علیرضا نامور حقیقی، تحلیلگر سیاسی، گفت: «حمله سپاه پاسداران به کشورهای منطقه هیچ مبنای جدیدی ندارد. در مرحله قبل میگفتند جنگ تمامعیار است و به همین دلیل حمله میکنند، اما حالا حتی به عمان هم حمله کردهاند؛ در حالی که آمریکا از خاک عمان به ایران حمله نکرده است.»
او افزود: «به نظر میرسد طراحان این معادله جدید بر اساس محاسباتی بسیار شکننده عمل میکنند؛ محاسباتی که حتی میتواند آمریکا را وارد یک جنگ تمامعیار کند. آنها همچنین اسرائیل را از معادله کنار گذاشتهاند، در حالی که ممکن است اسرائیل نیز وارد جنگ شود.»
فرشته پزشک، کارشناس روابط بینالملل، گفت قدرت و سلاح در ایران در اختیار کسانی است که ظاهرا تمایلی به توافق ندارند و به همین دلیل، مساله بیش از هر چیز سیاسی است.
او افزود: «تا زمانی که این گروه قدرت را در اختیار دارد، گزینههای آمریکا محدود است؛ یا با فشار نظامی گستردهتر اراده سیاسی جمهوری اسلامی را در هم بشکند، یا برای یافتن راهحلی در بلندمدت، امتیازاتی به جمهوری اسلامی بدهد.»
آمریکا، در گستردهترین حملات دو ماه اخیر، بیش از ۳۰۰ نقطه در ۱۷ شهر و هفت استان ایران را هدف قرار داد. در مقابل سپاه و ارتش به پنج کشور عربی حمله کردند. جنگ بر سر تنگهای که سپاه میگوید آن را بسته اما به نظر میرسد کنترلش از دست جمهوری اسلامی خارج شده.
دولت اسرائیل در یک رایگیری، وضعیت اضطراری ملی در این کشور را تا ششم مرداد تمدید کرد. به گزارش کان نیوز، این تصمیم بر اساس ارزیابی نهادهای امنیتی و با توجه به احتمال بالای حمله به مناطق غیرنظامی اسرائیل گرفته شده است.
مایک اوانز، تحلیلگر آمریکایی، در مقالهای در روزنامه اورشلیمپست هشدار داد تکرار شعارهای «مرگ بر آمریکا» و «مرگ بر اسرائیل» و وعده انتقام در مراسم تشییع علی خامنهای، دیکتاتور پیشین ایران، نشان میدهد ایدئولوژی جمهوری اسلامی و تهدیدهای ناشی از آن همچنان پابرجاست.
اوانز در این مقاله که یکشنبه ۲۱ تیر منتشر شد، نوشت بسیاری از رسانههای غربی ماهیت این مراسم را بهدرستی درک نکردهاند، زیرا تشییع خامنهای صرفا مراسم خاکسپاری رهبر پیشین جمهوری اسلامی نبود، بلکه «تاکید دوباره بر ایدئولوژیای بود که انقلاب اسلامی را از سال ۱۳۵۷ به پیش رانده است».
او افزود تکرار شعارهای «مرگ بر آمریکا» و «مرگ بر اسرائیل» نشان میدهد تقابل حکومت ایران با آمریکا و اسرائیل پس از کشته شدن خامنهای پایان نیافته و نادیده گرفتن این شعارها یا تقلیل آنها به یک نمایش سیاسی، به معنای نادیده گرفتن نزدیک به پنج دهه تاریخ جمهوری اسلامی است.
به نوشته این تحلیلگر، بسیاری از آمریکاییها همچنان جمهوری اسلامی را حکومتی میدانند که صرفا در پی تامین منافع متعارف ژئوپولیتیکی خود است، اما این برداشت چیزی جز «یک سوءتفاهم بنیادین» نیست.
اوانز تاکید کرد اقدامات شرکتکنندگان در مراسم خامنهای «صرفا فوران احساسات یک جمعیت خشمگین نبود»، بلکه اعلام موضع جریانی بود که نزدیک به نیمقرن هویت خود را بر پایه دشمنی با ایالات متحده و نابودی اسرائیل بنا کرده است.
