همزمان با افزایش حضور نیروهای ایالات متحده در منطقه و قرار گرفتن سپاه پاسداران جمهوری اسلامی در فهرست سازمانهای تروریستی از سوی اتحادیه اروپا، گزارشها از احتمال تحویل نخستین بالگردهای تهاجمی «می-۲۸» روسیه به جمهوری اسلامی حکایت دارد.
بر اساس گزارش جمعه ۱۰ بهمن وبسایت تخصصی اویشنیست، تصاویر تازهای که هشت بهمن در شبکههای اجتماعی منتشر شده، یک فروند بالگرد روسی «می-۲۸ انای» را در یک آشیانه در تهران نشان میدهد.
تحلیلگران حوزه اطلاعات منبعباز اعلام کردند این تصاویر به تاسیسات شرکت «پارس خدمات هوافضا» در تهران مربوط است. انتشار این تصاویر پس از گزارشهایی درباره پرواز چندین فروند هواپیمای ترابری نظامی «ایل-۷۶» روسیه به ایران صورت گرفت.
همزمان چند حساب کاربری فعال در حوزه نظامی در شبکه اجتماعی ایکس نیز با بازنشر تصاویر مشابه از احتمال انتقال بالگردهای تهاجمی «می-۲۸» روسیه به ایران خبر دادند. علاوه بر این، در ساعات گذشته وبسایتهایی داخلی، از جمله فرارو، نیز گزارشهایی در همین زمینه منتشر کردند.
بالگرد «می-۲۸» در یک آشیانه در تهران
در تصاویر منتشرشده، بالگرد «می-۲۸ انای» موسوم به «شکارچی شب» با استتار پیکسلی و بدون هیچگونه نشان رسمی نیروهای مسلح ایران روی بدنه آن دیده میشود. بهگزارش اویشنیست، این بالگرد بهصورت نیمه مونتاژشده به ایران منتقل شده و ملخهای اصلی آن جدا و دهانههای موتور پوشانده شدهاند؛ که احتمال انتقال آن با هواپیماهای ترابری سنگین روسی را تقویت میکند.
بهنوشته این وبسایت، هواپیماهای ترابری روسیه از فراز قفقاز و کشورهای گرجستان، ارمنستان و جمهوری آذربایجان عبور کردهاند. پیشتر گمانهزنیها از هدف پروازهای ترابری مرتبط با انتقال پهپادهای شاهد یا موشکهای تاکتیکی ساخت ایران بود، اما اکنون احتمال ارتباط آنها با انتقال بالگردهای «می-۲۸» نیز مطرح است.
آسانترین گزینه تسلیحاتی برای مسکو
اویشنیست نوشت در شرایطی که تحویل جنگندههای «سوخو-۳۵» به جمهوری اسلامی با موانع سیاسی و دیپلماتیک جدی روبهرو است، انتقال بالگردهای تهاجمی «می-۲۸ انای» سادهترین گزینه تسلیحاتی روسیه برای همکاری نظامی با تهران بهشمار میرود. این مدل، نسخه صادراتی «می-۲۸ ان» است که از سال ۲۰۰۹ وارد خدمت ارتش روسیه شد.
بر اساس این گزارش، هنوز مشخص نیست جمهوری اسلامی چه تعداد از این بالگردها را سفارش داده و چه تعداد از آنها تحویل شده است. همچنین روشن نیست این بالگردها در نهایت به نیروی هوایی ارتش، نیروی زمینی یا سپاه پاسداران واگذار خواهند شد.
انتشار این تصاویر در شرایطی صورت میگیرد که گروه ضربت ناو هواپیمابر «آبراهام لینکلن» بهتازگی وارد حوزه عملیاتی فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، شده و منابع از اعزام تجهیزات نظامی بیشتر به خاورمیانه خبر میدهند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، بار دیگر پنجشنبه شب در مراسم افتتاحیه مستندی درباره همسرش ملانیا به خبرنگاران گفت: «من در دوره اول ریاست جمهوریام ارتش را تقویت کردم و اکنون گروهی از ما (ارتش ایلات متحده) به جایی به نام ایران رفتهاند و امیدواریم که مجبور به استفاده از آن نشویم.»
او همچنین افزود: «ما در حال حاضر کشتیهای بسیار بزرگ و بسیار قدرتمند زیادی داریم که به سمت ایران در حرکت هستند و اگر مجبور به استفاده از آنها نباشیم، عالی خواهد بود.»
پیشینه توافق احتمالی تهران و مسکو
گمانهزنیها درباره خرید بالگردهای «می-۲۸» از روسیه نخستینبار دیماه ۱۴۰۱ مطرح شد؛ زمانی که یک اندیشکده مطالعات جنگ در آمریگا در گزارشی به نقل از خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، از طرح پیشنهادی برای تولید مشترک تسلیحات میان جمهوری اسلامی و روسیه خبر داد؛ طرحی که بالگردهای «می-۲۸» را نیز شامل میشد.
آبان ۱۴۰۲ نیز معاون وقت وزیر دفاع جمهوری اسلامی اعلام کرد برنامههایی برای ورود جنگندههای «سوخو-۳۵»، بالگردهای «می-۲۸» و هواپیماهای آموزشی «یاک-۱۳۰» به یگانهای رزمی ارتش نهایی شده است.
هواپیماهای آموزشی «یاک-۱۳۰» به ایران تحویل داده شد. با این حال، جنگندههای «سوخو-۳۵» تاکنون به ایران تحویل داده نشدند.
در صورت تایید تحویل این بالگردها، این اقدام بیش از آنکه تغییری محسوس در موازنه نظامی ایجاد کند، بهعنوان پیامی سیاسی از سوی مسکو به واشینگتن و تلآویو ارزیابی خواهد شد. این اقدام در فضای پرتنش کنونی خاورمیانه میتواند نگرانیها درباره گسترش همکاریهای نظامی تهران و مسکو را افزایش دهد.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
