دانشجویان دانشگاه علامه طباطبایی در اعتراض به افزایش شهریه، مشکلات خوابگاه و تغذیه و حجاب اجباری تجمع کردند. ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهد این تجمع با شعارهایی درباره فشارهای دانشگاه آغاز شد و با شعارهایی علیه جمهوری اسلامی و سرکوب معترضان ادامه یافت.
ویدیوهایی که از تجمع دوشنبه ششم مهر به ایراناینترنشنال رسیده است، نشان میدهد دانشجویان در پردیس مرکزی دانشگاه با شعارهایی از جمله «دانشگاه پولکی، نمیخوایم نمیخوایم»، «با رتبههای عالی، تو خوابگاه پوشالی» و «گرانی، تورم، بلای جان مردم» به افزایش هزینههای تحصیل و وضعیت رفاهی دانشگاه اعتراض کردند.
معترضان همچنین با شعار «بیگاری، بیکاری، حجاب زن اجباری» به وضعیت اقتصادی و حجاب اجباری اعتراض کردند.
دانشجویان در پردیس مرکزی دانشگاه با شعارهایی از جمله «دانشگاه پولکی، نمیخوایم نمیخوایم»، «با رتبههای عالی، تو خوابگاه پوشالی» و «گرانی، تورم، بلای جان مردم» به افزایش هزینههای تحصیل و وضعیت رفاهی دانشگاه اعتراض کردند.
خبرنامه امیرکبیر، به نقل از دانشجویان، گزارش داد نیروهای بسیج با عنوان گفتوگو درصدد برهمزدن تجمع برآمدند و دانشجویان را به انداختن در «گونی» تهدید کردند.
بر اساس این گزارش، دانشجویان نیز در واکنش، شعار «گفتوگوی تو گونی، نمیخوایم، نمیخوایم» سردادند.
خبرنامه امیرکبیر همچنین گزارش داد معترضان با شعار «ریاست دانشگاه، پاسخگو پاسخگو» خواستار پاسخگویی مدیریت دانشگاه شدند و شعارهای «نه پادگان نه بنگاه، درود بر دانشگاه» و «دانشجوی زندانی، آزاد باید گردد» سر دادند.
فشار امنیتی بر دانشجویان علامه در جریان اعتراضات دیماه نیز گزارش شده بود. ۱۵ دی گزارشهایی منتشر شد که نهادهای امنیتی با شماری از دانشجویان دانشگاههای علامه و بهشتی تماس گرفته و برخی از آنان را به بازداشت تهدید کردهاند.
بر اساس ویدیوی رسیده به ایراناینترنشنال، «تا آخوند کفن نشود، این وطن وطن نشود» و «مرگ بر استبداد؛ حجاب و گشت ارشاد» از دیگر شعارهای دانشجویان معترض است.
خبرنامه امیرکبیر همچنین گزارش داد معترضان با شعار «ریاست دانشگاه، پاسخگو پاسخگو» خواستار پاسخگویی مدیریت دانشگاه شدند و شعارهای «نه پادگان نه بنگاه، درود بر دانشگاه» و «دانشجوی زندانی، آزاد باید گردد» سر دادند.
چند دانشجو در پیامی به ایراناینترنشنال گفتند رییس دانشگاه بعد از یک ساعت و نیم از آغاز تجمع، در میان دانشجویان معترض حاضر شد.
دانشگاه علامه در جریان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ نیز یکی از مراکز اعتراض دانشجویی بود. دانشجویان این دانشگاه ۹ دی در ادامه اعتراضات دانشگاههای مختلف تجمع کردند و برای آزادی زندانیان سیاسی شعار دادند.
چند روز بعد، فعالان دانشجویی دانشگاههای علامه، تهران، بهشتی، علم و صنعت و تربیت مدرس در بیانیهای مشترک، ضمن اشاره به فقر، نابرابری و فشارهای جنسیتی، خواستار پیوستن مردم به اعتراضات شدند.