در روزهای اخیر و همزمان با مراسم تشییع و دفن جنازه دیکتاتور پیشین ایران، مقامها، رسانهها و حامیان جمهوری اسلامی بارها از «گرفتن انتقام خون» خامنهای سخن گفته و بهویژه خواستار ترور دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، شدهاند.
محسن رضایی، مشاور نظامی رهبر جمهوری اسلامی، ۲۱ تیر گفت انتقام «بخشی از مسیر انقلاب» است و ترامپ و نتانیاهو به دلیل عبور از «خطوط قرمز» جمهوری اسلامی باید با «تنبیهی قاطع و متناسب» روبهرو شوند.
علی مطهری، نایبرییس پیشین مجلس، نیز ۲۱ تیر تهدید کرد «روحیه انتقام از دشمنان و خونخواهی رهبر و فرماندهان نظامی در میان همه مسلمانان وجود دارد» و «دشمنان همیشه باید نگران انتقام و قصاص باشند».
او همچنین اضافه کرد: «انتقام اصلی آزاد کردن قدس است.»
اوانز در ادامه مقاله خود در اورشلیمپست، به نقش جمهوری اسلامی در بمبگذاری سال ۱۹۸۳ بیروت که به کشته شدن ۲۴۱ نظامی آمریکایی انجامید، پرداخت.
به گفته این تحلیلگر، واکنش ناکافی آمریکا پس از آن حمله، رهبران جمهوری اسلامی را به این نتیجه رساند که تروریسم و گروگانگیری اهرمهایی موثر برای اعمال فشار هستند و آمریکا در نهایت به «مصالحه» تن میدهد.
او نوشت این برداشت به یکی از مهمترین پیروزیهای راهبردی جمهوری اسلامی تبدیل شد و حکومت ایران را برای ادامه استفاده از تروریسم بهعنوان ابزاری جهت پیشبرد اهداف خود جسورتر کرد.
اوانز هشدار داد کسانی که تصور میکنند حکومت ایران پس از چند دهه، صرفا بهدلیل تغییر رهبران، انجام مذاکرات یا تجربه شکستهای نظامی از سیاست انتقامجویانه و تعهد ایدئولوژیک خود دست خواهد کشید، «در توهمی خطرناک» به سر میبرند.
او تاکید کرد هدف جمهوری اسلامی همچنان نابودی اسرائیل، از میان بردن نفوذ آمریکا در خاورمیانه و صدور انقلاب اسلامی به سراسر منطقه است.
به نوشته این تحلیلگر، اگرچه تاکتیکها، زمانبندی و شیوههای حکومت ایران ممکن است تغییر کند، اما اهداف راهبردی آن طی بیش از ۴۵ سال گذشته بدون تغییر باقی مانده است.
۲۰ تیر، ترامپ هشدار داد اگر جمهوری اسلامی تهدید خود را درباره «ترور یا تلاش برای ترور» رییسجمهوری آمریکا عملی کند، ایالات متحده با قاطعیت واکنش نشان خواهد داد.
او افزود دستورالعملهای لازم در این رابطه از پیش صادر شده و هزار موشک آماده شلیک به سوی ایران هستند.
علی شیرازی، عضو تحریریه ایراناینترنشنال، گفت واشینگتن برای دستیابی به توافق، موضوع برنامه موشکی و حمایت تهران از نیروهای نیابتی را از دستور کار کنار گذاشت و تمرکز را بر بازرسیهای گسترده از تاسیسات هستهای، سرنوشت ذخایر اورانیوم غنیشده و امنیت تنگه هرمز قرار داد.
به گفته او، با این حال جمهوری اسلامی حاضر به پذیرش این شروط نشد و اختلافات داخلی در ساختار قدرت، بهویژه نقش سپاه پاسداران، موجب شده است سیاست ادامه تنش و بحرانآفرینی بر مسیر توافق با آمریکا ترجیح داده شود.
