وال استریت ژورنال: آمریکا هدف قرار دادن رهبران ایران و سایتهای هستهای را بررسی میکند
روزنامه والاستریت ژورنال روز چهارشنبه ۲۹ بهمن گزارش داد که ایالات متحده در حال بررسی گزینههایی برای هدف قرار دادن رهبران سیاسی و نظامی ایران، همچنین تأسیسات هستهای و موشکهای بالستیک این کشور است؛ آن هم در شرایطی که در حال تکمیل بزرگترین تمرکز نیروی هوایی خود در خاورمیانه از زمان حمله به عراق در سال ۲۰۰۳ است.
مقامهای آمریکایی و خارجی به این روزنامه گفتهاند گزینههایی که به رییسجمهوری دونالد ترامپ ارائه شده، طیف گستردهای را شامل میشود که بین عملیات وسیع با هدف کشتن دهها تن از رهبران ایران به منظور سرنگونی حکومت، تا یک عملیات هوایی محدودتر که بر اهداف هستهای و موشکی متمرکز است، متغیر است.
این آرایش نظامی شامل جنگندههای اف ۳۵ و اف ۲۲، هواپیماهای بیشتری برای فرماندهی و کنترل، تقویت سامانههای پدافند هوایی و استقرار دومین ناو هواپیمابر، «یواساس جرالد آر. فورد»، است. این وضعیت، به گفته مقامها امکان اجرای یک کارزار پایدار و چند هفتهای را فراهم میکند.
در این گزارش آمده است که هر دو سناریو احتمالاً مستلزم عملیاتی چند هفتهای خواهد بود؛ موضوعی که بر گستردگی وضعیت و آمادگی کنونی نیروهای نظامی آمریکا در منطقه تاکید دارد.
به گفته این منابع، رییسجمهوری آمریکا هنوز تصمیم نهایی برای حمله نگرفته و گفتوگوها در کاخ سفید درباره خطرات تشدید تنش و پیامدهای سیاسی و نظامی آن ادامه دارد.
در همین زمینه، منابع آگاه به شبکه سیانان هم گفتهاند که ارتش ایالات متحده آماده است که حتی از همین آخر هفته علیه ایران دست به حمله بزند، اما آنها هم تاکید کردهاند که ترامپ هنوز تصمیم نهایی خود را درباره صدور مجوز چنین اقدامی اتخاذ نکرده است.
به گفته منابع سیانان، یکی از منابع هشدار داد که ترامپ در جلسات خصوصی هم استدلالهایی در حمایت از اقدام نظامی مطرح کرده و هم علیه آن، و از مشاوران و متحدان خود درباره بهترین مسیر پیش رو نظر خواسته است. هنوز مشخص نیست که او تا پایان هفته تصمیم قطعی خواهد گرفت یا نه. یکی از این منابع گفت: «او زمان زیادی را صرف فکر کردن درباره این موضوع میکند.»
به گزارش سیبیاس، پنتاگون همزمان با بررسی گزینههای نظامی، در حال انتقال موقت بخشی از نیروهای خود از خاورمیانه به اروپا یا بازگرداندن آنها به خاک آمریکا است؛ اقدامی که به گفته منابع، بخشی از رویههای معمول پیش از هر عملیات احتمالی یا در نظر گرفتن سناریوی حملات تلافیجویانه جمهوری اسلامی محسوب میشود و لزوماً به معنای قریبالوقوع بودن حمله نیست.
این گزارش در حالی منتشر شده که ایالات متحده حضور نظامی خود در منطقه را تقویت کرده است. گروه ناو هواپیمابر «آبراهام لینکلن» هماکنون در منطقه حضور دارد و ناو هواپیمابر «جرالد فورد» نیز در مسیر خاورمیانه است. بر اساس دادههای رهگیری دریایی، فورد تا روز چهارشنبه در سواحل غرب آفریقا حضور داشت. علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، همزمان با افزایش تنشها، تصویری تولیدشده با هوش مصنوعی از این ناو در کف دریا منتشر کرد و تهدید کرد که «سلاحی وجود دارد که میتواند آن را به اعماق دریا بفرستد.»
سیبیاسنیوز همچنین گزارش داد که مذاکرات هستهای جمهوری اسلامی و آمریکا روز سهشنبه در ژنو با میانجیگری عمان برگزار شده و چند ساعت به طول انجامیده است. دولت ترامپ از «برخی پیشرفتها» سخن گفته، اما کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، تاکید کرده که دو طرف همچنان «در برخی مسائل فاصله زیادی» دارند. به گفته او، انتظار میرود ایران در هفتههای آینده جزئیات بیشتری ارائه دهد و رییسجمهوری روند مذاکرات را زیر نظر دارد.
بر اساس این گزارش، ترامپ در دیداری در دسامبر گذشته در مارالاگو به بنیامین نتانیاهو گفته بود اگر توافقی با تهران حاصل نشود، از حملات اسرائیل علیه برنامه موشکهای بالستیک حکومت ایران حمایت خواهد کرد. در همین حال، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، قرار است در روزهای آینده برای گفتوگوهای بیشتر با نخستوزیر اسرائیل دیدار کند.