اعتراضات دانشجویی پس از کشتار دیماه ادامه یافت. دانشجویان بیش از ۳۰ دانشگاه و دانشکده در بهمنماه در اعتراض به سرکوب و کشتار معترضان، امتحانات را تحریم کردند.
پس از بازگشایی دانشگاهها در اسفند نیز تجمعهای گستردهای شکل گرفت که با حمله بسیج، احضار، بازداشت، ممنوعالورودی و محرومیت از تحصیل شماری از دانشجویان همراه شد.
اعتراضات به افزایش شهریه و غذای دانشگاه
تجمع دانشجویان علامه در شرایطی برگزار شد که در آغاز سال تحصیلی جدید، افزایش هزینههای تحصیل و خدمات رفاهی در چند دانشگاه دیگر نیز به اعتراض دانشجویان انجامیده است.
خبرنامه امیرکبیر ششم مهر از اعتصاب غذای دانشجویان دانشگاه لرستان خبر داد و نوشت دانشجویان در اعتراض به افزایش قیمت و کاهش کیفیت غذای دانشگاه، از دریافت و صرف آن خودداری کردند.
این خبرنامه چهارم مهر نیز گزارش داده بود شماری از دانشجویان دانشگاه رازی کرمانشاه در اعتراض به کیفیت پایین و وضعیت نامناسب بهداشتی غذای دانشگاه، از خوردن آن خودداری کردند.
افزایش هزینه تحصیل در هفتههای اخیر به یکی از محورهای اعتراض دانشجویان تبدیل شده است.
شماری از دانشجویان پیشتر به ایراناینترنشنال گفته بودند افزایش همزمان شهریه، هزینه خوابگاه و دیگر مخارج زندگی دانشجویی، برخی از آنها را به انصراف از تحصیل یا کاهش واحدهای درسی واداشته است.
پیامهای رسیده به ایراناینترنشنال نیز از افزایش بیش از ۵۰ درصدی شهریه در برخی دانشگاهها حکایت دارد.
بر اساس این گزارش که دوشنبه ششم مهر منتشر شد، تحقیقات درباره حمله پهپادی به این خط لوله از خاک عراق به مراحل پایانی رسیده و قرار است گزارش نهایی پس از تکمیل بررسیهای فنی و امنیتی، بهزودی به علی الزیدی، نخستوزیر عراق، ارائه شود.
یک فرمانده ارشد ارتش عراق به العربی الجدید گفت تحقیقات نشان میدهد حمله از منطقه مرزی الطیب در استان میسان در جنوب عراق انجام گرفت و بیش از ۱۵ پهپاد انفجاری بهطور همزمان در آن به کار گرفته شدند.
خط لوله شرق-غرب ۱۹ شهریور هدف قرار گرفت و از مدار خارج شد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، ۲۱ شهریور گفت احتمالا حکومت ایران در این حمله دست داشته است.
در سوی دیگر، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، ۲۳ شهریور نقش تهران در این حمله را تکذیب کرد.
خبرگزاری رویترز ۳۱ شهریور گزارش داد عربستان سعودی فعالیت خط لوله شرق-غرب را از سر گرفته است.
ورود غیرقانونی عوامل حمله از ایران به عراق
العربی الجدید در ادامه به نقل از یک مقام امنیتی عراق نوشت طبق یافتههای تحقیقات، عوامل حمله به خط لوله عربستان سعودی چند روز پیش از اجرای عملیات، بهصورت غیرقانونی از ایران وارد عراق شدند و خود را به منطقه مرزی الطیب رساندند.
به گزارش این روزنامه، این افراد پس از آمادهسازی و پرتاب پهپادها به سوی عربستان سعودی، به خاک ایران بازگشتند.
این مقام عراقی افزود ورود و خروج مهاجمان از مسیرهایی خارج از گذرگاههای رسمی مرزی انجام شد و شبکههایی در داخل عراق در جابهجایی و پشتیبانی از آنها نقش داشتند.
