دو عضو هیاتمدیره انجمن داروسازان درباره تبعات حذف ارز ترجیحی از برخی داروهای وارداتی، فشار اقتصادی بر بیماران و ناکارآمدی نظام بیمهای هشدار دادند. به گفته یکی از آنها، ذخایر دارویی و شیر خشک ایران به کمتر از دو ماه رسیده و احتمال کمبود ۸۰۰ قلم دارو در سه ماه آینده وجود دارد.
هادی احمدی، عضو هیاتمدیره انجمن داروسازان ایران، یکشنبه ۲۳ آذر با اشاره به ناپایداری بازار دارویی کشور به خبرگزاری ایلنا گفت نرخ ارز بهصورت روزانه افزایش پیدا میکند و این وضعیت بهطور مستقیم بر قیمت دارو اثر میگذارد.
به گفته او، اگرچه بخشی از مواد اولیه دارویی با ارز ترجیحی تامین میشود، اما حدود ۷۰ درصد هزینه تولید دارو شامل بستهبندی، اقلام جانبی و سایر ملزوماتی است که از ارز آزاد تبعیت میکند و تنها ۳۰ درصد به ماده اولیه اختصاص دارد.
احمدی ضمن هشدار نسبت به کاهش قدرت خرید شهروندان افزود بسیاری از بیماران هنگام مراجعه به داروخانه با افزایش قیمتها مواجه میشوند و به همین دلیل، یا دارو را بهصورت ناقص تهیه میکنند یا بهطور کلی از خرید آن منصرف میشوند.
این مقام صنفی تاکید کرد وضعیت کنونی روند درمان را مختل میکند و در نهایت، هزینههای درمانی را افزایش میدهد.
کمبود گسترده دارو، صفهای طولانی و افزایش بیوقفه قیمتها در ایران زندگی میلیونها بیمار را با مشکلات جدی روبهرو کرده است.
در هفتههای اخیر، گزارشهای متعددی درباره کاهش ذخایر دارویی کشور و پیامدهای حذف ارز ترجیحی بر تامین دارو منتشر شده است.
یونس عرب، مدیرعامل انجمن تالاسمی ایران، ۱۹ آذر گفت برخی خانوادهها برای خرید داروی فرزندشان حتی پیشنهاد «فروش کلیه یا قرنیه» میدهند.
سایت تجارتنیوز نیز با اشاره به افزایش هزینههای بهداشت و سلامت زنان گزارش داد هزینه داروهای مسکن و آزمایشهای ضروری برای بسیاری از زنان، بهویژه در نبود پوشش بیمهای مناسب، باعث به تعویق افتادن مراقبتهای حیاتی سلامت شده است.
احمدی در ادامه مصاحبه خود با ایلنا، بیمهها را به عمل نکردن به تعهداتشان متهم کرد و گفت بیشترین فشار در این شرایط بر دوش بیماران است.
این عضو هیاتمدیره انجمن داروسازان همچنین از تشدید کمبود دارو خبر داد و افزود برخی اقلام دارویی یا دچار کمبود شدهاند یا بهصورت سهمیهای توزیع میشوند.
او از داروی پرل بهعنوان نمونهای نام برد که با وجود تولید داخل، یا در بازار یافت نمیشود یا بهسختی در دسترس است. داروهای عمومی و پرمصرفی مانند پردنیزولون نیز با کمبود مواجه شدهاند.
کمبود حدود ۸۰۰ قلم دارو در سه ماه آینده
بابک مصباحی، عضو هیاتمدیره انجمن داروسازان، ۲۳ آذر در مصاحبه با پایگاه خبری دیدهبان ایران تاکید کرد مشکل بازار دارو صرفا به افزایش نرخ ارز محدود نمیشود.
او گفت افزایش نرخ ارز در تجربههای گذشته صرفا به افزایش بدهی شرکتهای پخش و کمبود نقدینگی در کارخانههای دارویی انجامیده است.
این مقام صنفی با اشاره به نقش بیمهها هشدار داد حتی در صورت اصلاح قیمت دارو، اگر بیمهها افزایش قیمت را پوشش ندهند، «باز هم سیستم دچار اختلال میشود».
او اضافه کرد مسئولیت حفاظت مالی از بیمار بر عهده بیمههاست و پایین نگه داشتن دستوری قیمت دارو، بدون تامین سایر اجزای زنجیره، به تضعیف صنعت داروسازی منجر شده است.
محمد عبدهزاده، رییس کمیسیون اقتصاد سلامت اتاق تهران، ۱۹ آذر گفته بود جمع مطالبات شرکتهای داروسازی از شرکتهای دولتی و خصوصی و داروخانههای هر دو بخش به بیش از ۱۵۰ هزار میلیارد تومان رسیده است.
علیرضا چیذری، رییس انجمن تولید، تامین، توزیع و صادرکنندگان تجهیزات پزشکی و دارویی استان تهران، نیز ۲۲ آذر از «جهش هفت برابری» قیمت دارو در ایران از زمان حذف ارز ترجیحی دارو خبر داد.
مصباحی در ادامه مصاحبه با دیدهبان ایران گفت ذخایر دارویی کشور بهطور میانگین کمتر از دو ماه است و در مورد شیر خشک نیز شرایط مشابهی وجود دارد.
به گفته او، حدود ۸۰۰ قلم دارو در سه ماه آینده با کمبود مواجه خواهند شد.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
