تلویزیون دولتی روسیه گزارش داد ولادیمیر پوتین، رییس‌جمهوری این کشور، در دیدار با استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا، در سن‌پترزبورگ پیشنهاد برگزاری نشستی با دونالد ترامپ در چین را مطرح کرد.
بر اساس این گزارش که چهارشنبه ۲۹ مهر منتشر شد، پوتین همچنین آمادگی خود را برای گفت‌وگو درباره ازسرگیری همکاری‌های اقتصادی میان مسکو و واشینگتن اعلام کرد.
کرملین پیش‌تر از احتمال برگزاری نشستی سه‌جانبه با حضور پوتین، ترامپ و شی جین‌پینگ، رییس‌جمهوری چین، در حاشیه اجلاس سازمان همکاری اقتصادی آسیا و اقیانوسیه (اپک) در ماه آینده میلادی خبر داده بود.
وال‌استریت ژورنال ۲۶ مهر گزارش داد پوتین قصد دارد با برگزاری نشستی با حضور ترامپ و شی و بدون مشارکت اوکراین، زمینه را برای دستیابی به توافقی به سود مسکو فراهم کند.
آزادی یک زندانی آمریکایی در روسیه
پوتین در کاخی مجلل متعلق به دوران امپراتوری روسیه در سن‌پترزبورگ با ویتکاف دیدار کرد تا پیشنهادهای تازه برای پایان دادن به جنگ اوکراین را بررسی کنند.
این مذاکرات که نهمین دیدار حضوری دو طرف بود، با آزادی یک معلم بازنشسته آمریکایی از زندان روسیه همراه شد.
استیون هابارد، معلم بازنشسته ۷۴ ساله آمریکایی، آوریل ۲۰۲۲ در شهر ایزیوم در شرق اوکراین به دست نیروهای روسیه بازداشت شد. اکتبر ۲۰۲۴ دادگاهی در مسکو او را به اتهام فعالیت برای ارتش اوکراین به‌عنوان «مزدور»، به شش سال و ۱۰ ماه زندان محکوم کرد.
مقام‌های روسیه گفته بودند هابارد در یک ایست بازرسی نظامی اوکراین فعالیت می‌کرد، اما وکیل او در گفت‌وگو با رویترز تاکید کرد موکلش در هیچ واحد نظامی یا عملیات رزمی مشارکت نداشته است.
وزارت خارجه آمریکا ژانویه ۲۰۲۵ بازداشت او را «ناعادلانه» اعلام کرد. ترامپ ۲۸ مهر خبر داد شخصا از پوتین خواسته است هابارد را آزاد کند.
رایزنی‌های ویتکاف از اسلو تا سن‌پترزبورگ
واشینگتن در روزهای اخیر تلاش‌های دیپلماتیک خود را برای پایان دادن به جنگ اوکراین که خونین‌ترین درگیری اروپا از زمان جنگ جهانی دوم به شمار می‌رود، افزایش داده است.
به گزارش خبرگزاری رویترز، پوتین تاکنون نشانه چندانی از آمادگی برای عقب‌نشینی از خواسته‌های اصلی خود نشان نداده است؛ از جمله تسلط کامل روسیه بر منطقه دونتسک در شرق اوکراین و جلوگیری از عضویت کی‌یف در ناتو.
یوری اوشاکوف، دستیار کرملین، اعلام کرد کریل دمیتریف، فرستاده ویژه پوتین در امور سرمایه‌گذاری، نیز در دیدار با ویتکاف حاضر بود.
دمیتریف مسئول پیگیری توافق‌های احتمالی اقتصادی و مالی میان مسکو و واشینگتن است.
ویتکاف یک روز پیش از سفر به روسیه، در اسلو با ولودیمیر زلنسکی، رییس‌جمهوری اوکراین، رهبران فنلاند و نروژ و نمایندگان اروپا و ناتو دیدار کرد.
یک مقام آمریکایی این گفت‌وگوها را «سازنده» خواند و از ارائه پیشنهادهای تازه کی‌یف خبر داد.
به گفته این مقام، مذاکرات اسلو به «پیشرفتی معنادار» برای دستیابی به رویکردی هماهنگ در مذاکره با روسیه انجامید.
تضمین‌های امنیتی برای اوکراین، برنامه اقتصادی پس از جنگ و ساختار امنیتی اروپا، از محورهای گفت‌وگوها بود.
او افزود ویتکاف قصد دارد زمینه را برای مذاکرات مستقیم سه‌جانبه و نشست‌های چندجانبه گسترده‌تر فراهم کند.
فشار واشینگتن بر کی‌یف
این تحرکات دیپلماتیک در شرایطی صورت می‌گیرد که نگرانی‌ها درباره کاهش حمایت آمریکا از اوکراین افزایش یافته است.