به گفته او، گروهی که در داخل عراق با مهاجمان همکاری میکرد، با یکی از گروههای مسلح ارتباط داشت و همچنین اقدامات خود را با حوثیهای یمن هماهنگ کرده بود.
عربستان سعودی در هفتههای اخیر با تشدید حملات حوثیها و ادامه تهدیدها علیه زیرساختهای انرژی خود روبهرو بوده است.
دولت عراق ۲۰ شهریور پس از تایید پرتاب پهپادهای مهاجم به خط لوله شرق-غرب عربستان سعودی از استان میسان، فرمانده عملیات این استان را برکنار کرد.
این خط لوله پس از کاهش تردد نفتکشها در تنگه هرمز، به یکی از مسیرهای اصلی صادرات نفت عربستان سعودی تبدیل شده است.
دولت عراق در ماههای اخیر کوشیده است در مسیر خلع سلاح گروههای نیابتی جمهوری اسلامی گام بردارد، اما گزارشها از مخالفت و کارشکنی مقامهای حکومت ایران و برخی گروههای مسلح در این زمینه حکایت دارند.
احتمال اخراج نمایندگی حوثیها از عراق
یکی دیگر از مقامهای عراقی به العربی الجدید گفت بغداد اطلاعات و شواهد مربوط به حمله، از جمله هویت مهاجمان، ارتباطات آنها و مسیرهای ورود و خروجشان از عراق را در اختیار تهران قرار داده است، اما جمهوری اسلامی تاکنون پاسخی ارائه نکرده است.
این منبع همچنین فاش کرد دولت عراق با توجه به یافتههای تحقیقات درباره نقش حوثیها در هماهنگی حمله، در حال بررسی درخواست خروج نمایندگی این گروه از کشور است.
با این حال، برخی جریانهای سیاسی عضو «چارچوب هماهنگی» با اعمال فشار بر دولت عراق میکوشند مانع اجرای این تصمیم شوند.
چارچوب هماهنگی ائتلافی متشکل از احزاب و گروههای سیاسی شیعه عراق است که اکثریت پارلمان این کشور را در اختیار دارد.
به گفته این مقام عراقی، یافتههای تحقیقات نشان میدهد فعالیت نمایندگی حوثیها در عراق از حوزه فعالیتهای سیاسی و اجتماعی فراتر رفته است.
العربی الجدید به هویت سه مقام عراقی که اظهارات آنها مبنای گزارش این روزنامه بوده، اشاره نکرده است.
پیشتر در ۱۳ مرداد، پایگاه خبری واینت نوشت حوثیهای یمن و شبهنظامیان عراقی مورد حمایت جمهوری اسلامی در منطقه جرفالصخر عراق یک مرکز عملیاتی مشترک ایجاد کردهاند.
منابع مطلع، شرایط این زندان را بحرانی و فاجعهبار توصیف کرده و از تراکم شدید جمعیت، شیوع بیماریهای عفونی و دشواری دسترسی بیماران به درمان خبر دادند.
کمبود غذا و تغذیه نامناسب در زندان
یک زندانی سابق زندان دستگرد به ایراناینترنشنال گفت وضعیت تغذیه در این زندان به حدی نامناسب است که بسیاری از زندانیان با ضعف جسمانی و تضعیف سیستم ایمنی مواجه شدهاند.
به گفته او، برخی روزها صبحانه توزیع نمیشود و وعدههای ناهار و شام نیز به شکل محدود و جیرهبندیشده در اختیار زندانیان قرار میگیرد.
این منبع همچنین گفت در شرایطی که دسترسی به مواد غذایی حتی از فروشگاه زندان دشوار است، سیگار بهطور مستمر در بوفه موجود است و انواع مواد مخدر نیز در داخل زندان بهراحتی در دسترس قرار دارد.
