مدیر پیشین پرونده ایران در شورای امنیت ملی آمریکا: بازگشت به شرایط برجام دیگر ممکن نیست


نیت سوانسون، مدیر پیشین پرونده ایران در شورای امنیت ملی آمریکا، در گفتوگو با نشریه «مادر جونز» گفت بازگشت به شرایط برجام دیگر امکانپذیر نیست، زیرا برنامه هستهای ایران طی سالهای گذشته بهطور اساسی پیشرفت کرده و حتی در صورت پذیرش همه خواستههای واشینگتن، زمان لازم برای دستیابی احتمالی تهران به سلاح هستهای بسیار کوتاهتر از دوران اجرای برجام خواهد بود.
سوانسون معتقد است [حکومت] ایران اکنون به دانش و فناوری پیشرفتهتری در زمینه غنیسازی دست یافته و سانتریفیوژهایی در اختیار دارد که چندین برابر کارآمدتر از نسلهای قبلی هستند؛ پیشرفتی که به گفته او قابل بازگشت نیست. او همچنین گفت فرصت احیای برجام در سال ۲۰۲۱ وجود داشت، اما تعلل دولت بایدن، محاسبات سیاسی جمهوری اسلامی، جنگ اوکراین، اعتراضهای داخلی ایران و ادامه پیشرفت برنامه هستهای، آن فرصت را از بین برد. به گفته او، بیاعتمادی میان تهران و واشینگتن نیز اکنون به بالاترین سطح خود رسیده و همین مساله دستیابی به یک توافق جامع را بیش از گذشته دشوار کرده است.
جزییات بیشتر را اینجا بخوانید.






از زمان نخستین بازی ملی لامین یامال در ۱۷ شهریور ۱۴۰۲، اسپانیا در هیچ مسابقهای که او به میدان رفته، شکست نخورده است. او در چهار مسابقه اسپانیا در جام جهانی بازی کرد؛ یک تساوی و سه پیروزی و البته ۴ کلینشیت.
لامین یامال پیش از دیدار مرحله یکشانزدهم نهایی، در مجموع تنها ۱۴۰ دقیقه در سه بازی اسپانیا در جام جهانی به میدان رفته بود.
وینگر راست اسپانیا در نخستین بازی تیمش که با کیپورد بود، بهعنوان بازیکن تعویضی وارد زمین شد، اما پس از آن در دو مسابقه بعدی برابر عربستان سعودی و اروگوئه از ابتدا به میدان رفت.
همچنین دقایق حضور یامال نیز بهتدریج افزایش یافت؛ او در نخستین بازی ۱۹ دقیقه، در نخستین حضورش در ترکیب اصلی ۴۵ دقیقه و در سومین دیدار مرحله گروهی ۷۶ دقیقه بازی کرد.
اما نمایش او مقابل اتریش بدون تردید چشمگیرترین و تاثیرگذارترین عملکردش در جام جهانی ۲۰۲۶ بود.
مهارت، دریبلزنی و بازی مستقیم یامال واقعا ترسناک است. او با تحرک دائمی و توانایی فنی خیرهکننده، به کابوسی برای مدافعان تبدیل شده است؛ کافی است از کنراد لایمر درباره بازی امروز بپرسید.
البته اگر همهچیز مطابق انتظار پیش میرفت، اسپانیا احتمالا نیازی نداشت که یامال تمام ۹۰ دقیقه برابر اتریش در زمین بماند. با این حال، از نظر آمادگی جسمانی، این بازیکن ۱۸ ساله نشان داده بود که در صورت نیاز میتواند از ابتدا به میدان برود و یک مسابقه کامل را بازی کند.
یامال در حالی که تنها ۱۸ سال دارد، از همین حالا یکی از مهمترین بازیکنان تیم ملی اسپانیا به شمار میرود و اگر این تیم قرار باشد اواخر این ماه جام قهرمانی را بالای سر ببرد، او میتواند نقشی تعیینکننده در این موفقیت داشته باشد.
