موج محکومیت منطقهای پس از حمله جمهوری اسلامی به کویت
حملات موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی به کویت، با محکومیت گسترده کشورهای همسایه روبهرو شد؛ همزمان سنتکام آن را «نقض فاحش آتشبس» خواند و مقامهای تهران، حملات آمریکا به بندرعباس را عامل تشدید تنش معرفی کردند.
بامداد پنجشنبه هفتم خرداد، سپاه پاسداران اعلام کرد در واکنش به حمله آمریکا به اطراف فرودگاه بندرعباس، یک پایگاه هوایی آمریکا در کویت را هدف قرار داده است.
همزمان، ارتش کویت از رهگیری حملات موشکی و پهپادی «خصمانه» خبر داد، بیآنکه در بیانیه اولیه خود عامل این حملات را معرفی کند.
در پی این تحولات، وزارت امور خارجه کویت حملات موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی را «نقض آشکار حاکمیت، امنیت و تمامیت ارضی» این کشور خواند و تاکید کرد این حملات در شرایطی انجام شده که شماری از کشورهای منطقه برای کاهش تنش و مهار بحران تلاش میکنند.
فداحسین مالکی، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس، پنجشنبه به رسانههای ایران گفت «پیشرفت خوبی» در مذاکرات با آمریکا رخ داده و «اغلب پیشنهادات جمهوری اسلامی پذیرفته شده است».
عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس افزود: «مذاکرات پیشرفت کمی و کیفی قابلتوجهی داشته و برخی از ملاحظات جمهوری اسلامی باقی مانده که باید از سوی آمریکاییها انجام شود.»
مالکی با اشاره به هدف قرار گرفتن کشتیهای جمهوری اسلامی در روزهای اخیر گفت: «تنها نگرانی ما غیرقابلپیشبینی بودن ترامپ و بدعهدیهای او است.»
او ادامه داد: «سفر قالیباف به قطر درباره موضوع پولهای بلوکه شده و چگونگی پرداخت آن بود که نتیجه مثبتی برای جمهوری اسلامی داشت.»
یک جنگنده آمریکایی بر عرشه ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن در دریای عرب / عکس از سنتکام
حملات موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی به کویت، با محکومیت گسترده کشورهای همسایه روبهرو شد؛ همزمان سنتکام آن را «نقض فاحش آتشبس» خواند و مقامهای تهران، حملات آمریکا به بندرعباس را عامل تشدید تنش معرفی کردند.
بامداد پنجشنبه هفتم خرداد، سپاه پاسداران اعلام کرد در واکنش به حمله آمریکا به اطراف فرودگاه بندرعباس، یک پایگاه هوایی آمریکا در کویت را هدف قرار داده است.
همزمان، ارتش کویت از رهگیری حملات موشکی و پهپادی «خصمانه» خبر داد، بیآنکه در بیانیه اولیه خود عامل این حملات را معرفی کند.
در پی این تحولات، وزارت امور خارجه کویت حملات موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی را «نقض آشکار حاکمیت، امنیت و تمامیت ارضی» این کشور خواند و تاکید کرد این حملات در شرایطی انجام شده که شماری از کشورهای منطقه برای کاهش تنش و مهار بحران تلاش میکنند.
کویت همچنین این حملات را نقض قطعنامه ۲۸۱۷ سال ۲۰۲۶ شورای امنیت سازمان ملل دانست و اعلام کرد حق کامل خود را برای اتخاذ همه اقدامات لازم به منظور حفظ امنیت و دفاع از سرزمین و تاسیسات حیاتیاش در برابر هرگونه تجاوز یا تهدید محفوظ میدارد.