بر اساس اطلاعات رسیده به ایران اینترنشنال، جمعیت زندانیان دستگرد در حال حاضر حدود ۱۰ هزار نفر است در حالی که ظرفیت استاندارد آن حدود چهار تا پنج هزار نفر عنوان شده است.
یک منبع به ایراناینترنشنال گفت در برخی اندرزگاهها بین هزار و ۳۰۰ تا هزار و ۵۰۰ زندانی نگهداری میشوند و تراکم جمعیت، همراه با کمبود امکانات بهداشتی، زمینه شیوع گسترده بیماری را فراهم کرده است.
او وضعیت زندان را حتی در مقایسه با سال ۱۴۰۱ وخیمتر توصیف کرد و گفت زندانیان، بهویژه زندانیان سیاسی، در مواردی از حقوق اولیه از جمله تماس تلفنی، درمان، دارو، غذای مناسب، نظافت، نامهنگاری و برخی حقوق قضایی محروم بودهاند.
ایراناینترنشنال ۳۰ تیر گزارش داده بود زندانیان برای مراجعه به بهداری باید نامنویسی کنند و از هر اتاق حدود ۴۰ نفره، تنها دو نفر در هفته امکان مراجعه به مرکز درمانی زندان را دارند.
مننژیت و بیماریهای عفونی؛ گزارشهایی از مرگ زندانیان
چند منبع در ماههای اخیر از گسترش مننژیت در زندان دستگرد خبر دادهاند. ایراناینترنشنال پیشتر گزارش کرد که این بیماری به چندین بند زندان گسترش یافته و شماری از زندانیان به بیمارستان الزهرا منتقل شدهاند.
یک زندانی سابق گفت روز ورودش به زندان، دو زندانی مبتلا به مننژیت بودند که یکی در بخش پذیرش تشنج کرد و جان باخت و دیگری بعد از انتقال به بیمارستان الزهرا جان خود را از دست داد.
به گفته او، در سالهای گذشته هنگام ورود زندانیان، واکسن مننژیت و کزاز تزریق میشد، اما در دوره اخیر چنین واکسیناسیونی انجام نشده است.
منبع دیگری به ایراناینترنشنال گفت طی حدود پنج ماه گذشته بیش از ۷۰ زندانی بر اثر بیماری جان باختهاند و تا ۳۰ شهریور ۱۴۰۵ دستکم ۱۵ نفر از جانباختگان متعلق به یک بند بودهاند.
بر اساس روایتهای رسیده، زندانیان مشکوک به مننژیت در مواردی برای نمونهگیری از مایع نخاعی به بیمارستانهای الزهرا و فارابی منتقل شدهاند، اما برخی از آنان پیش از طی کامل دوره درمان و بهبودی، دوباره به زندان بازگردانده شدهاند.
منابع، محیط زندان را آلوده و مملو از حشرات از جمله ساس توصیف کردهاند. گزارشهای اخیر ایراناینترنشنال نیز از شیوع ساس، کک و کنه و افزایش بیماریهای پوستی و عفونی در بندهای زندان دستگرد حکایت دارند.
یکی از زندانیان سابق گفت پتوها و وسایل خواب بهشدت آلودهاند و برخی زندانیان پس از تماس با آنها دچار عفونت شدید چشم میشوند؛ بهطوری که صبح قادر به باز کردن چشمهایشان نیستند.
او گفت پس از آزادی با وثیقه، نزدیک به دو ماه تحت درمان قرار داشته و در دو هفته نخست بهطور مستمر آمپول و سرم دریافت کرده است.
به گفته او، تبولرز، بدندرد، عفونت ریه، عفونت گلو، چشم و گوش در میان زندانیان شایع بوده و ابتلای همزمان به چند بیماری، بدن بسیاری از آنان را بهشدت تضعیف کرده است.
نبود دارو و محدودیت دسترسی به درمان
یکی دیگر از محورهای اصلی روایتهای رسیده از زندان دستگرد، کمبود شدید دارو و محدودیت دسترسی زندانیان به خدمات پزشکی است.
