در سال نخست دور دوم ریاستجمهوری دونالد ترامپ، ارتش ایالات متحده در چندین کشور و منطقه جهان عملیات نظامی انجام داد. این اقدامها بنا بر دادههای نهادهای ناظر، از نظر گستره جغرافیایی و تعداد حملات قابل توجه است.
روزنامه واشینگتنپست، پنجشنبه دوم بهمن در گزارشی نوشت که دولت دونالد ترامپ در ۱۲ ماه نخست دور دوم ریاستجمهوری خود دستور انجام حملات نظامی علیه دستکم هفت کشور را صادر کرد.
طبق دادههای گروه پایش درگیریهای مسلحانه (اِیسیالایدی)، ارتش آمریکا بین ژانویه تا دسامبر سال گذشته میلادی ۶۵۸ حمله هوایی و پهپادی انجام داده است. این رقم نزدیک به مجموع ۶۹۴ حمله ثبتشده در کل دوره ریاستجمهوری جو بایدن است.
کاخ سفید بدون اشاره مستقیم به این آمار، اعلام کرد که همه اقدامات ترامپ در چارچوب «اولیت قرار دادن آمریکا» و با هدف افزایش امنیت جهانی انجام شده است.
سومالی؛ هدفگیری داعش در شمال این کشور
ارتش آمریکا اول فوریه ۲۰۲۵ مواضع نیروهای وابسته به گروه داعش را در سومالی هدف حمله هوایی قرار داد. ترامپ گفت این حملات علیه یکی از برنامهریزان ارشد داعش و نیروهایش انجام شد که در غارهایی در کوههای گولیس، در منطقه خودمختار سومالیلند، پنهان شده بودند. این در حالی است که دولت بایدن نیز پاییز ۲۰۲۴ حملهای علیه یکی از رهبران الشباب در این کشور انجام داده بود.
عراق؛ کشته شدن چهره کلیدی داعش
در ۱۳ مارس ۲۰۲۵، نیروهای ائتلاف به رهبری آمریکا در حملهای هوایی در استان الانبار عراق، عبدالله مکی مصلح الرفاعی ، معروف به ابوخدیجه، از رهبران ارشد داعش را کشتند. فرماندهی مرکزی آمریکا اعلام کرد او مسئول عملیات جهانی داعش و از اعضای اصلی نهاد تصمیمگیر این گروه بود.
همزمان محمد شیاع السودانی، نخستوزیر عراق، اعلام کرد که در جریان یک عملیات مشترک با ایالات متحده و با اتکا به اطلاعات مشترک دو کشور، یکی از رهبران ارشد داعش که گمان میرود سرکردگی این گروه در عراق و سوریه را بر عهده داشت، در حملهای هوایی کشته شد.
السودانی در بیانیهای اعلام کرد مصلح الرفاعی از «خطرناکترین تروریستهای جهان» به شمار میرفت.
یمن؛ کارزار گسترده علیه حوثیها
بین ۱۵ مارس تا اوایل می ۲۰۲۵، ایالات متحده کارزاری گسترده علیه حوثیهای یمن که از حمایت مالی و تسلیحاتی جمهوری اسلامی برخوردارند به راه انداخت. پنتاگون اعلام کرد بیش از هزار هدف متعلق به این گروه، از جمله انبارهای تسلیحاتی و مواضع موشکی، هدف قرار گرفتند. در جریان این حملات صدها نفر از نیروهای حوثی کشته شدند.
ایران؛ حمله به تاسیسات هستهای
در جریان جنگ ۱۲ روزه در ژوئن ۲۰۲۵، ارتش آمریکا سه سایت هستهای ایران، از جمله تاسیسات زیرزمینی فردو، را هدف حملات هوایی قرار داد. این اقدام بنا بر ارزیابی اولیه اطلاعاتی آمریکا، برنامه هستهای ایران را تنها برای چند ماه به عقب انداخت؛ نتیجهای که با ادعاهای ترامپ درباره «موفقیت کامل» عملیات در تضاد بود.
در آخرین اظهارات مقامات بینالمللی در مورد فعالیتهای هستهای جمهوری اسلامی، رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، ۳۰ دی هشدار داد ابهام درباره محل و وضعیت ذخایر اورانیوم با غنای بالای جمهوری اسلامی و بنبست در بازرسی از تاسیسات هستهای بمبارانشده نمیتواند ادامهدار باشد.
دریای کارائیب و اقیانوس آرام؛ عملیات علیه قاچاقچیان
از سپتامبر ۲۰۲۵ تاکنون، آمریکا دستکم ۳۵ حمله دریایی در دریای کارائیب و شرق اقیانوس آرام انجام داده که به کشته شدن حداقل ۱۱۵ نفر انجامیده است. دولت ترامپ این عملیات را بخشی از مبارزه با قاچاق مواد مخدر میداند.
نیجریه؛ حمله در واکنش به تهدیدهای ترامپ
۲۵ نیروهای آمریکاییدسامبر ۲۰۲۵، مواضع داعش در شمالغرب نیجریه را هدف قرار دادند. این حمله پس از تهدیدهای ترامپ برای اقدام نظامی بهمنظور جلوگیری از «کشتار مسیحیان» انجام شد.
