ایراناینترنشنال
همزمان با تداوم قطع اینترنت در ایران و پیامدهای آن برای گروههای مختلف اجتماعی از جمله فروشندگان آنلاین، مقامهای جمهوری اسلامی از برنامههایی برای انتقال مشاغل خانگی از بستر فضای مجازی به «فضاهای فیزیکی» و «نمایشگاهها» خبر دادند.
این اظهارات از آن جهت نگرانکننده و قابل تأمل است که میتواند نشانهای از عزم حکومت برای ادامه محدودیت اینترنت و جایگزین کردن فعالیتهای آنلاین با مدلهای کنترلپذیر فیزیکی باشد؛ آن هم در شرایطی که با وجود وعدههای مبهم برخی مقامها، هنوز چشمانداز روشنی برای اتصال آزاد و پایدار شهروندان ایرانی به اینترنت جهانی دیده نمیشود.
احمد میدری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، ۲۲ اردیبهشت به مناسبت روز مشاغل خانگی گفت: «مشاغل خانگی صرفا با فضای مجازی توسعه پیدا نمیکنند. اگرچه فضای مجازی در توسعه فروش محصولات خانگی موثر است و میتواند دسترسیها و توسعه بازار را فراهم کند، ولی بدون فضای فیزیکی امکان توسعه مشاغل خانگی نیست.»
او حضور فیزیکی را تسهیلکننده «امکان مشارکت، توسعه عدالت و روابط بین بخشی» دانست و از اجرای طرحی با نام «هزار و یک میدان» خبر داد.
میدری ادامه داد: «در راستای طرح هزار و یک میدان، پلتفرمها میتوانند در این میدانها آموزش بدهند. ما مشاغل و کسبوکارهای خانگی را دعوت میکنیم و پلتفرمها میتوانند از این فضا در شهرهای مختلف استفاده کنند.»
۷۵ روز از قطع اینترنت در ایران میگذرد و شهروندان تاکنون ۱۷۷۶ ساعت از دسترسی به شبکه جهانی محروم بودهاند.
در هفتههای اخیر، عرضه اینترنت طبقاتی موسوم به «اینترنت پرو» و همچنین فروش فیلترشکنها و کانفیگهای مختلف با قیمتهای گزاف، دسترسی محدود کاربران به اینترنت آزاد را با دشواریهای گسترده همراه کرده است.
در این میان، کسبوکارهای آنلاین از جمله بخشهایی هستند که بیشترین آسیب را از خاموشی دیجیتال متحمل شدهاند. معضلی که موجی از بیکاری و مشکلات اقتصادی گسترده را برای فعالان این حوزه به همراه داشته است.
پیشتر در دوم اردیبهشت، ستار هاشمی، وزير ارتباطات و فناوری اطلاعات جمهوری اسلامی، اذعان کرد حدود ۱۰ میلیون نفر، عمدتا از طبقات متوسط و پایین جامعه، بهطور مستقیم درگیر فعالیتهایی هستند که نیازمند ارتباطات پایدار دیجیتال است و محدودیتهای اینترنتی تهدیدی مستقیم برای اشتغال این افراد به شمار میرود.
راهکار حکومت برای بحران اینترنت: فروش حضوری یا استفاده از پلتفرمهای داخلی
مالک حسینی، معاون توسعه کارآفرینی و اشتغال وزیر کار، ۲۲ اردیبهشت اعلام کرد نمایشگاههای مرتبط با طرح «هزار میدان، هزار بازار» ظرف ۱۰ روز آینده آغاز به کار میکنند و تا پایان سال جاری فعال خواهند بود.
او هدف این طرح را ایجاد «ظرفیت تازهای برای عرضه و فروش محصولات مشاغل خانگی» دانست و گفت: «باید نمایشگاههای حضوری و بازارسازی برخط در کنار یکدیگر بهعنوان یک ظرفیت مکمل برای تقویت فروش مشاغل خانگی دیده شوند.»
حسینی خواستار استفاده از «سکوهای داخلی» برای فروش مشاغل خانگی شد و افزود: «اگر اینترنت بینالملل هم وصل شد، ماندگاری را در شبکههای داخلی میتوان ادامه داد.»
معاون وزیر کار در حالی از اتصال دوباره اینترنت بینالملل با یک «اگر» نگرانکننده سخن میگوید که فشارهای اقتصادی و معیشتی هر روز بهطور فزایندهای بر دوش مردم سنگینی میکند.
این در حالی است که فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت مسعود پزشکیان، در پیام خود به مناسبت روز مشاغل خانگی، عملا نقش اینترنت و پلتفرمهای دیجیتال را در توسعه این کسبوکارها منکر شد.
او در شبکه ایکس نوشت مشاغل خانگی زنان «در بستر شرکت ملی پست رونق یافته و بازاری به بزرگی ایران عزیزمان و حتی فراتر از مرزها فراهم آورده است».
در سوی دیگر، صفحه «فیلتربان» در ایکس که در حوزه حقوق دیجیتال و حق دسترسی به اینترنت فعالیت میکند، بهشدت از این اظهارات مهاجرانی انتقاد کرد: «بهتر است بهجای چنین پستهایی، کمی مسئولیتپذیر باشید یا حداقل سکوت کنید.»
فیلتربان خطاب به مقامهای جمهوری اسلامی افزود زنان فعال در مشاغل خانگی «با تکیه بر اینترنت، کسبوکار خود را راه انداختند و شما به طرفهالعینی و بدون مسئولیت در قبال آنها با قطع اینترنت، تمام زحمتشان را در این ۷۰ روز به باد دادید».
قطع اینترنت؛ آنجا که چرخ معاش از حرکت میایستد
در هفتههای اخیر، شهروندان با ارسال پیامهایی به ایراناینترنشنال، از تداوم قطعی اینترنت در کشور بهشدت انتقاد کردند و هشدار دادند زندگی روزمره و فعالیتهای شغلی آنان، بهطور فزایندهای تحت تاثیر پیامدهای منفی این اقدام جمهوری اسلامی قرار گرفته است.
یک کارآفرین در پیام خود نوشت: «ناگهان ورود مواد اولیه قفل شد. از طرفی با قطع اینترنت، تمام سیستم فروش فلج شد. ۷۰ نفر نیرو بیکار شدند، خودم هم مفلس شدم.»
در پیام دیگری آمده است: «با خدا تومن کانفیگ تونستم وصل شم. من کارم با اینترنته و بهخاطر قطعی نت بیکار شدم. کلی قسط دارم که باید تسویه بشه و اجاره باید بدم.»
یک مخاطب نیز گفت: «افزایش حداقل دو برابری قیمتها و قطع اینترنت باعث تعطیلی کسبوکار ۱۱ ساله ما شد.»
کاربران فضای مجازی نیز درباره پیامدهای سنگین تداوم قطع اینترنت بر مشاغل آنلاین ابراز نگرانی کردند.
کاربری در ایکس نوشت: «به نظرم بچههای آنلاینشاپهای اینستاگرام بهطور جدی دنبال مشاغل جدید باشند .... متاسفانه باید پذیرفت دیگه از این کار پولی گیر نمیآد.»
در پست دیگری در ایکس آمده است: «فکر کن طرف آنلاینشاپ داره. میره سیمکارت پرو میگیره، بعد مشتریهاش قطع هستن.»
