مارک کارنی، نخستوزیر کانادا، پنجشنبه ۲۶ شهریور در یک سخنرانی در پارلمان اروپا گفت کانادا و اروپا باید در جهانی که تحت سلطه ایالات متحده و چین قرار دارد، برای حفاظت از بازارها، دموکراسیها و حاکمیت قانون با یکدیگر متحد شوند.
سخنان او پس از آن مطرح شد که پیشنهاد اتحادیه اروپا برای اعطای نوعی جایگاه «عضو وابسته» به کانادا، واکنش تند دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، را به دنبال داشت.
سخنرانی نخستوزیر کانادا در پارلمان اروپا با استقبال و تشویق گرم نمایندگان روبهرو شد. این سخنرانی تنها چند ساعت پس از آن انجام شد که ترامپ در واکنش به پیشنهاد اورزولا فون در لاین، رییس کمیسیون اروپا، برای ایجاد جایگاه جدیدی در روابط اتحادیه اروپا و کانادا، اروپا را به اعمال تحریمهای تجاری تهدید کرد.
کارنی از اصطلاح «عضو وابسته» که فون در لاین یک روز پیش به کار برده بود استفاده نکرد، اما گفت از «بلندپروازی» نهفته در پیشنهاد او استقبال میکند.
کارنی گفت: «اروپا و کانادا هر کدام قدرتمند هستند. اروپا و کانادا در کنار یکدیگر حتی قدرتمندترند.»
او گفت هدفش تشکیل یک «بلوک سوم» نیست که بهعنوان «رقیب قدرتهای بزرگ» در برابر واشنگتن و پکن قرار گیرد.
کارنی افزود: «ما به دنبال قدرت برای سلطه بر دیگران نیستیم. برعکس، ما به دنبال تابآوری هستیم تا هیچکس نتواند بازارهای باز ما را کنترل کند، به حاکمیت ما آسیب بزند، تمامیت ارضی ما را تهدید کند یا آزادیها، دموکراسیها و حاکمیت قانون ما را تضعیف کند.»
او پس از سخنرانی به خبرنگاران گفت این اتحادیه اروپا خواهد بود که تصمیم میگیرد هرگونه رابطه آینده را چگونه توصیف کند و محتوای هر توافقی مهمتر از نامی است که بر آن گذاشته میشود.
تهدیدهای ترامپ
ترامپ اواخر چهارشنبه ۲۵ شهریور تهدید کرد اگر اتحادیه اروپا پیشنهاد فون در لاین برای تبدیل کانادا به یک «عضو وابسته» این اتحادیه را پیش ببرد، علیه اروپا اقدام خواهد کرد.
ترامپ در مسیر حضور در رویدادی در کارولینای شمالی به خبرنگاران گفت: «اگر آنها این کار را انجام دهند، اگر فکر کنم این اقدام به هر شکلی خصمانه است، تعرفههای بسیار سنگینی وضع خواهم کرد یا تجارت با اروپا را در بسیاری از زمینهها متوقف خواهم کرد.»
او این پیشنهاد را «خندهدار» توصیف کرد.
ترامپ افزود: «اگر نیت خوبی داشته باشند، اشکالی ندارد. اگر نیت بدی داشته باشند، تعرفههای بسیار سنگینی بر اروپا وضع خواهیم کرد.»
کمیسیون اروپا اعلام کرد پیشنهاد فون در لاین، که جزییات آن هنوز تدوین نشده و برای اجرایی شدن به تایید کشورهای عضو اتحادیه اروپا نیاز دارد، اقدامی خصمانه نیست.
اولوف گیل، سخنگوی کمیسیون اروپا، گفت: «همانطور که رییس ما [فون در لاین] دیروز بهروشنی بیان کرد، پیشنهاد تقویت مشارکت ما با کانادا علیه هیچکس دیگری نیست، بلکه برای تقویت قدرت مشترک ماست.»
کارنی نیز در پاسخ به پرسشی درباره تهدیدهای ترامپ به خبرنگاران گفت: «کاناداییها در این زمینه متحد هستند که هیچکس قرار نیست به ما بگوید به چه زبانی صحبت کنیم. هیچکس قرار نیست فرهنگ ما را یا اینکه با چه کسانی میتوانیم در سطح بینالمللی توافق منعقد کنیم، دیکته کند.»