ریاض: با هر اقدامی که امنیت و ثبات منطقه را تهدید کند، قاطعانه مخالفیم
عربستان سعودی نیز در واکنشی مشابه، حملات موشکی و پهپادی به کویت را محکوم و تقبیح کرد. وزارت خارجه این کشور در بیانیهای در شبکه ایکس نوشت ریاض با نقض حاکمیت کشورها و هر اقدامی که امنیت و ثبات منطقه را تهدید کند، قاطعانه مخالف است.
عربستان همچنین با اعلام همبستگی با دولت و مردم کویت، تاکید کرد از هر اقدامی که این کشور برای حفظ حاکمیت، امنیت و ثبات خود اتخاذ کند، حمایت میکند.
در همین حال، فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، اعلام کرد جمهوری اسلامی ساعت ۴:۴۷ بامداد پنجشنبه به وقت ایران، یک موشک بالستیک به سوی کویت شلیک کرد که نیروهای کویتی آن را رهگیری کردند.
سنتکام: از پرتاب ششمین پهپاد جمهوری اسلامی جلوگیری کردیم
سنتکام این اقدام را «نقض فاحش آتشبس» خواند و افزود چند ساعت پیش از آن، نیروهای جمهوری اسلامی پنج پهپاد انتحاری را در نزدیکی تنگه هرمز به پرواز درآورده بودند که «تهدیدی آشکار» ایجاد کردند.
به گفته سنتکام، همه این پهپادها از سوی نیروهای آمریکایی رهگیری شدند و آمریکا همچنین از پرتاب ششمین پهپاد از یک مرکز کنترل زمینی جمهوری اسلامی در بندرعباس جلوگیری کرد.
مقامهای جمهوری اسلامی: آمریکا عامل تشدید تنش است
در مقابل، مقامهای جمهوری اسلامی، حملات آمریکا به بندرعباس را عامل تشدید تنش معرفی کردند.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، حمله آمریکا به اهدافی در بندرعباس را اقدامی «تجاوزکارانه» علیه تمامیت سرزمینی و حاکمیت ملی ایران خواند و گفت این حملات نقض فاحش حقوق بینالملل و منشور ملل متحد است.
بقائی همچنین «لفاظیهای تهدیدآمیز» مقامهای آمریکایی علیه جمهوری اسلامی و عمان را محکوم کرد و اقدامات آمریکا را «نقض مستمر آتشبس» خواند.
علی باقری کنی، معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، نیز در واکنش به فضای تنشآلود منطقه گفت: «هیچ مشکلی بین جمهوری اسلامی و کشورهای همسایه وجود ندارد، بلکه آنچه که اکنون مشکل منطقه است، دخالت آمریکا و حضور و نفوذ اسرائیلیهاست.»
او که به روسیه سفر کرده است، در گفتوگو با رسانهها افزود: «منطقه ما بدون آمریکا باثباتترین نقطه جهان خواهد بود.»
یک تحریم دیگر در میانه مذاکرات
همزمان با افزایش تنشها در خلیج فارس، وزارت خزانهداری آمریکا اعلام کرد «نهاد مدیریت آبراه خلیج فارس» را که جمهوری اسلامی برای کنترل عبور کشتیها از تنگه هرمز ایجاد کرده، در فهرست تحریمهای خود قرار داده است.
این نهاد تازهتاسیس از سوی جمهوری اسلامی مسئول هماهنگی، صدور مجوز عبور و تعیین مقررات تردد کشتیها در تنگه هرمز معرفی شده و تهران در هفتههای اخیر تلاش کرده از طریق آن، کنترل بیشتری بر عبور و مرور دریایی اعمال کند.
دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا پیشتر در ۱۱ اردیبهشت هشدار داده بود هرگونه پرداخت به حکومت ایران برای عبور از تنگه هرمز میتواند افراد و شرکتها را در معرض تحریم قرار دهد.
تشدید دوباره درگیریها میان جمهوری اسلامی و نیروهای آمریکایی مستقر در منطقه، نگرانیها را درباره آتشبس شکننده میان تهران و واشینگتن - که از ۱۹ فروردین برقرار شده - افزایش داده و امیدها به توافق صلح را تضعیف کرده است.
