سقوط مرگبار هواپیمای جمهوری آذربایجان، در میانه حملات پهپادی به روسیه

پاپ فرانسیس در سخنرانی روز کریسمس خود خواستار گفت‌وگو بین اوکراین و روسیه برای پایان دادن به جنگ شد.

سخنان پیشین رهبر کاتولیک‌های جهان مبنی بر این که اوکراین باید شجاعت بالا بردن پرچم سفید را برای مذاکره برای پایان دادن به جنگ با روسیه داشته باشد، انتقاد ولودیمیر زلنسکی را به دنبال داشت.

همزمان با کریسمس روسیه با موشک‌های کروز و بالستیک به زیر‌ساخت‌های انرژی و شهرهای مناطق شرقی اوکراین حمله کرد.

پاپ فرانسیس که اخیرا انتقادات از حملات اسرائیل در غزه را افزایش داده، در سخنرانی روز کریسمس بار دیگر خواستار آتش‌بس و آزادی گروگان های اسرائیلی شد.

او شرایط در غزه را «بسیار خطرناک» خواند و خواستار باز شدن درهای گفت‌و‌گو و صلح شد.پاپ فرانسیس روز اول دی حملات هوایی اسرائیل به غزه را «ظالمانه» خوانده بود. او در سخنرانی شامگاه سه‌شنبه نیز خواستار خاموش شدن صدای اسلحه و بازگشت امید به جهان شد.

وضعیت مسیحیان در خاورمیانه

هم‌زمان با کریسمس رسانه‌ها گزارش‌هایی را درباره وضعیت مسیحیان در خاورمیانه به خصوص در لبنان،سوریه و عراق منتشر کردند.

روز چهارشنبه مسیحیان سوریه برای اولین بار پس از سقوط بشار اسد، در مراسم کریسمس در کلیساهای دمشق و مناطق دیگر شرکت کردند.

یک روز پیش از آن نیز صدها معترض در مناطق مسیحی دمشق پس از نشر ویدیوهای آتش زدن یک درخت کریسمس در نزدیکی شهر حما، به خیابان‌ها ریختند.یکی از رهبران گروه تحریر شام گفت افرادی که درخت را آتش زدند «سوری نیستند» و «مجازات خواهند شد».

۸۰ درصد از مسیحیان سوریه پس از درگیری‌های سال‌های اخیر مهاجرت کرده‌اند و جمعیت آنان از یک میلیون و ۵۰۰ هزار نفر به ۲۵۰ هزار نفر کاهش یافته است.

در سه دهه اخیر جمعیت مسیحیان عراق نیز از حدود یک میلیون و ۴۰۰ هزار نفر به ۳۰۰ هزار نفر کاهش یافته است.

پاپ فرانسیس سال ۱۳۹۹ برای اولین بار به عراق سفر و از جمله با آیت‌الله علی سیستانی، مرجع شیعیان عراق، ملاقات کرد.

چند روز پیش از کریسمس حمله به بازار کریسمس در شهر ماگدبورگ رخ داد.

در همین حال فرانک والتر اشتاین‌مایر، رییس‌جمهور آلمان، در پیام خود به مناسبت کریسمس، با اشاره به این حمله مردم را به اتحاد در برابر نفرت و خشونت فراخواند.

اولِه سینیه‌بوف، فرماندار منطقه‌ای، گفت که در حمله موشکی روسیه به خارکیف در شمال شرقی اوکراین در صبح چهارشنبه پنجم دی، دست‌کم شش نفر زخمی شده‌اند.

نیروی هوایی اوکراین اعلام کرد که خارکیف هدف حمله موشک‌های بالستیک قرار گرفته و سینیه‌بوف در پیام‌رسان تلگرام نوشت که «زیرساخت‌های غیرمسکونی غیرنظامی آسیب دیده است.»