کارنی در تشریح حوزههایی که کانادا خواهان روابط نزدیکتر با اتحادیه اروپا است، از تلاش برای دستیابی به استقلال راهبردی از طریق همکاری عمیق در مواد معدنی حیاتی، ظرفیت صنایع دفاعی، هوش مصنوعی و محاسبات، امنیت انرژی، فضا و نظامهای پرداخت نام برد.
او همچنین به تجارت دیجیتال و ایجاد ارتباطات پهنباند امنتر میان اروپا و آسیا با استفاده از موقعیت جغرافیایی مشترک آنها اشاره کرد.
فرانسه: ترامپ نمیتواند برای اتحادیه اروپا تصمیم بگیرد
بنجامین حداد، وزیر امور اروپای فرانسه، نیز پنجشنبه گفت ایالات متحده اختیار وتو انتخابهای ژئوپلیتیکی اتحادیه اروپا را ندارد.
او به شبکه پابلیک سنا گفت: «این بر عهده ایالات متحده یا هیچکس دیگری نیست که جهتگیری سیاسی و ژئوپلیتیکی اروپاییها را تعیین کند.»
فون در لاین روز چهارشنبه در جریان سخنرانی سالانه خود درباره وضعیت اتحادیه اروپا که کارنی نیز در آن حضور داشت، پیشنهاد ایجاد این جایگاه جدید برای کانادا را مطرح کرد.
او در حالی که خواستار تعمیق روابط میان متحدان بود، شرایط کنونی جهان را «جهانی آشکارا خصمانه» توصیف کرد.
با این حال، هنوز مشخص نیست پیشنهاد «عضویت وابسته» کانادا از حمایت کشورهای عضو اتحادیه اروپا برخوردار خواهد شد یا خیر.
یک دیپلمات اتحادیه اروپا چهارشنبه از مطرح شدن این پیشنهاد ابراز شگفتی کرد و گفت: «هیچکس واقعا نمیداند معنای آن چیست.»
او افزود نگرانیهایی وجود دارد که رییس کمیسیون اروپا «بیش از حد وعده داده و قادر به عملی کردن آن نخواهد بود.»
یک دیپلمات دیگر اروپایی نیز این طرح را «پیشنهادی نامناسب» خواند که هرگز با کشورهای عضو مورد بحث قرار نگرفته بود.
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، پنجشنبه ۲۶ شهریور به خبرنگاران گفت مسکو روند پیشرفت این طرح را دنبال میکند و آن را در زمره «اقدامات غیردوستانه» قرار میدهد.
او افزود: «اعمال هرگونه تحریم جدید از سوی آمریکا قطعا تلاشها برای دستیابی به راهحلی مسالمتآمیز در اوکراین را پیچیدهتر خواهد کرد.»
مجلس نمایندگان آمریکا ۲۵ شهریور بسته تحریمی جدیدی را با هدف افزایش فشار اقتصادی بر روسیه بهدلیل کارزار نظامی این کشور علیه اوکراین تصویب کرد.
این طرح برای امضا و تبدیل شدن به قانون در اختیار دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، قرار گرفته است.
این طرح که پیشتر با ۸۶ رای موافق در برابر ۱۱ رای مخالف در سنای ایالات متحده به تصویب رسیده بود، همچنین بندی برای تمدید تحریمهای جمهوری اسلامی دارد.
صنایع انرژی و دفاعی روسیه و همچنین «ناوگان سایه» این کشور، شبکهای از نفتکشها که برای دور زدن تحریمها به کار گرفته میشوند، از اهداف اصلی این بسته تحریمی هستند.
هدف از این اقدامات، کاهش درآمدهای مسکو و محدود کردن توان آن برای تامین هزینههای جنگ عنوان شده است.
این طرح همچنین به رییسجمهوری آمریکا اجازه میدهد بر کالاهای وارداتی از پنج خریدار عمده انرژی روسیه یا کشورهایی که به مسکو در دور زدن تحریمها کمک میکنند، تعرفههایی تا سقف ۱۰۰ درصد وضع کند.
چین و هند از جمله کشورهایی هستند که ممکن است مشمول این تعرفهها شوند.
تلاشهای آمریکا برای پایان دادن به جنگ اوکراین ماههاست به بنبست رسیده است. با این حال، ترامپ در ماه جاری دو فرستاده خود را به مسکو و کییف اعزام کرد تا زمینه ازسرگیری مذاکرات را فراهم آورند.
