ترامپ: توافق با ایران ممکن است تا چند روز دیگر در اروپا امضا شود
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، پنجشنبه در کاخ سفید به خبرنگاران گفت که توافق احتمالی با جمهوری اسلامی ممکن است تا چند روز دیگر در اروپا امضا شود.
او افزود که جیدی ونس، معاون ربیسجمهوری آمریکا، در مراسم امضای توافق احتمالی میان آمریکا و ایران شرکت خواهد کرد.
ترامپ درباره ایران گفت به یک توافق عالی رسیدهاند و افزود نهایی شدن آن در چند روز آینده ممکن است.
او افزود که با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، گفتوگو کرده است.
رییسجمهوری آمریکا تاکید کرد که تنگه هرمز «بهطور رسمی بهمحض» امضای توافق باز خواهد شد.
در پی سرکوب خشونتبار اعتراضها به مقررات سختگیرانه پوشش زنان در هرات، گروههایی از شهروندان افغانستان در فراخوانی از مردم سراسر این کشور خواستند جمعه ۲۲ خرداد، پس از نماز جمعه، تظاهرات کنند. در اعتراضهای روزهای گذشته دستکم دو نفر، از جمله یک کودک، کشته شدند.
نیروهای طالبان در روزهای گذشته موجی از بازداشت زنان و دختران جوان را به اتهام «حجاب نامناسب» آغاز کردهاند.
بر اساس پیامهای ارسال شده به افغانستاناینترنشنال بسیاری از خانوادهها همچنان از محل نگهداری و وضعیت بازداشتشدگان بیخبرند.
با توجه به بیانیه فرماندهی پلیس هرات که یک روز پس از سرکوب اعتراضات سهشنبه منتشر شد، نگرانیها درباره شدت یافتن سرکوب و برخورد نیروهای مسلح با معترضان در تظاهرات احتمالی جمعه شدت گرفته است.
این بیانیه گزارشها درباره بازداشت زنان و شلیک به معترضان را رد و همزمان تهدید کرد: «پلیس در برابر هر اقدامی که امنیت عمومی را مختل کند، رویکردی جدی، شرعی و اصولی دارد.»
منابع محلی به افغانستاناینترنشنال گفتند که طالبان پس از سرکوب اعتراضات، خانهها و بیمارستانها را برای یافتن معترضان تفتیش میکند.
یک منبع محلی آگاه که به شرط ناشناس ماندن مصاحبه کرد، به ایراناینترنشنال گفت پس از انتقال زنان و دختران بازداشتشده به زندان، تلفنهای همراهشان ضبط شد.
به گفته این منبع، شماری از زنان همان لحظات نخست تلاش کردند با خانوادههایشان تماس بگیرند اما ماموران طالبان اجازه تماس به آنان ندادند.
افزون بر این، منابع محلی از بررسی تلفنهای هوشمند شهروندان بهدست نیروهای طالبان خبر دادند.
یکی از این منابع که بهدلیل ترس از تلافیجویی طالبان نخواست نامش فاش شود، به افغانستاناینترنشنال گفت که صبح چهارشنبه ۲۰ خرداد تلفن معلمان تعدادی از مدرسههای هرات بازرسی و سه معلم بازداشت شدند.
بهگفته این منبع، طالبان فعالیت این معلمان در شبکههای اجتماعی را بررسی کردند.
اعتراضها چطور آغاز شد
اداره امر به معروف طالبان هرات ۱۵ خرداد بر اساس اطلاعیهای منتسب به ریاست این نهاد به زنان هشدار داد که اگر «با چهره نمایان و آرایش» در فضای عمومی حضور یابند با آنها برخورد خواهد شد.
در این اطلاعیه، که نسخهای از آن در اختیار افغانستاناینترنشنال قرار گرفته، به آیاتی از سوره احزاب و همچنین روایتها و احادیثی از منابع مذهبی اهل سنت، از جمله «الجامع الصحیح» امام بخاری، «صحیح مسلم» نوشته مسلم بن حجاج نیشابوری و «فتاوای منبعالعلوم» استناد شده است.
در پایان این اطلاعیه آمده است: «آن عده از زنان و خواهران مسلمان که حجاب اسلامی را رعایت نمیکنند، توسط گروه گشت محتسبین ریاست امر به معروف و نهی از منکر جمعآوری شده و به محبس انتقال داده میشوند، آنگاه هیچکس حق گلایه و شکایت را ندارد.»
این اطلاعیه بهروشنی توضیح نمیدهد منظور طالبان از «حجاب اسلامی» چیست، اما در روایتهای ذکرشده در آن بر ضرورت پوشاندن «گریبانها و سینهها و سر و گردن» تاکید و استفاده زنان از عطر، معادل «زنا» عنوان شده است.
