ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، اعلام کرد در حملات پهپادی روسیه به منطقه کییف، یک کودک سه ساله و پدربزرگ و مادربزرگش کشته شدند. یک نفر دیگر نیز در حمله موشکی شبانه به پایتخت اوکراین جان باخت.
نیروی هوایی اوکراین شنبه ۱۷ مرداد اعلام کرد روسیه در حملات شبانه شش موشک بالستیک و ۱۵۱ پهپاد به سوی اوکراین شلیک کرده است.
به گفته این نهاد، پدافند هوایی ۱۳۵ پهپاد را سرنگون کرد، اما موفق به رهگیری موشکهای بالستیک نشد.
فایننشال تایمز ۱۴ مرداد گزارش داد دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، درخواست اوکراین را برای دریافت صدها رهگیر پاتریوت نپذیرفته است.
او کمبود ذخایر آمریکا و نیاز به این موشکها برای حفاظت از نیروها و تاسیسات این کشور در خاورمیانه را دلیل این تصمیم خوانده است.
روسیه در ماههای اخیر حملات خود را به کییف افزایش داده است.
در مقابل، اوکراین تاسیسات نفتی و زیرساختهای لجستیکی روسیه را هدف قرار میدهد تا توان مسکو را برای ادامه جنگ تضعیف کند.
هر دو کشور هدفگرفتن عمدی غیرنظامیان را رد میکنند.
ستاد کل ارتش اوکراین ۱۷ مرداد اعلام کرد نیروهای این کشور در حملات شبانه پالایشگاههای نفت ایلسکی و سیزران روسیه را هدف قرار دادهاند و در هر دو تاسیسات، آتشسوزی رخ داده است.
مقامهای محلی روسیه گفتند حمله پهپادی اوکراین به منطقه کراسنودار در جنوب این کشور پنج زخمی بر جا گذاشت.
کمبود موشکهای پدافند هوایی
زلنسکی در تلگرام نوشت: «اروپا، آمریکا و اوکراین مدتهاست میخواهند این جنگ روسیه را متوقف کنند. فقط [ولادیمیر] پوتین نمیخواهد و برای ادامه جنگ، ناامیدانه به موشکهای بالستیک و پهپادهایش چسبیده است. فشار بیشتری لازم است.»
رییسجمهوری اوکراین در صربستان به سر میبرد و این نخستین سفر او به این کشور بالکان است.
صربستان نیز مانند اوکراین، خواهان عضویت در اتحادیه اروپا است.
زلنسکی همزمان خواستار کمکهای بیشتر برای اوکراین شده است؛ کشوری که با کمبود مزمن موشکهای پدافند هوایی برای سامانههای آمریکایی پاتریوت روبهروست.
وزارت دفاع اوکراین اعلام کرد در ماه ژوئیه، از مجموع ۱۹۵ موشک بالستیک شلیکشده به سوی اوکراین، فقط ۲۹ فروند رهگیری شدند.
تیمور تکاچنکو، رییس اداره منطقهای کییف، گفت حملات روسیه در سه نقطه از منطقه بروواری، نزدیک پایتخت، ثبت شده است.
به گفته او، ۱۰ خانه شخصی و همچنین مراکز تجاری و تولیدی در منطقه آسیب دیدند.
در روستای پوخیفکا، حدود ۳۰ کیلومتری کییف، پهپادهای روسیه کودک سهساله و پدربزرگ و مادربزرگش را کشتند و خانه آنها پس از حمله آتش گرفت.
زلنسکی گفت پدر و مادر این کودک، برادر ۱۵ سالهاش و یکی از همسایگان نیز زخمی شدند.
انفجارهای شدید در کییف
مقامهای اوکراینی از وقوع آتشسوزی در سه منطقه کییف خبر دادند. اماکن تجاری و انبارها نیز در حملات آسیب دیدند.
شاهدان خبرگزاری رویترز چند انفجار قدرتمند را شنیدند که مرکز شهر را لرزاند.
در تحولی دیگر، وزارت دفاع روسیه ۱۷ مرداد اعلام کرد نیروهای این کشور کنترل شهرک ایوانیفکا در منطقه خارکیف اوکراین را به دست گرفتهاند.
رویترز نتوانسته است این گزارش مربوط به میدان نبرد را بهطور مستقل تایید کند و مقامهای اوکراینی نیز بلافاصله درباره ادعای روسیه اظهار نظر نکردند.
