دونالد ترامپ، رییسجمهور آمریکا در شبکه اجتماعی ایکس نوشت:«توافقی که ما با ایران در حال کار روی آن هستیم، بسیار بهتر از برجام خواهد بود؛ توافقی که معمولا به آن "برجام" گفته میشود و توسط باراک حسین اوباما و جو "خوابآلود" بایدن نوشته شد؛ یکی از بدترین توافقهایی که تاکنون در ارتباط با امنیت کشور ما انجام شده است. این توافق، مسیری تضمینشده به سوی یک سلاح هستهای بود؛ چیزی که تحت توافقی که ما در حال کار روی آن هستیم، هرگز رخ نخواهد داد و نمیتواند رخ دهد.»
ترامپ افزود: «آنها در واقع ۱.۷ میلیارد دلار پول نقدی را که در یک بوئینگ ۷۵۷ بارگیری شده بود، به ایران منتقل کردند تا رهبران ایران آن را هر طور که میخواهند خرج کنند. او تمام پول نقد را از بانکهای واشنگتن دیسی، ویرجینیا و مریلند خارج کرد. آن بانکداران گفتند که هرگز چیزی شبیه به آن ندیدهاند. علاوه بر این، صدها میلیارد دلار به ایران پرداخت شد.»
رییسجمهور آمریکا ادامه داد: «اگر من آن توافق را لغو نمیکردم، سلاحهای هستهای در اسرائیل و در سراسر خاورمیانه، از جمله پایگاههای ارزشمند نظامی ما در آمریکا، مورد استفاده قرار میگرفت.»
او در بخش دیگری از پیامش نیز نوشت: «اگر توافقی تحت نام "ترامپ" انجام شود، امنیت، صلح و ایمنی را تضمین خواهد کرد؛ نه تنها برای اسرائیل و خاورمیانه، بلکه برای اروپا، آمریکا و همه جای دیگر. این توافق چیزی خواهد بود که تمام جهان به آن افتخار خواهد کرد، به جای سالها شرمساری و تحقیر که ما مجبور به تحمل آن به دلیل رهبری ناتوان و بزدلانه شدهایم!»
ترامپ در پست دیگری در تروث سوشال نوشت: «دموکراتها هر کاری که ممکن است انجام میدهند تا موقعیت بسیار قدرتمندی را که ما در رابطه با ایران در آن قرار داریم تضعیف کنند.»
او افزود: «با وجود اینکه جنگ جهانی اول ۴ سال و ۳ ماه و ۱۴ روز طول کشید، جنگ جهانی دوم ۶ سال و ۱ روز، جنگ کره ۳ سال و ۱ ماه و ۲ روز، جنگ ویتنام ۱۹ سال و ۵ ماه و ۲۹ روز، و عراق ۸ سال و ۸ ماه و ۲۸ روز، آنها دوست دارند بگویند که من وعده داده بودم در ۶ هفته جمهوری اسلامی را شکست دهم، در حالی که از نظر نظامی، این کار بسیار سریعتر از آن انجام شد، اما من اجازه نمیدهم آنها ایالات متحده را به سمت توافقی ببرند که به اندازهای که میتوانست خوب باشد، خوب نیست.»
او گفت «من خبرهای "فیک نیوز" را میخوانم که میگویند من تحت فشار برای انجام یک توافق هستم. این درست نیست! من تحت هیچ فشاری نیستم، هرچند همه چیز نسبتا سریع اتفاق خواهد افتاد!»
ترامپ افزود: «زمان دشمن من نیست؛ تنها چیزی که اهمیت دارد این است که ما بالاخره، بعد از ۴۷ سال، این آشفتگی را که رؤسای جمهور دیگر اجازه دادند به وجود بیاید، سامان بدهیم، چون آنها شجاعت یا دوراندیشی لازم برای انجام کاری را که باید در رابطه با ایران انجام میشد نداشتند.»
رییسجمهور آمریکا افزود: «ما درگیر هستیم و این کار به درستی انجام خواهد شد، و ما اجازه نخواهیم داد دموکراتهای ضعیف و رقتانگیز، که همگی خائن هستند و سالها درباره خطرات جمهوری اسلامی صحبت کردهاند و گفتهاند که باید کاری انجام شود، اما حالا چون من دارم آن را انجام میدهم، دستاوردهای ارتش ما و دولت ترامپ را کوچک جلوه دهند.»
ترامپ تاکید کرد: «این عملیات بهطور کامل و دقیق، در مقیاسی مشابه ونزوئلا، فقط بزرگتر و پیچیدهتر، در حال اجراست. نتیجه همان خواهد بود.»
او نوشت: «در دوره اول ریاستجمهوریام، من بزرگترین ارتشی را که کشور ما تاکنون داشته ایجاد کردم، از جمله افزودن نیروی فضایی. در دوره دومم، من بهدرستی و با احتیاط از ارتش خود برای حل مشکلاتی استفاده میکنم که توسط کسانی با درک یا توانایی بسیار کمتر برای ما باقی گذاشته شدهاند.»
شهروندی از ملارد در غرب شهر تهران نوشت: «بسیاری از نانواییها با کمبود آرد مواجهاند و نمیتوانند پاسخگوی صفهای طولانی مردم باشند.»
