بازنشستگان شرکت مخابرات در شهرهای مختلف تجمع اعتراضی برگزار کردند. همزمان، نیروهای پیمانکاری حراست میدان نفتی یادآوران غرب کارون، کارگران شرکت فولاد مکران چابهار و کارکنان پایگاهها و خانههای بهداشت استان کرمانشاه، دست به تجمع زدند.
تجمعات بازنشستگان مخابرات، دوشنبه ۱۷ آذر در استانهایی از جمله آذربایجان شرقی، تهران، خراسان رضوی، خوزستان، زنجان، فارس، گیلان، کردستان، کرمانشاه، لرستان، مازندران و همدان، شکل گرفت.
در تهران بازنشستگان مقابل ساختمان وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات تجمع کردند و در دیگر شهرها نیز گردهماییهای اعتراضی در برابر ساختمانهای مخابرات منطقه برگزار شد.
حاضران در اعتراض به رسیدگی نشدن به مطالباتشان، به سیاستهای «ستاد اجرایی فرمان امام»، «بنیاد تعاون سپاه پاسداران» و «شرکت اعتماد مبین» که سهامداران عمده شرکت مخابرات هستند، اعتراض کردند.
بازنشستگان در این تجمعات شعارهایی چون «دشمن بازنشسته/ به سلطنت نشسته»، «فریاد بازنشسته/ قانون کجا نشسته؟»، «مخابرات رها شده/ به نسل ما جفا شده» و «مخابرات را ما ساختیم/ سپاه برد و ما باختیم» سردادند.
کارکنان و بازنشستگان مخابرات در سالهای اخیر بارها در اعتراض به تاخیر در پرداخت حقوق و کمکهزینههای رفاهی و مشکلات بیمه و خدمات درمانی، با خواست بازنگری در همسانسازی، در نقاط مختلف ایران تجمع کرده و خواستار رسیدگی به مطالباتشان شدهاند.
آنها در سالهای گذشته بیش از ۱۰۰ تجمع در اعتراض به وضعیت خود، بهصورت سراسری در استانهای مختلف برگزار کردهاند.
تجمع کارکنان میدان نفتی یادآوران غرب کارون
نیروهای پیمانکاری حراست میدان نفتی یادآوران غرب کارون، ۱۷ آذر در مقابل ساختمان وزارت نفت در تهران تجمع کردند.
شورای سازماندهی اعتراضات کارگران غیررسمی نفت در گزارشی نوشت آنها نسبت به شرایط معیشتی و تعیین تکلیف وضعیت شغلیشان در بلاتکلیفی قرار دارند و نسبت به عدم رسیدگی به خواستههایشان دست به اعتراض زدند.
آنها خواستههای خود را «اصلاح فوری پیمان حراست و انتقال بودجه از غیرجاری به جاری در چارچوب برقراری عدالت و همخوانی با رویه جاری سایر میادین غرب کارون» و «ورود پیمان به سامانه ساپنا و تخصیص شناسه یکتا پس از ۱۵ سال انتظار»، عنوان کردند.
شورای سازماندهی اعتراضات کارگران غیررسمی نفت اعلام کرد که از اعتراضات آنها و اعتراضات سراسری کارگری در تمامی بخشهای نفت حمایت و پشتیبانی میکند.
اعتصاب کارگران شرکت فولاد مکران و کارکنان بهداشت کرمانشاه
جمعی از نیروهای پیمانکاری شرکت فولاد مکران چابهار، ۱۷ آذر در اعتراض به پرداخت نشدن سهماهه حقوقهای خود دست به اعتصاب و تجمع اعتراضی زدند.
سایت حالوش که اخبار استان سیستان و بلوچستان را پوشش میدهد، نوشت: «حدود ۶۵ نفر از کارگران بلوچ شاغل در این پروژه که ماههاست حقوق دریافت نکردهاند و مسئولان بارها با قولهای الکی و وعدههای امروز و فردا پرداخت حقوق را عقب انداختهاند، دست به اعتصاب زدند.»
حالوش به نقل از منابع خود افزود: «مدیر اصلی شرکت غیربومی است و جانشین او نیز کسی است که دائما قولهای تکراری میدهد و هر هفته وعده را به هفته بعد موکول میکند؛ وعدههایی که هیچکدام تاکنون عملی نشده است.»
اتحادیه آزاد کارگران ایران نیز گزارش داد: «امروز پس از آغاز اعتصاب، نیروهای اطلاعات در محل حاضر شده و از کارگران معترض خواستند تا ماشینها و تجهیزات سایر شرکتها از مسیر عبور کنند.»
همزمان با این اعتراضها، کارکنان پایگاهها و خانههای بهداشت استان کرمانشاه نیز در مقابل استانداری دست به تجمع اعتراضی زدند.
اتحادیه آزاد کارگران اعلام کرد: «این تجمع بخشی از حرکت سراسری کارکنان بهداشت در استانهای مختلف کشور است و اعتراض به عدم پرداخت کارانهها و دیگر حقوق پایمال شده آنان صورت میگیرد.»
گرانی دارو
در ادامه موج اعتراضهای معیشتی، ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهد گروهی از شهروندان ۱۷ آذر در اعتراض به گران شدن داروی سیستاگون تجمع کردند.
بر اساس یکی از ویدیوهای رسیده، ماموران پلیس به تجمع این گروه از شهروندان معترض حمله کردند.
به گفته یک شهروند، قیمت این دارو در عرض یک ماه از ۵۰۰ هزار تومان به ۴۵ میلیون تومان رسیده است.
در سالهای اخیر، بازنشستگان، کارگران و مستمریبگیران، بارها در شهرهای مختلف ایران در اعتراض به محقق نشدن مطالبات خود تجمع و راهپیمایی کردهاند.
شرایط معیشتی این گروهها سبب شده شمار تجمعها و اعتراضهای صنفی بهطور قابل توجهی افزایش یابد.
سایت حقوق بشری هرانا ۲۹ اسفند سال گذشته در گزارشی درباره نقض حقوق بشر در ایران نوشت که در سال ۱۴۰۳، دستکم سه هزار و ۷۰۲ تجمع و اعتصاب در بخشهای مختلف کشور انجام شد.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