وبسایت نداءالوطن شنبه ۱۷ مرداد در گزارشی نوشت همزمان با وقفه مذاکرات رم، «توافق مکه» میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه، میتواند توازن قدرت، اتحادها و تضمینهای امنیتی منطقه را تغییر دهد و بر لبنان اثر بگذارد.
این رسانه ائتلاف سهجانبه را عاملی برای افزایش فشار بر تهران و محدودتر شدن نفوذ جمهوری اسلامی در منطقه ارزیابی کرد.
واشینگتن «درهای زیادی» به روی لبنان گشود
در لبنان، هیات دولت به ریاست جوزف عون، رییسجمهوری، و با حضور نواف سلام، نخستوزیر، تشکیل جلسه داد.
عون وزیران را در جریان سفر خود به واشینگتن و دیدار با دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، قرار داد و گفت که این سفر، برخلاف انتظار کسانی که روی شکست آن حساب کرده بودند، موفق بوده است.
به گفته عون، گفتوگوهای دور از رسانهها با ترامپ مثبت بود و رییسجمهوری آمریکا شرایط لبنان را درک کرد و «درهای زیادی» را گشود.
او رفع ممنوعیت پروازی خطوط هوایی آمریکایی به لبنان را از نخستین نتایج سفرش دانست.
عون همچنین از برنامهریزی برای برگزاری کنفرانسی اقتصادی در واشینگتن به ریاست نخستوزیر خبر داد و درباره سفرش به ترکیه نیز گفت آنکارا برای کمک به لبنان در حوزه انرژی و مشارکت این کشور در «خط حجاز»، اعلام آمادگی کرده است.
پیشرفت در پرونده مرزها و اسرا
رییسجمهوری لبنان گفت در مذاکرات رم درباره مرزها و اسرا «پیشرفت مثبتی» حاصل شده است.
منابع دیپلماتیک به نداءالوطن گفتند بیروت هنوز فهرست رسمی و نهایی افراد در بازداشت را در اختیار ندارد و برخی پروندهها را در زمره مفقودان بررسی میکند؛ از این رو از اسرائیل خواسته است تا فهرست موجود نزد خود را ارائه کند.
به گفته این منابع، دو طرف فهرستهای اولیهای مبادله کردند. لبنان اطلاعاتی درباره افراد در بازداشت و مفقودان ارائه داد و اسرائیل نیز اسامی شماری از یهودیان مفقود یا کشتهشده را که از دهه ۱۹۸۰ خواهان بازگرداندن بقایای اجسادشان است، تحویل داد.
عون گفت دولت آمریکا موضوع آتشبس و «مناطق الگویی» را پیگیری خواهد کرد و جوزف کلیرفیلد، ژنرال آمریکایی، بهزودی برای دنبالکردن این پروندهها به بیروت میرود.
اختلاف بر سر راستیآزمایی
نداءالوطن گزارش داد رایزنیها برای تعیین هویت و چارچوب فعالیت نیروهای راستیآزمایی هنوز به نتیجه مطلوب نرسیده است؛ هرچند گزینه رهبری ایتالیا بر این نیروها محتملتر ارزیابی میشود.
لبنان همزمان برای کسب حمایت از قطعنامه احتمالی جدید شورای امنیت درباره تشکیل این نیروها با کشورهای دوست رایزنی میکند.
در داخل، نبیه بری، رییس مجلس، مخالفت اساسی نشان نداده، اما حزبالله همچنان کل چارچوب پیشنهادی و نتایج مذاکرات را رد میکند.
نداءالوطن احتمال داده است که این وضعیت ناشی از نوعی تقسیم نقش میان بری و حزبالله باشد.
تحولات داخلی و تنش در جنوب
هیات دولت مجموعهای از انتصابها در نهادهای عمومی و پرداخت کمکهزینهای موقت به کارکنان بخش عمومی و بازنشستگان را تصویب کرد.
در پرونده اصلاح نظام بانکی نیز اصلاحات قانون ساماندهی بانکها به دبیرخانه مجلس فرستاده شد. بر اساس ماده ۳۷، اجرای این قانون تا تصویب و انتشار قانون انتظام مالی و بازپرداخت سپردهها معلق میماند تا میزان زیانها و نحوه توزیع آنها مشخص شود.
در جنوب لبنان، ارتش اعلام کرد یک نظامی بر اثر حمله اسرائیل به بولدوزر ارتش در المنصوری در منطقه صور، هنگام بازگشایی راهها و آواربرداری، بهطور سطحی زخمی شد.