روسیه اسفند ۱۴۰۰ کارزار نظامی خود را علیه اوکراین کلید زد و از آن زمان، درگیریهای مرگبار میان دو کشور ادامه داشته است.
هشدار هند درباره آسیب به روابط با آمریکا
در پی تصویب تحریمهای جدید مسکو از سوی کنگره آمریکا، هند هشدار داد اعمال تعرفه بهدلیل خرید نفت روسیه میتواند بر روابط دهلینو و واشینگتن تاثیر منفی بگذارد.
وزارت امور خارجه هند ۲۶ شهریور اعلام کرد دهلینو در ماههای اخیر این موضوع را با شماری از مقامهای آمریکایی در میان گذاشته و پیامدهای احتمالی تعرفهها برای روابط دوجانبه و بازار جهانی انرژی را «بهروشنی» تشریح کرده است.
این وزارتخانه تاکید کرد دهلینو همچنان «قاطعانه متعهد» به تامین امنیت انرژی مردم هند است و با توجه به شرایط بازار، به خرید از عرضهکنندگان گوناگون ادامه خواهد داد.
هند، سومین واردکننده بزرگ نفت جهان، یکی از خریداران اصلی نفت روسیه است. مسکو در سالهای اخیر از درآمد حاصل از فروش نفت به هند برای مقابله با پیامدهای تحریمهای گسترده غرب بهره گرفته است.
دهلینو بارها در برابر فشارها برای کاهش خرید نفت روسیه مقاومت کرده و گفته است جمعیت و اقتصاد بزرگ هند به انرژی امن، ارزان و قابلاعتماد نیاز دارد.
خبرگزاری رویترز به نقل از منابع آگاه گزارش داد پالایشگاههای هند محمولههای مورد نیاز خود، از جمله نفت روسیه، را برای ماههای سپتامبر و اکتبر تدارک دیدهاند.
دو منبع پالایشگاهی گفتند در صورت اعمال تعرفههای جدید، قیمت نفت بهشدت افزایش خواهد یافت و از دولت هند خواستند این موضوع را با مقامهای ایالات متحده در میان بگذارد.
این تحولات در شرایطی رخ میدهد که حملات سپاه پاسداران در تنگه هرمز و تهدیدهای فزاینده حوثیها در تنگه بابالمندب، تجارت جهانی انرژی را مختل کرده و بهای نفت را افزایش داده است.
این دو مقام که بهدلیل نداشتن مجوز گفتوگو با رسانهها نامشان فاش نشده، گفتند عربستان سعودی از این کشورها خواسته است تجهیزات و نیروهای پدافند هوایی به منطقه اعزام کنند.
به گفته یکی از منابع، ریاض زمانی دامنه رایزنیها را گسترش داد که ذخایر موشکهای رهگیر آمریکا نیز در پی شش ماه جنگ با جمهوری اسلامی کاهش یافت.
دفتر بودجه کنگره آمریکا پیشتر هشدار داده بود مصرف گسترده این موشکها میتواند برای چند سال، توان دفاعی واشینگتن را محدود کند.
یک مقام منطقهای وضعیت عربستان سعودی را «بسیار دشوار» توصیف کرد؛ زیرا این کشور باید همزمان از پایگاههای نظامی، مراکز حیاتی دولتی و تاسیسات نفتی پراکنده در سراسر خاک خود محافظت کند.
مقام دیگری گفت ریاض میکوشد متحدانش را برای واکنشی مشترک به حوثیها همراه کند، اما در حال حاضر تصمیم بر این است که به دیپلماسی فرصت داده شود.
این گزارش یک روز پس از آن منتشر شد که عربستان سعودی اعلام کرد پهپادی را که حوثیها به سوی مکه فرستاده بودند، رهگیری کرده است.
ریاض امنیت مکه را «خط قرمز» خواند، اما حوثیها هدف گرفتن این شهر را تکذیب کردند.
این رویداد با محکومیت کشورهای منطقه روبهرو شد، بیآنکه نشانهای از آمادگی آنها برای مداخله نظامی دیده شود.
همزمانی بحران دفاعی و انرژی
درگیری با حوثیها در شرایطی فشار را بر ریاض افزایش داده که یکی از خطوط اصلی انتقال نفت عربستان سعودی پس از حمله گروههای مسلح مورد حمایت جمهوری اسلامی در عراق از کار افتاده است.
