محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه پیشین جمهوری اسلامی، در واکنش به اظهارات اخیر سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه، گفت ادعاهای او درباره مکانیسم ماشه «نادرست» است و یادآور شد در جریان مذاکرات برجام، پیشنهادهای مسکو و پاریس برای قطعنامههای شورای امنیت «به زیان ایران» بود.
خبرگزاری ایرنا جمعه ۲۵ مهر به نقل از ظریف نوشت: «نه تنها اسنپبک مربوط به روزهای پایانی مذاکرات نبود، بلکه اصلا بحث من و جان کری (وزیر خارجه وقت آمریکا) هم نبود. آقای لاوروف و فرانسویها پیشنهادی داده بودند که بسیار بد بود و ما با تلاش زیاد آن را کنار گذاشتیم.»
او افزود: «یک بار کری پیشنهادی آورد که قطعنامهها هر شش ماه تمدید شود و با درخواست دو عضو شورای امنیت، به رای گذاشته شود. به او گفتم این توهین به شعور من است و او پاسخ داد این پیشنهاد رفیقت لاوروف است. او میدانست که من و لاوروف از سال ۱۹۹۴ رفیق بودیم.»
لاوروف ۲۳ مهر درباره مکانیسم ماشه و بازگشت تحریمهای جمهوری اسلامی گفت که این بند در برجام یک «تله حقوقی» بوده و از پذیرفتن آن در زمان مذاکرات، متعجب شده است.
او اضافه کرد که این بند در مرحله نهایی مذاکرات، «مستقیما میان ظریف و کری مورد توافق قرار گرفته بود».
متفاوت با دوران احمدینژاد
ظریف گفت در سال ۱۳۹۹، زمانی که ایران هیچ تعهد برجامی انجام نمیداد، آمریکا خواستار اجرای اسنپبک شد اما ۱۳ عضو شورای امنیت مخالفت کردند.
او افزود: «در آن زمان روسیه و چین تنها کشورهایی بودند که رای منفی دادند، در حالی که در دوران محمود احمدینژاد، روسیه به تمام قطعنامههای فصل هفت رای مثبت داده بود و مانع عضویت ایران در سازمان شانگهای شده بود.»
وزیر امور خارجه دولت حسن روحانی درباره ادعای لاوروف در مخالفت با تحریم تسلیحاتی جمهوری اسلامی گفت: «وقتی وارد جلسه شدم، لاوروف گفت بیش از پنج سال مجوز لغو تحریم به تو نمیدهند، میپذیری یا نه؟ گفتم نه. گفت پس چرا وقت ما را میگیری؟ پاسخ دادم به تو ربطی ندارد. همان شب برجام نهایی شد، در حالی که به او دستور داده بودند مانع توافق شود. بعد در مصاحبه گفت ما مخالف تحریم بودیم اما ظریف ما را مجبور کرد بپذیریم.»
سخنان تازه لاوروف در شرایطی ابراز شده است که با فعال شدن مکانیسم ماشه به خواست دولتهای اروپایی، سازمان ملل متحد تحریمهای تسلیحاتی و سایر محدودیتها علیه جمهوری اسلامی را بهدلیل برنامه هستهای تهران بازگرداند.
سیاست روسها علیه تهران
وزیر پیشین امور خارجه جمهوری اسلامی با اشاره به روابط پیچیده تهران و مسکو گفت: «من هنوز به روابط راهبردی با روسیه و چین اعتقاد دارم اما روسها سیاست خود را آشکارا بیان میکنند و دو خط قرمز دارند: یکی اینکه ایران نباید با دنیا روابط عادی داشته باشد و دیگر اینکه نباید وارد درگیری مستقیم با جهان شود.»
ظریف افزود: «روسیه همیشه از توافقهای موقت مانند توافق ژنو حمایت میکرد چون مانع عادیسازی روابط ایران با جهان میشد. در آغاز مذاکرات جامع در سال ۱۳۹۲ نیز روسها گفتند تمام سوخت نیروگاه بوشهر را خودشان تامین میکنند تا نیاز ایران به غنیسازی را از بین ببرند.»
