دادگاهی در نیویورک هادی مطر، ضارب سلمان رشدی، نویسنده بریتانیایی-آمریکایی هندیتبار، را به جرم اقدام به قتل به ۲۵ سال زندان قطعی بههمراه پنج سال نظارت پس از آزادی محکوم کرد.
مطر مردادماه ۱۴۰۱ با حمله به رشدی در جریان یک مراسم ادبی، او را با چاقو هدف قرار داد. در این حمله، هنری ریس، یکی از برگزارکنندگان این مراسم، نیز زخمی شد.
جیسون اشمیت، دادستان منطقه شاتاکوا در میویل نیویورک جمعه ۲۶ اردیبهشت اعلام کرد مطر بهدلیل مجروح کردن ریس هم به هفت سال زندان و سه سال نظارت پس از آزادی محکوم شده است.
اشمیت افزود این دو حکم بهصورت همزمان به اجرا درخواهند آمد.
مطر ۲۷ ساله که تابعیت لبنانی-آمریکایی دارد، اسفندماه ۱۴۰۳ از سوی دادگاه در این پرونده مجرم شناخته شده بود.
در جریان حمله مطر، رشدی بارها با چاقو از نواحی سر، گردن، بالاتنه و دست چپ هدف قرار گرفت.
این ضربات به نابینایی چشم راست و آسیب جدی به کبد و رودههای او انجامید و موجب شد تحت عمل جراحی اضطراری قرار گیرد و ماهها دوران درمان و نقاهت را پشت سر بگذارد.
دادستان شاتاکوا در ادامه اظهارات خود به فتوای روحالله خمینی، رهبر پیشین جمهوری اسلامی، علیه رشدی اشاره کرد و گفت این نویسنده پس از حمله مطر، شرایط سختی را پشت سر میگذراند.
اشمیت افزود: «او بهشدت آسیب روحی دیده و هر شب درباره آنچه تجربه کرده، کابوس میبیند. بیتردید، این حمله ضربهای سنگین به کسی بود که پس از سالها زندگی در خفا بهدلیل فتوای صادرشده، در واپسین سالهای عمرش تازه داشت به زندگی اجتماعی بازمیگشت.»
مطر پس از دستگیری گفته بود برای خمینی احترام قائل است. او اما با در نظر گرفتن هشدار وکیل خود نگفت این حمله را تحت تاثیر فتوای رهبر پیشین جمهوری اسلامی انجام داده است یا خیر.
مطر همچنین گزارشها درباره ارتباط او با سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را رد کرد.
مطر در جریان محاکمهاش از ادای شهادت در دادگاه خودداری کرد.
ناتانیل براون، وکیل مطر، ۲۶ اردیبهشت گفت او به حکم صادرشده اعتراض خواهد کرد.
براون افزود: «اطمینان دارم که اگر [مطر] فرصت متفاوتی داشت، امروز در این جایگاه نبود. و اگر امکان بازگشت و تغییر داشت، بیتردید از آن استفاده میکرد.»
مطر همچنین با اتهامات فدرالی مواجه است که از سوی دادستانی منطقه غرب نیویورک علیه او مطرح شدهاند. در این پرونده تلاش او برای قتل رشدی بهعنوان یک اقدام تروریستی در نظر گرفته شده است.
دادستانها همچنین او را به حمایت مادی از حزبالله لبنان متهم کردهاند؛ گروهی مورد حمایت جمهوری اسلامی که آمریکا آن را یک سازمان تروریستی میداند.
قرار است مطر برای رسیدگی به این اتهامات در دادگاهی جداگانه در شهر بوفالو محاکمه شود.
بر اساس گزارش رویترز، یک منبع دیپلماتیک اوکراینی اعلام کرده است که هیات روسیه در مذاکرات استانبول خواستار خروج نیروهای اوکراینی از سرزمینهای خود به عنوان شرط آتشبس شده است.
این مقام تاکید کرده که این خواسته، به همراه برخی دیگر از مطالبات روسیه، «غیرواقعبینانه» است و «بسیار فراتر از آن چیزی است که پیشتر در گفتوگوها مطرح شده بود».
او افزود که این شروط «غیرقابلقبول» و «نقطه آغاز مناسبی برای مذاکرات جدی نیستند».
کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، موضع روسیه را «آشکارا غیرقابل قبول» خواند و گفت که رهبران اروپایی، اوکراین و ایالات متحده «در حال هماهنگسازی تنگاتنگ پاسخهای خود» هستند.
اورزولا فن در لاین، رییس کمیسیون اروپا، اعلام کرد که اتحادیه اروپا در حال کار بر روی بسته جدیدی از تحریمها علیه مسکو است.
