محاصره دریایی ایران و افزایش تنش‌ها؛ قیمت نفت بیش از ۴ درصد افزایش یافت

آمریکا با حمله به بیش از ۲۰ شهر ایران در یکشنبه‌شب و روز دوشنبه، گام به گام وارد سومین جنگ فراگیر با جمهوری اسلامی می‌شود. سپاه هم به چهار کشور عربی حمله موشکی کرد. ترامپ ساعاتی بعد گفت آمریکا کنترل کامل تنگه هرمز را در اختیار خواهد گرفت.

گزارشی از مجتبا پورمحسن

رییس‌جمهوری ایالات متحده، دوشنبه ۲۲ تیر در شبکه اجتماعی تروث‌سوشال نوشت: «تنگه هرمز باز است و با حضور یا بدون حضور ایران، باز خواهد ماند. ما در حال برقراری مجدد «محاصره ایران» هستیم.»

او افزود آمریکا در ازای تامین عبور امن کشتی‌های باری، معادل ۲۰ درصد «عوارض» دریافت خواهد کرد. هرچند جزئیات بیشتری درباره این طرح و میزان جدی بودن آن ارائه نداد.

ترامپ نوشت: «در حال برقراری مجدد «محاصره ایران» هستیم؛ این عنوان به این دلیل انتخاب شده است که تنها از ورود یا خروج کشتی‌های متعلق به ایران و یا مشتریان آن جلوگیری می‌کند. تمامی کشورهای دیگر از حق استفاده عادلانه و آزادانه از این تنگه برخوردار خواهند بود. از آنجا که نگهبانی از تنگه هرمز مستلزم تامین امنیت و ایمنی در این منطقه بسیار بی‌ثبات جهان است، به عنوان یک اقدام عادلانه، ۲۰ درصد از هزینه تمامی محموله‌های کشتیرانی برای جبران مخارج عملیاتی دریافت خواهد شد.»

• 

  تردد در تنگه هرمز در پی حملات تازه آمریکا و ایران به پایین‌ترین سطح چند هفته اخیر رسید

همزمان با انتشار این پست، فرماندهی مرکزی ارتش ایالات متحده، سنتکام، با انتشار ویدیویی از حملات روز یکشنبه ۲۱ تیر به مواضع نیروی دریایی جمهوری اسلامی در بندرعباس نوشت که با استفاده از چندین شهپاد (شناور هدایت‌پذیر از دور) انتحاری یک تاسیسات تعمیر و نگهداری زیردریایی و کشتی و سه شناور سطحی بدون سرنشین را هدف قرار داد.

طبق اعلام سنتکام این عملیات، توانایی جمهوری اسلامی در حمله به کشتی‌های تجاری را کاهش داد.

همزمان با این اظهار نظرها، ابراهیم ذوالفقاری، سخنگوی قرارگاه خاتم‌الانبیا، در یک پیام ویدیویی اعلام کرد نیروهای نظامی جمهوری اسلامی «اجازه دخالت آمریکا در مدیریت تنگه هرمز را نخواهند داد» و با به گفته او «اختلال و ناامنی در عبور و مرور کشتی‌ها از سوی ارتش آمریکا» به‌شدت برخورد خواهند کرد.

او گفت: «نیروهای مسلح جمهوری اسلامی با هرگونه اختلال و ناامنی در عبور و مرور کشتی‌های تجاری و نفتکش‌ها از سوی ارتش آمریکا، خارج از مسیر تعیین‌شده و بدون مجوز نیروهای مسلح، با شدت برخورد می‌کنند.»

ذوالفقاری در پایان این پیام کوتاه مسئولیت افزایش تنش را متوجه آمریکا و کشورهایی دانست که با ارتش آمریکا همکاری می‌کنند.

رسانه آمریکایی اکسیوس، به نقل از یک منبع ارشد از کشورهای حاشیه خلیج فارس نوشت آمریکا موضوع دریافت احتمالی عوارض در ازای تامین امنیت تنگه هرمز را با متحدان خود در منطقه در میان نگذاشته است.

ادامه حملات متقابل در خلیج فارس

تازه‌ترین دور حملات متقابل جمهوری اسلامی و ایالات متحده که از سه‌شنبه ۱۶ تیر با شلیک سپاه به کشتی‌های عبوری از تنگه هرمز آغاز شد، تا ظهر دوشنبه ۲۲ تیر ادامه داشت.

خبرگزاری رسمی اردن، پترا، صبح دوشنبه به نقل از یک منبع نظامی در فرماندهی کل نیروهای مسلح این کشور گزارش داد سامانه‌های پدافند هوایی اردن بامداد دوشنبه چهار موشک را که از خاک ایران وارد حریم هوایی این کشور شده بودند، رهگیری و منهدم کردند.