ولودیمیر زلنسکی رییس‌جمهوری اوکراین در واکنش به حمله موشکی روسیه مصادف با روز کریسمس گفت: «هر حمله گسترده روسیه نیاز به زمان برای آماده‌سازی دارد. این هرگز یک تصمیم ناگهانی نیست. این یک انتخاب آگاهانه است، نه‌تنها در مورد اهداف، بلکه درباره زمان و تاریخ نیز. امروز، پوتین به‌طور عمدی کریسمس را برای حمله انتخاب کرد. چه چیزی می‌تواند غیرانسانی‌تر باشد؟»

او افزود: «بیش از ۷۰ موشک، شامل موشک‌های بالستیک، و بیش از صد پهپاد تهاجمی. اهداف آنها بخش انرژی ما است. آنها همچنان برای خاموشی کامل اوکراین تلاش می‌کنند.»

سرگئی لیساک، فرماندار دنیپروپتروفسک هم در تلگرام نوشت: «از صبح، ارتش روسیه به طور گسترده منطقه دنیپرو را هدف حمله قرار داده و تلاش می‌کند سیستم انرژی این منطقه را نابود کند.»

هرمان گالوشچنکو، وزیر انرژی اوکراین، در فیسبوک اعلام کرد که روسیه «به طور گسترده بخش انرژی را هدف حمله قرار داده» و اپراتور سیستم انتقال برق برای کاهش اثرات، محدودیت‌هایی بر عرضه برق اعمال کرده است.

روسیه از بهار ۲۰۲۴ حملات خود به بخش انرژی اوکراین را تشدید کرده و نزدیک به نیمی از ظرفیت تولید انرژی این کشور را تخریب کرده است که باعث خاموشی‌های طولانی‌مدت در سراسر کشور شده است.

صبح چهارشنبه، ارتش اوکراین در واکنش به شلیک موشک‌های کروز روسیه، هشدار هوایی سراسری صادر کرد.

دی‌تِک، بزرگ‌ترین شرکت خصوصی انرژی اوکراین، اعلام کرد که تاسیسات تولیدی‌اش در جریان حمله مورد هدف قرار گرفته و «خسارت‌های جدی» به تجهیزات برق وارد شده است.

دی‌تِک در تلگرام نوشت: «این سیزدهمین حمله گسترده امسال به بخش انرژی اوکراین و دهمین حمله گسترده به تاسیسات انرژی این شرکت است.»

مقام‌های محلی و نیروی هوایی گزارش دادند که موشک‌هایی بر فراز مناطق شرقی، مرکزی، جنوبی و غربی مشاهده شده‌اند.

روسیه در جریان یک حمله موشکی گسترده قبلی در ۲۷ آبان، ۱۲۰ موشک و ۹۰ پهپاد شلیک کرد که دست‌کم هفت نفر کشته شدند و خسارات سنگینی به سیستم برق وارد شد.

دی‌تِک در آن زمان خاموشی‌های اضطراری تا هشت ساعت را در بخش‌های وسیعی از اوکراین اعمال کرد.

به گزارش رویترز، بیمارستان اندونزیایی یکی از معدود بیمارستان‌های نوار غزه است که هنوز نیمه فعال است.

این بیمارستان در شمال غزه و در منطقه‌ای واقع شده که نزدیک به سه ماه است تحت فشار شدید نظامی اسرائیل قرار دارد.

اسرائیل می‌گوید عملیاتش در سه منطقه در شمال غزه که بیمارستان اندونزیایی را احاطه کرده‌اند شامل بیت لاهیا، بیت حانون و جبلیه، شبه‌نظامیان حماس را هدف قرار می‌دهد.

بر اساس بیانیه ارتش اسرائیل، شبه‌نظامیان حماس از بیمارستان اندونزی برای حمله به نیروهای اسرائیلی استفاده می‌کنند و دستور تخلیه آن «جابه‌جایی امن غیرنظامیان، پرسنل پزشکی و بیماران را از منطقه قبل و در طول عملیات تسهیل می‌کند.»