سیبیاسنیوز یادآور شده که آمریکا در ژوئن گذشته و در جریان جنگ ۱۲ روزه اسرائیل و جمهوری اسلامی، در حملات علیه تاسیسات هستهای ایران مشارکت داشت؛ حملاتی که به گفته ارزیابیهای اطلاعاتی، خسارات قابل توجهی به برنامه هستهای جمهوری اسلامی وارد کرد. ایران پیش از آن و پس از خروج آمریکا از توافق هستهای، سطح غنیسازی اورانیوم خود را تا ۶۰ درصد افزایش داده بود؛ سطحی که آژانس بینالمللی انرژی اتمی آن را فاصلهای کوتاه تا درجه تسلیحاتی توصیف کرده است.
گزارش سیبیاس، در کنار گزارشهای دیگری در ساعات اخیر منتشر شده نشان میدهد در حالی که گزینه نظامی به طور جدی روی میز قرار دارد و آمادگیهای عملیاتی در جریان است، تصمیم نهایی درباره حمله به ایران همچنان در سطح سیاسی در حال بررسی است و همزمان مسیر دیپلماسی نیز باز نگه داشته شده است.
به نوشته این روزنامه، تهران نیروهای نظامی خود را مستقر کرده، اختیارات فرماندهی را پراکنده ساخته، سایتهای هستهای را تقویت کرده و سرکوب داخلی را گسترش داده است؛ اقداماتی که نشان میدهد مقامهای ایرانی بقای رژیم را در خطر میبینند.
به گزارش والاستریت ژورنال، ایران از نظر داخلی در یکی از شکنندهترین مقاطع خود طی دهههای اخیر قرار دارد. نارضایتی گسترده عمومی به دلیل بحران اقتصادی و کشتار معترضان در ماه گذشته، فشار بیسابقهای بر حاکمیت وارد کرده است. همزمان آمریکا دو ناو هواپیمابر و مجموعهای از ناوهای جنگی و جنگندهها را به منطقه اعزام کرده است.
فرزان ثابت، تحلیلگر امنیت خاورمیانه در موسسه مطالعات عالی ژنو، به این روزنامه گفته است ایران با بزرگترین تهدید نظامی از زمان پایان جنگ ایران و عراق در سال ۱۹۸۸ روبهروست و رهبری سیاسی و امنیتی کشور در حالت آمادهباش کامل قرار دارد تا از حمله احتمالی و قطع زنجیره فرماندهی جلوگیری شود.
در حوزه نظامی، تهران در حال نمایش قدرت بازدارندگی خود است. یگانهای دریایی سپاه پاسداران در تنگه هرمز مستقر شدهاند؛ آبراهی که حدود یکپنجم نفت جهان از آن عبور میکند. رسانههای حکومتی در ایران تصاویری از شلیک موشکهای کروز از ساحل و قایقها منتشر کردهاند و فرمانده نیروی دریایی سپاه اعلام کرده این آبراه تحت نظارت دائمی است. یک ناو جنگی روسیه نیز در بندرعباس پهلو گرفته و رزمایش مشترکی در نزدیکی ناو هواپیمابر آمریکایی «یواساس آبراهام لینکلن» در جریان است. علی خامنهای نیز هشدار داده سلاحهایی وجود دارد که میتواند ناوهای آمریکایی را به اعماق دریا بفرستد.
به نوشته این روزنامه، ایران حدود دو هزار موشک بالستیک میانبرد در اختیار دارد که قادر به هدف قرار دادن اسرائیل هستند و همچنین ذخایر گستردهای از موشکهای کوتاهبرد، موشکهای ضدکشتی و قایقهای تندرو مسلح دارد که میتوانند پایگاههای آمریکا در خلیج فارس و کشتیها در تنگه هرمز را هدف بگیرند. جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل اگرچه ضعفهای نظامی حکومت ایران را آشکار کرد، اما به گفته تحلیلگران فرصتی برای آزمایش و بهبود تاکتیکهای موشکی نیز فراهم آورد.
در حوزه هستهای، تصاویر ماهوارهای منتشرشده توسط موسسه علوم و امنیت بینالمللی نشان میدهد ایران در حال تقویت ورودی تونلهای سایت اصفهان و مجتمع زیرزمینی موسوم به «کوه کلنگ» است؛ مکانی که به گفته مقامهای غربی برای فعالیتهای اعلامنشده هستهای در نظر گرفته شده بود و در حملات سال جاری شمسی هدف قرار نگرفت. به گفته این اندیشکده، این اقدامات با هدف کاهش آسیبپذیری در برابر حملات هوایی و دشوار کردن عملیات احتمالی نیروهای ویژه برای توقیف یا نابودی اورانیوم با غنای بالا انجام شده است. همچنین گزارشی از ساخت پوشش بتنی بر ساختمانی در سایت نظامی پارچین منتشر شده است.