هرچند در روزهای گذشته بارها از سوی مقامهای آمریکایی و ایرانی تکرار شد که مذاکرات در آخرین مراحل و اعلام توافق قریبالوقوع است، اما دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده چهارشنبه ششم خرداد در جلسه کابینه گفت که از مفاد پیشنهادی جمهوری اسلامی راضی نیست و بار دیگر تهدید کرد در صورت نرسیدن به توافق مطلوب، آمریکا ممکن است اقدام نظامی را از سر بگیرد.
او گفت: «شاید مجبور شویم برگردیم و کار را تمام کنیم، شاید هم نه.»
تحریمها، برچیدن برنامه هستهای جمهوری اسلامی و وضعیت تنگه هرمز - که پیش از جنگ حدود یکپنجم تجارت جهانی نفت و گاز طبیعی مایع از آن عبور میکرد - همچنان مهمترین نقاط اختلاف در مذاکرات برای پایان جنگ هستند.
اکسیوس به نقل از مقامات آمریکایی گزارش داد که مذاکرهکنندگان آمریکا و جمهوری اسلامی به یک یادداشت تفاهم با مدت ۶۰ روزه برای تمدید آتشبس و آغاز مذاکرات درباره برنامه هستهای ایران رسیدهاند، اما دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، این متن را هنوز تایید نهایی نکرده است.
مقامات آمریکایی که نامشان فاش نشده به این رسانه گفتند که شرایط توافق تا سهشنبه تقریبا نهایی شده بود، اما هر دو طرف هنوز نیاز داشتند تایید مقامات ارشد خود را بگیرند.
مقامات آمریکایی افزودند که طرف ایرانی اعلام کرده که تاییدهای لازم را دریافت کرده و آماده امضا است.
تهران هنوز این موضوع را تایید نکرده است.
اکسیوس نوشت مذاکرهکنندگان آمریکایی جزئیات توافق نهایی را به ترامپ گزارش دادند و او درخواست کرد چند روز برای فکر کردن زمان داشته باشد.
خبرگزاری رویترز با استناد به گزارش «موسسه بینالمللی مطالعات استراتژیک» نوشت هرگونه درگیری میان آمریکا و چین بر سر تایوان میتواند خطر تشدید تنش تا سطح هستهای را به همراه داشته باشد.
به گزارش رویترز که پنجشنبه هفتم خرداد منتشر شد، این اندیشکده معتقد است جهان در آستانه یک رقابت تسلیحات هستهای جدید قرار دارد که منطقه آسیا-اقیانوسیه در مرکز آن خواهد بود.
در ارزیابی ۱۵۶ صفحهای این اندیشکده آمده است: «کشورهای منطقه و بازیگران دارای منافع راهبردی در حال گسترش زرادخانههای هستهای خود هستند. کشورهای فاقد سلاح هستهای نیز به دنبال توسعه تواناییهای حملات متعارف دوربرد هستند. این دو روند، ثبات راهبردی را به چالش میکشند.»
موسسه بینالمللی مطالعات استراتژیک (آیآیاساس) یک اندیشکده مستقر در لندن است که به ارائه پژوهشها و تحلیلهای راهبردی در حوزه امور امنیتی و دفاعی میپردازد.
این گزارش در آستانه برگزاری اجلاس «گفتوگوی شانگریلا» در سنگاپور منتشر شد؛ رویدادی که بزرگترین نشست دفاعی سالانه در آسیا محسوب میشود و از هشت تا ۱۰ خردادماه به میزبانی این اندیشکده لندنی برپا خواهد شد.
در این نشست غیررسمی، طیف گستردهای از مقامها شامل وزیران دفاع، فرماندهان نظامی، روسای دستگاههای اطلاعاتی و دیپلماتها در کنار تحلیلگران و فعالان صنایع تسلیحاتی گرد هم میآیند تا چالشهای امنیتی را بررسی کنند.
