ایران دوشنبه هفتم اردیبهشت در آستانه شصتمین روز قطع کامل اینترنت جهانی قرار دارد. قطع اینترنت نهتنها زندگی روزمره در ایران را فلج کرده، بلکه سایهای سنگین بر نقض حقوق بشر در سراسر کشور انداخته است.
در این هشت هفته، اینترنت از یک ابزار ارتباطی به یک سلاح اقتصادی و اجتماعی تبدیل شده است.
زهرا بهروزآذر، معاون رییس دولت جمهوری اسلامی در امور زنان، با اشاره به عمق بحران گفت زنان بیشترین آسیب را از این وضعیت دیدهاند و بسیاری از کسبوکارهای خانگی و کوچک آنها نابود شده است.
ابراهیم عزیزی، رییس کمیسیون امنیت ملی مجلس، اعلام کرد طرح ۱۱ بندی مجلس برای کنترل تنگه هرمز، بهدنبال اعمال محدودیت و ممنوعیت برای عبور شناورهای «متخاصم» از این آبراه است.
او افزود بر اساس این طرح، عبور همه کشتیهای وابسته به اسرائیل از تنگه هرمز «بهطور مطلق» ممنوع خواهد بود.
عزیزی ادامه داد ️«پیشبینی شده است دستاوردهای مالی تنگه هرمز با پول ایرانی پرداخت شود» و ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی بهعنوان «مرجع اقدام» در این گذرگاه عمل کند.
به گفته رییس کمیسیون امنیت ملی مجلس، همچنین بر اساس این طرح، کشورهایی که در سالهای اخیر به جمهوری اسلامی خسارت زده یا منابعی از ایران را بلوکه کردهاند، باید خسارت بپردازند.
عزیزی افزود این طرح اکنون پیشنویس است و برای تبدیل شدن به قانون به صحن مجلس خواهد رفت.
قطع اینترنت نهتنها زندگی روزمره در ایران را فلج کرده، بلکه سایهای سنگین بر نقض حقوق بشر در سراسر کشور انداخته است.
ایران، دوشنبه هفتم اردیبهشت در آستانه شصتمین روز قطع کامل اینترنت جهانی قرار دارد.
طبق اعلام وبسایت نتبلاکس، نهاد ناظر بر اختلالات اینترنتی، این خاموشی بیسابقه پس از ۱۳۹۲ ساعت قطع ارتباط، وارد پنجاهونهمین روز خود شده و فردا، سهشنبه، پایان دومین ماه از این «تاریکی دیجیتال» است.
در این هشت هفته، اینترنت از یک ابزار ارتباطی به یک سلاح اقتصادی و اجتماعی تبدیل شده است.
زهرا بهروزآذر، معاون مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، در امور زنان، با اشاره به عمق بحران گفت زنان بیشترین آسیب را از این وضعیت دیدهاند و بسیاری از کسبوکارهای خانگی و کوچک آنها نابود شده است. وضعیتی که او آن را «تحمیلشده مانند جنگ» توصیف و تاکید کرد که خسارتهای واردشده را نباید انکار کرد.
آمارها نیز قابل توجه است. رییس کمیسیون دانشبنیان اتاق بازرگانی، زیان مستقیم روزانه را ۳۰ تا ۴۰ میلیون دلار برآورد کرد که با احتساب خسارتهای غیرمستقیم، این رقم به روزانه ۷۰ تا ۸۰ میلیون دلار میرسد.
ستار هاشمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات جمهوری اسلامی، نیز هشدار داد ادامه این روند، اشتغال مستقیم و غیرمستقیم حدود ۱۰ میلیون نفر را بهطور جدی تهدید میکند؛ چرا که میانگین تابآوری بسیاری از این کسبوکارها تنها ۲۰ روز بوده است.
فراتر از ابعاد اقتصادی، جامعه با گسست عمیق اجتماعی روبهرو است.
برای نسل جوان، اینترنت تنها یک ابزار نیست، بلکه حکم «نفس کشیدن» را دارد.
قطع دسترسی به جهان، هویت دیجیتال، آموزش و حتی سلامت روان جوانان را نشانه گرفته است. این تبعیض اجتماعی زمانی به اوج خود میرسد که مسئولان حکومتی با «سیمکارتهای خونین» در پلتفرمهای فیلترشده حضور دارند، در حالی که دسترسی ۹۰ میلیون نفر را مسدود کردهاند.
در میانه این بحران، طرحی با عنوان «اینترنت پرو» یا «خطهای سفید» مطرح شده که بنزینی بر آتش خشم عمومی شده است.
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت جمهوری اسلامی، از «ملاحظاتی» سخن گفت که بر اساس آن، اینترنت تنها برای کسانی فراهم میشود که بتوانند «صدای حکومت» را منتقل کنند.
این طرح که به معنای طبقاتی کردن رسمی اینترنت است، واکنشهای تندی را برانگیخته است.
غلامحسین محسنی اژهای، رییس قوه قضاییه جمهوری اسلامی، با اشاره به گزارشهایی مبنی بر واگذاری این خطوط به افراد غیرمرتبط و دریافت مبالغ چند ۱۰ میلیون تومانی، دستور بررسی این روند را صادر کرد و آن را «مصداق تبعیض و فساد» دانست.
واکنش سازمانها و نهادهای مدنی
واکنش نهادهای مدنی به این تبعیض سیستماتیک نیز تند بوده است.
انجمن صنفی طراحان گرافیک ایران در بیانیهای، طرح «اینترنت پرو» را توهینآمیز خواند و اعلام کرد از ارائه درخواست جمعی برای دریافت این امتیاز ویژه خودداری میکند.
این انجمن با تاکید بر حق دسترسی آزاد و ارزان برای همه، اعلام کرد هرچند اعضا میتوانند بهصورت فردی برای این اینترنت با تعرفه ۱۰ برابری و مصرف محدود درخواست دهند، اما برای شفافیت، اسامی متقاضیان را منتشر خواهد کرد.
کاربران نیز این طرح را «توهین به شعور انسان در عصر هوش مصنوعی» میدانند.
در حالی که دولت با سرعت پروژه «کلاود ملی» روی پلتفرم هوآوی را دنبال میکند تا امکان قطع دائمی اینترنت جهانی را فراهم سازد، افکار عمومی این اقدام را نه یک ضرورت امنیتی، بلکه «گروگانگیری یک ملت برای انحصار روایتهای رسمی» میبیند.
به گزارش «اقتصاد نیوز»، طرح «اینترنت پرو» در حالی مطرح شده است که گمانهزنیها درباره گردش مالی عظیم آن شدت گرفته است.
با توجه به تعرفههای نجومی و ۱۰ برابری که برای این دسترسی خاص در نظر گرفته شده، پیشبینی میشود این بازار رانتی، گردش مالی هزاران میلیارد تومانی را برای اپراتورهای خاص و نهادهای واسطه فراهم کند.
این گزارش حاکی از آن است که بخش قابل توجهی از این گردش مالی، حاصل استیصال کسبوکارهایی است که برای بقای خود ناچار به پذیرش این تعرفههای ناعادلانه هستند.
اقتصاد نیوز تاکید کرد این مدل درآمدزایی از محدودیت، عملا پاداش دادن به انسداد فضای مجازی است و سود حاصل از آن، انگیزههای اقتصادی برای رفع فیلترینگ و بازگشت به شرایط عادی را بهشدت کاهش میدهد.