ولادیمیر مدینسکی، مذاکرهکننده ارشد روسیه، به خبرنگاران گفت که تیم او «درخواست اوکراینیها برای مذاکرات مستقیم میان زلنسکی و ولادیمیر پوتین» را مورد توجه قرار داده است.
پوتین، پس از آنکه خود پیشنهاد گفتوگوی مستقیم را مطرح کرده بود، پیشنهاد زلنسکی برای دیدار شخصی در استانبول را رد کرد.
مدینسکی گفت: «ما توافق کردیم که هر طرف دیدگاه خود را درباره یک آتشبس احتمالی آینده ارائه دهد و آن را بهطور دقیق تشریح کند. پس از ارائه این دیدگاهها، ما معتقدیم – چنانکه مورد توافق نیز قرار گرفت – ادامه مذاکرات مناسب خواهد بود.»
روسیه خواهان مذاکرات بیشتر پیش از آتشبس است
طرفین عمدتا مواضع شناختهشده پیشین خود را تکرار کردند.
اوکراینیها خواستار برقراری فوری آتشبس و سپس آغاز مذاکرات شدند، در حالی که روسها خواهان برگزاری مذاکرات بیشتر پیش از توافق بر سر آتشبس بودند.
هیورگی تیخی، سخنگوی وزارت خارجه اوکراین، به خبرنگاران گفت: «اگر خواهان مذاکرات جدی هستید، باید سلاحها را ساکت کنید.»
انتظارات برای دستیابی به یک دستاورد بزرگ که پیشاپیش هم پایین بود، پنجشنبه بیشتر کاهش یافت، زمانی که ترامپ در پایان سفر خود به خاورمیانه اعلام کرد که بدون دیدار میان خودش و پوتین، هیچ حرکتی به جلو صورت نخواهد گرفت.
پیکان، خودرویی که ۲۵ اردیبهشت سال ۱۳۴۶ به عنوان نماد صنعت ایران برای اولین بار عرضه و سال ۱۳۸۴ در دولت اصلاحات تولید و عرضهاش متوقف شد، ۵۸ ساله شد. اما این خودرو همچنان در خیابانها حضور دارد و علاقهمندانش امسال نیز به مناسبت جشن تولد آن، دور هم جمع شدند.
جمعه ۲۶ اردیبهشت، مانند سالهای گذشته، جمعی از هواداران خودرو پیکان، در تهران گرد هم آمدند و تعدادی از نمونههای کلکسیونی این خودرو را به نمایش گذاشتند.
فدراسیون موتورسواری و اتومبیلرانی، کمیته کلاسیک، و کلوب پیکان، همه ساله این جشن را برگزار میکنند.
کارخانجات ایرانناسیونال، خودروی پیکان را اولین بار در ۲۵ اردیبهشت سال ۱۳۴۶ به عنوان خودرویی ملی و اقتصادی عرضه کرد. هدف از تولید پیکان، ارائه محصولی اقتصادی برای استفاده خانوادههای ایرانی بود.
امیرعباس هویدا، نخستوزیر وقت، اعتقاد داشت باید ساخت پیکان به حدی برسد که هر خانواده ایرانی یک پیکان داشته باشند. از زمان آغاز تولید تا زمان توقف تولید، بیش از دو میلیون و ۶۰ هزار دستگاه از این تولیدو در بازار خودرو عرضه شد.
صفحه اول روزنامه اطلاعات، ۲۵ اردیبهشت ۱۳۴۶
در فرهنگ، هنر و سیاست
رد پیکان را در فرهنگ عامه، هنر و ادبیات هم میتوان دید. اولین مورد آن ترانه مشهور «تولدت مبارک» است که سال ۱۳۴۹، به سفارش ایرانناسیونال، با شعری از پرویز خطیبی و نوذر پرنگ و با آهنگسازی انوشیروان روحانی ساخته شد.
این قطعه اولین بار در ورزشگاه آریامهر (استادیوم آزادی) به مناسبت جشن سومین سال تولید پیکان اجرا شد.
در سالهای بعد، این ترانه در جشن تولد ایرانیان، به طور مکرر استفاده شد و خوانندگان زیادی آن را به اشکال مختلف اجرا کردند.
در دوران جمهوری اسلامی نیز، شماری از هنرمندان به سراغ پیکان رفتند. از جمله رضا یزدانی، خواننده مجاز داخل ایران که قطعهای به نام «پیکان قراضه» ساخته است.
در بسیاری از فیلمهای سینما و تلویزیون ایران نیز از پیکان «گوجهای جوانان» به عنوان نمادی از نوستالژی یاد میشود.
