ناسا تازهترین تلسکوپ فضایی بزرگ خود به نام «نانسی گریس رومن» را به فضا پرتاب کرد. این تلسکوپ با آینهای هماندازه تلسکوپ فضایی هابل و میدان دیدی نزدیک به ۱۰۰ برابر وسیعتر، قرار است به دنبال سیارههای ناشناخته و سرنخهایی از ماده تاریک و انرژی تاریک بگردد.
این رصدخانه که به افتخار نخستین مدیر ستارهشناسی ناسا، مشهور به «مادر هابل» نام گرفته است، پس از پرتاب، راهی منطقهای در فضا شده که حدود یک میلیون و ۵۰۰ هزار کیلومتر با زمین فاصله دارد. تلسکوپ فضایی جیمز وب نیز در همین منطقه مستقر است و از آنجا اعماق کیهان را رصد میکند.
رومن یکشنبه ساعت ۷:۲۶ صبح به وقت محلی، سوار بر موشک فالکون هوی اسپیس ایکس از مرکز فضایی کندی در فلوریدا به فضا پرتاب شد. این ماموریت ۴.۳ میلیارد دلاری برخلاف بسیاری از پروژههای بزرگ فضایی، در همان محدوده بودجه پیشبینیشده تکمیل شد و حتی زودتر از برنامه اولیه به مرحله پرتاب رسید. ناسا اوایل بهار ۱۴۰۶ را برای آغاز این ماموریت در نظر گرفته بود.
نانسی گریس رومن، نخستین اخترشناس ارشد رصدهای فضایی ناسا، نقشی اساسی در پایهگذاری برنامه رصدخانههای فضایی این سازمان داشت. او سالها برای ساخت تلسکوپی بزرگ در خارج از جو زمین تلاش کرد. این تلاشها سرانجام زمینهساز شکلگیری تلسکوپ فضایی هابل شد. به همین دلیل، از او با عنوان «مادر هابل» یاد میشود.
داستان شکل گیری تلسکوپ رومن مسیر معمولی نداشته است. بخشی از سامانه اپتیکی که پایه طراحی این رصدخانه شد، در اصل از تجهیزاتی بود که اداره ملی شناسایی آمریکا، سازمان مسئول ماهوارههای اطلاعاتی این کشور، در اختیار ناسا گذاشت. تجهیزاتی که برای نگاه کردن به زمین ساخته شده بودند، سرانجام بازطراحی شدند تا به جای سطح زمین، اعماق کیهان را زیر نظر بگیرند.
با این حال، رومن را نباید نسخه تازهای از هابل یا جیمز وب دانست. ناسا از ابتدا آن را برای نوع دیگری از نگاه کردن به فضا ساخت. هابل و جیمز وب میتوانند روی بخش کوچکی از آسمان متمرکز شوند و جزئیات زیادی از اجرام دور را شناسایی کنند، اما رومن قرار است در هر بار رصد بخش بسیار بزرگتری از آسمان را ببیند. همین تفاوت، اساس تقریبا تمام ماموریت علمی آن را شکل میدهد.
آینهای مثل هابل، اما با زاویه دیدی بسیار عریضتر
قطر آینه اصلی رومن ۲.۴ متر و تقریبا با آینه اصلی هابل یکسان است. اما تفاوت اساسی این دو تلسکوپ را نباید در بزرگی آینه جست، بلکه باید دید هر کدام چه مقدار از آسمان را در یک تصویر ثبت می کنند.
هابل را می توان به دوربینی با یک لنز زوم قدرتمند تشبیه کرد که بخش کوچکی از یک منظره را انتخاب و جزییات زیادی از همان بخش را ثبت میکند. در مقابل، رومن بیشتر به یک لنز واید شباهت دارد که همچنان تصویر دقیقی ثبت می کند، اما بخش بسیار وسیعتری از منظره را در همان قاب جای میدهد.