ترامپ هشدار داده است کی‌یف باید برای پایان دادن به جنگ اقدام کند، وگرنه با «اتفاقی بسیار بد» مواجه خواهد شد.
تنش میان کی‌یف و واشینگتن پس از آن شدت گرفت که ترامپ حدود دو هفته پیش در چارچوب توافقی با مسکو برای کاهش قیمت سوخت در آمریکا، تحریم‌های مربوط به گازوئیل روسیه را لغو کرد.
افزایش بهای سوخت در پی جنگ ایران، جمهوری‌خواهان را در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره تحت فشار قرار داده است.
پس از این توافق و تصمیم ترامپ برای تعلیق بسته تحریمی مصوب کنگره علیه روسیه، اوکراین از اختلال در تبادل اطلاعات با ایالات متحده و بروز مشکلاتی در استفاده از سامانه ماهواره‌ای نظامی استارشیلد خبر داد.
با این حال، زلنسکی اعلام کرد در نشست اسلو توافقی برای برطرف کردن این مشکلات حاصل شده است.
ابهام درباره کاهش سرعت استارلینک
وال‌استریت ژورنال ۲۹ مهر به نقل از منابع آگاه گزارش داد ایلان ماسک، بنیان‌گذار اسپیس‌ایکس، هفته گذشته دستور کاهش سرعت استارشیلد، نسخه نظامی استارلینک، را صادر کرده است.
اوکراین برای ردیابی حملات موشک‌های بالستیک روسیه به این فناوری وابسته است.
ماسک پیش‌تر گفته بود هرگونه تصمیم در این زمینه از سوی ارتش ایالات متحده یا رییس‌جمهوری این کشور گرفته می‌شود. ترامپ اما مسئولیت آن را نپذیرفته است.
پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، ۲۸ مهر اعلام کرد مشکل به شرایط و ضوابط استفاده از این سرویس مربوط می‌شود که کی‌یف ملزم به رعایت آن‌هاست.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، ۲۹ مهر دیدار اخیر ویتکاف و زلنسکی را مثبت ارزیابی کرد و گفت فرستاده ویژه آمریکا نتایج این گفت‌وگوها را با طرف روس در میان خواهد گذاشت.
او همچنین بار دیگر تاکید کرد واشینگتن دسترسی کی‌یف به استارلینک را محدود نکرده است.
به گفته روبیو، تصمیم درباره نحوه استفاده از این سرویس و سرعت اتصال به آن، بر اساس قراردادی تجاری، در اختیار اسپیس‌ایکس و ماسک قرار دارد.
قیمت جهانی نفت تحت تاثیر تشدید تنش‌های نظامی در خاورمیانه، نگرانی از اختلال در عرضه نفت و کاهش ذخایر نفت خام و فرآورده‌های نفتی آمریکا، بیش از یک دلار در هر بشکه افزایش یافت.
بهای معاملات آتی نفت برنت صبح چهارشنبه ۲۹ مهر به وقت ایران، با یک دلار و ۸۱ سنت افزایش، معادل ۱.۶۶ درصد، به ۱۱۰ دلار و ۶۰ سنت در هر بشکه رسید.
قیمت نفت خام وست تگزاس اینترمدیت آمریکا نیز با یک دلار و ۵۰ سنت افزایش، معادل ۱.۵۳ درصد، به ۹۹ دلار و ۳۲ سنت در هر بشکه رسید.
روزنامه وال‌استریت ژورنال نیز چهارشنبه ۲۹ مهر گزارش داد صادرات نفت از خلیج فارس در هفته منتهی به ۲۶ مهر، با وجود ادامه حملات دریایی، از سطح پیش از جنگ فراتر رفت، اما هزینه حمل نفت همچنان بالاست.
تلاش‌های میانجی‌گرانه و نوسان قیمت
قیمت نفت در معاملات ۲۸ مهر پس از دیدار مسعود پزشکیان، محمدباقر قالیباف، محسن رضایی و عباس عراقچی، با عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، در تهران و گفت‌وگو درباره تلاش‌های میانجی‌گرانه، کاهش یافت.
نفت برنت در همین روز، پیش از کاهش قیمت، به بالاترین سطح پنج ماه گذشته رسیده بود.
پزشکیان در این دیدار گفت آمریکا باید پیش از هرگونه مذاکره، فشارها، تهدیدها و تحریم‌ها را بردارد و هشدار داد در صورت آغاز مذاکرات، احتمال حمله دوباره آمریکا به ایران وجود دارد.
رضایی نیز تاکید کرد حتی ذره‌ای از مواد هسته‌ای غنی‌شده از ایران خارج نخواهد شد و تا زمانی که آمریکا برای اعتمادسازی اقدام نکند، مذاکره‌ای انجام نمی‌شود.