فلسطینی‌ها اسرائیل را متهم می‌کنند که به‌دنبال تخلیه دائمی شمال غزه برای ایجاد منطقه حائل است؛ اتهامی که اسرائیل آن را رد می‌کند.

مدیر وزارت بهداشت در نوار غزه که از سوی حماس اداره می‌شود، گفت که ارتش اسرائیل به مقامات بیمارستان اندونزیایی دستور داده که این بیمارستان را دوشنبه و قبل از اینکه در ساعات اولیه سه‌شنبه به آن حمله کند، تخلیه کنند.

او گفت که دو مرکز پزشکی دیگر در شمال غزه، بیمارستان‌های العوده و کمال عدوان نیز در معرض حملات مکرر نیروهای اسرائیلی قرار دارند.

به گفته پزشکان فلسطینی، نیروهای اسرائیلی از دوشنبه در مجاورت بیمارستان کمال عدوان عملیات انجام داده‌اند.

از اوایل اکتبر امسال، مقامات این سه بیمارستان دستورات اسرائیل مبنی بر تخلیه مراکز خود یا رها کردن بیماران بدون مراقبت از آنان را رد کرده‌اند.

اسرائیل می‌گوید که در آن دوره با همکاری آژانس‌های بین‌المللی مانند سازمان بهداشت جهانی، تحویل تجهیزات پزشکی، سوخت و انتقال بیماران را به بیمارستان‌های دیگر در این منطقه تسهیل کرده است.

حسام ابوصفیه، مدیر بیمارستان کمال عدوان، گفت که مقامات این بیمارستان در برابر دستور جدید ارتش اسرائیل برای تخلیه صدها بیمار، همراهان و کارکنان آنها مقاومت کردند. او افزود که بیمارستان زیر آتش دائمی اسرائیل بوده و به ژنراتورها، پمپ‌های اکسیژن و بخش‌هایی از ساختمان این بیمارستان آسیب رسیده است.

یک مقام امنیتی اسرائیل گفت که این منطقه یک پایگاه حماس است.

او گفت: «کمال عدوان در قلب پیچیده‌ترین درگیری‌ها در جبلیه قرار دارد. ما بسیار مراقب هستیم.»

در همین حال، بمباران نقاط دیگر منطقه از سوی اسر ائیل ادامه یافت و به گفته پزشکان، حداقل ۱۵ فلسطینی در حملات هوایی اسرائیل در سه‌شنبه کشته شدند.

جنگ غزه با حمله حماس در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ به جنوب اسرائیل آغاز شد که بر اساس آمار اسرائیل، ۱۲۰۰ نفر کشته و ۲۵۱ نفر به گروگان گرفته شدند.

به گفته مقامات بهداشتی در منطقه تحت کنترل حماس، عملیات اسرائیل علیه حماس از آن زمان تاکنون بیش از ۴۵ هزار و ۲۰۰ فلسطینی را کشته است. اکثر جمعیت ۲.۳ میلیون نفری آواره شده‌اند و بخش اعظم غزه ویران شده است.

تلاش میانجیگران مصر، قطر و ایالات متحده برای پایان دادن به درگیری‌ها و آزادی گروگان‌های اسرائیلی و خارجی در ماه جاری افزایش یافت اما همنوز هیچ پیشرفتی گزارش نشده است.

بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، دوشنبه گفت پیشرفت‌هایی در مذاکرات آزادی گروگان‌ها با حماس حاصل شده است، اما او نمی داند چقدر طول می‌کشد تا نتایج را ببیند.

بر اساس اظهارات روز دوشنبه مقامات اسرائیلی و فلسطینی، شکاف‌ها بین اسرائیل و حماس بر سر آتش‌بس احتمالی غزه کاهش یافته است، اگرچه اختلافات اساسی هنوز حل نشده است.

رویترز، سه‌شنبه ۴ دی‌ماه، با انتشار این آمار که سازمان غیردولتی حقوق بشری ریپریو (Reprieve) به دست آورده و رویترز تایید کرده است، نوشت این رقم افزایشی قابل توجه در قیاس با ۱۷۲ مورد اعدام در سال گذشته نشان می‌دهد.