با این حال، به گزارش واشینگتنپست بررسیهای بعدی نشان داد بخشی از موشکهای شلیکشده عمل نکردهاند و اثربخشی عملیات همچنان محل تردید است.
سوریه؛ پاسخ به حمله مرگبار در پالمیرا
در ۱۹ دسامبر ۲۰۲۵ و ۱۰ ژانویه ۲۰۲۶، ایلات متحده مواضع داعش در سوریه را هدف قرار داد. این حملات در واکنش به حمله ماه دسامبر به پایگاه آمریکا در پالمیرا انجام شد که به کشته شدن دو سرباز آمریکایی و یک مترجم غیرنظامی انجامید. در جریان حمله به این پایگاه نظامی سه سرباز آمریکایی و دو عضو نیروهای امنیتی سوریه زخمی شدند.
ونزوئلا؛ یورش برای بازداشت مادورو
سوم ژانویه ۲۰۲۶، نیروهای دلتا فورس آمریکا در عملیاتی غافلگیرکننده با بالگرد وارد کاراکاس شدند و نیکلاس مادورو، رییسجمهوری ونزوئلا، و همسرش را بازداشت و به نیویورک منتقل کردند.
در جریان این عملیات حدود ۷۵ نفر کشته شدند. این اقدام شوک گستردهای در سطح جهانی ایجاد کرد و نگرانیها درباره احتمال اقدامهای مشابه آمریکا علیه دیگر کشورها را افزایش داد.
ماریا کورینا ماچادو،هبر مخالفان ونزوئلا، در دیدار با شاهزاده رضا پهلوی با اشاره به روابط نزدیک جمهوری اسلامی و کاراکاس گفت حکومت ایران از ونزوئلا بهعنوان سکویی برای گسترش بیثباتی و شبکههای جنایت فراملی استفاده میکند.
ماچادو پس از این دیدار تاکید کرد رهایی ایران و ونزوئلا «شرطی ضروری برای جهانی امن و دموکراتیک است».
بر اساس پژوهشی که از سوی انجمن علوم اعصاب آمریکا منتشر شد، مغز انسان بهطور مداوم اطلاعاتی مانند تصاویر، صداها و فضاهای آشنا را با پیامدهای بعدی آنها پیوند میدهد.
این فرآیند که «یادگیری تداعیگر» نام دارد، به افراد کمک میکند بر پایه تجربههای قبلی، سریعتر تصمیم بگیرند و از خطر دوری کنند.
با این حال، پژوهشگران میگویند این سیستم در همه افراد به یک شکل عمل نمیکند.
این تحقیق توضیح میدهد که چگونه سازوکارهای طبیعی یادگیری در مغز، در بعضی افراد بهجای کمک به تصمیمگیری بهتر، به تداوم انتخابهای نامطلوب منجر میشود.
نقش نشانهها در تصمیمگیری نادرست
به گفته جوزپه دی پلگرینو، سرپرست این مطالعه از دانشگاه بولونیا، افراد از نظر میزان اتکا به نشانههای محیطی برای تصمیمگیری تفاوت چشمگیری با یکدیگر دارند.
برخی افراد هنگام تصمیمگیری بهشدت به تصاویر و صداهای اطراف خود وابستهاند، در حالی که گروهی دیگر انعطافپذیری بیشتری دارند و کمتر تحت تاثیر این محرکها قرار میگیرند.
به گفته پژوهشگران، مشکل زمانی بروز میکند که معنای این نشانهها دستخوش تغییر میشود.
برای نمونه، اگر یک محیط یا صدای آشنا که پیشتر با پاداش همراه بوده، بهتدریج به پیامدهای پرخطر یا نامطلوب منجر شود، مغز همه افراد نمیتواند این تغییر را بهدرستی ثبت کند.
در افرادی که حساسیت بالایی به نشانهها دارند، مغز در «بهروزرسانی» این آموختهها ناتوان میماند و همچنان بر اساس الگوهای قدیمی واکنش نشان میدهد.
در نتیجه این افراد، حتی پس از تجربه شکست یا زیان، همان انتخابهای قبلی را تکرار میکنند.
پیوند نشانهها با اعتیاد و اضطراب
در این شرایط، نشانههای محیطی بهجای آنکه راهنمایی مفید باشند، به عامل اصلی هدایت رفتار تبدیل میشوند و ترک عادتهای زیانبار را دشوارتر میکنند.
این یافتهها میتواند به درک بهتر الگوهای رفتاری در اعتیاد، اختلالات وسواسی و اضطراب کمک کند.
تیم تحقیقاتی قصد دارد این نوع الگوی یادگیری را در میان افراد دارای اختلالات بالینی مورد بررسی قرار دهد.
هدف آنها یافتن پاسخ روشنتری برای این پرسش است که آیا حساسیت بیش از حد به نشانههای محیطی میتواند یکی از دلایل اصلی تداوم الگوی تصمیمگیریهای پرخطر در این گروهها باشد.
