عزتالله ضرغامی، وزیر میراث فرهنگی و گردشگری، با اشاره به موضوع ساخت مسجد در پارک قیطریه، گفت: «نامه اداره میراث فرهنگی تهران به شهرداری، موضع وزارتخانه است و پروژه پارک قیطریه باید با هماهنگی کارشناس میراث فرهنگی جلو برود.» او افزود: «ما وظایف خود را انجام خواهیم داد.»
در جریان حمله روز دوشنبه ۱۳ فروردين به ساختمان کنسولی جمهوری اسلامی ایران در دمشق هفت نفر از فرماندهان و افسران سپاه پاسداران انقلاب اسلامی کشته شدند.
این حمله واکنشهای گستردهای در داخل ایران و عرصه بینالمللی به همراه داشت و شورای امنیت سازمان ملل متحد روز سهشنبه ۱۴ فروردین با موضوع بررسی حمله به کنسولگری جمهوری اسلامی در دمشق تشکیل جلسه داد. ایران خواستار برگزاری این نشست شده بود.
اما افراد کشته شده چه کسانی بودند و چه جایگاهی در سپاه پاسداران داشتند؟
محمدرضا زاهدی
محمدرضا زاهدی که علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی در پیام تسلیتش لقب «سردار» به او داده، به عنوان «هماهنگکننده» و بالاترین مقام نیروی قدس سپاه پاسداران در حوزه سوریه و لبنان معرفی شده است.
او مهمترین فردی است که در جریان حمله به کنسولگری ایران در دمشق کشته شد.
محمدرضا زاهدی متولد ۱۱ آبان ۱۳۳۹ در اصفهان بود و از همان نوجوانی به عنوان بسیجی وارد کارهای امنیتی و سرکوب معترضان شد.
خودش درباره چگونگی ورودش به سپاه پاسداران گفته است: «ما قبل از آغاز جنگ همراه آقای [سید یحیی] رحیم صفوی گروهی تحت عنوان گروه ضربت تشکیل داده و درگیر مبارزه با ضد انقلاب بودیم.»
زمانی که جنگ ایران و عراق شروع شد، زاهدی ۲۰ ساله بود. او همراه با رحیم صفوی که بعدا فرمانده کل سپاه پاسداران شد و اکنون مشاور رهبر جمهوری اسلامی است، وارد استان خوزستان شد.
او درباره آن دوران گفته است: «با توجه به مسوولیتی که آقای صفوی در سپاه اصفهان و در منطقه غرب کشور و آشناییای که به منطقه دارخوین داشت، به آن منطقه رفتیم. یکی دو ماه که گذشت ایشان به من و دو نفر دیگر ماموریت داد که تطبیق آتش و دیدهبانی را نزد برادران ارتش یاد بگیریم. ما در روستای مسعودیه واقع در بین آبادان و دارخوین مستقر شده و بر روی دکلی که ۹۰ متر ارتفاع داشت، تحت تعلیم و مشغول دیدهبانی بودیم.»
زاهدی پس از ورود به سپاه در سن ۲۰ سالگی، به مرور به سطوح بالای این نیروی نظامی و ایدئولوژیک جمهوری اسلامی رسید.
او در طول جنگ ایران و عراق از فرماندهان میانی سپاه بود و با نام مستعار «علی زاهدی» شناخته میشد.
زاهدی فرماندهی را از فرماندهی گردان آغاز کرد. سپس از ۱۳۶۲ تا ۱۳۶۵ فرماندهی «تیپ ۴۴ قمر بنیهاشم» را بر عهده داشت اما ارتقای اصلی زاهدی در بدنه سپاه پاسداران زمانی روی داد که او در سال ۱۳۶۵ به فرماندهی «لشکر ۱۴ امام حسین» اصفهان منصوب شد.
او پس از حسین خرازی، دومین فرمانده این لشکر بود.
این لشکر پیادهنظام از زیرمجموعههای نیروی زمینی سپاه پاسداران به شمار میرود که در سال ۱۳۶۰ در خلال جنگ ایران و عراق تاسیس شد و پس از جنگ ماموریتهایی چون حفاظت از مرزها به آن واگذار شد.