به گزارش رویترز، انتظار میرود «جنگ ایران، مناقشه تایوان و تردیدها درباره میزان پایبندی آمریکا به تعهداتش در منطقه»، از محورهای اصلی این نشست باشند.
پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، در این رویداد حاضر خواهد بود، اما حضور دونگ جون، وزیر دفاع چین، هنوز قطعی نشده است.
چین، تایوان را بخشی از قلمروی خود میداند و بارها تهدید کرده در صورت لزوم، برای الحاق این جزیره به سرزمین خود به زور متوسل خواهد شد.
۲۴ اردیبهشت، شی جینپینگ، رییسجمهوری چین، در دیدار با دونالد ترامپ، همتای آمریکایی خود، در پکن هشدار داد اگر مساله تایوان بهدرستی مدیریت نشود، روابط پکن و واشینگتن ممکن است به سطحی «بسیار خطرناک» برسد و حتی به برخورد یا درگیری بینجامد.
او تاکید کرد تایوان مهمترین موضوع در روابط پکن و واشینگتن به شمار میرود.
رویترز نوشت دیدار شی و ترامپ نگرانیهایی را در تایوان درباره میزان پایبندی آمریکا به دفاع از این جزیره برانگیخته است.
احتمال تبدیل مناقشه به یک جنگ تمامعیار
در ادامه گزارش موسسه بینالمللی مطالعات استراتژیک آمده است که هرگونه درگیری نظامی میان آمریکا و چین بر سر تایوان میتواند به بحرانی گسترده و حتی هستهای تبدیل شود.
بر اساس این گزارش، اهداف دو طرف در صورت وقوع این درگیری احتمالی متفاوت خواهد بود؛ چین تلاش خواهد کرد آمریکا و متحدانش را از منطقه دور نگه دارد، در حالی که واشینگتن بر تقویت توان دفاعی و «تابآوری» تایوان تمرکز خواهد کرد.
این اندیشکده تاکید کرد شواهد اندکی وجود دارد که نشان دهد آمریکا و چین بر سر قواعد درگیری و سازوکارهای جلوگیری از تشدید بحران به تفاهم رسیدهاند.
به گفته این اندیشکده، احتمال هدف قرار گرفتن سامانههای حیاتی فرماندهی، کنترل، ارتباطات، اطلاعات، نظارت و شناسایی دو طرف میتواند خطر گسترش درگیری را افزایش دهد.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، اعلام کرد که این کشور دسترسی خطوط هوایی ایران به خدمات فرود، سوختگیری و فروش بلیت را متوقف خواهد کرد.
بسنت پنجشنبه در شبکه ایکس نوشت: «وزارت خزانهداری آمریکا کمپین "خشم اقتصادی" خود را علیه رژیم ایران ادامه میدهد. نیروهای آنها حقوق دریافت نمیکنند، پلیس سر کار حاضر نمیشود، و جزیره خارک تعطیل شده است. اقتصاد و ارز ایران در سقوط آزاد قرار دارند.»
او سازمانی را که جمهوری اسلامی برای مدیریت تنگه هرمز ایجاد کرده «یک شوخی» توصیف کرد و یادآور شد که آمریکا این سازمان را تحریم کرده است.
بسنت نوشت: «ما به هر نهاد شرکتی یا دولتی هشدار دادهایم که از پرداخت عوارض یا پنهان کردن آنها بهعنوان پرداختهای کمکرسانی خودداری کنند.»
او از محاصره دریایی جنوب ایران به عنوان «دیوار فولادی» نام برد و افزود: «ما همچنین دسترسی شرکتهای هواپیمایی ایرانی به خدمات فرود، سوختگیری و فروش بلیت را متوقف خواهیم کرد. تنها یک نتیجه رضایتبخش در مذاکرات میتواند این روند نزولی را پایان دهد.»