قالیباف هم گفت آمریکا تنها با اجرای شروط هفت‌گانه جمهوری اسلامی می‌تواند اعتماد تهران را جلب کند و تهدیدهای نظامی، تصمیمات راهبردی حکومت را تغییر نخواهد داد.
عراقچی نیز در مصاحبه‌ای تلویزیونی گفت مذاکرات با آمریکا از طریق واسطه‌هایی از جمله پاکستان و قطر ادامه دارد، اما تنگه هرمز تا زمان پذیرش شروط تهران از سوی آمریکا و دستیابی به توافق، بسته خواهد ماند.
سوورو سارکار، رییس بخش تحقیقات انرژی بانک دی‌بی‌اس، به خبرگزاری رویترز گفت بازار نفت در چند جلسه معاملاتی اخیر نوسان‌های زیادی را تجربه کرده است.
او این نوسان‌ها را حاصل ترکیبی از شناسایی سود از سوی معامله‌گران، خوش‌بینی به دستیابی به توافقی با میانجی‌گری قطر یا پاکستان و در مقابل، این ارزیابی دانست که دستیابی به چنین توافقی همچنان دور از دسترس است.
سارکار همچنین به داده‌های موسسه نفت آمریکا اشاره کرد که نشان می‌دهد روند کاهش ذخایر نفت خام و فرآورده‌های نفتی این کشور ادامه دارد.
بر اساس داده‌های این موسسه به نقل از منابع بازار، ذخایر نفت خام آمریکا در هفته منتهی به ۲۴ مهر، چهار میلیون و ۹۰۰ هزار بشکه کاهش یافت.
دو مقام وزارت انرژی آمریکا نیز ۲۸ مهر گفتند در حال همکاری با پالایشگران سراسر جهان برای افزایش تولید سوخت هستند.
این تلاش‌ها در شرایطی انجام می‌شود که کمبود گازوئیل به افزایش قیمت آن منجر شده است.
نگرانی از حملات دریایی و اختلال در صادرات نفت
کپلر، شرکت ردیابی کشتی‌ها، ۲۷ مهر اعلام کرد در دو هفته منتهی به این تاریخ، دست‌کم ۱۸ حمله به کشتی‌ها ثبت شده است.
تحلیلگران گروه بورس لندن هشدار دادند جمهوری اسلامی حملات به نفتکش‌ها را به مناطقی فراتر از تنگه هرمز گسترش داده و دامنه این حملات به دریای عمان رسیده است.
به گفته آنان، این حملات بارگیری نفت خام در منطقه خلیج فارس و عملیات انتقال نفت از کشتی به کشتی را که به بارگیری نفت در منطقه کمک می‌کند، با خطر مواجه کرده است.
حوثی‌های مورد حمایت جمهوری اسلامی در یمن نیز ۲۷ مهر مسئولیت حملات به تاسیسات شرکت آرامکو در ینبع، میدان نفتی شیبه و فرودگاه‌های ریاض و ابها در عربستان سعودی را بر عهده گرفتند.
شمار کشته‌شدگان حمله حوثی‌ها به نیروهای دولت یمن در همان روز نیز با تشدید درگیری‌ها به ۷۳ نفر افزایش یافت.
هم‌زمانی نگرانی‌ها از اختلال در عرضه نفت خاورمیانه با کاهش ذخایر آمریکا و نامشخص بودن نتیجه تلاش‌های دیپلماتیک، بازار جهانی نفت را همچنان در معرض نوسان قرار داده است.
اسرائیل برای حمله‌ای چندروزه به زیرساخت‌های غیرنظامی، تاسیسات هسته‌ای و اهداف حکومتی ایران آماده شده بود، اما مخالفت دونالد ترامپ مانع اجرای آن در تاریخ ۱۸ مهر (۱۰ اکتبر) شد. به گزارش فایننشال‌تایمز، بنیامین نتانیاهو همچنان پیگیر ازسرگیری حملات است.
فایننشال‌تایمز چهارشنبه ۲۹ مهر به نقل از سه منبع آگاه گزارش داد ارتش اسرائیل برای عملیاتی آماده می‌شده است که قرار بوده شدت آن از حملات مشترک آمریکا و اسرائیل به جمهوری اسلامی در اسفند ۱۴۰۴ بیشتر باشد.
این عملیات برای شنبه ۱۸ مهر برنامه‌ریزی شده بوده، اما به گفته منابع، مخالفت رییس‌جمهوری آمریکا با آغاز دوباره جنگ پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای ایالات متحده در ۱۲ آبان (سوم نوامبر)، مانع اجرای آن شده است.
گزارش تازه، در ادامه رایزنی‌های پیشین نتانیاهو و ترامپ درباره احتمال ازسرگیری عملیات نظامی منتشر شده است.