همزمان نیروهای اسرائیلی به حاشیه عیتا الجبل نفوذ کردند و انفجار بزرگی در کونین و چند انفجار در وادی الحجیر انجام دادند.
پاتریک وینتور، دبیر دیپلماتیک روزنامه گاردین، در یادداشتی تحلیلی در این روزنامه نوشت که برای بسیاری در ایران، گرفتن انتقام از ترامپ به هدفی مستقل در جنگ تبدیل شده؛ موضوعی که در مراسم دفن علی خامنهای نیز با درخواستهای گسترده برای انتقام بازتاب یافت.
بیاعتمادی جمهوری اسلامی به آمریکا سابقهای طولانی دارد، اما بخشی از خصومت کنونی شخصا متوجه ترامپ است. او توافق هستهای (برجام) را کنار گذاشت، دستور کشتن قاسم سلیمانی را صادر کرد و دو بار تهران را وارد مذاکرات هستهای کرد، اما پس از آن وارد جنگ با حکومت شد.
ترامپ بابت کشته شدن رهبر جمهوری اسلامی یا تلاش برای کشتن مسعود پزشکیان نیز ابراز پشیمانی نکرده است.
با نزدیک شدن انتخابات میاندورهای ماه نوامبر در ایالات متحده، رسانهها در ایران کاهش محبوبیت ترامپ را دنبال کرده و آن را به نارضایتی از جنگ و قیمت بالای نفت مرتبط میدانند.
مذاکراتی که از انتخابات عبور میکند
نویسنده گاردین در تحلیل خود نوشت که تمرکز بر انتخابات آمریکا در ایران، این هفته آشکارتر شد: کاظم غریبآبادی، معاون وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، گفت پس از توافق بر سر مسیر عبور کشتیهای تجاری از تنگه هرمز، رسیدن به مرحله دوم مذاکرات هستهای، دو تا چهار ماه زمان خواهد برد.
برنامه اولیه، آغاز این مرحله ظرف ۳۰ روز پس از امضای تفاهمنامه اسلامآباد با آمریکا بود، اما به گفته غریبآبادی، دولت ترامپ آن را کنار گذاشت.
او رفع تحریمها، پایان محاصره بنادر ایران، آزادسازی داراییهای ایران و تعهدات تازه برای خودداری از اقدامات خصمانه را از مقدمات مرحله دوم دانست؛ روندی که میتواند از انتخابات میاندورهای عبور کند.
اگر جدول زمانی تهران عملی شود، ترامپ هنگام انتخابات بدون تعهدی از تهران درباره سلاح هستهای و با صورتحساب اقتصادی سنگین جنگی شکستخورده، روبهرو خواهد بود.
جیسون برودسکی از «اتحاد علیه ایران هستهای»، احتمال ادامه درگیری بر سر تنگه هرمز را بالا دانست و گفت تهران علاقهای ندارد پیش از انتخابات به دولت ترامپ آرامش بدهد.
خبرگزاری حکومتی مهر نیز نوشت که جمهوری اسلامی، ترامپ را در برابر دوراهی قرار داده است: ادامه جنگ فشار سیاسی و اقتصادی و افت محبوبیتش را تشدید میکند؛ کاهش تنش هم ممکن است از سوی هوادارانش عقبنشینی از شعارهای انتخاباتی تلقی شود. از این منظر، نتیجه جنگ در صندوق رای آمریکا تعیین میشود، نه میدان نبرد.
ترامپ ضعیفتر، فرصت یا خطر؟
وینتور در ادامه تحلیل خود نوشت که برخی در تهران معتقدند از دست رفتن کنگره میتواند دست ترامپ را ببندد، به استیضاح او بینجامد یا تامین مالی جنگ را متوقف کند.
مصطفی زهرانی، دیپلمات سابق جمهوری اسلامی، تاکید کرده است که شکست انتخاباتی باعث میشود ترامپ نتواند به جنگ بازگردد و مذاکرات را جدی بگیرد.
اما ناصر هادیان، استاد روابط بینالملل دانشگاه تهران، مخالف است.
به باور هادیان، تهران باید اکنون از پیروزیهایش بهره ببرد، زیرا ترامپ در صورت شکست در انتخابات، انگیزه کمتری برای توافق خواهد داشت و اسرائیل و دیگران راحتتر میتوانند به او فشار بیاورند.
