که در حساب ایکس سنتکام منتشر شد، تاکید کرد میلیاردها دلار از درآمد نفتی ایران در نتیجه این اقدامات مسدود شده است.
حساب ایکس سنتکام در ادامه با انتشار ویدیویی نوشت نیروهای ایالات متحده در بیش از دو هفته گذشته با موفقیت محاصره را اجرا کرده و جریان تجارت به داخل و خارج از ایران را قطع کردهاند.
محاصره دریایی بندرهای جنوب ایران بهدست آمریکا از بعدازظهر ۲۳ فروردین آغاز شد و از آن زمان، به گزارش منابع رسمی، بهطور مستمر ادامه داشته است.
آمریکا در پی تشکیل ائتلاف بینالمللی برای بازگرداندن آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز
خبرگزاری رویترز، پنجشنبه ۱۰ اردیبهشت به نقل از یک تلگراف وزارت خارجه آمریکا گزارش داد دولت دونالد ترامپ در تلاش است با جلب مشارکت کشورهای دیگر، ائتلافی بینالمللی برای بازگرداندن آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز تشکیل دهد.
بر اساس این تلگراف که تاریخ ۲۸ آپریل (هشتم اردیبهشت) را دارد، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، ایجاد سازوکاری با عنوان «ساختار آزادی دریانوردی» را تایید کرده است. ابتکاری مشترک میان وزارت خارجه و وزارت جنگ آمریکا.
در این سند آمده است این سازوکار «گامی حیاتی» برای ایجاد چارچوب امنیت دریایی در خاورمیانه پس از درگیریهاست و برای تضمین امنیت بلندمدت انرژی، حفاظت از زیرساختهای حیاتی دریایی و حفظ حقوق و آزادیهای کشتیرانی در مسیرهای مهم دریایی ضروری است.
بر اساس این طرح، وزارت خارجه آمریکا نقش محور دیپلماتیک میان کشورهای شریک و صنعت کشتیرانی را بر عهده خواهد داشت و وزارت جنگ آمریکا، از طریق سنتکام، در فلوریدا، هماهنگی لحظهای تردد دریایی و ارتباط مستقیم با کشتیهای عبوری از تنگه هرمز را انجام خواهد داد.
این طرح نخستینبار هشتم اردیبهشت از سوی روزنامه والاستریت ژورنال گزارش شد.
در این تلگراف آمده است سفارتخانههای آمریکا باید تا ۱۱ اردیبهشت این پیام دیپلماتیک را بهصورت شفاهی به کشورهای شریک منتقل کنند. روسیه، چین، بلاروس، کوبا و دیگر «رقبای آمریکا» از این روند مستثنی شدهاند.
بر اساس این سند، مشارکت کشورها میتواند در قالب همکاری دیپلماتیک، تبادل اطلاعات، اجرای تحریمها، حضور دریایی یا دیگر شکلهای حمایت باشد.
همچنین تاکید شده که از کشورها انتظار نمیرود منابع و توان دریایی خود را از سازوکارها و نهادهای دریایی موجود در منطقه خارج کنند.
تردد در تنگه هرمز که پیشتر حدود یکپنجم نفت و گاز جهان از آن عبور میکرد، پس از حمله آمریکا و اسرائیل به جمهوری اسلامی در ۹ اسفند ۱۴۰۴ و بسته شدن این آبراه به وسیله حکومت ایران، بهشدت کاهش یافته است.
این پیشنهاد پس از بنبست در تلاشها برای حل بحران مطرح شده. بحرانی که همزمان آمریکا را به تلاش برای محدود کردن صادرات نفت ایران از طریق محاصره دریایی بنادر این کشور سوق داده است.
در این تلگراف تاکید شده است این سازوکار از کارزار «فشار حداکثری» دولت ترامپ و نیز از مذاکرات جاری جداست.
در مجموع، همزمان با تشدید فشارهای نظامی و اقتصادی علیه جمهوری اسلامی، واشینگتن در تلاش است با ترکیبی از محاصره دریایی و ابتکارهای دیپلماتیک، هم جریان صادرات نفت ایران را محدود کند و هم با شکلدهی به یک ائتلاف بینالمللی، کنترل امنیت کشتیرانی در یکی از حساسترین گذرگاههای انرژی جهان را در دست بگیرد. مسیری که در صورت تداوم، میتواند تنشها در منطقه را وارد مرحلهای تازه کند.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