در آن زمان، محسن رضایی فرمانده کل سپاه پاسداران بود اما در این انتصاب، رحیم صفوی نقش مهمی داشت.
رحیم صفوی در خاطراتش از مخالفت جلالالدین طاهری، امام جمعه اصفهان با انتصاب زاهدی به فرماندهی «لشکر ۱۴ امام حسین» خبر داده است.
طاهری، امام جمعه نزدیک به اصلاحطلبان بود.
رحیم صفوی که در مراسم معارفه زاهدی از طاهری هم دعوت کرده بود، گفته است: «قبل از اینکه به سالن اجتماعات وارد شوم، برادر علی زاهدی را خدمت آیتالله طاهری معرفی کردم. وی هم از انتخاب فرمانده جدید لشکر امام حسین استقبال کرد و گفت: "شما بروید مشغول شوید تا من هم وضو بگیرم و بیایم." بنده هم رفتم و در جمع مسئولان لشکر مشغول سخنرانی شدم و مقدمات معرفی برادر زاهدی را فراهم کردم اما به یک باره دیدم طلبهای دوان دوان خود را به من رساند و یک تکه کاغذ را از طرف آقای طاهری به من داد که در آن نوشته بود: "این فرمانده را معرفی نکنید، به هیچ وجه من قبول ندارم." در آن لحظه من حسابی ناراحت شدم، اما با عزم و ارادهای محکم، برادر علی زاهدی را معرفی کردم و مسئولان تیپهای لشکر را به همکاری و هماهنگی با ایشان دعوت نمودم.»
بر اساس خاطرات اکبر هاشمی رفسنجانی، برخی مقامهای وقت «لشکر امام حسین» نیز با انتصاب زاهدی به عنوان فرمانده موافق نبودند.
با این حال زاهدی تا سال ۱۳۷۰ فرمانده این لشکر بود.
زاهدی در دهه ۷۰ به مدت هشت سال، از سال ۷۰ تا ۷۸، فرماندهی لشکر ۱۶ قدس گیلان را بر عهده گرفت.
در سال ۱۳۷۸، در جریان سرکوب اعتراضات دانشجویی معروف به «کوی دانشگاه»، او به همراه تعدادی دیگر از فرماندهان ارشد سپاه پاسداران نامه تهدیدآمیزی به محمد خاتمی، رییسجمهوری وقت نوشتند.
در آن نامه آمده بود: «كاسه صبرمان به پايان رسيده و تحمل بيش از آن را در صورت عدم رسيدگی، بر خود جايز نمیدانيم.»
زاهدی سپس به لبنان رفت.
امواج میدیا به نقل از منابع آگاه درباره این دوره از فعالیت زاهدی نوشت که او پس از ورود به لبنان «به سرعت شبکهای قوی در حزبالله ایجاد کرد»، تا جایی که او به «تنها عضو غیرلبنانی مجلس شورای حزبالله» تبدیل شد.
بر اساس این گزارش، او همچنین به عنوان نماینده سپاه پاسداران در شورای جهادی حزبالله فعالیت میکرد و «دارای "حق وتو"ی موثر» بود.
چند سال بعد، وقتی به ایران بازگشت، با کشته شدن احمد کاظمی، فرمانده وقت نیروی زمینی سپاه در یک سانحه هوایی، به جای او منصوب شد.
پس از آن، در اول بهمن ۱۳۸۴، خامنهای در حکمی زاهدی را به فرماندهی نیروی زمینی سپاه پاسداران منصوب کرد.
خامنهای در حکم خود به آنچه «سوابق درخشان» زاهدی در جریان جنگ ایران و عراق خواند، اشاره کرد.
رهبر جمهوری اسلامی در پیام تسلیت خود برای زاهدی نوشت: «سردار زاهدی از دهه ۶۰ در میدانهای خطر و مجاهدت، چشم انتظار شهادت بود.»
او فرماندهی نیروی زمینی سپاه پاسداران را تا سال ۱۳۸۷ حفظ کرد.