یک زندانی سابق گفت زندانیان سیاسی حتی در صورت بیماری نیز بهسادگی به درمانگاه منتقل نمیشوند و به گفته او، محرومیت از درمان در مواردی به ابزاری برای اعمال فشار تبدیل شده است.
به گفته این منبع، مسئولان زندان در پاسخ به درخواست دارو و درمان گفتهاند کلینیک زندان سوخته، دارویی وجود ندارد و بودجهای نیز برای تهیه دارو در اختیار ندارند.
بر اساس این روایت، یکی از زندانیان پیشنهاد کرده تا شخصا ۵۰ میلیون تومان به حساب زندان واریز کنند تا برای زندانیان دارو تهیه شود.
منبع مطلع به ایراناینترنشنال گفت این پیشنهاد پذیرفته شد، اما بخش عمده داروهایی که در ادامه تهیه شد شامل استامینوفن و داروهای ساده سرماخوردگی بود و آنتیبیوتیک کافی برای درمان عفونتهای شدید در اختیار زندانیان قرار نگرفت.
او همچنین گفت خانوادهها در مواردی تلاش کردهاند داروی مورد نیاز زندانیان را از بیرون تحویل دهند، اما مسئولان زندان یا از دریافت دارو خودداری کردهاند یا بخشی از داروها هنگام بازرسی ضبط شده است.
این منبع در توصیف شرایط زندان گفت: «مننژیت و سرماخوردگی در زندان بیداد میکند و قرص و دارو وجود ندارد.»
در مقابل، به گفته این زندانی سابق، قرصهای آرامبخش و خوابآور و مواد مخدر بهوفور میان زندانیان توزیع میشود.
این موضوع در یکی از برنامههای اخیر «به وقت ایران» مطرح شد. چهار نفر در این برنامه حضور داشتند و سه نفر از آنان درباره روشهای تازه ابوظبی برای ادامه صادرات نفت از تنگه هرمز گفتوگو کردند.
یکی از حاضران پیشنهاد کرد جمهوری اسلامی نفتکشهای کوچک در حال رفتوآمد در تنگه هرمز یا محل حرکت آنها را هدف قرار دهد.
فرد دیگری این رویکرد را ناکافی دانست و گفت حمله صرف به این شناورها پاسخ موثری به تغییر راهبرد امارات نخواهد بود.
کارشناس سوم گفت ابوظبی بهجای رویارویی مستقیم با توان نظامی جمهوری اسلامی، منطق اقتصادی اهرم فشار تهران در تنگه هرمز را هدف گرفته است.
به گفته او، امارات عملا «منطق بستن تنگه هرمز» را از کار انداخته است.
کشتیهای ارزان معادله را تغییر دادهاند
بر اساس تحلیل مطرحشده در این برنامه، بخشی از راهبرد جمهوری اسلامی بر آسیبپذیری نفتکشهای بسیار بزرگ حامل نفت خام استوار بود. ارزش بالای این کشتیها و هزینه سنگین خسارت احتمالی سبب میشد تهدید حمله ایران، شرکتهای بیمه را از پوشش سفرهای آنها منصرف و عبور از تنگه را از نظر تجاری پرهزینه کند.
امارات برای کاستن از این فشار، زنجیرهای لجستیکی با پشتیبانی دولت ایجاد کرده و به استفاده از نفتکشهای کوچکتر و ارزانتری روی آورده است که در صورت آسیب دیدن، بهسرعت قابل جایگزینیاند.
یکی از کارشناسان گفت ابوظبی میدان رویارویی را به شکلی طراحی کرده که به سود خودش باشد: جمهوری اسلامی میتواند این شناورها را هدف قرار دهد، اما امارات نیز میتواند پیدرپی کشتیهای دیگری را جایگزین آنها کند.