اگر آسمان را به یک جنگل تشبیه کنیم، هابل ابزاری فوقالعاده برای بررسی دقیق یک درخت است، اما رومن قرار است بخش وسیعتری از جنگل را ببیند تا دانشمندان بتوانند علاوه بر خود درختها، نحوه پراکندگی آنها و الگویی را که در کل جنگل وجود دارد هم بررسی کنند.
اگر آسمان را به یک جنگل تشبیه کنیم، هابل تصویر بسیار دقیقی از یک درخت ارائه میدهد، اما رومن بخش بزرگی از جنگل را در یک قاب به تصویر میکشد. میدان دید گسترده رومن به دانشمندان امکان میدهد علاوه بر بررسی تکتک درختها، نحوه پراکندگی آنها و الگوهای بزرگمقیاس جنگل را نیز مطالعه کنند.
این میدان دید وسیع را ابزار اصلی رومن، موسوم به «ابزار میدان گسترده» (Wide Field Instrument یا WFI)، فراهم میکند. این دوربین از ۱۸ آشکارساز تشکیل شده و وضوح آن به حدود ۲۸۸ مگاپیکسل میرسد.
با این حال، ویژگی مهمتر آن وسعت بخشی از آسمان است که در هر بار رصد ثبت میکند. میدان دید رومن نزدیک به صد برابر هابل است. این تفاوت به معنای بزرگنمایی صدبرابری اجرام نیست؛ رومن در هر بار رصد میتواند نزدیک به صد برابر مساحت بیشتری از آسمان را پوشش دهد.
مقیاس این تفاوت زمانی روشنتر میشود که بدانیم رومن با دو تصویر، همان بخشی از آسمان را پوشش میدهد که هابل برای ثبت آن به ۴۳۲ تصویر جداگانه نیاز دارد. این یعنی کاری که رومن می تواند در یک ماه انجام دهد، برای هابل نزدیک به یک قرن زمان میبرد.
ناسا انتظار دارد رومن تنها در پنج سال نخست فعالیت خود، بیش از ۵۰ برابر مساحتی را پوشش دهد که هابل طی سه دهه از آن تصویربرداری کرده است.
همین تفاوت است که رومن را برای پاسخ دادن به پرسشهایی مناسب می کند که با دیدن یک یا دو کهکشان نمیتوان به آنها پاسخ داد.
وقتی یک کهکشان برای پاسخ کافی نیست
اگر هدف دانشمندان بررسی دقیق یک کهکشان خاص باشد، هابل یا جیمز وب میتوانند اطلاعات بسیار ارزشمندی فراهم کنند. اما اگر بخواهیم بفهمیم کهکشانها در سراسر جهان چگونه پراکنده شدهاند، در طول میلیاردها سال چگونه تغییر کردهاند یا چه الگوهایی در میان میلیونها کهکشان تکرار میشوند، به تعداد بسیار بیشتری نمونه نیاز داریم.
ماجرا کمی شبیه به یک نظرسنجی بزرگ است. شناخت دقیق نظر یک نفر هر اندازه هم مفید باشد، چیزی درباره رفتار یک جامعه بزرگ به ما نمیگوید و برای پیدا کردن یک الگو باید تعداد زیادی نمونه بررسی شود.
ماده تاریک، چیزی که گرانشش از وجودش خبر می دهد
تمام چیزهایی که در زندگی روزمره میشناسیم، از زمین و خورشید گرفته تا ستارهها، سیارهها و بدن خود ما، از چیزی ساخته شدهاند که دانشمندان آن را ماده معمولی مینامند. اما براساس برآورد ناسا، تمام این ماده فقط حدود پنج درصد محتویات جهان را تشکیل می دهد.
حدود ۲۷ درصد جهان را ماده تاریک و نزدیک به ۶۸ درصد دیگر را انرژی تاریک تشکیل میدهد. به این ترتیب نزدیک به ۹۵ درصد جهان از دو چیزی ساخته شده است که دانشمندان هنوز ماهیت واقعی آنها را نمی شناسند.
