جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، بامداد یکشنبه اعلام کرد تهران و واشینگتن در مذاکرات اسلامآباد به توافقی دست نیافتند.
او گفت هیات آمریکایی در حالی پاکستان را ترک میکند که «یک پیشنهاد بسیار روشن» و چارچوبی مشخص را بهعنوان پیشنهاد نهایی واشینگتن روی میز گذاشته است.
ونس افزود برنامه هستهای و تاسیسات غنیسازی ایران از بین رفته است، اما پرسش اصلی همچنان پابرجاست: آیا تهران تعهدی بنیادین و بلندمدت برای حرکت نکردن به سوی سلاح هستهای ارائه خواهد کرد یا خیر.
به گفته ونس، چنین تعهدی تاکنون مشاهده نشده، هرچند واشینگتن امیدوار است این موضوع محقق شود.
همزمان با مذاکرات اسلامآباد، وزارت دفاع عربستان سعودی اعلام کرد پاکستان در چارچوب پیمان دفاعی با ریاض، جنگندهها و دیگر نیروهای نظامی خود را به عربستان سعودی اعزام کرده است.
ارتش ایالات متحده اعلام کرد «در حال فراهمسازی شرایط» برای پاکسازی مینها در تنگه هرمز است و دو ناو جنگی آمریکایی از این آبراه کلیدی عبور کردهاند. این نخستین بار از زمان آغاز جنگ است که ناوهای جنگی آمریکا از تنگه هرمز عبور میکنند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، همزمان با مذاکرات تهران و واشینگتن در اسلامآباد اعلام کرد تعداد زیادی از نفتکشهای خالی در حال حرکت به سمت ایالات متحده هستند تا نفت و گاز بارگیری کنند.
سایر تحولات مربوط به مذاکرات اسلامآباد و مناقشه خاورمیانه در ۲۴ ساعت گذشته را اینجا بخوانید.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، گفت: «در مورد یکسری از موضوعات به تفاهم رسیدیم اما در مورد دو - سه موضوع مهم دیدگاهها فاصله داشت و در نهایت، گفتوگوها منجر به توافق نشد.»
او اشاره کرد که دیپلماسی هیچ وقت تمام نمیشود، و افزود: «این ابزاری است برای صیانت از منافع ملی. دیپلماتها وظیفهشان را چه در زمان جنگ و چه در زمان صلح باید انجام بدهند.»
بقایی گفت: «مذاکرات بعد از ۴۰ روز جنگ تحمیلی انجام شد و در یک فضای بدگمانی و سو ظن انجام شد؛ طبیعی است که از ابتدا هم نباید انتظار میداشتیم که ظرف یک جلسه به توافق برسیم. کسی هم چنین انتظاری نداشت.»
او اشاره کرد: «تماسها و رایزنیها بین ایران، پاکستان و سایر دوستان ما در منطقه ادامه خواهد یافت.»
خبرگزاری تسنیم، نزدیک به سپاه پاسداران به نقل از «یک منبع آگاه» نوشت: «تا زمانی که آمریکا با یک توافق معقول موافقت نکند، هیچ تغییری در وضعیت تنگه هرمز ایجاد نخواهد شد.»
این منبع که تسنیم به نام او اشاره نکرد، گفت: «ایران برای مذاکرات عجله ندارد.»
او اشاره کرد: «فعلا زمان و مکانی برای دور بعدی مذاکره احتمالی تعیین نشده است.»
جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، صبح یکشنبه در اسلامآباد و پس از حدود ۲۱ ساعت مذاکره فشرده با هیات جمهوری اسلامی اعلام کرد که با وجود انجام گفتوگوهای «جدی و محتوایی»، دو طرف به توافق نرسیدهاند و واشینگتن اکنون با «آخرین و بهترین پیشنهاد» خود مذاکرات را ترک میکند.
ونس در یک نشست کوتاه مطبوعاتی، ضمن قدردانی از نقش پاکستان در میزبانی مذاکرات، تاکید کرد که این کشور «تلاش چشمگیری» برای نزدیک کردن مواضع دو طرف انجام داده و ناکامی در رسیدن به توافق به میزبانان مربوط نبوده است. او گفت: «خبر خوب این است که گفتوگوهای قابل توجهی انجام شد، اما خبر بد این است که به توافق نرسیدیم» و افزود که این نتیجه «برای ایران بسیار بدتر از آمریکا» است.
معاون رییسجمهوری آمریکا تصریح کرد که هیات آمریکایی بدون دستیابی به توافق به واشینگتن بازمیگردد، در حالی که به گفته او، خطوط قرمز آمریکا بهطور کامل و شفاف به طرف ایرانی منتقل شده است. او توضیح داد که واشینگتن مشخص کرده در چه حوزههایی آمادگی انعطاف دارد و در چه مواردی «به هیچ وجه» کوتاه نخواهد آمد، اما [حکومت] ایران این شروط را نپذیرفته است.
ونس بدون ورود به جزئیات مذاکرات، مهمترین محور اختلاف را مساله برنامه هستهای ایران دانست و گفت آمریکا به دنبال «یک تعهد قاطع و بلندمدت» است که تهران نهتنها به دنبال سلاح هستهای نخواهد رفت، بلکه مسیرهای دستیابی سریع به آن را نیز کنار میگذارد. او افزود که هرچند زیرساختهای غنیسازی ایران «نابود شده»، اما هنوز چنین تعهدی از سوی [حکومت] ایران مشاهده نشده است.
او همچنین تاکید کرد که در مذاکرات، علاوه بر موضوعات اصلی، مسائل دیگری از جمله داراییهای بلوکهشده ایران نیز مطرح شده، اما هیچیک به نتیجه نرسیده است. به گفته ونس، هیات آمریکایی «کاملاً منعطف» عمل کرده و با دستور دونالد ترامپ با «حسن نیت» وارد گفتوگو شده، اما «هیچ پیشرفتی حاصل نشده است.»
ونس در ادامه گفت که در طول این ۲۱ ساعت، تماس میان تیم مذاکرهکننده و کاخ سفید بهطور مداوم برقرار بوده و او چندین بار - شاید بین شش تا دوازده بار - با ترامپ گفتوگو کرده است. به گفته او، این ارتباطات همچنین با چهرههایی مانند پیت هگست وزیر جنگ، مارکو روبیو وزیر خارجه و سایر اعضای تیم امنیت ملی [دولت آمریکا] ادامه داشته است.
معاون رییسجمهوری آمریکا در پایان اعلام کرد که واشینگتن اکنون با یک «چارچوب تفاهم» مذاکرات را ترک میکند که آن را «پیشنهاد نهایی و بهترین پیشنهاد» آمریکا توصیف کرد و افزود که باید دید آیا [حکومت] ایران آن را خواهد پذیرفت یا نه.
ونس در عین حال به پرسشهای خبرنگاران درباره آینده تنگه هرمز، احتمال بازگشت به درگیری و تماس با بنیامین نتانیاهو پاسخی نداد و نشست را ترک کرد.