حوثیها نیز تاسیسات سعودی و کشتیهای مرتبط با این کشور در دریای سرخ را هدف گرفته و چند جزیره در تنگه بابالمندب را تصرف کردهاند.
ادامه حملات در دریای سرخ، همزمان با هدف قرار گرفتن کشتیها در تنگه هرمز، دو مسیر اصلی صادرات انرژی منطقه را با تهدید روبهرو کرده است. بهای نفت همچنان بالاتر از ۱۰۰ دلار است و عربستان سعودی علاوه بر کمک نظامی، به مسیری امن برای صدور نفت خود نیاز دارد.
حمایت دیپلماتیک، بدون تعهد نظامی
از سوی دیگر، سخنگوی نخستوزیر بریتانیا بر «مشارکت دفاعی نزدیک» لندن و ریاض تاکید کرد، اما نگفت عربستان سعودی رسما درخواست کمک نظامی کرده یا نیروی بریتانیایی در این کشور حضور دارد.
مقامهای آمریکا و ناتو نیز پیشتر درباره کمبود جدی موشکهای رهگیر در اروپا هشدار دادند.
با وجود پیمان دفاعی تازه عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان، مقامهایی از دو کشور اخیر گفتند در ارتباط با تشدید درگیری با حوثیها، درخواستی از ریاض دریافت نکردهاند.
اسلامآباد و آنکارا در عین حال همبستگی سیاسی خود را با عربستان سعودی اعلام کردند.
آمریکا نیز فعلا قصد ورود مستقیم به جنگ را نشان نداده است.
یک مقام آمریکایی گفت ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، برای تبادل اطلاعات و کمک به برنامهریزی نظامی عربستان سعودی، گروهی ویژه تشکیل داده است.
جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، نیز گفت واشینگتن هم با ریاض در تماس مداوم است و هم مستقیما با حوثیها گفتوگو کرده است.
عمان میزبان دیدار نمایندگان آمریکا و حوثیها بوده و همراه مصر برای کاهش تنش تلاش میکند.
حوثیها اعلام کردند یک جنگنده اف-۱۵ ائتلاف سعودی را بر فراز مارب سرنگون کردهاند و ویدیویی از لاشه آن منتشر کردند. ادعایی که آسوشیتدپرس نتوانسته است مستقلا آن را تایید کند.
از سوی دیگر، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در پکن گفت تهران خواهان آرامش و روابط مسالمتآمیز با همسایگان است.
وزیر خارجه چین نیز دو طرف را به خویشتنداری و بازگشایی تنگه هرمز فراخواند.
گذر نفت از این مسیر اکنون کمتر از نصف میزان پیش از آغاز جنگ در منطقه است.
روزنامه نیویورکتایمز پنجشنبه ۲۶ شهریور گزارش داد افسران اطلاعاتی آمریکا در ارزیابیهای داخلی درباره فروش ۴۸ فروند اف-۳۵ به ارزش ۲۴ میلیارد دلار به عربستان سعودی، احتمال نفوذ چین را مطرح کردهاند.
یکی از مقامهای آمریکایی گفت آژانس اطلاعات دفاعی پنتاگون چند ماه پیش گزارشی مفصل تهیه کرده که در آن، دسترسی نظامی چین به پایگاههای عربستان سعودی و استفاده ریاض از فناوری چینی در زیرساختهای مخابراتی، بررسی شده است.
در این ارزیابی همچنین درباره توانایی آمریکا و عربستان سعودی برای تامین امنیت مراکز نگهداری فناوریهای اف-۳۵ تردیدهایی مطرح شده است.
پنتاگون بهویژه درباره حفاظت از سامانههای پیشرفته راداری و نظارتی این جنگنده نگرانی دارد.
بر اساس این گزارش، تنها افسران و پیمانکاران سعودی و آمریکایی باید به مراکز نگهداری فناوریهای اف-۳۵ دسترسی داشته باشند.
آبان ۱۴۰۴، کاخ سفید خبر داد دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، با تحویل جنگندههای اف-۳۵ به ریاض در آینده موافقت کرده است.
محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، مدتها خواهان خرید این جنگندهها بود.
آمریکا و عربستان سعودی دهههاست همکاری نظامی دارند و ریاض بزرگترین خریدار تسلیحات و تجهیزات دفاعی آمریکایی است.
نگرانیها درباره روابط نظامی ریاض و پکن
نیویورکتایمز در ادامه گزارش داد روابط نظامی عربستان سعودی با چین به یکی از نگرانیهای اصلی واشینگتن تبدیل شده است.