طرح حمله متوقف شد؛ تهدیدها ادامه دارد
به نوشته فایننشال‌تایمز، اهداف احتمالی شامل نیروگاه‌ها، تاسیسات هسته‌ای و مواضع حکومتی بوده است.
هنوز روشن نیست که قرار بوده آمریکا هم مستقیما در عملیات مشارکت کند یا نه.
یکی از منابع احتمال ازسرگیری حملات مشترک در هفته‌های آینده را منتفی ندانست. منبعی دیگر هم گفت ممکن است طرح حمله برای افزایش فشار بر تهران در مذاکرات مطرح شده باشد.
در همین حال یک منبع آگاه به شبکه آی۲۴نیوز گفت نتانیاهو و رهبران سیاسی اسرائیل اقدام سریع علیه جمهوری اسلامی را ضروری می‌دانند، اما مقام‌های ارشد امنیتی ترجیح می‌دهند برای اقدام صبر کنند.
به گفته این منبع، مقام‌های امنیتی تاکید کرده‌اند با دریافت دستور آماده عملیات هستند.
یک منبع نظامی نیز به این شبکه گفت: «ما برای هرگونه تحول احتمالی آماده‌ایم.»
کاخ سفید به فایننشال‌تایمز گفت آمریکا پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای به ایران حمله نخواهد کرد. دفتر نتانیاهو و ارتش اسرائیل به درخواست این روزنامه برای اظهار‌نظر پاسخ ندادند.
این گزارش در حالی منتشر شد که پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، ۲۷ مهر با نتانیاهو دیداری غیرمنتظره داشت. دیداری در سایه گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال ازسرگیری عملیات نظامی.
ترامپ و نتانیاهو در روزهای اخیر لحن تهدیدآمیز خود را تشدید کرده‌اند.
ترامپ ۲۶ مهر با حمایت از کارزار انتخاباتی نتانیاهو گفت آمریکا باید «کار را تمام کند» و هشدار داد اگر جمهوری اسلامی به‌سرعت رفتارش را تغییر ندهد، آمریکا و اسرائیل به‌زودی این کار را خواهند کرد.
نتانیاهو نیز در ویدیویی از پایگاه نیروی هوایی اسرائیل به ترامپ گفت: «گفتی کاری برای تمام کردن داریم و با هم تمامش می‌کنیم.»
او پیش‌تر نیز گفته بود «کار نابودی حکومت ایران» باید به پایان برسد.
هم‌زمان فاکس‌نیوز گزارش داد جنگنده‌های اسرائیلی در رزمایشی شبانه از فراز سوریه و عراق به‌سوی ایران پرواز کردند.
این شبکه منبع گزارش، زمان دقیق و شمار جنگنده‌ها را اعلام نکرد.
ریک اسکات، سناتور جمهوری‌خواه، نیز به سی‌بی‌اس گفت اگر حملات هوایی آمریکا به تسریع تغییر حکومت در ایران منجر شود، از آن حمایت می‌کند.
انتخابات اسرائیل و خطر گسترش جنگ
فایننشال‌تایمز نوشت ارتش اسرائیل از چند هفته پیش در آماده‌باش بیشتری قرار گرفته و مرخصی نیروها را از پنج‌شنبه تا انتخابات پارلمانی پنجم آبان (۲۷ اکتبر) لغو کرده است.
رییس ستاد ارتش اسرائیل گفت این اقدام برای برگزاری امن انتخابات انجام شده است.
نظرسنجی‌های اصلی، ائتلاف مخالفان را اندکی جلوتر از ائتلاف نتانیاهو نشان می‌دهند، اما هیچ‌یک اکثریت روشنی ندارند.
مقام‌های امنیتی فعلی و پیشین اسرائیل نگرانند آغاز جنگ در آستانه انتخابات، بر روند دموکراتیک اثر بگذارد.
تشکیل دولت جدید ممکن است هفته‌ها طول بکشد و نتانیاهو در این فاصله، حتی در صورت شکست انتخاباتی، نخست‌وزیر موقت باقی می‌ماند و اختیار قانونی آغاز جنگ را حفظ می‌کند.
این تحولات پس از آتش‌بس شکننده‌ای رخ می‌دهد که در ۱۸ فروردین اعلام شد و از روز بعد به اجرا درآمد؛ آتش‌بسی که به بمباران‌های گسترده پایان داد، اما تقابل واشینگتن و تهران بر سر تنگه هرمز و حملات متقابل ادامه یافت.
ازسرگیری جنگ می‌تواند نیروهای آمریکا و کشورهای عربی خلیج فارس را نیز درگیر کند و بر بهای انرژی بیفزاید.