به گفته او، کسانی که توصیه میکنند تا انتخابات صبر شود، سیاست آمریکا را نمیشناسند.
دیپلماتهای ایرانی در مجموع معتقدند نارضایتی مردم آمریکا از ادامه جنگ و نگرانی نامزدهای جمهوریخواه، آزادی عمل ترامپ را محدود خواهد کرد. با این حال، اگر او احساس کند چیزی برای از دست دادن ندارد، شکست انتخاباتیاش میتواند نتیجه معکوس داشته باشد.
ارتش یمن بامداد شنبه ۱۷ مرداد اعلام کرد در چند جبهه در امتداد خطوط تماس به حملات نیروهای حوثی پاسخ داده است.
ارتش جزییاتی از این عملیات یا زمان انجام آن منتشر نکرد، اما گفت هرگونه حمله بیشتر به نیروهایش را با آنچه «اقدامات نظامی لازم» خواند، پاسخ خواهد داد.
خبرگزاری دولتی سبا به نقل از مقامهای محلی گزارش داد حوثیهای همسو با جمهوری اسلامی، ۱۶ مرداد با موشکهای بالستیک و پهپاد، اردوگاههای آوارگان و محلههای مسکونی شهر مأرب را هدف قرار دادند.
این تبادل حملات نشاندهنده تشدید چشمگیر درگیری میان حوثیها و نیروهای دولت یمن است که از حمایت بینالمللی برخوردار است.
نبردهای گسترده میان دو طرف طی سالهای گذشته تا حد زیادی فروکش کرده بود و تحولات اخیر نگرانیها را درباره بازگشت جنگی وسیعتر، افزایش داده است.
همزمان با گسترش جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی به بخشهای بیشتری از منطقه، یک مقام ارشد عربستان سعودی ۱۵ مرداد گفت ریاض انتظار دارد حملات هماهنگ حوثیهای یمن و شبهنظامیان عراقی تحت نظارت سپاه پاسداران به این کشور، بهزودی آغاز شود.
ایران و متحدانش در یمن و عراق به این طرح موضع عربستان سعودی واکنش نشان ندادهاند هرچند مقاومت اسلامی در عراق، ۱۶ مرداد اعلام کرد حملات به عربستان سعودی را به تعویق انداخته است.
در بیانیه این گروه آمده است: «در پاسخ به فراخوان حاج مجاهد، ابوحسن العامری و در همراهی با مواضع شرافتمندانه برخی از رهبران سیاسی شریف، تصمیم گرفته شد پاسخی که قرار بود امروز، بیستوسوم ماه صفر، انجام شود، به تعویق بیفتد.»
این بیانیه «از کسانی که کرسی قدرت آنان را از پاسداری از خونها و حاکمیت نقضشده [کشور] غافل کرده است»، خواست تا «در رفتار خود بازنگری کنند و به راه درست بازگردند».
تشدید حملات در مأرب و حضرموت
حوثیها ۱۶ مرداد اعلام کردند نیروهای مورد حمایت عربستان سعودی، انبارها، خودروها و تجهیزات نظامی در پادگان صحنالجن در مأرب را با موشک و پهپاد هدف قرار دادهاند.
خبرگزاری رویترز نوشت که نتوانسته است ادعاهای هیچ یک از طرفین را بهطور مستقل تایید کند.
این حملات یک روز پس از آن انجام شد که به گزارش رویترز، بر اساس اعلام منابع دولتی، دستکم ۳۰ نیروی دولت یمن در حملات به اردوگاههای نظامی در استانهای مأرب و حضرموت کشته شدند؛ یکی از مرگبارترین موارد تشدید درگیریها در ماههای اخیر.
خبرگزاری فرانسه به نقل از یک منبع نظامی از کشته شدن دستکم ۵۸ نیروی دولتی در این حملات خبر داد.
حوثیها مسئولیت حملات ۱۵ مرداد را نیز بر عهده گرفتند و گفتند مراکز استقرار نیروهای نظامی عربستان سعودی در این دو استان را هدف قرار دادهاند.
این گروه اعلام کرد پیش از حملات، تجمع گسترده نیروهای سعودی را برای آغاز عملیات علیه مناطق تحت کنترل حوثیها، شناسایی کرده بود.