ماده تاریک را نمی توان به شکل مستقیم دید، چون مانند یک ستاره نور تولید نمیکند و مثل یک سیاره هم نور را بازتاب نمیدهد. با این حال، جرم دارد و در نتیجه، گرانش ایجاد میکند. دانشمندان از همین اثر گرانشی به وجود آن پی بردهاند.
برای درک سادهتر ماده تاریک، میتوان آن را به باد تشبیه کرد. باد دیده نمیشود، اما حرکت شاخههای درخت از وجود آن خبر میدهد. ماده تاریک نیز دیده نمیشود، اما اثری که بر حرکت ستارهها و کهکشانها و مسیر نور میگذارد، وجود آن را آشکار میکند.
یکی از روشهایی که دانشمندان برای ردیابی این ماده نامرئی به کار می برند، بررسی پدیده همگرایی گرانشی است.هنگامی که توده بزرگی از ماده میان زمین و کهکشانی دوردست قرار میگیرد، نیروی گرانش آن مسیر نور کهکشان را خم میکند. این توده مانند یک عدسی طبیعی عمل میکند، اما به جای شیشه، گرانش آن توده است که مسیر نور را تغییر میدهد.
میزان و الگوی خم شدن نور نشان میدهد در مسیر آن چه مقدار جرم وجود دارد و این جرم چگونه پراکنده شده است. از آنجا که ماده تاریک نیز نیروی گرانش دارد، دانشمندان میتوانند از این راه محل و میزان ماده تاریک را تخمین بزنند، هرچند خود ماده تاریک دیده نمیشود.
پیشبینی میشود رومن بیش از ۱۶۰ هزار سامانه عدسی گرانشی شناسایی کند. بررسی بخشی از این سامانهها به دانشمندان کمک خواهد کرد نقشه دقیقتری از توزیع ماده تاریک تهیه کنند.
اما ماده تاریک تنها بخش ناشناخته این تصویر نیست. سهم بزرگ تری از جهان به معمای دیگری مربوط می شود که این بار نه به جرم پنهان، بلکه به نحوه بزرگ شدن خود جهان ارتباط دارد.
انرژی تاریک و جهانی که هر روز سریع تر بزرگ می شود
ماده تاریک و انرژی تاریک با وجود شباهت نامشان، دو مفهوم متفاوت هستند. انرژی تاریک نامی است که دانشمندان برای عامل ناشناخته مرتبط با شتاب گرفتن انبساط جهان به کار میبرند.
مدت هاست میدانیم جهان در حال انبساط است و کهکشانها در مقیاسهای بسیار بزرگ از یکدیگر دور میشوند. پیشتر دانشمندان انتظار داشتند گرانش ماده موجود در جهان بهمرور این انبساط جهان هستی را آهسته کند، اما مشاهدات دو دهه گذشته نشان داده، سرعت انبساط جهان در حال افزایش است.
برای درک سادهتر این وضعیت، بادکنکی را تصور کنید که چند نقطه روی سطح آن کشیده شده است. با بزرگشدن بادکنک، فاصله میان نقطهها افزایش مییابد. اگر بادکنک هر لحظه سریعتر از قبل بزرگ شود، نقطهها نیز با سرعت بیشتری از یکدیگر دور میشوند. در این تشبیه، نقطهها مانند کهکشانها هستند و بزرگشدن شتابدار بادکنک، گسترش روزافزون فضای میان آنها را نشان میدهد.
دانشمندان هنوز نمیدانند چه عاملی باعث شتاب گرفتن انبساط جهان میشود و این عامل ناشناخته را «انرژی تاریک» نامیدهاند. رومن قرار نیست بهتنهایی این معما را حل کند، اما میتواند حجم بسیار بزرگی از دادهها را در اختیار دانشمندان بگذارد تا بررسی کنند سرعت انبساط جهان در دورههای مختلف تاریخ کیهان چگونه تغییر کرده است.