در همین دوران بود که قطعنامه ۱۷۴۷ شورای امنیت سازمان ملل متحد مربوط به پرونده هستهای جمهوری اسلامی با رای موافق تمامی ۱۵ عضو این شورا به تصویب رسید.
بر اساس این قطعنامه، علاوه بر قاسم سلیمانی، فرمانده وقت نیروی قدس سپاه پاسداران، محمدرضا زاهدی نیز به عنوان فرمانده نیروی زمینی سپاه پاسداران تحریم شد.
پس از اجرایی شدن برجام در سال ۱۳۹۹، تحریمها علیه چند فرمانده نظامی جمهوری اسلامی از جمله زاهدی لغو شد.
همزمان با فرماندهی نیروی زمینی سپاه، در فاصله سالهای ۱۳۸۴ تا ۱۳۸۵، زاهدی فرمانده قرارگاه ثارالله سپاه پاسداران نیز بود.
قرارگاه ثارالله، قرارگاه امنیتی سپاه پاسداران در تهران است که تحت امر فرماندهی کل سپاه پاسداران فعالیت میکند و وظیفه آن، مدیریت امنیت پایتخت و دیگر شهرهای استان تهران است.
زاهدی پس از فرماندهی نیروی زمینی به نیروی قدس سپاه رفت و از سال ۱۳۸۷ تا ۱۳۹۵ در این شاخه برونمرزی سپاه پاسداران فعالیت میکرد.
بر اساس گزارش رسانههای ایران، او فرمانده نیروی قدس در سوریه و لبنان بود.
رسانههای ایران پس از کشته شدن زاهدی، تصویری قدیمی از او منتشر کردند که در کنار حسن نصرالله، دبیرکل حزبالله لبنان و قاسم سلیمانی قرار دارد.
در این تصویر عماد مغنیه، از فرماندهان نظامی کشتهشده حزبالله لبنان و احمد کاظمی، فرمانده کشته شده نیروی زمینی سپاه پاسداران نیز دیده میشوند.
زاهدی از سال ۱۳۹۵ تا سال ۱۳۹۸، معاونت عملیات سپاه پاسداران را بر عهده داشت.
او در سال ۹۷ و زمانی که در این مقام بود، در واکنش به مواضع اسرائیل درباره ایران گفته بود: «در سطح بسیار خوب آمادگی قرار داریم و یک گام جلوتر از تهدیدات حرکت میکنیم.»
زاهدی در آن زمان گفت که «برنامههایی برای ارتقای توان رزم یگانهای سپاه» دارد.
او در این دوران که تعداد و گستردگی اعتراضات مردمی به مرور بیشتر میشد، در برگزاری رزمایشهای مشترک میان سپاه پاسداران و نیروی انتظامی برای سرکوب اعتراضات نقش داشت.
زاهدی پس از پایان ماموریتش در معاونت عملیات سپاه پاسداران، به نیروی قدس بازگشت و دوباره به سوریه و لبنان اعزام شد.
به گفته پسرش، زاهدی از زمان آغاز جنگ کنونی در غزه، به ایران بازنگشته بود و فقط در روزهای اخیر برای عید نوروز، «پس از شش ماه» برای چند روز در ایران بود.
محمدهادی حاجی رحیمی
محمدهادی حاجی رحیمی، از فرماندهان ارشد نیروی قدس سپاه پاسداران و معاون محمدرضا زاهدی، دومین فرد مهم کشتهشده در حمله به ساختمان کنسولی جمهوری اسلامی در دمشق است.
رسانههای ایران از حاجی رحیمی به عنوان معاون هماهنگکننده نیروی قدس سپاه پاسداران نام بردهاند.
او نیز سابقه حضور در جنگ ایران و عراق و دیگر جنگهای منطقهای را دارد که ایران به نوعی در آنها دخیل بوده است.
رسانههای ایران نوشتند حاجی رحیمی از ابتدای شکلگیری نیروی قدس، شاخه برونمرزی سپاه پاسداران، در این نیرو حضور داشته و جزو اولین فرماندهان آن بوده است.