هانس گروندبرگ، فرستاده ویژه سازمان ملل در امور یمن، ۱۶ مرداد گفت حملات اخیر در مأرب و حضرموت، در کنار ازسرگیری حملات به کشتیهای تجاری در دریای سرخ و خلیج عدن، یمن را با بالاترین خطر بازگشت به یک درگیری گسترده از زمان آتشبس با میانجیگری سازمان ملل در آوریل ۲۰۲۲ روبهرو کرده است.
او از همه طرفها خواست حداکثر خویشتنداری را به خرج دهند و در مذاکرات تحت هدایت سازمان ملل مشارکت کنند.
گروندبرگ هشدار داد ادامه خشونت میتواند یمن را بیش از پیش به رویارویی گسترده منطقهای بکشاند.
هشدار شورای امنیت درباره تشدید تنشها
شورای امنیت سازمان ملل نیز ۱۶ مرداد درباره افزایش تنشها در یمن ابراز نگرانی کرد و گفت اقدامات اخیر امنیت منطقه و حقوق و آزادیهای کشتیرانی را تهدید میکند، خطر تشدید بیشتر درگیریها را در پی دارد و تلاشها را برای دستیابی به صلح تضعیف میکند.
شورای امنیت از حوثیها خواست از تشدید تنش خودداری کنند و استفاده از «کانالهای موجود گفتوگو» را برای کاهش تنشها توصیه کرد.
حوثیها ماه گذشته در واکنش به آنچه «محاصره یمن» از سوی عربستان سعودی توصیف کردند، محاصره دریایی عربستان سعودی را در دریای سرخ اعلام کردند.
ریاض این اتهام را رد کرده است.
عربستان سعودی از سال ۲۰۱۵ و پس از آن که حوثیها در سال ۲۰۱۴ صنعا، پایتخت یمن، را تصرف کردند، رهبری ائتلافی نظامی را در حمایت از دولت بهرسمیت شناخته شده یمن بر عهده داشته است.
جنگ، یمن را ویران کرده و یکی از وخیمترین بحرانهای انسانی جهان را در این منطقه رقم زده است.
آتشبس سال ۲۰۲۲ عملیات تهاجمی نظامی در داخل یمن و در آن سوی مرزهای این کشور را متوقف کرد و به کاهش شدید درگیریها انجامید. این آتشبس دو بار تمدید شد و در اکتبر همان سال رسما به پایان رسید، اما درگیریهای گسترده بلافاصله از سر گرفته نشد و یمن وارد دورهای از آرامش نسبی شد.
این توافق جمعه ۱۶ مرداد در مکه به امضای محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، رجب طیب اردوغان، رییسجمهوری ترکیه و شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، رسید.
این سه کشور در بیانیهای مشترک اعلام کردند «توافقنامه دفاعی مشترک مکه» با هدف «تقویت بازدارندگی جمعی در برابر هرگونه اقدام تجاوزکارانه» تنظیم شده و بر اساس آن، حمله مسلحانه به هر یک از اعضا، حمله به هر سه کشور تلقی خواهد شد.
خبرگزاری رویترز نوشت با این حال، در بیانیه جزییاتی درباره تعهدات عملی طرفها ارائه نشده و مشخص نیست این توافق تا چه اندازه آنها را به اقدام نظامی برای دفاع از یکدیگر ملزم میکند.
جودت ییلماز، معاون رییسجمهوری ترکیه، اعلام کرد این توافق علیه هیچ کشور مشخصی تنظیم نشده است.
یک مقام دیگر ترکیه نیز تاکید کرد این توافق «صرفا ماهیتی دفاعی» دارد و هیچیک از توافقهای امنیتی سه کشور با سایر دولتها را لغو یا نقض نمیکند.
به نوشته رویترز، آنکارا، ریاض و اسلامآباد نسبت به رویکردهای تهاجمی اسرائیل و جمهوری اسلامی نگرانیهای مشترکی دارند.
ابراهیم رضایی، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس، با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، توافق دفاعی مشترک ترکیه، عربستان سعودی و پاکستان را «کاغذی» خواند و تهدید کرد این توافق برای ریاض امنیت به همراه نخواهد داشت.
او افزود ریاض باید سیاستهای خود را اصلاح کند تا نیازی به «گدایی امنیت» از دیگران نداشته باشد.