علاوه بر این، پیکان در سیاست، پیش از انقلاب سال ۱۳۵۷ نماد ملیگرایی و پس از انقلاب نماد سادهزیستی بود. هویدا، نخستوزیر وقت نیز یکماه پس از راهاندازی خط تولید پیکان، یکدستگاه از آن خرید.
نشریات سال ۱۳۴۶ و ۱۳۴۷، بارها به تردد هویدا با این خودرو اشاره کردند و آن را با عنوان حمایت او از تولید پیکان گزارش دادند.
دی ۱۳۴۶، امیر کویت در سفر به ایران، از خط تولید پیکان دیدن کرد. در این دیدار خیامی از توان ایرانناسیونال برای تامین نیاز خاورمیانه خبر داد. / روزنامه اطلاعات ۲۳ دی ۱۳۴۶، صفحه ۱۷
خداحافظی با پیکان و سمندی که پیکان نشد
در سال ۱۳۸۴، در مراسمی نمادین توقف تولید پیکان پس از ۳۸ سال رسما اعلام شد، اما تولید وانت پیکان ادامه یافت. با این حال، با گذشت ۲۰ سال پس از توقف تولید پیکان، هنوز هم مدلهای دسته دوم این خودرو در بازار ایران خرید و فروش میشود.
نام ایرانناسیونال پس از مصادره به دست انقلابیون در سال ۱۳۵۷، «ایرانخودرو» شد و مدیران مصادرهای این شرکت، سال ۱۳۸۱ پروژه تولید سمند را به عنوان خودروی ملی، اعلام کردند.
سمند اما برخلاف پیکان هرگز نتوانست به عنوان نمادی در صنعت مطرح شده یا به حوزههای دیگر مانند فرهنگ و هنر وارد شود تولید آن هم سال ۱۴۰۱ متوقف شد.
پیکان در سالهای اولیه تولید خود، قابلیت رقابت با نمونههای مشابه خارجی را داشت، اما سمند این ویژگی را هرگز پیدا نکرد.
اکنون ۵۸ سال پس از تولید اولین پیکان و ۲۰ سال پس از توقف تولید آن، علاقهمندان به پیکان همچنان گرد هم میآیند و از خودرویی میگویند که نماد صنعت ملی خودروسازی در ایران بود.
نیکی هیلی، سفیر پیشین آمریکا در سازمان ملل، از واشینگتن خواست که در صورت خودداری تهران از متوقف کردن برنامه هستهایاش، از حمله نظامی به تاسیسات هستهای ایران حمایت کند.
هیلی در صفحه خود در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «ایران باید حداکثر فشار را احساس کند تا برنامه هستهای خود را به طور کامل متوقف کند.»
او افزود: «این شامل موارد زیر است: تحریمهای بیسابقه، از جمله تحریم چین بهخاطر خرید نفت ایران که اقتصاد ایران را سرپا نگه داشته است. همچنین بسیج متحدان و شرکای منطقهای ما برای ارائه یک جبهه متحد در برابر تجاوزات ایران. سوم و مهمتر از همه، روشن ساختن اینکه آمریکا از حمله نظامی علیه برنامه هستهای ایران حمایت خواهد کرد اگر ایران با پایان دادن به این برنامه موافقت نکند.»
حسن خمینی، نوه روحالله خمینی، در واکنش به سخنان ترامپ درباره پیشرفت کشورهای عرب منطقه نسبت به ایران تحت حکومت جمهوری اسلامی، گفت: «بله، شما قدرت دارید. ولی این نوع سخن گفتن باعث می شود با دید تردید بیشتری به شما نگاه شود.»
حسن خمینی، نوه روحالله خمینی، گفت: «اقدام به مذاکره غیرمستقیم با آمریکا تصمیم عقلانی رهبری و مسئولین کشور بود که ممکن است به نتیجه برسد یا با بدقولی طرف مقابل به نتیجه نرسد.»
او افزود: «اما اینکه در میانه این مذاکرات رییسجمهور آمریکا با لحنی سخیف و تحقیرآمیز صحبت کند، غیر قابل قبول است. گرچه این ادبیات سابقه دارد، اما نه اینگونه که اخیرا بیان شد.»
حسن خمینی اضافه کرد: «سخنان رییسجمهور آمریکا اگر واقعا به قصد قدرتنمایی است، باید بگوییم ما قبلا هم سابقه تحریم داشته ایم.» او گفت: «بله، شما قدرت دارید. ولی این نوع سخن گفتن باعث می شود با دید تردید بیشتری به شما نگاه شود.»