پس از کشته شدن حاجی رحیمی، پایگاه اطلاعرسانی رهبر جمهوری اسلامی تصویری از اعطای درجه به او توسط خامنهای به عنوان فرمانده کل قوا را منتشر کرد.
در این عکس قاسم سلیمانی، فرمانده وقت نیروی قدس نیز دیده میشود.
مهدی جلالتی و چهار افسر دیگر
مهدی جلالتی، از اعضای دبیرخانه دفتر فرماندهی نیروی قدس، از دیگر کشتهشدگان حمله به ساختمان کنسولی ایران در دمشق است.
خبرگزاری ایرنا به نقل از بیانیه سپاه نام خانوادگی او را «جلالتی» اعلام کرده اما در برخی خبرها در رسانههای ایران از او با نام «جلادتی» اسم برده شده است.
جلالتی دوم آذر ماه سال ۱۳۷۸ در تهران به دنیا آمد اما خانوادهاش اهل گلپایگان در استان اصفهان هستند.
او از همان نوجوانی وارد بسیج یک مسجد در منطقه ۱۴ تهران شد.
جلالتی پس از گذراندن دورههای بسیج، در سال ۱۴۰۰ و هنگامی که ۲۲ سال داشت، به عضویت رسمی نیروی قدس سپاه درآمد و سپس در دفتر فرماندهی این نیرو مشغول به کار شد.
به نوشته رسانههای نزدیک به سپاه پاسداران، او اول بهمن ۱۴۰۲ وارد سوریه شد و زمانی که کشته شد، «تنها دو روز به پایان ماموریتش باقی مانده بود».
چهار تن دیگر از کشتهشدگان، حسین اماناللهی، محسن صداقت، علی آقا بابایی و علی صالحی روزبهانی، افسران نیروی قدس سپاه پاسداران بودند که به گفته رسانههای ایران «در خارج از مرزهای ایران و در سوریه» فعالیت میکردند.
۵۱ نهاد حقوق بشری در نامه مشترکی از کشورهای عضو شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد خواستند به تمدید ماموریتهای کمیته مستقل حقیقتیاب برای ایران و گزارشگر ویژه حقوق بشر در امور ایران رای مثبت دهند.
در این نامه آمده است تمدید این دو ماموریت «برای رسیدگی و حمایت موثر از حقوق بشر در ایران» ضروری است.
این نهادها به تداوم نقض حقوق اساسی افراد در ایران مانند «حق زندگی، حق آزادی بیان، حق محاکمه عادلانه، حق دور ماندن از شکنجه و حق آزادی ادیان» اشاره کردند و افزودند گزارش کمیته حقیقتیاب سازمان ملل از «فرهنگ فراگیر مصونیت از مجازات برای ناقضان حقوق بشر در ایران» حکایت دارد.
به گفته این نهادهای حقوق بشری، با توجه به سرکوب و محدودیتهای شدید در ایران پس از جنبش «زن، زندگی، آزادی»، فرآیند خروج از کشور برای بسیاری از آسیبدیدگان خیزش انقلابی با مشکلاتی روبهرو شد اما در سال گذشته تعدادی از این افراد توانستند در کشورهای ارمنستان، گرجستان، عراق و ترکیه پناهنده شوند.
در این نامه تاکید شده است تمدید ماموریت کمیته حقیقتیاب سازمان ملل میتواند زمینه تحقیق درباره موارد جدید را فراهم کند و شهادت آسیبدیدگان در فرآیند سرکوب جمهوری اسلامی و خانوادههای آنها را به دست آورد.
در ادامه این نامه آمده است: «ما اکنون در مقطعی حساس هستیم که جنایات علیه بشریت در ایران به رسمیت شناخته شده و این به معنی فرصتی منحصر به فرد برای جمعآوری تعداد بیشتری از شهادتها [درباره سرکوب از سوی جمهوری اسلامی] است.»