همزمان با انتشار این اطلاعیه، یک فایل صوتی نیز میان شهروندان هرات دستبهدست شد که در آن صدای مردی شنیده میشود که میگوید این تصمیم پس از نشست والی طالبان در هرات با مسئولان ریاست امر به معروف گرفته شده و مسئولان محلی و امامان مساجد موظفاند اجرای آن را به مردم ابلاغ کنند.
با اجرای این تهدیدها و بازداشت شماری از زنان و دختران در هرات، نخستین اعتراضها در جبرئیل، منطقهای در هرات، شکل گرفت.
«تحصیل، کار، آزادی»
رسانه افغانستانی رخشانه، نوشت که با وجود حضور گسترده نیروهای امنیتی طالبان، حدود ۷۰ نفر در تظاهرات روز سهشنبه ۱۹ خرداد شرکت کردند و شعارهایی از جمله «تحصیل، کار، آزادی» سر داند. آنها همچنین بازداشت خودسرانه زنان را محکوم کردند.
یکی از ساکنان هرات به این رسانه گفت: «مردم میترسیدند، با این حال بیرون آمدند.»
شاهدان عینی به افغانستاناینترنشنال گفتند که نیروهای مسلح طالبان در واکنش به این تجمع به سوی جمعیت تیراندازی کردند و سپس واحدهای ویژه را برای پراکنده کردن تجمع به محل فرستادند.
گاردین به نقل از منابع محلی نوشت که در اعتراضهای روز سهشنبه دو نفر کشته، سه نفر زخمی و دستکم ۱۳ نفر دیگر پس از ضربوجرح از سوی مقامها بازداشت شدند.
تاکنون کشته شدن یک زن و یک کودک تایید شده است. سیبیاس به نقل از یک پزشک در بیمارستانی محلی نوشت که دستکم سه نفر با زخم گلوله برای درمان به بیمارستان محل کار او منتقل شدند.
هیات معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) چهارشنبه در بیانیهای تایید کرد که دستکم یک پسر نوجوان بر اثر شلیک گلوله نیروهای طالبان کشته شده و چندین نفر دیگر نیز زخمی شدهاند. این نهاد گفت گزارشها درباره کشتهشدن یک فرد دیگر همچنان در دست راستیآزمایی است.
بهگفته یوناما، تمامی زنان بازداشتشده در اعتراضها ۱۹ خرداد آزاد شدند، اما پیامدهای بازداشت خودسرانه برای آنان و خانوادههایشان عمیق و ماندگار است.
بر اساس ویدیوهایی که در شبکههای اجتماعی منتشر شدهاند، نیروهای طالبان به سوی معترضان آتش میگشایند و آنان را با چوب میزنند. در این ویدیوها دیده میشود معترضان با پرتاب سنگ مقابله میکنند و همزمان شعار «تحصیل، کار، آزادی» سر میدهند.
امتداد زن، زندگی، آزادی
در پی این اعتراضها، موجی از همبستگی زنان ایرانی با زنان افغان در شبکههای اجتماعی، بهویژه ایکس، شکل گرفت. زنان ایرانی با انتشار پیامهای حمایتی و تکرار شعار «زن، زندگی، آزادی» تاکید کردند که در کنار زنان افغان میایستند.
جاستینا، رپر ایرانی، در ایکس نوشت: «من بهعنوان یک ایرانی کنار تمام زنان رنجدیده و سرکوبشده افغانستان میایستم، همانطور که آنها کنار ما بودند و خواهند بود.»
کاربری به نام گیسو تاکید کرد: «حق زنان، حق زندگی و حق آزادی، حقوقی نیست که فقط برای ایران فریاد بزنیم. من هم کنار مردم رنجدیده افغانستان و مخصوصا زنان شجاع افغانستان میایستم. روایاتشان را که میخوانم، همان رنجی را میبینم که ما هم بردهایم.»
کاربری به نام هدا به پیوند شعارهای زنان ایران و افغانستان اشاره کرد: «زنان در هرات میگویند تحصیل، کار، آزادی و ما در ایران گفتیم زن، زندگی، آزادی. خواستهها چقدر آشناست.»
کاربری به نام ژینوس «جغرافیای رنج» زنان ایران و افغانستان را یکی خواند و نوشت: «جغرافیای رنج ما یکیست، همانطور که افق آزادیمان. قلب افغانستان در تاریکی تحمیلی این روزها روشن خواهد ماند؛ ما کنار هم میایستیم.»
زندگی زنان زیر سایه وحشت طالبانی
شماری از زنان هرات با ارسال پیامهای صوتی و ویدیویی به افغانستان اینترنشنال گفتهاند که برخورد خشونتبار طالبان و بازداشتهای اخیر به دلیل نوع پوشش، فضای ترس را در زندگی روزمره زنان در این ولایت تشدید کرده است. برخی از این زنان همچنین میگویند که در زندان طالبان شکنجه شدهاند.