شکار سیاره با کمک گرانش
«یکی از روشهای اصلی رومن برای یافتن سیارههای فراخورشیدی، استفاده از پدیده «ریزهمگرایی گرانشی» است. در این پدیده، گرانش مانند یک ذرهبین طبیعی عمل میکند.
برای درک بهتر این پدیده فرض کنید دو ستاره تقریبا در یک خط و در امتداد نگاه ما قرار دارند؛ یکی نزدیکتر و دیگری بسیار دورتر. گرانش ستاره نزدیکتر نور ستاره دورتر را کمی خم میکند و برای مدت کوتاهی آن را روشن تر نشان میدهد، گویی یک ذرهبین نامرئی میان ما و آن ستاره دورتر قرار گرفته باشد.
اگر یک سیاره هم به دور ستاره نزدیکتر بچرخد، گرانش آن سیاره نیز عامل ایجاد یک تغییر کوچک و کوتاه در همین افزایش نور خواهد بود. رومن با اندازهگیری همین تغییر ظریف میتواند به وجود سیاره پی ببرد، حتی اگر خود آن سیاره بهطور مستقیم در زاویه دیدش نباشد.
رومن قرار است میلیونها ستاره را در مناطق شلوغ نزدیک به مرکز کهکشان راه شیری بارها زیر نظر بگیرد. ناسا انتظار دارد تنها از طریق این روش بیش از هزاران سیاره فراخورشیدی جدید را کشف کند.
رومن از روش دیگری هم برای پیدا کردن سیارههای فراخورشیدی استفاده می کند. وقتی سیارهای از مقابل ستاره خود عبور می کند، برای مدت کوتاهی بخشی از نور ستاره کم میشود. دانشمندان با اندازهگیری همین افت کوچک نور میتوانند به وجود سیاره پی ببرند. این روش را «گذر» مینامند.
برای انجام چنین رصدهای دقیقی، رومن باید در محیطی آرامتر و پایدارتر از اطراف زمین فعالیت کند. به همین دلیل مقصد آن بسیار دورتر از مدار هابل انتخاب شده است.
هابل، جیمز وب و رومن؛ سه نگاه متفاوت به یک جهان
سه تلسکوپ فضایی هابل، جیمز وب و رومن برای نوع متفاوتی از رصد طراحی شدهاند.
هابل همچنان تواناییهای مهمی در رصد نور مرئی و فرابنفش دارد و بخشی از نور فروسرخ نزدیک را نیز رصد میکند. جیمز وب با آینه ۶.۵ متری خود و تمرکز بر نور فروسرخ، میتواند نور بسیار بیشتری جمع کند و اجرام بسیار کمنور و دوردست را با حساسیت و جزییات بالا بررسی کند. رومن، در مقابل، برای رصد شمار بسیار بیشتری از اجرام در بخش وسیعتری از آسمان طراحی شده است
به همین دلیل بیشترین توان این رصدخانهها شاید زمانی آشکار شود که دادههای آنها در کنار یکدیگر قرار بگیرمد. رومن میتواند بخشهای بزرگی از آسمان را بررسی و اجرام جالب یا رویدادهای نادر را پیدا کند، سپس هابل یا جیمز وب میتوانند روی بعضی از همان اهداف متمرکز شوند و آنها را با دقت بیشتری بررسی کنند.
اگر رومن را به هواپیمایی تشبیه کنیم که از بالا منطقه بسیار بزرگی را نقشهبرداری و نقاط مهم را روی نقشه مشخص می کند، جیمز وب بیشتر شبیه گروهی خواهد بود که بعد به یکی از همان نقاط می رود و آن را از نزدیک و با جزییات بررسی می کند.
ماموریت اصلی رومن برای پنج سال طراحی شده است و ناسا امیدوار است اگر وضعیت رصدخانه مناسب باقی بماند، فعالیت آن را تا نزدیک به ۱۰ سال تمدید کند. در این مدت مهمترین میراث رومن ممکن است نه یک تصویر مشهور یا حتی یک کشف منفرد، بلکه مجموعه عظیمی از دادهها باشد که میلیاردها کهکشان، هزاران سیاره و شمار زیادی از پدیدههای نادر را در یک تصویر بزرگ تر کنار هم قرار می دهد.