روز ۱۸ اسفند ۱۴۰۲، کمیته حقیقتیاب سازمان ملل در نخستین گزارش خود درباره خیزش «زن، زندگی، آزادی» اعلام کرد سرکوب خشونتبار این اعتراضات و تبعیض ساختاری فراگیر علیه زنان و دختران، منجر به نقض جدی حقوق بشر در ایران شده است و بسیاری از این موارد سرکوب، مصداق «جنایت علیه بشریت» محسوب میشوند.
وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی این گزارش را «تکرار ادعاهای بیاساس، مبتنی بر اطلاعات نادرست و مغرضانه و فاقد وجاهت قانونی» خواند و آن را رد کرد.
پیش از این و در ۲۵ اسفند سال گذشته، آمریکا از تمدید ماموریت کمیته حقیقتیاب درباره ایران حمایت کرده بود.
۵۱ نهاد حقوق بشری در بخش دیگری از نامه خود بر اهمیت تمدید ماموریت گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در امور ایران تاکید کردند و افزودند این ماموریت نظارت، مستندسازی و گزارشدهی دقیق را در مورد میزان پایبندی جمهوری اسلامی به تعهدات حقوق بشری خود امکانپذیر میسازد.
به گفته این نهادها، تمدید ماموریت گزارشگر ویژه سازمان ملل منجر به شنیده شدن صدای گروههای به حاشیه رانده شده در ایران مانند زنان، اقلیتهای جنسی و جنسیتی و اقلیتهای قومی و مذهبی خواهد شد.
در میان امضاکنندگان این نامه اسامی شورای دموکراسی ایران، بنیاد کیان، شبکه آزادی، جامعه ایرانیان کوییر سیمرغ، بنیاد زاگرس و خانوادههای آبان برای عدالت دیده میشود.
جاوید رحمان، حقوقدان بریتانیایی-پاکستانی از تیر ماه ۱۳۹۷ به عنوان گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در امور ایران انتخاب شده است.
رحمان روز دوم فروردین در گفتوگویی اختصاصی با ایراناینترنشنال اعلام کرد هدف فعالیتهای او محاکمه عاملان جنایتها در ایران است.
همزمان، ۱۳ نهاد ایرانی-کانادایی در نامهای از کشورهای عضو شورای حقوق بشر سازمان ملل، بهویژه کانادا خواستند از تمدید ماموریت کمیته حقیقتیاب و گزارشگر ویژه حقوق بشر در امور ایران حمایت کنند.
این نهادها نوشتند: «کانادا میزبان تعداد قابل توجهی از مهاجران ایرانی است که بسیاری از آنها مستقیما تحت تاثیر تخلفات از سوی جمهوری اسلامی قرار داشتهاند و برای دستیابی به عدالت به حمایت جامعه جهانی متکی هستند.»
در این نامه تاکید شده است حمایت کانادا از تمدید ماموریتهای مرتبط با حقوق بشر در ایران میتواند گامی در جهت پاسخگو کردن جمهوری اسلامی برای جنایات علیه بشریت در داخل و خارج از کشور باشد.
انجمن خانوادههای جانباختگان پرواز پیاس۷۵۲، دانشجویان دانشگاه تورنتو برای ایرانی آزاد، پزشکان ایرانی-کانادایی برای حقوق بشر، شورای اتحاد ایرانیان و انجمن "زن، زندگی، آزادی" اوتاوا از جمله امضاکنندگان این نامه هستند.
مسیح علینژاد، روزنامهنگار و فعال سیاسی، گفت: « اپوزیسیون نباید برای هیچ فرمانده ارشد سپاه تروریستی جمهوری اسلامی کوچکترین اشکی بریزد، بلکه باید برای وارد کردن سپاه به فهرست تروریستی اتحادیه اروپا تلاش کند.»
علینژاد در واکنش به کسانی که حمله به کنسولگری جمهوری اسلامی در دمشق را «حمله به خاک ایران» میخوانند، گفت:«چطور است که دریای خون میان فرماندهان سپاه جمهوری اسلامی و مردم بی دفاع ایران را نمیبینید؟»
او افزود:«مردم ایران نه از جنگهایی که بدون دخالت دولت تروریست جمهوری اسلامی هرگز اینگونه عمیق نمیشدند، بلکه از تلف شدن فرماندهان سپاه این حکومت ترور در جنگافروزیهای خود خوشحالی میکنند. چرا که خود اولین قربانیان این جنگافروزیها بودهاند.»