در سال نیز ۱۹۶ مورد اعدام در این کشور ثبت شد.

عربستان سعودی اتهامات مربوط به نقض حقوق‌بشر را رد می‌کند و می‌گوید اقدامات این کشور با هدف حفاظت از امنیت ملی انجام می‌شود، بهانه‌ای که همه کشورهای ناقض حقوق‌بشر برای توجیه اقدامات خود به آن متوسل می‌شوند.

بر اساس گزارش رویترز، بیش از ۱۵۰ نفر در سال جاری میلادی به دلیل ارتکاب جرایمی غیر از قتل، اعدام شده‌اند که گروه‌های حقوق بشر می‌گویند خلاف قوانین بین‌المللی است.

این اعدام‌ها عمدتا مربوط به قاچاق مواد مخدر در بحبوحه ورود مواد مخدر از سوریه دوران بشار اسد به عربستان سعودی بود.

با این وجود، رویترز گزارش داده در جریان این اعدام‌ها، کسانی هم اعدام شده‌اند که «به تروریسم غیرکشنده» متهم شده بودند. اتهامی که به گفته گروه‌های حقوق بشری، اغلب علیه افرادی که در تظاهرات ضددولتی شرکت کرده‌اند استفاده می‌شود.

همچنین این اعدام‌ها در مجموع بیش از صد شهروند خارجی از خاورمیانه، آفریقا و آسیا را شامل می‌شود.

دفتر ارتباطات دولت عربستان سعودی به سوالات رویترز درباره آمارهای اعدام پاسخی نداد.

به نوشته رویترز، قتل جمال خاشقجی روزنامه‌نگار سعودی در کنسولگری عربستان سعودی در استانبول در سال ۲۰۱۸ با انتقادهای بین‌المللی مواجه شد، اما عربستان سعودی اعلام کرد که قتل خاشقجی را یک گروه خودسر انجام داده است.

محمد بن سلمان در مصاحبه‌ای در سال ۲۰۲۲ گفت که عربستان سعودی مجازات اعدام را حذف کرده، مگر در موارد قتل، که به گفته او، عربستان سعودی قادر به تغییر آن نیست زیرا طبق قرآن مجازات اعدام دارد.

این سه مقام ارشد سه‌شنبه به رویترز گفتند این تعهد که اسرائیل پشت درهای بسته پذیرفته بود یک پیشرفت به حساب می‌آمد، زیرا از زمان آغاز جنگ غزه، جامعه بین‌الملل تلاش داشت حمایت اسرائیل را برای بهبود وضعیت وخیم انسانی در نوار غزه به دست آورد.

جنگ غزه موجب ویرانی گسترده در این منطقه محصور شده و برخی از ساکنان نوار غزه مجبور به جابه‌جایی چندین باره شده‌اند.

به گفته این سه مقام که خواستند نامشان فاش نشود، نیروهای دفاعی اسرائیل همچنان بر مبارزه خود با حماس متمرکزند و تنها اقدامات محدودی را علیه گروه‌های معدودی که در بخش‌هایی از غزه تحت کنترل اسرائیل فعالیت می‌کنند، انجام داده است.

دفتر بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسراییل، پاسخ به سوالات رویترز در مورد تعهد اسرائیل و عملیات امدادی این کشور در غزه را به ارتش اسرائیل ارجاع داد.

یک سخنگوی ارتش اسرائیل از اظهارنظر در مورد آن‌چه در ماه اکتبر در اسرائیل برای جلوگیری از غارت مواد غذایی توافق شد و همچنین درباره اقداماتی که تاکنون برای مهار غارت انجام شده، خودداری کرد.

یک سخنگوی ارتش اسرائیل گفت: «اسرائیل گام‌های مهمی برداشته است تا حداکثر فضای ممکن را برای کمک بشردوستانه به غزه فراهم کند.»