هابل و جیمز وب به دانشمندان نشان دادهاند که یک گوشه کوچک از کیهان وقتی با دقت بسیار زیاد دیده شود، چه حجم بزرگی از اطلاعات در خود پنهان کرده است. رومن حالا قرار است همان جهان را از زاویهای متفاوت ببیند و بخش بسیار بزرگتری از تصویر را پیش چشم دانشمندان قرار دهد تا شاید چیزهایی آشکار شوند که تا امروز حتی نمی دانستیم باید به دنبالشان بگردیم.
این توافق چهارشنبه چهارم شهریور اعلام شد و برای اجرایی شدن باید به تایید دادگاه برسد. ایالتهای شاکی متا را متهم کرده بودند پلتفرمهایش را با هدف معتاد کردن کودکان و نوجوانان طراحی کرده و مصرفکنندگان را درباره ایمنی آنها گمراه کرده است. متا با پذیرش توافق، ارتکاب تخلف را رد کرد.
بر اساس مفاد توافق، متا در ۱۰ سال آینده مدت استفاده نوجوانان از فیسبوک و اینستاگرام را به دو ساعت در روز محدود خواهد کرد. دسترسی نوجوانان به این پلتفرمها نیز بدون رضایت والدین از ساعت ۱۲ شب تا ۶ صبح مسدود خواهد شد.
متا همچنین تدابیر خود برای جلوگیری از دسترسی کودکان به محتوای دارای محدودیت سنی را تقویت خواهد کرد.
با وجود این تغییرات، توافق به دگرگونی بنیادین در فعالیتهای متا منجر نخواهد شد. دامنه تغییرات عمدتا به محدودیتهای استفاده و تدابیر ایمنی برای نوجوانان محدود میشود. این شرکت ملزم نیست پیشنهادهای شخصیسازیشده یا تبلیغات هدفمند را کنار بگذارد.
جیمز اسپیتا، استاد حقوق دانشگاه نورثوسترن و متخصص سیاستگذاری اینترنت، به رویترز گفت این محدودیتها تجربه کاربران در فیسبوک و اینستاگرام را تغییر میدهند و با هدف کاهش میزان درگیری کاربران با این پلتفرمها طراحی شدهاند.
پرونده متا یکی از مهمترین آزمونهای قضایی برای بررسی نقش شرکتهای شبکههای اجتماعی در آسیب زدن به سلامت روان کودکان بود. این پرونده پس از آغاز محاکمهای فدرال با شکایت کالیفرنیا، کلرادو، کنتاکی و نیوجرسی به توافق انجامید.
فیل وایزر، دادستان کل کلرادو، در یک بیانیه رسمی گفت تدابیر پیشبینیشده در توافق «بسیار معنادار» و بسیار فراتر از اقداماتی است که دادگاهها تاکنون حکم دادهاند یا احتمالا حکم خواهند داد.
جمعآوری اطلاعات کودکان برای آموزش هوش مصنوعی
چهار ایالت متا را به نقض قوانین حمایت از مصرفکننده متهم کرده بودند. ۲۹ ایالت نیز گفتند این شرکت با جمعآوری آگاهانه اطلاعات شخصی کودکان بدون رضایت والدین و استفاده از این دادهها برای آموزش هوش مصنوعی مولد، قانون فدرال حفاظت از حریم خصوصی آنلاین کودکان را نقض کرده است.
متا مدتها استدلال میکرد که نمیتوانسته مصرفکنندگان را درباره خطر اعتیاد گمراه کرده باشد، زیرا «اعتیاد به شبکههای اجتماعی» یک اختلال روانپزشکی شناختهشده نیست.
بیش از ۱۷ میلیارد و ۶۰۰ میلیون دلار از مجموع پرداختها به ۴۸ ایالت آمریکا، واشینگتن دیسی، پورتوریکو، ساموآی آمریکا و جزایر ماریانای شمالی اختصاص خواهد یافت.