مسیح علینژاد گفت: «جبهه ضد جنگ درون اپوزیسیون ایرانی باید جایگزینی صلحآمیز برای سیاستهای جنگطلبانه جمهوری اسلامی در منطقه باشد.»
خانه آزادی از مقامهای بریتانیا خواست که حمله به پوریا زراعتی، مجری ایراناینترنشنال، را به عنوان یک اقدام احتمالی در چارچوب سرکوب فراملی بررسی کنند و مهاجمان به این روزنامهنگار را کاملا پاسخگو بدانند.
خانه آزادی، یک سازمان غیردولتی مدافع آزادی بیان مستقر در واشینگتن، حمله روز دوشنبه، ۱۰ فروردین،علیه پوریا زراعتی را «وحشتناک» خواند و گفت این حمله، خطرات بسیار واقعی که بسیاری از روزنامهنگاران در تبعید را تهدید میکند، برجسته میسازد.
این سازمان، همچنین به تحقیقات خود درباره سرکوبهای فراملی اشاره کرد و افزود دست کم ۲۶ دولت را شناسایی کرده است که فراتر از مرزهای خود، روزنامهنگاران تبعیدی را هدف قرار دادهاند.
به گفته خانه آزادی، از جمله جمهوری اسلامی در سال ۲۰۲۳ جان دو خبرنگار دیگر ایراناینترنشنال را در لندن به دلیل پوشش اعتراضات زن، زندگی، آزادی تهدید کرد.
در تازهترین گزارش خانه آزادی، که با عنوان «نوری که نمیتوان خاموش کرد»، منتشر شده است، از جمهوری اسلامی به عنوان دولتی نام برده شده که سابقه هدف قرار دادن روزنامهنگارانی را که در خارج از ایران کار میکنند، دارد.
در این گزارش، علاوه بر جمهوری اسلامی، از چین، ترکیه، روسیه و عربستان سعودی به عنوان کشورهایی نام برده شده که روزنامهنگاران را خارج از مرزهای ملی هدف حملات فیزیکی قرار داده و یا برای سرکوب و حذف آنها تلاش کردهاند.
خانه آزادی در گزارش خود از ثبت دستکم ۱۱۲ اقدام فیزیکی فراملی، شامل حمله فیزیکی، بازداشت، آدمربایی و اخراج غیرقانونی علیه روزنامهنگاران بین سالهای ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۳ میلادی خبر داد.
در این گزارش گفته شده است که این دولتها با ترساندن خانواده روزنامهنگاران یا احضار و بازداشت آنان، آزار و اذیت اینترنتی، راه انداختن کارزار بدنام کردن افراد اقدام به تهدید و سرکوب روزنامهنگاران، با هدف جلوگیری از انتشار واقعیتها کردهاند.
خانه آزادی در گزارش خود به شیوههای مختلف فشار بر روزنامهنگاران تبعیدی، بهویژه روزنامهنگاران زن ایرانی و نیز تهدید شبکه ایراناینترنشنال پرداخته و افزوده است پلیس بریتانیا این شبکه را از وجود یک تهدید جدی، فوری و مشخص علیه روزنامهنگاران و ساختمان این شبکه در غرب لندن مطلع کرد و به دنبال آن ایراناینترنشنال پخش تلویزیونی برنامههایش از لندن را به طور موقت متوقف کرد.
ایالات متحده روز سهشنبه، ۱۴ فروردین، در نشست توجیهی شورای امنیت سازمان ملل برای بررسی حمله به کنسولگری ایران در دمشق، به رهبران جمهوری اسلامی هشدار داد دست به اقدام تلافیجویانهای نزنند.
رابرت وود، معاون سفیر آمریکا در سازمان ملل متحد، در نشست شورای امنیت سازمان ملل تاکید کرد که اسرائیل، متحد ایالات متحده، هیچ هشدار قبلی در مورد حملهای که تهران، واشینگتن را متهم به دست داشتن در آن میکند، دریافت نکرده بود.