خبرگزاری مهر نیز نوشت که بامداد دوشنبه مواضعی در شهرهای بهبهان، اهواز، دزفول، امیدیه، ماهشهر، اندیمشک، آبادان و شادگان هدف قرار گرفت. همزمان با این حملات، یک مقر نظامی در شهرستان نائین استان اصفهان هدف حملات موشکی آمریکا قرار گرفت که به گفته استانداری اصفهان یک کشته بر جای گذاشت.

ظهر دوشنبه نیز گزارش‌هایی از شنیده شدن صدای انفجار در اطراف بندرعباس و قشم منتشر شد. پس از آن استانداری هرمزگان حملات تازه آمریکا به مواضعی در اطراف این دو شهر را تایید کرد و کمی بعدتر، گزارش‌های رسمی از حمله آمریکا به سه نقطه در شهرستان آبادان منتشر شد.

ارتش بحرین بعدازظهر دوشنبه با انتشار بیانیه‌ای، از حملات موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی به مناطق غیرنظامی در این کشور خبر داد و افزود تمام این حملات رهگیری شده‌ند.

همزمان با این تحولات، سازمان دریانوردی تجاری بریتانیا از شلیک سرنشینان یک قایق کوچک به یک نفتکش، در ۵۰ مایلی جنوب شهر عدن یمن خبر داد. در این خبر به جزئیاتی درباره قایق‌های کوچک اشاره نشده است.

ترامپ: مجتبی خامنه‌ای به احتمال ۹۰ درصد از بین رفته است

ترامپ صبح دوشنبه، پیش از اینکه از بازگشت محاصره دریایی بندرهای جنوب ایران در شبکه‌های اجتماعی بنویسد، در گفت‌وگو با فاکس‌نیوز با اشاره به تحولات ایران و تنگه هرمز گفت: «کنترل تنگه هرمز را به دست خواهیم گرفت.»

او در بخشی از این مصاحبه، جمهوری اسلامی را به نقض یادداشت تفاهم متهم کرد و گفت: «مسئولیت حفاظت از تنگه هرمز را بر عهده خواهیم گرفت و باید هزینه این کار به ما پرداخت شود. بابت حفاظت از این تنگه پول هم دریافت خواهیم کرد.»

ترامپ درباره تلاش جمهوری اسلامی برای بازسازی تاسیسات هسته‌ای گفت: «آنها هیچ شانسی ندارند. ما کاملا آن‌ها را تحت فشار گذاشته‌ایم. بیشتر تجهیزاتشان از بین رفته و سامانه‌های پدافند هوایی‌شان نابود شده‌اند. هر بار که یک پهپاد بفرستند، با قدرت پاسخ می‌دهیم و ضربه سنگینی وارد می‌کنیم.»

رییس‌جمهوری آمریکا مقام‌های کنونی جمهوری اسلامی را «گروهی بد» خواند و بار دیگر به کشته شدن رهبران حکومت ایران اشاره کرد. او گفت: «علی خامنه‌ای از بین رفت و مجتبی خامنه‌ای نیز ۹۰ درصد از بین رفته است.»

فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) اعلام کرد نیروهای این کشور یک‌شنبه با استفاده از چند شهپاد (شِناور هدایت‌پذیر از دور) تهاجمی، یک مرکز نگهداری زیردریایی و شناور در ایران را با موفقیت هدف قرار دادند.

بر اساس بیانیه سنتکام، سه شناور بدون سرنشین از نوع «کورسیر» در این عملیات به پایگاه دریایی بندرعباس حمله کردند.

سنتکام اعلام کرد این نخستین بار است که نیروهای آمریکایی از شهپادها در یک عملیات رزمی استفاده می‌کنند.

فرماندهی مرکزی آمریکا همچنین گفت حملات شامگاه دوشنبه، توانایی جمهوری اسلامی برای ادامه حمله به کشتی‌های تجاری را کاهش داده است.

روزنامه هاآرتص در گزارشی تحقیقی نوشت موساد در چارچوب پروژه‌ای برای تغییر حکومت در ایران، محمود احمدی‌نژاد، رییس‌جمهوری پیشین جمهوری اسلامی، را به همکاری جلب کرده و او را به‌عنوان گزینه‌ای برای رهبری ایران پس از سرنگونی حکومت در نظر گرفته بود.

بر اساس این گزارش، ارتباط میان موساد و احمدی‌نژاد از حدود یک سال پیش از حمله هفتم اکتبر ۲۰۲۳ حماس به اسرائیل شکل گرفت.