یک زن ساکن هرات به افغانستاناینترنشنال گفت با وجود داشتن «پوشش مناسب»، نیروهای طالبان او را بازداشت، شکنجه و تحقیر کردهاند.
این زن، که با گریه از تجربه بازداشت خود سخن میگفت، افزود: «روز شنبه در جاده لیلامی بازداشت شدم و دو روز و یک شب در زندان بودم. مرا شکنجه و تحقیر کردند. ما زنان حتی اجازه بیرون رفتن از خانه را نداریم.»
زن دیگری که در اعتراضات شرکت داشت، به تلاش طالبان در «ایجاد فضای وحشت» اشاره کرد و گفت هدف نهایی آنها «محروم کردن زنان از حضور در جامعه است».
یک معلم زن در هرات به افغانستان اینترنشنال گفته است که شدت برخوردهای طالبان به حدی رسیده که حتی دانشآموزان دختر خردسال نیز از ترس بازداشت، حجاب مورد نظر این گروه را رعایت میکنند.
طالبان از زنان چه میخواهد؟
از زمان بازگشت طالبان به قدرت، زنان و دختران تقریبا از همه عرصههای زندگی عمومی محروم شدهاند: مدارس، دانشگاهها، بیشتر مشاغل و حتی پارکها.
وزارت عدلیه طالبان اواخر مرداد ۱۴۰۳ دستورالعمل «امر به معروف و نهی از منکر» را منتشر کرد که بخش عمده آن به محدودیتهای اعمالشده از سوی این گروه علیه زنان و نحوه حضور آنها در فضاهای عمومی اشاره دارد.
این سند «ستر تمام بدن و پنهان کردن روی» را برای زنان «لازم» میداند، آنها را از پوشیدن لباسهای نازک، کوتاه و چسبان منع میکند، به زنان بالغی که برای «حاجت ضروری» از خانه خارج میشوند امر میکند که صدایشان را «نامحرم» نشنود و شنیده شدن صدای زن از درون خانه را از «منکرات خاص» میشمارد. این سند همچنین رانندگان وسایل نقلیه عمومی را از پخش موسیقی و سوار کردن زنانی که «بدون محرم شرعی عاقل و بالغ» در فضای عمومی حاضر شدهاند، منع میکند.
این بار، مردان در کنار زنان
بخشی از روایتهای ذکرشده در اطلاعیه طالبان خطاب به مردان است. در یکی از احادیث، به نقل از کتاب «مُسند احمد بن حنبل»، آمده است که بهشت بر «دیوث؛ یعنی کسی که ناپاکی و فحشا را در خانواده خود میپذیرد» حرام است.
در ویدیویی که رسانههای محلی از اعتراضهای سهشنبه منتشر کردهاند، پسر جوانی دیده میشود که از ناحیه پا زخمی شده، به نظر میرسد بیهوش است و افرادی به او کمک میکنند.
در ویدیوها و تصاویر دیگر نیز مردان در کنار زنان در تجمعهای خیابانی حضور دارند و با ماموران طالبان درگیر شدهاند.
یک فعال حقوق زنان افغانستان که در اعتراضهای پیشین علیه محدودیتهای طالبان شرکت کرده و اکنون در آمریکا زندگی میکند، به ایراناینترنشنال گفت حضور مردان در کنار زنان در اعتراضهای هرات، این دور از اعتراضها را از تجمعهای پیشین متمایز کرده است.
او افزود در اعتراضهای قبلی، مردان عمدتا در صحنه اعتراضهای خیابانی زنان برای بازپسگیری حقوقشان حضور نداشتند، اما همراهی آنان با زنان معترض در هرات، تحولی مهم در روند اعتراضها علیه طالبان به شمار میرود.
خانواده یکی از زنان بازداشتشده به افغانستاناینترنشنال گفت مردانی که برای پیگیری وضعیت بازداشتشدگان به زندان یا اداره امر به معروف طالبان مراجعه کرده بودند، با توهین و تحقیر روبهرو شدند. به گفته این منبع، ماموران طالبان آنان را با الفاظی چون «بیغیرت» و «بیحیثیت» خطاب کردند و گفتند که در «جامعه اسلامی» از مراقبت از زنان خانواده خود ناتوان بودهاند.
این منبع گفت: «از مردان خانوادههای زنان بازداشتشده تعهد گرفتند و به آنان هشدار دادند که اگر چنین مواردی دوباره تکرار شود، علاوه بر زنان، مردان خانواده نیز بازداشت خواهند شد.»
خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، گزارش داد که چهارشنبه، تیم قطری برای میانجیگری وارد میدان شد و خبر از «عقبنشینی آمریکا از اضافه بندهای جدید» داد و این یعنی بازگشت به همان متن اولیهای که هنوز منتظر تایید نهایی در ایران بود.
خبرگزاری فارس اضافه کرد که متن فعلی قابل توافق میان جمهوری اسلامی و آمریکا، متعلق به دو هفته پیش است.
این رسانه وابسته به سپاه ادامه داد که تا این لحظه، نه تنها جمهوری اسلامی پاسخ نهایی نداده، بلکه این آمریکا بوده که به خواسته قبلی خود بازگشته است.
خبرگزاری فارس افزود: «با توجه به اینکه آمریکا متن پیشنهادی جمهوری اسلامی را پذیرفته، احتمال تایید این متن در مراجع اصلی نظام بالا است.»
اطلاعات رسیده به ایران اینترنشنال نشان میدهد سپهر سلطانی، کودک ۱۵ ساله مبتلا به مشکل تنفسی، در جریان اعتراضات انقلاب ملی به دلیل پرتاب گاز اشکآور در ملکشهر اصفهان مصدوم شد و جان باخت.
نزدیکانش گفتهاند او «عاشق محمدرضا شاه و رضاشاه بود و آرزویش پرچم شیر و خورشید بود.»
طبق اطلاعات رسیده، جاویدنام سپهر سلطانی در انقلاب مهسا آرمان و هدفش آزادی ایران بود و با وجود مشکل تنفسی در همه فراخوانهای انقلاب دیماه با اصرار و پافشاری شرکت کرد.
او وقتی متوجه تیراندازی ماموران شد به سمت کوچهای دوید که به دلیل پر بودن فضای آن از غبار و گاز اشکآور به روی زمین افتاد و دچار خفگی شد.
با اعلام باشگاه رئالمادرید، ژوزه مورینیو با قراردادی ۳ ساله به عنوان سرمربی جدید رئالمادرید انتخاب شد. این مربی پرتغالی پیش از این نیز در سالهای ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۳ هدایت کهکشانیها را بر عهده داشت.
با برگزاری انتخابات ریاست باشگاه رئالمادرید و ابقای فلورنتینو پرز در سمت ریاست، انتقال مورینیو نیز قطعی شد.
رئالمادرید برای بازگرداندن این سرمربی ۶۳ ساله، نزدیک به ۱۵ میلیون یورو به بنفیکا پرداخت کرد. مورینیو در حالی قدم به مادرید میگذارد که در دوران حضورش در تاتنهام، آاسرم، فنرباغچه و بنفیکا، چندان روزهای موفقی را پشت سر نگذاشته و در ۹ فصل گذشته تنها جام لیگ کنفرانس اروپا را در سال ۲۰۲۲ با رم کسب کرده است.
او در مادرید جانشین آلوارو آربلوا میشود که جداییاش روز سهشنبه قطعی شد.
کارشناسان در نشست عمومی ایراناینترنشنال در واشینگتن دیسی گفتند که خاورمیانه ممکن است وارد دورهای شود که در آن آتشبسها دیگر به جنگها پایان نمیدهند، بلکه صرفا آنها را بهشکلی مدیریت میکنند که حملات محدود طرفهای درگیر در سطحی پایینتر از آستانه جنگ تمامعیار ادامه یابد.
این نشست که با میزبانی نگار مجتهدی از ایراناینترنشنال برگزار شد، بر این پرسش متمرکز بود که آیا آخرین آتشبس در لبنان پایان یک جنگ است یا آغاز مرحلهای خطرناکتر؛ مرحلهای از درگیری منطقهای که در آن جمهوری اسلامی بیش از پیش حمله به نیروهای نیابتی خود را حمله به خود تلقی میکند.
آتشبسی که به جنگ پایان نمیدهد
الکس وطنخواه، پژوهشگر ارشد موسسه خاورمیانه، گفت که موضع اخیر جمهوری اسلامی در قبال لبنان باید در چارچوب حضور طولانیمدت جمهوری اسلامی در این کشور بررسی شود.
او یادآور شد که بیش از چهار دهه از ورود نخستین افسران رسمی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به لبنان میگذرد و این کشور به یکی از ستونهای اصلی پروژه منطقهای تهران تبدیل شده است.
وطنخواه گفت حکومت ایران سالها از لبنان و حزبالله برای نمایش قدرت خود، بهویژه در برابر اسرائیل، استفاده کرده است، اما تحولات اخیر نشان میدهد تهران ممکن است وارد «فصل جدیدی» شده باشد؛ فصلی که در آن مرز میان جمهوری اسلامی و شبکه نیروهای نیابتیاش بیش از پیش محو میشود.
متن کامل این تحلیل را اینجا بخوانید