متا همچنین ۴۵۹ میلیون دلار برای حلوفصل شکایتهای ایالتها درباره نقض حریم خصوصی در ارتباط با رسوایی کمبریج آنالیتیکا میپردازد. این شرکت مشاورهای بریتانیایی اطلاعات شخصی میلیونها کاربر فیسبوک را جمعآوری کرده بود.
مجموع مبلغ پرداختی معادل سود تقریبا ۳ تا ۴ ماه متاست و در مقایسه با درآمد ۲۰۱ میلیارد دلاری این شرکت در سال ۲۰۲۵، بخش کوچکی به شمار میرود.
متا مبلغ توافق را طی ۱۰ سال و بهشکل سالانه پرداخت خواهد کرد و ایالتها باید آن را صرف برنامههای محافظت از جوانان در فضای آنلاین کنند. با این حال، پرداخت ۳۰ درصد این مبلغ، معادل حدود ۵ میلیارد و ۳۰۰ میلیون دلار، مشروط است.
متا این بخش از مبلغ را تنها در صورتی میپردازد که یوتیوب و تیکتاک تدابیر ایمنی مشابهی اجرا کنند؛ از جمله محدودیت یکساعته استفاده روزانه، مسدود کردن دسترسی در ساعات شب و ساز و کارهای احراز سن. این دو شرکت همچنین باید در مجموع مبلغی معادل ۵ میلیارد و ۳۰۰ میلیون دلار بپردازند.
متا: استاندارد تازهای برای این صنعت تعیین کردیم
متا در مطلبی در وبسایت خود اعلام کرد این توافق «در ادامه تلاشهای دیرینه ما برای توانمندسازی والدین و حمایت از نوجوانان» انجام شده است.
این شرکت افزود: «اطمینان از اینکه نوجوانان تجربهای ایمن و سازنده در پلتفرمهای ما دارند، برای متا یک ضرورت مطلق است. میخواهیم این کار را برای والدین و نوجوانان بهدرستی انجام دهیم و به همین دلیل با دادستانهای کل ایالتها همکاری کردیم تا استاندارد تازهای برای این صنعت تعیین کنیم.»
با این حال، همه ایالتها به توافق نپیوستند. جیمز اوتمایر، دادستان کل فلوریدا، در بیانیهای گفت: «مبالغ پرداختی به ایالتها در مقایسه با آسیبهای عمیقی که قابلیتهای اعتیادآور و سودمحور متا به کودکان ما وارد کردهاند، پول خردی بیش نیست. در دادگاه با متا روبهرو خواهیم شد.»
ادامه پروندههای حقوقی متا
توافق با ایالتها به همه پروندههای حقوقی متا پایان نمیدهد. این شرکت همچنان با هزاران شکایت افراد، نواحی آموزش و پرورش و دولتهای محلی درباره آسیب شبکههای اجتماعی به کودکان روبهرو است و محاکمههای بعدی آن در ماه اکتبر در لسآنجلس برگزار میشوند. نیومکزیکو و فلوریدا نیز جزو توافق نیستند.
فشارهای حقوقی به فعالیتهای متا در حوزه هوش مصنوعی نیز گسترش یافته است. رویترز ۲۳ مرداد ۱۴۰۴ با استناد به سندی داخلی گزارش داد سیاستهای شرکت به چتباتها اجازه میداد با کودکان وارد گفتوگوهایی عاشقانه یا حسی شوند و اطلاعات پزشکی نادرست یا استدلالهای نژادپرستانه تولید کنند. متا اصالت سند را تایید کرد، اما گفت بخشهای مربوط به گفتوگوی چتباتها با کودکان را حذف کرده است.