همزمان، حکومت ایران سرکوب داخلی را تشدید کرده تا از تبدیل حملات احتمالی خارجی به موج جدید اعتراضات جلوگیری کند. سپاه و نیروهای اطلاعاتی حدود ۱۰۰ نقطه نظارتی در اطراف تهران ایجاد کردهاند. به گزارش گروههای حقوق بشری، نیروهای امنیتی همچنان در حال شناسایی و بازداشت معترضان هستند، حتی از طریق بررسی پروندههای بیمارستانی و مدارس. این روزنامه به نقل از سازمان مجموعه فعالان حقوق بشر نوشته که بیش از ۵۳ هزار نفر بازداشت شدهاند و تاکنون مرگ بیش از ۷ هزار نفر تایید شده است. بازداشت فعالان، سیاستمداران اصلاحطلب و رفتار خشن با زندانیان سیاسی از جمله نرگس محمدی نیز ادامه دارد.
والاستریت ژورنال در جمعبندی خود مینویسد حکومت ایران تلاش میکند در دو جبهه بهطور همزمان حرکت کند: ارائه امتیازاتی محدود برای پیشبرد مذاکرات هستهای و در عین حال آمادهسازی کامل برای جنگی که ممکن است در صورت فروپاشی دیپلماسی رخ دهد. در حالی که مقامهای ایرانی از آمادگی برای پاسخ به هرگونه حمله سخن میگویند، فاصله میان خواستههای واشینگتن و خطوط قرمز تهران همچنان زیاد ارزیابی میشود و آینده مذاکرات نامشخص باقی مانده است.
وبسایت خبری واینت در گزارشی نوشت حکومت ایران در آستانه هرگونه درگیری احتمالی با اسرائیل، فشار سنگینی بر حزبالله وارد کرده تا برخلاف جنگ ۱۲ روزه، این بار در صورت آغاز جنگ در کنار تهران وارد میدان شود. به نوشته واینت، در حالی که جمهوری اسلامی ظاهراً تمایلی به آغاز جنگ در شرایط کنونی ندارد، اما تلاش میکند اطمینان حاصل کند که اگر درگیری رخ دهد، حزبالله در حاشیه نماند.
بر اساس این گزارش، اسرائیل تحولات را از نزدیک زیر نظر دارد و پیامهای روشنی به حزبالله منتقل کرده است که در صورت مداخله، با «ضربهای بسیار دردناک» روبهرو خواهد شد. همزمان ارتش اسرائیل طرحی برای حمله گسترده به این گروه آماده کرده، بهویژه در واکنش به تلاشهای حزبالله برای بازسازی توان نظامی خود طی یک سال گذشته. به نوشته واینت، سامانههای پدافندی چندلایه اسرائیل، از جمله سامانههای رهگیری موشکی و نیز سامانه لیزری که انتظار میرود در رویارویی بعدی عملیاتی باشد، بخشی از آمادگی اسرائیل برای کاهش تهدید موشکها و راکتهای حزبالله است.
واینت همچنین گزارش داد که حکومت ایران برای تقویت حزبالله کمکهای مالی بیسابقهای ارائه کرده است. برآوردها نشان میدهد میزان حمایت تهران در سال گذشته از یک میلیارد دلار فراتر رفته؛ رقمی که با وجود بحران اقتصادی ایران، رکورد محسوب میشود. این کمکها عمدتاً به صورت نقدی و طلا و از طریق صرافیها و شرکتهای پوششی منتقل میشود تا تحریمهای بینالمللی دور زده شود.
به نوشته این رسانه، حکومت ایران طی دههها حزبالله را بهعنوان بازوی بازدارنده خود در مرزهای شمالی اسرائیل تقویت کرده است؛ بهگونهای که در صورت حمله به تاسیسات هستهای ایران، این گروه بتواند با شلیک گسترده راکتها نقش «ضربه دوم» را ایفا کند. مقامهای ایرانی از اینکه حزبالله در جنگ ۱۲ روزه عمدتاً در حاشیه ماند، ناامید شدهاند و اکنون میکوشند این وضعیت در آینده تکرار نشود.
واینت در ادامه نوشت هماهنگی میان جمهوری اسلامی و نیروهای نیابتیاش از طریق نیروی قدس سپاه و در چارچوب «محور مقاومت» انجام میشود؛ محوری که شامل حزبالله، شبهنظامیان عراقی، حوثیهای یمن و دیگر گروههای همپیمان است. در همین چارچوب، سفر اخیر عباس عراقچی، وزیر امور خارجه حکومت ایران، به لبنان تلاشی برای اطمینان از مشارکت فعال حزبالله در هر درگیری احتمالی آینده ارزیابی شده است. اسرائیل نیز علاوه بر حزبالله، خود را برای احتمال ورود دیگر نیروهای نیابتی حکومت ایران به صحنه درگیری آماده میکند.
