پیام طبرسی، متخصص بیماریهای عفونی، با اشاره به افزایش موارد ابتلا به آنفلوانزا در کشور گفت تعداد بیماران بدحال و بستری، رشد داشته و موجودی واکسن آنفلوانزا نیز مصرف شده است.
طبرسی، پنجشنبه ۲۰ آذر در گفتوگو با خبرگزاری مهر، وابسته به سازمان تبلیغات اسلامی، موثرترین راه جلوگیری از ابتلا به آنفلوانزا را «رعایت نکات بهداشتی» دانست و گفت افراد در معرض خطر، باید از حضور در مکانهای شلوغ خودداری کنند.
او افزود: «اگر افراد واکسن پیدا کنند، هنوز برای تزریق دیر نیست و تا پایان اسفند فرصت وجود دارد. با این حال، با توجه به کمبود فعلی واکسن، تاکید اصلی بر رعایت بهداشت و کاهش مواجهه با ویروس است.»
همایون سامهیح نجفآبادی، عضو کمیسیون بهداشت مجلس، ۱۹ آذر گفت که مبلغ بالا و مشمول بیمه نبودن واکسن آنفلوانزا، باعث شد تعداد زیادی به واکسن دسترسی نداشته باشند و «به چنین وضعی دچار شویم».
او افزود: «خطر جانی آنفلوانزا نسبت به کرونا بیشتر شده. یعنی میزان کشندگی آنفلوانزا بسیار زیاد است.»
در هفتههای گذشته و همزمان با پیک سنگین آنفلوانزا و اوجگیری آلودگی هوا در کلانشهرها، شهروندان با موج تازهای از عفونتهای تنفسی روبهرو شدهاند.
حسین کرمانپور، رییس روابط عمومی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، ۱۹ آذر اعلام کرد در پی موج تازه آنفلوانزا در کشور تاکنون ۱۰۱ نفر جان خود را از دست دادهاند که «بیشتر آنها واکسن نزده بودند».
همزمان، قباد مرادی، رییس مرکز مدیریت بیماریهای واگیر وزارت بهداشت نیز اعلام کرد سهم عفونتهای تنفسی در گردش، «به حدود ۱۶ تا ۱۷ درصد رسیده» است؛ رقمی که به گفته او «بیش از ۱۰ درصد آستانه هشدار جهانی» است و نشان میدهد کشور وارد پیک آنفلوانزا شده و بسیاری از استانها از سطح هشدار عبور کردهاند.
موج گسترده آنفلوانزا در کشور
احمد مهری، اپیدمیولوژیست و کارشناس سلامت عمومی، ۲۰ آذر اعلام کرد: «کشور درگیر موج گسترده آنفلوانزا شده و میزان ابتلا بیش از ۳۰ درصد نمونههای تنفسی است که سه تا چهار برابر حد هشدار تعریف شده در نظام مراقبتی است و تقریبا همه استانها درگیر این موج هستند.»
او هشدار داد: «نگرانی اصلی در این موج، پیامدهای بدحالشدگی و احتمال مرگ است و کودکان، سالمندان، زنان باردار، بیماران دیابتی و فشار خونی، مبتلایان به سرطان و افرادی که داروهای تضعیفکننده سیستم ایمنی مصرف میکنند، بیش از دیگران در معرض خطر هستند.»
در این میان، همزمانی آلودگی شدید هوا با اوجگیری موج آنفلوانزا، نگرانیهای شهروندان را دوچندان کرده است.
مینو محرز، متخصص بیماریهای عفونی، ۲۰ آذر گفت آلودگی هوا بهتنهایی باعث بروز آنفلوانزا نمیشود اما میتواند شدت علائم بیماریهای تنفسی را افزایش دهد.
او افزود: «بیماران مبتلا به آلرژی، آسم و مشکلات تنفسی در این شرایط آسیبپذیرتر هستند و گردش ویروس آنفلوانزا میتواند در چنین مواقعی خطرناکتر باشد.»
محرز، ۱۷ آذر نیز در گفتوگو با روزنامه شرق گفت: «موج فعلی آنفلوانزا شدیدتر از موجهای قبلی است و با افزایش شمار مبتلایان، احتمال مرگومیر و کشندگی نیز وجود دارد.»
کمبود دارو و روزهای سخت پیش رو
محمد عبدهزاده، رییس کمیسیون اقتصاد سلامت اتاق بازرگانی تهران، ۲۰ آذر در گفتوگو با خبرگزاری ایلنا گفت: «کمبود دارو در کشور مشکل یک روز و دو روز یا امسال و پارسال نیست، بلکه در کشور ما به دلایل مختلف وجود داشته و ریشههای آن مشخص بوده است.»
او کمبود دارو را ناشی از سه عامل «کمبود منابع ارزی»، «کمبود ریال» و «انجام نشدن بهموقع قیمتگذاری داروها» دانست و تاکید کرد: «همیشه این سه دلیل موجب شده در طول سنوات گذشته به شکل مزمن با کمبود دارو روبهرو باشیم.»
عبدهزاده گفت شرکتهای داروسازی در تامین ارز و دریافت مطالبات ریالی خود دچار مشکلاند و در صورت حل نشدن این مشکلات، سه ماه پایانی سال برای بازار داروی کشور «روزهای سختی» خواهد بود.
او ادامه داد: «در حال حاضر جمع مطالبات شرکتهای داروسازی از شرکتهای دولتی و خصوصی و داروخانههای هر دو بخش به بیش از ۱۵۰ هزار میلیارد تومان رسیده است. به این معنا که تقریبا حدود نصف چرخش بازار دارویی کشور مطالباتی است که شرکتهای تولیدکننده مطالبات دارند و نتوانستهاند ریال خود را دریافت کنند.»
عبدهزاده ۱۹ آذر نیز اعلام کرد کمبود شدید دارو در سه ماهه پایانی سال ادامه دارد و تولیدکنندگان و واردکنندگان هر روز برای پیگیری مشکلات واردات دارو در صف مراجعه به بانک مرکزی و وزارت بهداشت هستند.
در حالی که موج گسترده آنفلوانزا، کودکان، سالمندان و گروههای پرخطر را درگیر کرده، هشدارها و گزارشهای پیدرپی درباره کمبود و گرانی دارو، سایهای سنگین بر زندگی بیماران و نظام سلامت انداخته است.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