هاآرتص نوشت اطلاعات جمع‌آوری‌شده از سوی موساد نشان می‌داد دیدگاه‌های احمدی‌نژاد پس از پایان دوران ریاست‌جمهوری‌اش در سال ۲۰۱۳ تغییر کرده و او به یکی از منتقدان برجسته حکومت جمهوری اسلامی تبدیل شده است.

به نوشته این روزنامه، مقام‌های اسرائیلی به‌ویژه به دیدگاه احمدی‌نژاد درباره تحریم‌ها و برنامه هسته‌ای ایران توجه داشتند. احمدی‌نژاد معتقد بود ایران نمی‌تواند تحت تحریم‌ها به وضعیت موجود ادامه دهد و برنامه هسته‌ای، به‌جای یک مزیت، به باری برای کشور تبدیل شده است.

هاآرتص نوشت افرادی که روند ارتباط با احمدی‌نژاد را دنبال می‌کردند، به این نتیجه رسیدند که مخالفت او با حکومت به اندازه‌ای شدت گرفته که ممکن است حاضر به همکاری با موساد و سپردن سرنوشت خود به این سازمان باشد.

بر اساس این گزارش، گروهی از ماموران موساد روز هفتم اکتبر ۲۰۲۳ پس از فرود در فرودگاهی در کشوری دیگر، از حمله حماس و کشته شدن صدها نفر در جنوب اسرائیل مطلع شدند، اما ماموریت خود برای جلب همکاری احمدی‌نژاد را ادامه دادند.

هاآرتص نوشت با ورود این ارتباط به مرحله‌ای تازه، دیوید بارنئا، رییس وقت موساد، شخصا بر عملیات نظارت کرد و حتی برای پیگیری تحولات مربوط به احمدی‌نژاد، از شرکت در یک نشست امنیتی با بنیامین نتانیاهو خودداری کرد.

به نوشته این روزنامه، ارتباط با احمدی‌نژاد در ماه‌های بعد نتایجی به همراه داشت و در اوایل سال ۲۰۲۶، هم‌زمان با تبدیل شدن ایران به جبهه اصلی، او به یکی از مهم‌ترین دارایی‌های اطلاعاتی اسرائیل تبدیل شد.

هاآرتص گزارش داد پس از تصمیم اسرائیل برای اجرای عملیاتی با هدف سرنگونی جمهوری اسلامی، احمدی‌نژاد برای در دست گرفتن زمام امور در دوره پس از تغییر حکومت انتخاب شد.

بر اساس این طرح، انتظار می‌رفت احمدی‌نژاد ایران را در مسیری هدایت کند که از تلاش برای دستیابی به سلاح هسته‌ای صرف‌نظر کند و تصویری متفاوت از این کشور به جهان ارائه دهد.

این روزنامه نوشت احمدی‌نژاد تنها بخش علنی پروژه تغییر حکومت بود و در پشت این طرح، عملیات نفوذ در داخل ایران، برنامه مسلح‌سازی و آموزش نیروهای کرد در عراق، تلاش برای بسیج اقلیت‌های قومی با هدف بی‌ثبات کردن حکومت و برنامه‌های نیروی هوایی اسرائیل برای ایجاد یک کریدور زمینی جهت جابه‌جایی شبه‌نظامیان قرار داشت.

بر اساس گزارش هاآرتص، سه روز پیش از زمان تعیین‌شده برای آغاز عملیات، اختلاف‌ها به اوج رسید و ایال زمیر، رییس ستاد ارتش اسرائیل، دستور توقف همه اقدامات را صادر کرد، اما بنیامین نتانیاهو تصمیم گرفت عملیات ادامه یابد.

این روزنامه نوشت طرح نتانیاهو و بارنئا پیش از آن‌که نیروهای کرد حتی یک گلوله شلیک کنند، فروپاشید.

هاآرتص برای تهیه این گزارش با بیش از ۳۰ مقام ارشد سیاسی، امنیتی، دیپلمات و منبع خارجی گفت‌وگو کرده است.

جزییات بیشتر گزارش هاآرتص را اینجا بخوانید.

دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، در شبکه اجتماعی تروث‌سوشال نوشت: «تنگه هرمز باز است و چه با ایران و چه بدون ایران، این تنگه باز خواهد ماند. آمریکا محاصره بنادر ایران را بار دیگر اعمال خواهد کرد.»

ترامپ افزود: «این محاصره مانع ورود و خروج کشتی‌ها و مشتریان ایران خواهد شد، اما سایر کشورها همچنان از حق استفاده آزاد و منصفانه از تنگه هرمز برخوردار خواهند بود.»

او همچنین گفت آمریکا از این پس با عنوان «نگهبان تنگه هرمز» شناخته خواهد شد و در ازای تامین امنیت این منطقه پرتنش، ۲۰ درصد از هزینه حمل‌ونقل تمامی محموله‌های عبوری را دریافت خواهد کرد.