ریاض از پکن موشک بالستیک میخرد و ارتش چین نیز برای ساخت این موشکها، راهاندازی تاسیسات تولیدی و بهبود عملیات موشکی، به عربستان سعودی کمک کرده است.
گزارش تازه آژانس اطلاعات دفاعی، همراه با ارزیابیهای دیگر نهادهای اطلاعاتی، در اختیار چندین نهاد دولت آمریکا و شماری از دفاتر کنگره قرار گرفته است.
این آژانس پاییز ۲۰۲۵ نیز گزارشی کلیتر درباره خطرهای مشابه منتشر کرده بود.
به نوشته نیویورکتایمز، با پیشرفت روند فروش، ارزیابی تازه پنتاگون نگرانیهای جدیتر و فنیتری را مطرح کرده است.
یکی از پرسشهای اصلی این است که آیا عربستان سعودی حاضر خواهد شد روابط خود را با نیروهای نظامی و اطلاعاتی چین و نهادهای وابسته به آنها محدود کند یا خیر.
در این گزارش همچنین درباره آمادگی مقامهای سعودی برای حذف تجهیزات هواوی و زدتیای، دو شرکت بزرگ فناوری چین، از زیرساختهای مخابراتی، شبکههای مسیریابی و تاسیسات دفاعی، ابراز تردید شده است.
وزارت خارجه آمریکا در ماه ژوئن بسته پیشنهادی فروش ۴۸ جنگنده و یک موتور یدکی را برای دریافت موافقت غیررسمی به دو کمیته کنگره فرستاد.
شماری از قانونگذاران و دستیاران آنان، کاخ سفید را برای پاسخگویی به هشدارهای اطلاعاتی تحت فشار گذاشتهاند.
تکرار نگرانیهای مطرحشده درباره امارات
نهادهای اطلاعاتی آمریکا در نخستین دوره ریاستجمهوری ترامپ نیز هشدارهای مشابهی داده بودند. این هشدارها پس از موافقت او در سال ۲۰۲۰ با فروش اف-۳۵ به امارات متحده عربی، در چارچوب توافق عادیسازی روابط این کشور با اسرائیل، مطرح شد.
دولت جو بایدن پیش از آغاز تولید و تحویل جنگندهها، طرح فروش به امارات را مورد بازبینی قرار داد.
در آن زمان هم گسترش روابط نظامی، اطلاعاتی و فناوری امارات با چین نگرانی مقامهای آمریکایی را برانگیخته بود و واشینگتن سرانجام روند فروش را متوقف کرد.
بن سلمان در سالهای اخیر برای تقویت توان نظامی عربستان سعودی تلاش کرده است؛ نیازی که در پی افزایش تهدیدهای جمهوری اسلامی و حوثیهای یمن برای ریاض، بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است.
نگرانی اسرائیل از بر هم خوردن برتری نظامی
برخی مقامهای اسرائیلی درباره فروش اف-۳۵ به عربستان سعودی ابراز نگرانی کردهاند.
اسرائیل تنها کشور خاورمیانه است که این جنگنده را در اختیار دارد و از آن برای حمله هوایی به جمهوری اسلامی استفاده کرده است.
سیاستگذاران آمریکایی از زمان جنگ اعراب و اسرائیل در سال ۱۹۷۳ کوشیدهاند بر اساس الزام مصوب کنگره، «برتری کیفی نظامی» اسرائیل را در منطقه حفظ کنند.
نیویورکتایمز نوشت مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، در چند مورد با استناد به وضعیت اضطراری منطقه، برای تسریع ارسال تسلیحات به اسرائیل روند دریافت موافقت کنگره را «دور زده» است.
بر اساس این گزارش، اگر رهبران کنگره با فروش اف-۳۵ به ریاض مخالفت کنند، ممکن است او این بار نیز همین رویه را در پیش گیرد.
ترامپ همچنین با کمک آمریکا به راهاندازی برنامه هستهای غیرنظامی عربستان سعودی موافقت کرده است. این طرح نیز نگرانیهای امنیتی در پی داشته، زیرا بن سلمان پیشتر گفته است اگر حکومت ایران به سلاح هستهای دست یابد، ریاض نیز برای ساخت چنین سلاحی اقدام خواهد کرد.