خبرگزاری رویترز به‌نقل از سه منبع پارلمانی سه‌شنبه ۲۸ مهر گزارش داد که دولت ترکیه توافق دفاعی خود با پاکستان و عربستان سعودی، مشهور به توافق مکه، را برای تصویب به پارلمان این کشور ارائه کرده است؛ اقدامی که دومین ارتش بزرگ ناتو را به تعهد رسمی دفاع متقابل با ریاض، نزدیک‌تر می‌کند.
در شرایطی که حوثی‌های تحت حمایت جمهوری اسلامی در یمن به حملات خود به عربستان سعودی ادامه می‌دهند، این کشور به همراه پاکستان و ترکیه «توافق‌نامه دفاع مشترک مکه» را امضا کردند که بر اساس آن، حمله مسلحانه به هر یک از اعضا، حمله به همه آن‌ها تلقی می‌شود.
سه کشور جمعه ۱۶ مرداد توافق‌نامه دفاعی مشترک را امضا کردند؛ اقدامی که در بحبوحه تنش‌های خاورمیانه، سه متحد آمریکا را در برابر تهدیدهای امنیتی ناشی از حملات جمهوری اسلامی و گروه‌های نیابتی آن به یکدیگر نزدیک‌تر می‌کند.
این توافق در مکه به امضای محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، رجب طیب اردوغان، رییس‌جمهوری ترکیه و شهباز شریف، نخست‌وزیر پاکستان، رسید.
بر اساس متن این توافق‌نامه که رویترز آن را مشاهده کرده است، ماده نخست تصریح می‌کند که طرف‌های توافق باید از «تمام ابزارهای لازم» برای رفع تهدیدها علیه تمامیت ارضی، حاکمیت یا مرزهای به‌رسمیت‌شناخته‌شده بین‌المللی یکدیگر استفاده کنند.
در ماده دوم توافق‌نامه آمده است: «در صورتی که یکی از طرف‌ها هدف حمله مسلحانه یا تجاوز نظامی از سوی کشور یا گروهی از کشورها قرار گیرد، طرف‌های دیگر موظف‌اند فورا با استفاده از تمامی تدابیر کمک متقابل که در اختیار دارند، به طرف مورد حمله یاری برسانند.»
این بند که مشابه ماده پنج پیمان ناتو است، به ماده ۵۱ منشور سازمان ملل متحد استناد می‌کند که حق دفاع مشروع فردی یا جمعی کشورها در برابر حمله مسلحانه را به رسمیت می‌شناسد.
در ادامه همین ماده آمده است که سه کشور «پس از ارزیابی عینی کمک‌های مورد نیاز، درباره دامنه و ماهیت حمایت‌هایی که باید ارائه شود تصمیم خواهند گرفت» و در چارچوب امکانات موجود خود، از جمله توانمندی‌ها و منابع نظامی، با یکدیگر همکاری خواهند کرد.
در نشست اضطراری این ائتلاف که اوایل ماه جاری در ریاض برگزار شد، سه کشور توافق کردند زمینه «استقرار سریع» نیروها و توانمندی‌های نظامی در عربستان سعودی را فراهم کنند.
ترکیه که از صنایع دفاعی قدرتمندی برخوردار است، حملات حوثی‌ها به عربستان سعودی را محکوم کرده، آمادگی خود را برای کمک به تامین نیازهای ریاض در زمینه فناوری نظامی اعلام کرده و با پیوستن به ائتلافی به رهبری عربستان سعودی برای تضمین امنیت کشتیرانی در دریای سرخ موافقت کرده است.
این توافق‌نامه همچنین همکاری نزدیک در حوزه صنایع دفاعی، تبادل اطلاعات امنیتی و اطلاعاتی، پشتیبانی لجستیکی و مبارزه با «تمامی اشکال تروریسم»، از جمله در سطح عملیاتی، را پیش‌بینی می‌کند.
برای تایید رسمی این توافق‌نامه از سوی ترکیه، تصویب آن در پارلمان ضروری است.
هدف: «تقویت بازدارندگی جمعی»
دو منبع پارلمانی به رویترز گفتند نعمان کورتولموش، رییس پارلمان ترکیه، که در حال حاضر در سفر به قرقیزستان به سر می‌برد، پس از بازگشت، توافق‌نامه را به کمیسیون امور خارجی پارلمان ارجاع خواهد داد.
انتظار می‌رود پس از ارائه توافق‌نامه به این کمیسیون، متن و جزئیات آن در دسترس عموم قرار گیرد.
یک منبع دیگر گفت کمیسیون ممکن است از روز جمعه بررسی و بحث درباره این توافق‌نامه را آغاز کند.
برهان‌الدین دوران، رییس دفتر ارتباطات رجب طیب اردوغان، رییس‌جمهوری ترکیه، گفت اقدام اخیر آنکارا نقطه عطف مهمی در مسیر نهادینه‌سازی همکاری‌های راهبردی میان سه کشور به شمار می‌رود.