خبرگزاری فرانسه ۲۴ تیر گزارش داد ۲۶ کارمند متا نیز با طرح شکایتی، شرکت را متهم کردند که برای امتیازدهی، رتبهبندی و انتخاب کارکنان در اخراجهای گسترده از هوش مصنوعی استفاده کرده است. شاکیان گفتند این فرآیند بهشکلی نامتناسب کارکنانی را هدف قرار داد که در مرخصی پزشکی یا خانوادگی بودند.
برگزارکنندگان مسابقات اعلام کردند ربات «تیانگونگ اولترا» (Tiangong Ultra)، ساخته مرکز نوآوری رباتهای انساننمای پکن، در آغاز دومین دوره این رقابتها در گروه خود به مقام نخست رسید.
این ربات که در ابتدای مسابقه عقب افتاده بود، در نزدیکی خط پایان از ربات «لایتنینگ» (Lightning)، ساخته شرکت سازنده تلفن همراه آنر، پیشی گرفت. لایتنینگ با زمان ۹.۴۷ ثانیه دوم شد که این زمان نیز سریعتر از رکورد ۹.۵۸ ثانیهای است که بولت در مسابقات جهانی دوومیدانی سال ۲۰۰۹ در برلین ثبت کرد.
این نتایج نشاندهنده پیشرفتی چشمگیر نسبت به نخستین دوره مسابقات در سال گذشته است؛ زمانی که تیانگونگ اولترا دو ۱۰۰ متر را با زمان ۲۱.۵۰ ثانیه برد. تیانگونگ همچنین سال گذشته در پکن برنده نخستین نیمهماراتن جهان ویژه رباتهای انساننما شد.
رسانههای دولتی چین اوایل شنبه گزارش دادند که لایتنینگ در یک آزمایش آمادهسازی پیش از مسابقات، ۱۰۰ متر را در ۹.۳۲ ثانیه دویده و به حداکثر سرعت ۱۴.۵ متر بر ثانیه رسیده است.
لایتنینگ همچنین نیمهماراتن امسال ویژه رباتهای انساننما را با زمان ۵۰ دقیقه و ۲۶ ثانیه به پایان رساند؛ سرعتی بالاتر از میانگین سرعت رکورد جهانی نیمهماراتن مردان در میان دوندگان نخبه انسانی.
قد لایتنینگ هنگام شرکت در نیمهماراتن ۱۶۹ سانتیمتر و طول پاهای آن ۹۵ سانتیمتر بود. شبکه تلویزیونی دولتی سیسیتیوی (CCTV) گزارش داد پژوهشگران پیش از آغاز این مسابقات، طول پاهای این ربات را ۱۰ سانتیمتر افزایش دادند و به ۱.۰۵ متر رساندند.
دو ۱۰۰ متر یکی از ۵۱ رشته این مسابقات است. رقابتهای فوتبال، رقص و انجام وظایف صنعتی نیز در برنامه مسابقات قرار دارند.
صنعتی راهبردی
چین توسعه رباتهای انساننما را بهعنوان یکی از صنایع نوظهور راهبردی خود در نظر گرفته است. سیاستگذاران و شرکتهای چینی امیدوارند پیشرفتهای هوش مصنوعی و سختافزار، استفاده از این رباتها را در تولید، لجستیک و کاربردهای مصرفی سرعت بخشد.
اشتیاق سرمایهگذاران به این صنعت اوایل همین هفته نیز آشکار شد؛ زمانی که سهام «یونیتری» (Unitree)، شناختهشدهترین سازنده رباتهای انساننمای چین، در نخستین روز معاملات خود در بورس شانگهای در روز چهارشنبه بیش از پنج برابر افزایش یافت و ارزش بازار این شرکت را به حدود ۵۰ میلیارد دلار رساند.
در مسابقات امسال، ۲ هزار و ۵۶ ربات از ۶۶۶ تیم متعلق به ۱۶ کشور در شش قاره شرکت کردهاند؛ در حالی که در نخستین دوره این رقابتها تنها ۲۸۰ تیم حضور داشتند.
این مسابقات در سالن ملی اسکیت سرعت پکن برگزار میشود و تا روز چهارشنبه ادامه خواهد داشت.