اکنون مقامات سازمان ملل و ایالات متحده می‌گویند که خشونت باندها از کنترل خارج شده و خطوط تدارکاتی را فلج کرده است، در حالی‌که اغلب جمعیت ۲.۱ میلیونی نوار غزه برای بقا به چنین کمک‌هایی وابسته هستند.

رویترز گزارش داد که حوادث ثبت شده از سوی آژانس‌های امدادی سازمان ملل و سازمان‌های خیریه نشان می‌دهد در ماه اکتبر، ۹.۵ میلیون دلار غذا و سایر کالاها، معادل تقریبا یک چهارم کل کمک‌های بشردوستانه ارسال شده به غزه در آن ماه، به دلیل حملات و غارت از بین رفت.

ارزیابی میزان غارت در ماه نوامبر هنوز در حال انجام است، اما بنا بر گفته دو نفر از منابع، داده‌های اولیه نشان می‌دهد که این غارت به مراتب بدتر بوده است.

بر اساس این گزارش، در اواسط نوامبر، یک کاروان ۱۰۹ کامیونی که توسط آژانس‌های سازمان ملل اجاره شده بود، دقایقی پس از اینکه ارتش اسرائیل به آن دستور داد تا یک گذرگاه مرزی در جنوب غزه را در طول شب، چند ساعت زودتر از برنامه توافق شده ترک کند، مورد حمله قرار گرفت.

رویترز به نقل از پنج نفر که از این غارت مطلع هستند، افزود که ارتش اسرائیل در نزدیکی محل غارت مستقر بود، اما مداخله نکرد.

سخنگوی ارتش اسرائیل از اظهار نظر در مورد این حادثه خودداری کرد.

جورجیوس پتروپولوس، هماهنگ‌کننده دفتر سازمان ملل متحد برای هماهنگی امور بشردوستانه گفت که سازمان‌های امدادی به تنهایی قادر به حل مشکل بی‌قانونی در نوار غزه نیستند.

او روز پنجشنبه پس از بازگشت از غزه به خبرنگاران گفت: «این مشکل خیلی بزرگ شده است و امدادگران نمی‌توانند آن را حل کنند.»

وزارت خارجه ایالات متحده از اظهار نظر در مورد تعهد ماه اکتبر اسرائیل خودداری کرد، اما گفت که مسئله غارت کمک‌ها همچنان مانع اصلی برای ارسال کمک است.

رویترز نوشت که با گذشت چهارده ماه از جنگ میان اسرائیل و حماس، نظام امداد بین‌المللی به هم ریخته است، به گونه‌ای که آژانس‌های سازمان ملل و موسسات خیریه می‌گویند بحران انسانی در غزه به یکی از بدترین مراحل خود رسیده و آن‌ها نمی‌توانند مواد غذایی و تجهیزات پزشکی کافی را به مردم غزه برسانند و توزیع کنند.

دور جدید مذاکرات آتش‌بس در ماه جاری امیدی را به وجود آورد که حماس گروگان‌های اسرائیلی را که از زمان حمله هفتم اکتبر سال گذشته به اسرائیل به اسارت گرفت آزاد کند و راه‌حل‌هایی برای افزایش کمک‌های بشردوستانه یافت شود.

با این حال، عملیات امدادرسانی به دلیل اختلاف‌نظر بین اسرائیل و بخشی از جامعه بین‌الملل بر سر اینکه چه کسی مسئول امور تغذیه غیرنظامیان در غزه و حفظ نظم در این قلمرو کوچک است، متوقف شده است.

سازمان ملل و ایالات متحده بارها از اسرائیل خواسته‌اند که قوانین بشردوستانه بین‌المللی را رعایت کند و به غیرنظامیان غزه کمک و امنیت آنان را تامین کند. اما مقامات اسرائیلی می‌گویند تنها وظیفه آنها تسهیل انتقال مواد غذایی و تجهیزات پزشکی است و آنها مرتبا کارهای بیشتری را از روی حسن نیت انجام می‌دهند.