دوران در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «این مشارکت راهبردی که میان کشورهای ما شکل گرفته، با هدف تقویت بازدارندگی جمعی، ارتقای توانمندی‌های مشترک در بخش دفاعی و حفاظت از امنیت و ثبات در منطقه ما ایجاد شده است.»
یک مقام ترکیه‌ای که به شرط ناشناس ماندن سخن می‌گفت، به رویترز گفت انتظار می‌رود مشارکت ترکیه در این توافق به تجهیزات نظامی، تبادل اطلاعات و سامانه‌های تسلیحاتی محدود باشد.
او افزود که تاکنون هیچ نوع استقرار دیگری در چارچوب این ائتلاف صورت نگرفته است.
هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، در پاسخ به پرسشی درباره چگونگی کمک آنکارا به عربستان سعودی برای دفاع در برابر حملات حوثی‌های یمن، گفت توافق‌نامه مکه یک «توافق‌نامه تهاجمی» نیست.
او افزود ترکیه برای انجام حملات در خاک کشوری دیگر، نیروهای نظامی خود را به آن کشور اعزام نخواهد کرد.
بر اساس قانون اساسی ترکیه، اعزام نیروهای نظامی به خارج از کشور، صرف‌نظر از هرگونه توافق بین‌المللی، مستلزم دریافت مجوز جداگانه از پارلمان است.
در حالی که دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، اعلام کرده زمان آن فرارسیده که اوکراین به جنگ پایان دهد، استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا، یک روز پس از دیدار با ولودیمیر زلنسکی، رییس‌جمهوری اوکراین، چهارشنبه ۲۹ مهر با ولادیمیر پوتین، رییس‌جمهوری روسیه، دیدار خواهد کرد.
یک مقام آمریکایی، سه‌شنبه ۲۸ مهر مذاکرات استیو ویتکاف و جرد کوشنر، فرستادگان ویژه ترامپ با ولودیمیر زلنسکی در اسلو، پایتخت نروژ، را «سازنده» توصیف کرد.
به‌گزارش رویترز، این مقام آمریکایی گفت اوکراین در مذاکرات اسلو، که رهبران نروژ و فنلاند و نمایندگان اروپا و ناتو نیز در آن حضور داشتند، ایده‌ها و پیشنهادهای تازه‌ای ارائه کرد و شرکت‌کنندگان در مسیر دستیابی به رویکردی هماهنگ برای تعامل با روسیه، «پیشرفت معناداری» داشتند.
این مقام که به شرط ناشناس ماندن سخن می‌گفت، اعلام کرد مذاکرات بر «عناصر کلیدی یک چارچوب جامع صلح» متمرکز بود؛ از جمله تضمین‌های امنیتی برای اوکراین، طرح اقتصادی دوران پس از جنگ و ساختار گسترده‌تر امنیتی اروپا.
به‌گفته این مقام، ویتکاف تلاش خواهد کرد «مسیر را برای مذاکرات مستقیم سه‌جانبه و مذاکرات چندجانبه گسترده‌تر هموار کند».
زلنسکی با هدف ترمیم روابط با واشینگتن به اسلو سفر و با فرستادگان ویژه آمریکا دیدار کردکرد.
روابط زلنسکی و ترامپ در پی نزدیک شدن رییس‌جمهوری آمریکا به مسکو، به پایین‌ترین سطح خود در سال‌های اخیر رسیده است. کی‌یف از توقف ارائه حمایت‌های نظامی حیاتی و اطلاعات اطلاعاتی از سوی واشینگتن شکایت کرده است.
زلنسکی پس از نشست اسلو و گفت‌وگوی تلفنی پیشین خود با مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، در یک نشست خبری اعلام کرد اوکراین بار دیگر هشدارهای زودهنگام درباره حملات موشکی روسیه را دریافت می‌کند.
او گفت: «اکنون این سامانه کار می‌کند و عالی است.»
زلنسکی افزود که با روبیو درباره تامین موشک‌های رهگیر سامانه پاتریوت و همچنین سامانه ماهواره‌ای استارلینک گفت‌وگو کرده است. کی‌یف پیش‌تر شکایت کرده بود که استارلینک هنگام نصب روی تجهیزات پرسرعت، مانند پهپادها، از کار می‌افتد.
اقدامات اخیر ترامپ در جهت نزدیکی به مسکو، از جمله توافق برای خرید گازوئیل روسیه و معافیت از تحریم‌های جدید، با مخالفت اعضای هر دو حزب در کنگره آمریکا و نگرانی پایتخت‌های اروپایی روبه‌رو شده است.
زلنسکی گفت درباره تضمین‌های امنیتی «مشابه ماده پنج» گفت‌وگو کرده است؛ اشاره‌ای به ماده پنج پیمان ناتو که بر اساس آن، حمله به یکی از اعضای این ائتلاف، حمله به همه اعضا تلقی می‌شود.