یک سخنگوی شورای امنیت ملی ایالات متحده نیز دوشنبه شب، ساعاتی پس از آنکه وزیرامور خارجه جمهوری اسلامی از «ارسال پیام مهمی به آمریکا» خبر داد، گفت که در تماسی مستقیم با تهران به رهبران جمهوری اسلامی گفته شده که آمریکا از حمله اسرائیل مطلع نبوده و نقشی در این حمله نداشته است.
منابع ایراناینترنشنال تایید کردهاند که اسرائیل این حمله را در واکنش به حمله نیروهای نیابتی وابسته به سپاه پاسداران به پایگاه نیروی دریایی اسرائیل در ایلات انجام داده است.
در جریان حمله به ساختمان کنسولگری جمهوری اسلامی در کنار ساختمان سفارت ایران در دمشق پایتخت سوریه، هفت عضو سپاه پاسداران، از جمله محمدرضا زاهدی، فرمانده سپاه پاسداران در سوریه و لبنان کشته شدند.
رهبران جمهوری اسلامی آمریکا و اسرائیل را عامل این حمله معرفی کرده و گفتهاند که انتقام خواهند گرفت. علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی در پیامی گفت جمهوری اسلامی آنان را «از این جنایت و امثال آن» پشیمان میکند.
با این حال، رابرت وود در نشست روز سهشنبه شورای امنیت که به درخواست روسیه برگزار شده بود، گفت:«ما در دفاع از پرسنل خود تردید نخواهیم کرد و هشدارهای قبلی خود به جمهوری اسلامی و نیروهای نیابتی آن را تکرار نخواهیم کرد. آنها نباید از حملهای که ما در آن هیچ دخالت یا اطلاعی نداشتهایم، برای از سرگیری حملات به نیروهای آمریکا استفاده کنند.»
حملات نیروهای نیابتی تحت حمایت جمهوری اسلامی علیه نیروهای آمریکایی مستقر در عراق و سوریه در ماه فوریه و پس از متوقف شد که ایالات متحده در تلافی کشته شدن سه سرباز آمریکایی در اردن، با دهها حمله هوایی در سوریه و عراق شبهنظامیان مرتبط با سپاه پاسداران را هدف قرار داد.
در نشست توجیهی شورای امنیت، زهرا ارشادی، معاون سفیر جمهوری اسلامی در سازمان ملل متحد گفت که تهران این حق را برای خود محفوظ میدارد که «پاسخ قاطعی» به این حمله بدهد.
او اسرائیل را به نقض منشور سازمان ملل متحد، قوانین بینالمللی و مصون ماندن اماکن دیپلماتیک و کنسولی متهم کرد.
زهرا ارشادی، همچنین با متهم کردن آمریکا به تلاش برای بیثبات کردن سوریه و منطقه و حمایت از اسرائیل در جنگ با حماس، گفت: «ایالات متحده مسئول تمام جنایات رژیم اسرائیل است.»
او در عین حال تهدید کرد که این حملات میتوانند تنش و جنگ را در منطقه گسترش دهند.
ارشادی همچنین از شورای امنیت خواست حمله به اماکن دیپلماتیک جمهوری اسلامی در دمشق را محکوم کند.
اما رابرت وود گفت که واشینگتن هنوز اطلاعاتی در مورد وضعیت ساختمانی که در دمشق مورد حمله قرار گرفته است، ندارد.
او گفت: «هر گونه حمله تایید شده به اماکنی که در واقع یک مرکز دیپلماتیک بوده، برای ایالات متحده نگرانکننده خواهد بود. مأموریتهای دیپلماتیک و داراییهای آنها و همچنین اقامتگاههای دیپلماتیک رسمی، حتی و بهویژه در زمان درگیریهای مسلحانه باید محافظت شوند.»
معاون سفیر آمریکا در سازمان ملل متحد همچنین گفت که واشینگتن بارها به سوریه هشدار داده که اقدامات تنشزای جمهوری اسلامی در این کشور را کاهش دهد.