دونالد ترامپ در گفتوگو با شبکه سیانبیسی بار دیگر گفت ایران بر اساس توافق پایان جنگ، محصولات کشاورزی مورد نیاز خود را از آمریکا خریداری خواهد کرد. او همچنین از تصمیم خود برای جنگ با جمهوری اسلامی دفاع کرد و گفت محاصره دریایی ایران در جریان جنگ «دیواری از فولاد» بوده است.
رییسجمهوری آمریکا، در این مصاحبه بار دیگر تاکید کرد که جمهوری اسلامی در چارچوب توافق پایان جنگ، محصولات کشاورزی مورد نیاز خود را از آمریکا خریداری خواهد کرد؛ موضوعی که مقامهای جمهوری اسلامی پیشتر آن را رد کردهاند.
ترامپ گفت [حکومت] ایران «هیچ درآمدی ندارد» و درآمدهای حاصل از کاهش تحریمها باید صرف خرید مواد غذایی از آمریکا شود. او افزود: «آنها به غذا نیاز دارند. به ذرت، گندم و سویا احتیاج دارند و فقط کشاورزان آمریکایی این محصولات را برایشان تامین خواهند کرد.» به گفته او، در چارچوب یادداشت تفاهمی که ماه گذشته برای پایان درگیریها امضا شد، آمریکا محاصره بنادر ایران را لغو و بخشی از تحریمهای نفتی را کاهش داده است، اما درآمد حاصل از این اقدام باید برای خرید مواد غذایی هزینه شود، نه بازسازی توان نظامی ایران. با این حال، عبدالناصر همتی، رییس کل بانک مرکزی جمهوری اسلامی، پیشتر گفته بود «هیچ الزامی برای خرید نهادههای کشاورزی از آمریکا وجود ندارد.»
ترامپ در بخش دیگری از این مصاحبه از تصمیم خود برای آغاز جنگ با جمهوری اسلامی و نحوه مدیریت آن دفاع کرد و گفت: «این در واقع جنگ نیست؛ این خلع سلاح هستهای ایران است.» او افزود که نمیتوان اجازه داد [حکومت] ایران به سلاح هستهای دست یابد و در عین حال، چهار ماه درگیری را «مدتی نسبتاً کوتاه» توصیف کرد. رییسجمهوری آمریکا همچنین از سیاست روسای جمهوری پیشین آمریکا در قبال خاورمیانه و نحوه پوشش رسانهها از جنگ انتقاد کرد.
ترامپ همچنین گفت که در طول جنگ، محاصره آمریکا در تنگه هرمز بهطور کامل مؤثر بوده و «حتی یک کشتی هم نتوانست وارد ایران شود.» او این محاصره را «دیواری از فولاد» توصیف کرد. با این حال، موسسه اطلاعات کشتیرانی Lloyd’s List گزارش داده است که این محاصره چندین بار توسط آنچه «ناوگان سایه ایران» خوانده میشود، نقض شده است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در گفتوگو با سیانبیسی مدعی شد در جریان جنگ با جمهوری اسلامی «حتی یک کشتی هم نتوانست به ایران برسد» و محاصره آمریکا در تنگه هرمز «مانند یک دیوار فولادی» عمل کرده است.
با این حال، نشریه تخصصی کشتیرانی «لویدز لیست» گزارش داده این محاصره چندین بار توسط آنچه «ناوگان سایه ایران» خوانده، نقض شده است.
ترامپ همچنین از عملکرد خود در جنگ با جمهوری اسلامی دفاع کرد و گفت: «این یک جنگ نیست، بلکه خلع سلاح هستهای ایران است.» او افزود اجازه دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هستهای داده نخواهد شد و مدعی شد تهران در چارچوب توافق احتمالی صلح، محصولات کشاورزی آمریکا را خریداری خواهد کرد.
این در حالی است که عبدالناصر همتی، رییس کل بانک مرکزی جمهوری اسلامی، پیشتر گفته بود هیچ تعهدی برای خرید محصولات کشاورزی از آمریکا وجود ندارد.