او گفت: «از طرف آمریکایی سپاسگزارم که بار دیگر تاکید کرد این تضمین‌ها محکم خواهند بود.»
زلنسکی بار دیگر تاکید کرد اوکراین امیدوار است در نشستی سه‌جانبه با حضور رهبران اوکراین، روسیه و آمریکا، درباره مسائل کلیدی مربوط به چگونگی پایان دادن به جنگ گفت‌وگو کند.
یوناس گار استوره، نخست‌وزیر نروژ، در نشستی خبری اعلام کرد مذاکرات اسلو خوب و سازنده بوده است.
الکساندر استوب، رییس‌جمهوری فنلاند، نیز در این نشست افزود: «فکر می‌کنم روند صلح دوباره به مسیر درست بازگشته است.»
واشینگتن اتهام ایجاد مانع عمدی در تلاش‌های جنگی اوکراین را رد کرده است. با این حال، ترامپ بارها زلنسکی را سرزنش کرده و خواستار جایگزینی او شده است.
ترامپ سه‌شنبه از اوکراین خواست برای پایان دادن به جنگ به توافق برسد و گفت مسکو خواهان نهایی شدن چنین توافقی است.
او به خبرنگاران گفت: «اوکراین باید بخواهد که این جنگ را پایان دهد.»
ترامپ همچنین تلویحا گفت مسکو در میدان نبرد دست بالا را دارد، زیرا «روسیه ماشین بزرگی است؛ آن‌ها فقط به پیشروی فرسایشی خود ادامه می‌دهند و همین کاری است که تاکنون کرده‌اند. آن‌ها بخش بسیار بزرگی از خاک را تصرف کرده‌اند.»
روبیو: ممکن است موشک‌های آمریکایی هنوز تحویل داده نشده باشند
به‌نوشته رویترز آمریکا در دوره ریاست‌جمهوری ترامپ تا حد زیادی ارسال مستقیم تسلیحات به اوکراین را متوقف کرده است، اما به کشورهای اروپایی اجازه می‌دهد در چارچوب برنامه‌ای موسوم به «فهرست نیازمندی‌های اولویت‌دار اوکراین» (PURL)، به نمایندگی از کی‌یف تسلیحات آمریکایی خریداری کنند.
واشینگتن همچنین اطلاعات و فناوری‌هایی در اختیار اوکراین قرار داده که اروپا توانایی تامین مشابه آن‌ها را ندارد.
یک منبع آگاه از موضوع به رویترز گفت بیشتر محموله‌های تسلیحاتی در چارچوب این برنامه همچنان ارسال می‌شوند، اما پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، درخواست‌های اخیر اوکراین برای دریافت موشک‌های رهگیر پاتریوت را تایید نکرده است.
روبیو سه‌شنبه گفت که ممکن است یک محموله موشک رهگیر که کشورهای اروپایی برای اوکراین خریداری کرده‌اند، هنوز تحویل داده نشده باشد.
با این حال او تغییر سیاست آمریکا را رد کرد.
روبیو در جریان سفر به هند گفت: «هیچ دستور سیاسی عامدانه‌ای برای آسیب رساندن به اوکراین صادر نشده است.»
هگست نیز به خبرنگاران گفت سیاست آمریکا در قبال اوکراین تغییری نکرده است. او در عین حال بر ضرورت حفظ ذخایر تسلیحاتی آمریکا تاکید کرد.
هگست گفت: «قطعا در مورد تجهیزاتی مانند موشک‌های رهگیر، می‌خواهیم مطمئن شویم که نیروهای خودمان نیز تا حد امکان بیشترین تعداد از آن‌ها را در اختیار دارند.»
هگست همچنین گفت واشینگتن دسترسی اوکراین به استارلینک، متعلق به شرکت اسپیس‌ایکس ایلان ماسک، را محدود نکرده است. او در عین حال اشاره کرد که مشکل به شرایط ارائه خدمات این شرکت مربوط است که کی‌یف باید از آن‌ها پیروی کند.
ماسک گفته است استارشیلد، نسخه نظامی سامانه ارتباطی استارلینک شرکت اسپیس‌ایکس، تحت کنترل دولت آمریکاست و تصمیم نهایی درباره هرگونه محدودیت در استفاده از آن با ترامپ است.
با این حال روزنامه وال‌استریت ژورنال سه‌شنبه به‌نقل از مقام‌های آمریکایی و افراد آگاه از موضوع گزارش داد که ماسک پس از مشورت با ترامپ و دیگر مقام‌های دولت، دستور کاهش سرعت ارائه خدمات را صادر کرده است.
رویترز پیش‌تر گزارش داده بود که دستور محدود کردن این خدمات از کاخ سفید صادر شده است.