در مقابل نماینده روسیه در این نشست، حمله اسرائیل به کنسولگری جمهوری اسلامی در دمشق را به شدت محکوم کرد و حمله به مراکز دیپلماتیک را غیر قابل پذیرش خواند.
او گفت که این اولین باری نیست که اسرائیل یک منطقه پرتراکم را در دمشق هدف حمله قرار میدهد.
نماینده روسیه افزود: «باید اقدامهای اسرائیل در خاورمیانه و حملههای آن به کشورهای همسایهاش مورد بررسی کامل و بیطرفانه قرار گیرد. حمله به کنسولگری ایران بر خلاف قوانین بینالمللی است و اگر جامعه جهانی با جمهوری اسلامی ابراز همبستگی نکند، اماکن دیپلماتیک کشورهای دیگر نیز ممکن است هدف حمله قرار گیرد.»
نماینده چین نیز در این نشست حمله به کنسولگری ایران در دمشق را بهشدت محکوم کرد و آن را نقض جدی قوانین بینالمللی و حاکمیت ملی ایران و سوریه دانست.
او با ابراز همبستگی با دولت و مردم ایران، ابراز امیدواری کرد اسرائیل به اعتراضهای کشورهای مختلف به اقدامهایش پاسخ دهد.
واکنش دیگر کشورها در جلسه شورای امنیت
در نشست شورای امنیت سازمان ملل متحد برای بررسی حمله به کنسولگری جمهوری اسلامی در دمشق، نمایندگان دیگر کشورها نیز دیدگاههای خود را مطرح کردند.
نماینده سوریه در این نشست گفت: «حمله اسرائیل با حمایت آمریکا انجام شد و اسرائیل مسئول رساندن منطقه به سطح بیسابقهای از تنش است.»
درمقابل،
نماینده بریتانیا در نشست شورای امنیت درباره حمله اسرائیل به کنسولگری ایران در سوریه، به اقدامات بیثباتکننده جمهوری اسلامی در منطقه و حملات گروههای نیابتی تهران اشاره کرد و گفت لندن «عمیقا» نگران افزایش تنشها در خاورمیانه است.
نماینده ژاپن نیز در این زمینه گفت که کشورش درباره این حمله و کشته شدن چند «ایرانی» نگرانی است و از همه میخواهد دست به اقدامات بیثباتکننده نزنند.
نماینده فرانسه نیز خواستار خویشتنداری همه بازیگران منطقه در موضوع حمله به کنسولگری جمهوری اسلامی در دمشق شد.
نماینده سیرالئون اما حمله اسرائیل به کنسولگری جمهوری اسلامی در دمشق را نقض منشور سازمان ملل متحد و حق حاکمیت کشورها دانست و نماینده الجزایر هم خواستار پاسخ «قاطع و جدی» شورای امنیت به حمله به کنسولگری ایران در دمشق شد.
نماینده کره جنوبی هم در این نشست حمله اسرائیل به کنسولگری ایران در دمشق را خلاف قوانین بینالمللی خواند و درباره گسترش دامنه جنگ اسرائیل و حماس از جمله به لبنان ابراز نگرانی کرد.
نماینده سوئیس نیز با محکوم کردن حمله به کنسولگری ایران در دمشق، خواستار پایبندی به قطعنامههای آتشبس شورای امنیت شد و بر مصونیت اماکن دیپلماتیک تاکید کرد.
استفان دوجاریک، سخنگوی سازمان ملل متحد، هم در بیانیهای گفت:« آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، اوایل روز سهشنبه حمله در دمشق را محکوم کرد و از همه طرفهای درگیر خواست حداکثر خویشتنداری را به خرج دهند و از تشدید تنشها اجتناب کنند.»
دوجاریک گفت: « گوترش هشدار داد که هرگونه اشتباه در محاسبات میتواند به درگیری گستردهتر در منطقهای بیثبات، با پیامدهای ویرانگر برای غیرنظامیانی منجر شود که در حال حاضر شاهد رنج بیسابقهای در سوریه، لبنان، سرزمینهای اشغالی فلسطین و خاورمیانه گستردهتر هستند.»