شهروند دیگری نیز از افزایش «دو برابری» قیمت نان بلافاصله پس از جنگ خبر داد و نوشت: «نان بربری الان ۲۵ هزار تومان و سنگک ۳۵ هزار تومان است. آرد یارانهای هم حذف شده است.»
قیمتهای گزارششده بسیار بالاتر از نرخهای رسمی هستند؛ آخرین قیمت مصوب برای نان سنگک حدود ۷ هزار و ۶۰۰ تومان و برای نان بربری حدود ۵ هزار ۵۰۰ تومان است.
تعیین روزی به نام نان و گندم در تقویم ایران (۳۱ فروردین) بر نقش محوری این محصول در زندگی روزمره مردم تاکید دارد، اما روایتهای مردم از شهرهای مختلف ایران، از وخیمتر شدن وضعیت یکی از اصلیترین اقلام مصرفی مردم حکایت دارد و نشان میدهد حتی خرید نان برای بسیاری از مردم روزبهروز سختتر میشود.
ادعاهای متناقض درباره تامین گندم
خودکفایی در تولید گندم سالهاست که رویای بسیاری از مسئولان جمهوری اسلامی است. نخستین جشن خودکفایی گندم ۲۶ آبان ۱۳۸۳ در دوران ریاستجمهوری سیدمحمد خاتمی برگزار شد. هرچند این خودکفایی در سالهای بعد به دلایل مختلف از جمله کمبود آب ادامه نیافت و جمهوری اسلامی همچنان مجبور به واردات گندم بود، اما رویای خودکفایی همچنان در اظهارات مسئولان تکرار میشد.
اکنون، ۲۲ سال پس از نخستین «جشن خودکفایی» در حالیکه خرید نان به چالشی اقتصادی برای شهروندان تبدیل میشود، عطاءالله هاشمی، رییس بنیاد ملی گندمکاران، بار دیگر رویای خودکفایی را تکرار کرد. او شنبه ۲۹ فروردین گفت: «کشور امسال نیازی به واردات گندم نخواهد داشت.»
با این حال، دادههای رسمی گمرک نشان میدهد ایران در ۱۰ ماه پایانی سال گذشته حدود ۲.۷۵ میلیون تُن گندم به ارزش نزدیک به یک میلیارد دلار وارد کرده است: بخش عمده آن از روسیه و بخشی نیز از طریق واسطههایی مانند امارات متحده عربی و ترکیه..
اتکا به واسطههایی که خودشان از صادرکنندگان عمده گندم نیستند، نشاندهنده پیچیدگیهایی است که به محدودیتهای بانکی و مسیرهای پرداخت مربوط میشود. این پیچیدگیها با تحمیل هزینههای اضافی حملونقل و کارمزدها، هزینه تمامشده را افزایش میدهد.
فاصله میان اظهارات رسمی و آمار واردات، پرسشهایی را درباره پایداری تولید داخلی و اعتبار ادعاهای مربوط به خودکفایی مطرح میکند.
افزایش هزینهها و فشارهای ناشی از سیاستگذاری
از آغاز سال ۱۴۰۵ قیمت نان در استانهای مختلف افزایش یافته است؛ افزایشی که در پی کاهش یارانهها و حرکت بهسوی نظام تکنرخی آرد رخ داده است. قیمتها اکنون بسته به نوع آرد و منطقه متفاوت است و برخی نانواییها نان را بالاتر از نرخهای رسمی میفروشند.
با وجود آنکه مجلس در بودجه، بیش از ۵۰۰ میلیارد تومان (بیش از ۳ میلیارد دلار) برای یارانه نان اختصاص داده، هنوز برای سال جاری فهرست جدیدی از نرخهای مصوب در سطح ملی منتشر نشده است. در نتیجه، نرخهای سال گذشته همچنان ملاک عملاند، در حالی که اجرای آنها نیز یکدست و منسجم نیست.
تورم و کمبودها، فشار بر خانوارها را بیشتر کرده است
پیش از شروع جنگ دوم ایران و حملات آمریکا و اسرائیل، نرخ تورم نقطه به نقطه از ۷۰ درصد فراتر رفته و تورم مواد غذایی نیز سهرقمی شده بود. دادههای رسمی نشان میدهد نرخ تورم سالانه نان و غلات حدود ۱۴۰ درصد ثبت شده است.
حذف یا کاهش آرد یارانهای در بخشی از بازار نیز بر شدت فشارها افزوده و سبب شده نانواییهای بیشتری با سیستم پرهزینهتر «آرد آزاد» فعالیت کنند.
گزارشهای مردمی نشان میدهد اثر همزمان کمبود و افزایش قیمتها بیش از پیش آشکار شده است. صفهای طولانی مقابل نانواییها و ناپایداری در عرضه، در کنار افزایش شدید قیمتهای خردهفروشی شاهدی بر این ادعاست.
برای بسیاری از خانوادههاا، نان همچنان یکی از اصلیترین منابع غذایی است و به همین دلیل این تغییرات اهمیت ویژهای دارد.
روایتهای رسیده از تهران و مناطق دیگر نشان میدهد فشار گستردهتری در سراسر کشور در جریان است؛ جایی که دسترسی به کالاهای اساسی بیش از پیش تحت تاثیر افزایش هزینهها و ناهماهنگی در عرضه و تغییرات سیاستهایی قرار گرفته است که در برقراری ثبات در بازار ناتواناند.