در حالی که روابط آمریکا و اوکراین رو به وخامت گذاشته، روسیه حملات خود به شهرهای اوکراین را تشدید کرده و به‌ویژه نیروگاه‌ها و تاسیسات سوخت را هدف قرار داده است. این حملات با وجود درخواست ترامپ از هر دو طرف برای خودداری از حمله به سامانه‌های انرژی یکدیگر ادامه یافته است.
روسیه در طول شب شهرهای غرب اوکراین را زیر حملات سنگین قرار داد و با هدف قرار دادن سامانه‌های برق‌رسانی، بخش‌های گسترده‌ای از کشور را که پیش‌تر از چنین حملاتی در امان مانده بودند، با قطع برق مواجه کرد.
اوکراین هفته گذشته، در پاسخ به درخواست ترامپ، برای چند روز از حمله به پالایشگاه‌های نفت روسیه خودداری کرد، اما پس از آنکه نشانه‌ای از پایبندی روسیه به این درخواست مشاهده نکرد، حملات خود را از سر گرفت. هر دو طرف همچنین مراکز داده را هدف حمله قرار داده‌اند.
ترامپ بارها حملات اوکراین به روسیه را محکوم کرده، اما درباره حملات بسیار شدیدتر روسیه به اوکراین سخن چندانی نگفته است.
وزارت امور خارجه آمریکا سه‌شنبه ۲۸ مهر اعلام کرد که دولت دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری این کشور، از آغاز دومین دوره ریاست‌جمهوری او تاکنون بیش از ۳۰۰ هزار ویزای آمریکا را لغو کرده است.
این اقدام در حالی صورت گرفته که دولت فدرال همچنان به اجرای سیاست‌های گسترده و سخت‌گیرانه خود در زمینه مهاجرت ادامه می‌دهد.
این آمار نشان‌دهنده شتاب گرفتن روند لغو ویزاها در هفته‌های اخیر است.
وزارت امور خارجه آمریکا در آخرین گزارش قبلی خود، که ۱۰ اوت منتشر شد، شمار ویزاهای لغوشده از آغاز دوره کنونی ریاست‌جمهوری ترامپ در ژانویه ۲۰۲۵ را بیش از ۱۷۵ هزار مورد اعلام کرده بود.
ترامپ می‌گوید هدف از سیاست‌های سخت‌گیرانه مهاجرتی و کارزار اخراج مهاجران، تقویت امنیت داخلی آمریکاست.
با این حال، مدافعان حقوق بشر می‌گویند این اقدامات، حقوق مربوط به دادرسی عادلانه و آزادی بیان را نقض کرده و محیطی ناامن به وجود آورده است؛ به‌ویژه برای اقلیت‌های قومی که نسبت به برخوردهای تبعیض‌آمیز بر اساس نژاد و قومیت ابراز نگرانی کرده‌اند.
تامی پیگوت، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا، هنگام اعلام آمار جدید در شبکه اجتماعی ایکس گفت دولت ترامپ «بیش از هر دولت دیگری در تاریخ آمریکا، با سرعت بیشتری ویزاها را لغو کرده است».
پیگوت گفت دولت آمریکا در قبال «اتباع خارجی دارای ویزا که قانون را نقض می‌کنند، مرتکب تقلب می‌شوند یا امنیت ملی ما را به خطر می‌اندازند، هیچ‌گونه تساهلی نشان نمی‌دهد».
از جمله موارد لغو ویزا که با محکومیت شدید مدافعان حقوق بشر روبه‌رو شده، لغو ویزای معترضان خارجی حامی فلسطین است که علیه حملات اسرائیل، متحد آمریکا، به غزه تظاهرات کرده‌اند.
ویزای برخی اتباع خارجی نیز به‌دلیل اظهارنظرهایشان در شبکه‌های اجتماعی درباره ترور چارلی کرک، مفسر سیاسی محافظه‌کار، لغو شده است.
دولت ترامپ علاوه بر تلاش برای اخراج معترضان خارجی، نظارت و بررسی فعالیت‌های مهاجران و متقاضیان ویزا در شبکه‌های اجتماعی را نیز تشدید کرده است.
مدافعان حقوق بشر می‌گویند دولت آمریکا با استناد به ملاحظات امنیت ملی، منتقدان خود را هدف قرار داده و از موارد پراکنده تقلب به‌عنوان بهانه‌ای برای هدف قرار دادن گسترده جوامع مهاجر، از جمله جامعه سومالیایی‌تباران آمریکا در ایالت مینه‌سوتا، استفاده کرده است.
ترامپ در کارزار انتخاباتی سال ۲۰۲۴ با وعده جلوگیری از مهاجرت غیرقانونی وارد رقابت شد، اما دولت او مهاجرت قانونی را نیز از جمله با وضع هزینه‌های سنگین برای صدور برخی انواع ویزای کار دشوارتر کرده است.