همگرایی سه قدرت مهم منطقهای
عبدالعزیز صغر، تحلیلگر مقیم عربستان سعودی، گفت همگرایی سه کشور اثرگذار جهان اسلام در شرایطی که خاورمیانه با بحرانهای فزایندهای روبهرو است، نشان میدهد قدرتهای منطقهای بیش از گذشته به دنبال هماهنگی نزدیکتر در حوزه دفاع و امنیت هستند.
صغر افزود این چارچوب میتواند وزن دیپلماتیک و دفاعی مشترک سه کشور را افزایش دهد و همزمان به ظهور یک ساختار امنیتی کمک کند که بیش از گذشته بر ابتکار عمل کشورهای منطقه استوار باشد.
ترکیه دومین ارتش بزرگ سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) را در اختیار دارد. عربستان سعودی میزبان اماکن مقدس اسلام و یکی از بزرگترین صادرکنندگان نفت جهان است و پاکستان نیز تنها کشور مسلمان دارای سلاح هستهای به شمار میرود.
راید کریملی، معاون وزیر دیپلماسی عمومی عربستان سعودی، تاکید کرد این توافق تلاشی برای ایجاد «یک محور نظامی یا بلوک فرقهای» نیست.
او گفت: «این توافق همچنین هیچ ارتباطی با جاهطلبیهای هستهای یا رقابت تسلیحاتی ندارد.»
اگرچه اسلامآباد سال گذشته با ریاض پیمان دفاع متقابل امضا کرد، تاکنون به حملات جمهوری اسلامی علیه عربستان سعودی پاسخ نظامی نداده است.
پاکستان همچنین گمانهزنیها درباره گسترش بازدارندگی هستهای خود به متحدانش را کماهمیت جلوه داده و پیشتر اعلام کرده بود سلاحهای هستهای «در دستور کار قرار ندارند».
توافق مکه در حالی امضا شد که پاکستان و ترکیه از ائتلاف دفاع دریایی پیشنهادی ریاض برای حفاظت از مسیرهای کشتیرانی و انتقال انرژی در منطقه حمایت کردهاند.
ائتلافی در سایه بحرانهای خاورمیانه
خاورمیانه از زمان حمله حماس به اسرائیل در هفتم اکتبر ۲۰۲۳، نزدیک به سه سال است که با جنگها و بحرانهای پیدرپی روبهرو بوده است.
اسرائیل همچنان به عملیات خود در نوار غزه و لبنان ادامه میدهد، در بخشهایی از خاک سوریه حضور دارد و دو کارزار نظامی علیه جمهوری اسلامی انجام داده است.
در مقابل، حکومت ایران در ماههای اخیر عربستان سعودی، کویت، بحرین، قطر، امارات متحده عربی، عمان، اردن و اسرائیل را هدف خود قرار داده است.
گروههای نیابتی جمهوری اسلامی، از جمله حوثیهای یمن و حشد شعبی عراق، نیز وارد این مناقشه شدهاند.
اگرچه ترکیه و پاکستان هدف حملات مستقیم گسترده قرار نگرفتهاند، اما با توجه به تهدیدهای موجود علیه امنیت و اقتصادشان، در پی کاهش تنشها هستند.
رویترز نوشت سه سال مناقشه منطقهای، صادرات نفت و برنامههای بلندپروازانه توسعهای عربستان سعودی را به خطر انداخته و همزمان پرسشهایی جدی درباره میزان اتکاپذیری چتر امنیتی آمریکا برای ریاض ایجاد کرده است.
بورجو اوزچلیک، پژوهشگر امنیت خاورمیانه در اندیشکده «موسسه خدمات متحد سلطنتی»، گفت این توافق بیش از آنکه زمینهساز رویارویی با تهران باشد، با هدف مهار نفوذ منطقهای جمهوری اسلامی و تقویت بازدارندگی در برابر اسرائیل طراحی شده است.
پاکستان سالهاست که در زمینه آموزش و پشتیبانی فنی با نیروهای مسلح عربستان همکاری میکند. در همین حال، آنکارا و اسلامآباد به مبادله ناوهای جنگی و هواپیماهای آموزشی روی آوردهاند و ریاض هم به یکی از مشتریان اصلی پهپادهای ترکیهای تبدیل شده است.
علاوه بر این، پاکستان حدود هشت هزار نیروی نظامی، سامانههای پدافند هوایی، جنگنده و پهپاد در خاک عربستان مستقر کرده و برای ارائه خدمات امنیتی در ازای همکاری در حوزه انرژی و سرمایهگذاری، در حال مذاکره با کویت است.