طبق این گفتوگو، ابوظبی از نفتکشهای بسیار بزرگ و سالخوردهای نیز استفاده میکند که به پایان عمر عملیاتی خود رسیدهاند و بهدلیل رعایت نکردن استانداردهای زیستمحیطی یا ایمنی، دیگر اجازه ورود به بسیاری از بنادر را ندارند و معمولا باید اوراق شوند.
ارزش برخی از این نفتکشها بهمراتب کمتر از محموله نفتی آنهاست. در نتیجه، حتی آسیب دیدن کشتی نیز لزوما زیان اقتصادی سنگینی به اندازه از دست رفتن نفت بارگیریشده ایجاد نمیکند.
کارشناسان برنامه همچنین گفتند نیروهای جمهوری اسلامی معمولا ابتدا از طریق بیسیم به کشتیها هشدار میدهند، سپس تیر اخطار شلیک میکنند و در صورت ادامه حرکت، پل فرماندهی را هدف قرار میدهند؛ روشی که به خدمه حدود ۳۰ تا ۴۰ دقیقه فرصت تخلیه میدهد.
به گفته یکی از آنان، امارات با شناخت این الگو، یدککشهایی را در منطقه مستقر کرده است تا نفتکشهای آسیبدیده را به بندر صحار در عمان منتقل کنند. محموله نفت این کشتیها پس از انتقال به ساحل عمان تخلیه میشود و در نتیجه، حمله لزوما مانع رسیدن نفت به مقصد نمیشود.
تردید در کارآمدی راهبرد نظامی جمهوری اسلامی
حاضران در این برنامه گفتند افزایش شمار حملات به کشتیهای ارزان و قابل جایگزینی، اهرم فشار جمهوری اسلامی را احیا نمیکند.
یکی از آنان گفت امارات «منطق نظامی» تهران را هدف گرفته و پاسخ موثر نیز باید معطوف به همین منطق تازه باشد.
کارشناس دیگری تاکید کرد مشکل جمهوری اسلامی کمبود اراده سیاسی برای مقابله با امارات نیست، بلکه ادامه استفاده از چارچوبی است که دیگر نتیجه مورد نظر را به همراه ندارد.
کارشناس اصلی برنامه نیز این وضعیت را ناشی از «خطای شناختی» در محاسبات تهران دانست.
همزمان با پخش این برنامه، یک مقام ارشد اسرائیلی یکشنبه پنجم مهر گفت بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در سفری در این روز به ابوظبی، با شیخ محمد بن زاید آل نهیان، رییس امارات متحده عربی، دیدار کرد.
شبکه آی۲۴نیوز، ششم مهر گزارش داد مذاکرات نتانیاهو در سفر شش ساعته او به امارات، عمدتا بر موضوع ایران متمرکز بوده است.
از سوی دیگر، مصطفی نجفی، پژوهشگر و مفسر مسائل خاورمیانه، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت امارات طی هفتههای گذشته برای تضعیف اهرم فشار جمهوری اسلامی در تنگه هرمز و انتقال نفت دیگر کشورها از این آبراه، تلاش کرده است.
او بدون ارائه مدرک، ابوظبی را به اخلال در توافق جمهوری اسلامی و عمان برای مدیریت تنگه هرمز و رایزنی با آمریکا و اسرائیل برای حمله به ایران متهم کرد.
نجفی نوشت: «پس از اسرائیل، هیچ بازیگری به اندازه امارات رویای تضعیف و تجزیه ایران را در سر ندارد.»
او خواستار آن شد که واکنش تهران به اقدامات ابوظبی از محدوده سیاسی و دیپلماتیک فراتر رود.
این اظهارات نشاندهنده نگرانی فزاینده در میان تحلیلگران نزدیک به حکومت است؛ نگرانی از اینکه امارات بدون غلبه مستقیم بر توان نظامی جمهوری اسلامی، در حال بیاثر کردن اهرم راهبردیای است که تهران میکوشد از طریق تهدید کشتیرانی در تنگه هرمز حفظ کند.