چهارم شهریور، ترامپ طرح همکاری هستهای غیرنظامی با عربستان سعودی را برای بررسی به کنگره فرستاد، اما تاکید کرد این توافق تنها در صورتی اجرایی خواهد شد که ریاض روابط خود را با اسرائیل، عادی کند.
خبرگزاری رویترز در گفتوگو با بازگشتکنندگان در مناطق مرزی هرات و فراه دریافته است که بسیاری از آنان پیش از ترک ایران، ماهها بیکار بودهاند و زیر فشار افزایش قیمتها، بازگشت را تنها گزینه خود دیدهاند.
به نوشته رویترز و بر اساس دادههای مرکز آمار ایران، قیمت مصرفکننده نسبت به سال گذشته نزدیک به ۹۰ درصد و قیمت مواد غذایی حدود ۱۳۰ درصد افزایش یافته است. این گزارش، تشدید تحریمها و محاصره دریایی آمریکا را نیز از عوامل وخامت اوضاع اقتصادی ایران معرفی کرده است.
بررسیهای سازمان بینالمللی مهاجرت نشان میدهد میانگین درآمد افغانستانیهای تازهبازگشته از ایران نسبت به پیش از بحران نزدیک به یکسوم کاهش یافته و تنها ۲۹ درصد آنان هنوز پساندازی دارند.
محمد سعید، یکی از بازگشتکنندگان، به رویترز گفت خانوادهاش پس از بازگشت طالبان به قدرت در سال ۱۴۰۰ به ایران گریخته بودند، اما اکنون تقریبا دستخالی به افغانستان بازگشتهاند. به گفته او، سقوط ارزش ریال بیش از دوسوم ارزش پسانداز خانواده را از بین برده است.
بر اساس دادههای کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل، بیش از دو میلیون افغانستانی در دو سال گذشته ایران را ترک کردهاند. بیشتر آنان پیش از موج اخیر بازگشت در جریان جنگ، اخراج شده یا برای خروج تحت فشار قرار گرفته بودند. اخراج اجباری همچنان از دلایل اصلی بازگشت است، اما به گفته بازگشتکنندگان و بر اساس دادههای سازمان بینالمللی مهاجرت، اکنون زنان و خانوادههای کامل سهم بیشتری در میان آنان دارند.
عبدالغنی قاضیزاده، از مقامهای طالبان در گذرگاه اسلامقلعه، گفت روزانه ۲۰ تا ۴۰ خانواده داوطلبانه از این مرز بازمیگردند. به گفته او، بسیاری از کارگران افغانستانی از پرداختنشدن دستمزدهایشان در ایران شکایت دارند و درآمدشان دیگر هزینههای اولیه زندگی را پوشش نمیدهد. نمایندگی جمهوری اسلامی در نیویورک به درخواست رویترز برای اظهارنظر پاسخ نداده است.
بازگشت برای زنان و دختران به معنای روبهروشدن دوباره با محدودیتهای طالبان بر تحصیل، اشتغال و رفتوآمد است. دختران از تحصیل پس از کلاس ششم و ورود به دانشگاه محروماند و سفر زنان بدون سرپرست مرد نیز محدود شده است. طالبان میگویند حقوق زنان را مطابق شریعت اسلامی رعایت میکنند.
عبدالجبار، کارگر ۴۴سالهای که خانوادهاش نزدیک به چهار دهه در ایران زندگی کرده بودند، گفت پس از حملات به پایگاه نظامی نزدیک خانهشان در کرمان و ازرونقافتادن کار، به افغانستان بازگشته است. او دو ماه پس از بازگشت همچنان بیکار است و خانوادهاش در خانهای خشتی با یک اتاق زندگی میکنند.
ستایش، دختر ۱۵ساله او که میخواهد طراح لباس شود، به رویترز گفت: «اگر میتوانستم، برمیگشتم؛ برای درسخواندنم، برای دوستانم.»
برخی خانوادهها میکوشند کسبوکار خود را در افغانستان دوباره راه بیندازند. سعید و مادرش، رضوانه جامی، آخرین پساندازشان را صرف خرید تجهیزات کردهاند و تولید پنیر پیتزا را که پیشتر در ایران انجام میدادند، از سر گرفتهاند.
اما جامی میگوید دختر ۱۷سالهاش بیش از دیگر اعضای خانواده از بازگشت آسیب دیده است: «مدام به من میگوید: مادر، هشت سال درس خواندم و حالا فقط در خانه ماندهام.»