براساس گزارش رویترز، آمریکا در سال ۲۰۲۵ میلادی ۱۷۸ پرتاب فضایی انجام داد که ۱۰ برابر شمار پرتابها در سال ۲۰۱۳ بود. شرکت اسپیسایکس متعلق به ایلان ماسک، با انجام ۱۷۰ پرتاب و استقرار حدود دو هزار و ۵۰۰ ماهواره، سهم غالب این فعالیتها را در اختیار داشت.
یادداشت ترامپ از نهادهای دولتی میخواهد اراضی فدرال مناسب برای ایجاد پایگاههای جدید پرتاب و بازگشت فضاپیماها را شناسایی کنند. رییسجمهوری آمریکا همچنین خواسته است ظرف ۹۰ روز مکان یک پایگاه فدرال جدید برای عملیات بازگشت به جو تعیین شود.
دولت صدور مجوزها را تسریع میکند
این سیاست بر مشارکت گستردهتر بخش خصوصی در توسعه زیرساختهای حملونقل فضایی تاکید دارد. نهادهای فدرال موظف شدهاند برای اجرای پروژههای مشترک با شرکتهای خصوصی مشوق ایجاد کنند، صدور مجوزها و بررسیهای زیستمحیطی را سرعت ببخشند و طیف فرکانسی بیسیم کافی برای عملیات فضایی اختصاص دهند.
دولت آمریکا همچنین قصد دارد حریمهای هوایی اولویتدار برای کریدورهای مهم پرتاب فضایی تعیین و فعالیتهای فضایی را در برنامه نوسازی سامانه کنترل ترافیک هوایی ادغام کند.
ترامپ از سازمانهای دولتی خواسته است، جز در موارد ضروری برای ایمنی عمومی یا امنیت ملی، از فعالیتهایی که مانع حملونقل فضایی تجاری میشوند یا با شرکتهای آمریکایی رقابت میکنند، خودداری کنند.
براساس این یادداشت، درخواست شرکتهای خارجی برای پرتاب فضاپیماهای تجاری از خاک آمریکا نیز بهصورت موردی بررسی خواهد شد.
بازگشت به ماه برای سال ۲۰۲۸ برنامهریزی شده است
بخش دیگری از برنامه فضایی ترامپ به بازگشت فضانوردان آمریکایی به ماه تا سال ۲۰۲۸ اختصاص دارد. ناسا مامور شده است حملونقل تجاری به ماه و ماموریتهای رباتیک بخش خصوصی به مریخ را تسهیل و راههای تجاری اعزام انسان به سیاره سرخ را بررسی کند.
کاخ سفید همچنین استقرار اجزای اولیه یک پایگاه در ماه را تا سال ۲۰۳۰ هدفگذاری کرده است. مایکل کراتسیوس، مدیر دفتر سیاستگذاری علم و فناوری کاخ سفید، گفت سیاست جدید با اولویتدادن به بخش تجاری، آمریکا را برای رهبری مرحله بعدی فعالیتهای فضایی آماده میکند.
ترامپ در آغاز دومین دوره ریاستجمهوری خود بارها بر اعزام انسان به مریخ تاکید کرده بود؛ هدفی که ایلان ماسک نیز برای اسپیسایکس دنبال میکند. با این حال، فشار قانونگذاران کنگره سبب شد برنامه «آرتمیس» ناسا و بازگشت به ماه بار دیگر در مرکز سیاست فضایی آمریکا قرار گیرد.
رییس اداره هوانوردی فدرال آمریکا پیشتر گفته بود اسپیسایکس قصد دارد ظرف پنج سال ظرفیت خود را به ۱۰ هزار پرتاب در سال برساند. این شرکت همچنین پیشنهاد کرده است منظومهای متشکل از یک میلیون ماهواره در مدار زمین مستقر کند تا با بهرهگیری از انرژی خورشیدی، برق مراکز داده هوش مصنوعی را تامین کنند.