عربستان سعودی پس از امضای توافق آمریکا و جمهوری اسلامی در ۲۷ خرداد برای بازگشایی تنگه هرمز، صادرات نفت خود از این آبراه را بهطور چشمگیری افزایش داده است. بر اساس دادههای شرکت اطلاعات تجاری کپلر، ریاض از زمان امضای این توافق تاکنون حدود ۳۴ میلیون بشکه نفت از تنگه هرمز صادر کرده که بیش از دو برابر ۱۵ میلیون بشکه صادرات این کشور از ۹ مارس تا ۱۷ ژوئن [۱۸ اسفند تا ۲۷ خرداد] است.
به گزارش سیانبیسی، عربستان در ماه مارس و پس از حملات جمهوری اسلامی که باعث کاهش شدید تردد نفتکشها در تنگه هرمز شد، صادرات از پایانههای راستنوره و جُعیمه را تا حد زیادی متوقف کرده و بخش بزرگی از نفت خود را از طریق خط لوله شرق به غرب به بندر ینبع در دریای سرخ منتقل کرده بود.
تحلیلگران کپلر میگویند بخش عمده صادرات اخیر مربوط به نفتی است که پیش از جنگ یا در جریان آن بارگیری شده بود و اکنون عربستان در حال تخلیه صف نفتکشهایی است که طی درگیریها امکان خروج از خلیج فارس را نداشتند. با این حال، به گفته این شرکت، ریاض همزمان روند عادی صادرات از بنادر خلیج فارس را نیز از سر گرفته و ورود نفتکشهای غولپیکر برای بارگیری نفت به بنادر عربستان سعودی از این موضوع حکایت دارد.
بر اساس این گزارش، با وجود تنشهای اخیر میان آمریکا و حکومت ایران، تردد کشتیها در تنگه هرمز ادامه دارد. دادههای کپلر نشان میدهد شمار نفتکشهای عبوری که پس از حملات اخیر به هشت فروند کاهش یافته بود، بار دیگر افزایش یافته و روز چهارشنبه حدود ۸.۵ میلیون بشکه نفت خام از این آبراه عبور کرده است. اداره اطلاعات انرژی آمریکا نیز میانگین عبور روزانه نفت از تنگه هرمز در سال ۲۰۲۵ را نزدیک به ۱۵ میلیون بشکه اعلام کرده است.
فوربس در تحلیلی هشدار داده است که توافق ۱۴ مادهای دولت دونالد ترامپ با جمهوری اسلامی، اگرچه بر مهار برنامه غنیسازی اورانیوم ایران متمرکز است، اما ممکن است یکی دیگر از مسیرهای بالقوه دستیابی تهران به سلاح هستهای را نادیده بگیرد. ایلان برمن، نویسنده این مقاله، میگوید جمهوری اسلامی علاوه بر توانایی غنیسازی اورانیوم، از ظرفیت فنی بازفرآوری پلوتونیوم نیز برخوردار است و سابقه طولانی پنهانکاری هستهای نشان میدهد که در صورت فراهم شدن فرصت، ممکن است این مسیر را نیز دنبال کند. به نوشته او، نیروگاه بوشهر که با کمک روسیه ساخته شده، اکنون پس از سه دهه فعالیت حجم قابل توجهی سوخت مصرفشده تولید کرده است.
این مقاله با استناد به برآورد هنری سوکولسکی، کارشناس منع گسترش سلاحهای هستهای، مینویسد جمهوری اسلامی احتمالاً حدود دو هزار و ۱۰۰ کیلوگرم پلوتونیوم قابل استفاده در سلاح در بوشهر در اختیار دارد؛ مقداری که از نظر تئوریک برای ساخت بیش از ۲۰۰ بمب هستهای کافی است. نویسنده هشدار میدهد که برخلاف بخش بزرگی از ذخایر اورانیوم غنیشده ایران که در حملات آمریکا و اسرائیل آسیب دیده یا پراکنده شدهاند، پلوتونیوم موجود در بوشهر در دسترس است. برمن پیشنهاد میکند آمریکا علاوه بر محدود کردن غنیسازی اورانیوم، نظارت تقریبا لحظهای بر مسیر پلوتونیوم، خروج سوخت مصرفشده از اختیار ایران و توقف توسعه بیشتر نیروگاه بوشهر را نیز در دستور کار قرار دهد تا همه مسیرهای احتمالی دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هستهای مسدود شود.
جزییات بیشتر در مورد این تحلیل را اینجا بخوانید.