دیدهبان سازمان ملل متحد، مستقر در ژنو، در نامهای رسمی به آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، از او خواست فورا دعوت از عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، برای سخنرانی در افتتاحیه سالانه شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد را لغو کند.
در نامه دیدهبان سازمان ملل متحد که چهارشنبه ۲۲ بهمن برای گوترش ارسال شده، آمده است که سخنرانی عراقچی در نهاد اصلی حقوق بشر این سازمان در حضور او در چهارم اسفند، در شرایطی است که رژیم ایران در نقض شدید حقوق بشر، از جمله جنایات علیه بشریت، دست داشته است.
هیلل نویر، مدیر اجرایی دیدهبان سازمان ملل، گفت: «مایه شرمساری است که شورای حقوق بشر سازمان ملل، تریبونی را در اختیار عباس عراقچی، چهره کلیدی رژیمی که متهم به کشتار جمعی، شکنجه، اعدام و سرکوب سیستماتیک مردم خود است، قرار میدهد.»
او اضافه کرد: «تبریک دبیرکل به همین رژیم به مناسبت سالگرد به اصطلاح «انقلاب اسلامی» آن - که در آن ایدئولوژیای که منجر به دههها جنایت شده است، جشن گرفته میشود - ریاکاری را تشدید میکند.»
نویر افزود: «سازمان ملل متحد برای جلوگیری از وحشت تأسیس شد، نه برای تجلیل از کسانی که مرتکب آنها میشوند.»
او همچنین گفت: «این ظرافتهای دیپلماتیک وقتی به یک رژیم قاتل که به طور فعال مرتکب جنایات علیه بشریت میشود، تعمیم داده شود، غیرقابل دفاع میشوند» و تاکید کرد: «ما خواستار انتشار کامل نامه هستیم تا جهان دقیقاً ببیند دبیرکل سازمان ملل متحد به رژیمی که مسئول قتل، تجاوز و قتل ایرانیان به نام ایدئولوژی انقلابی خود است، چه گفته است.»
خبرگزاریها در ایران گزارش دادهاند که گوترش در نامه خود به پزشکیان در مورد سالگرد انقلاب اسلامی ۲۲ بهمن ۵۷ نوشته است:«چنین مناسبتهایی یادآور اهمیت گفتوگو و همبستگی در مواجهه با چالشهای جهانی است.»
نویر گفت: «در صورت صحت، گوترش باید توضیح دهد که چگونه چنین پیامی صلح، عدالت یا حقوق بشر را پیش میبرد.»
در این حال، دفتر سخنگوی دبیرکل سازمان ملل به ایراناینترنشنال گفت که نامه تبریک گوترش به پزشکیان به مناسبت ۲۲ بهمن، در چارچوب روالی که از دههها پیش برای مناسبتهای ملی کشورهای عضو سازمان ملل اجرا میشود، ارسال شده است.
بر اساس این توضیح، هر کشور عضو در روز ملی خود نامهای با متن کاملاً یکسان دریافت میکند و این نامهها به معنای تأیید سیاستهای هیچیک از کشورهای عضو نیست.
به گزارش سایت دیدهبان حقوق بشر، در نامه این سازمان به گوترش هشدار داده شده است که لغو نشدن دعوت از عراقچی، دیدهبان سازمان ملل متحد را مجبور خواهد کرد تا از مقامات سوئیسی بخواهد که پس از ورود به ژنو، بهدلیل جنایت علیه بشریت، طبق تعهدات قضایی جهانی سوئیس تحت قوانین بینالمللی و اساسنامه رم، دستگیری او را پیگیری کنند.
دیدهبان سازمان ملل متحد در نامه خود از دبیرکل سازمان ملل متحد خواست که قاطعانه برای محافظت از تمامیت این نهاد بینالمللی اقدام کند و به جای حمایت از عاملان آن، در کنار قربانیان سوءاستفادههای رژیم ایران بایستد.
در همین حال، نویر در ایکس نامهای اینترنتی را با درخواست برای لغو سخنرانی عراقچی در شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد منتشر کرد.
در این نامه آمده است:«شرمآور است که قرار است عباس عراقچی، وزیر خارجه رژیم ایران، دوشنبه ۲۳ فوریه {چهارم اسفند} در حضور آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، در شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد در ژنو سخنرانی کند».
نامه میگوید: «آقای عراقچی خون دهها هزار غیرنظامی بیگناه را به دوش میکشد. ما از درخواست دیدهبان سازمان ملل متحد مبنی بر لغو فوری دعوت از این قاتل توسط سازمان ملل متحد حمایت میکنیم.»
در نامه تاکید شده است: «در غیر این صورت، از پلیس سوئیس میخواهیم آقای عراقچی را به جرم جنایت علیه بشریت دستگیر کند.»
دیدهبان سازمان ملل متحد یک سازمان حقوق بشری مستقل غیردولتی مستقر در ژنو، سوئیس است که به نظارت بر رعایت اصول منشور آن سازمان اختصاص دارد.
پیش از این، مجمع جهانی اقتصاد ۲۹ دی با انتشار بیانیهای در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «وزیر امور خارجه ایران در اجلاس داووس شرکت نخواهد کرد.»
در این بیانیه گفته شد: «اگرچه دعوت از او در پاییز گذشته انجام شده بود، اما جان باختن تراژیک غیرنظامیان در ایران طی چند هفته گذشته بدین معناست که حضور نمایندهای از دولت ایران در اجلاس داووس در سال جاری اقدامی درست نخواهد بود.»
شورای سردبیری ایراناینترنشنال در بیانیهای با استناد به مدارک و روایتهای تازه اعلام کرد ابعاد خشونت نیروهای سرکوب جمهوری اسلامی در جریان انقلاب ملی فراتر از برآوردهای اولیه بوده و بیش از ۳۶ هزار و ۵۰۰ نفر در این سرکوب هدفمند به دستور علی خامنهای، دیکتاتور تهران، کشته شدهاند.
همزمان با بیانیه مجمع جهانی اقتصاد، مدیر اجرایی دیدهبان سازمان ملل، در ایکس نوشت: «در پی برنامه ما برای ثبت شکایت کیفری نزد مقامهای سوئیس برای بازداشت عراقچی به اتهام جنایت علیه بشریت با توجه به نقش او در کشتار معترضان»، وزیر خارجه جمهوری اسلامی در نشست داووس حضور نخواهد یافت.
قبل از آن هم کنفرانس امنیتی مونیخ ۲۶ دی اعلام کرده بود دعوت خود از نمایندگان جمهوری اسلامی را لغو کرده است و هیچیک از مقامات رسمی حکومت ایران در نشست آتی حضور نخواهند داشت.
بنا بر اعلام کنفرانس امنیتی مونیخ، چند هفته پیش برای برخی نمایندگان جمهوری اسلامی دعوتنامههایی ارسال شده بود، اما با توجه به تحولات اخیر، این دعوتنامهها دیگر اعتبار ندارند.
در مقابل، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، ۲۸ دی گفت تصمیم کنفرانس مونیخ برای لغو دعوت از عراقچی و دیگر مقامهای حکومت ایران «ظاهرا تحت فشار وزارت امور خارجه آلمان» اتخاذ شده است.
محمد داوری، سخنگوی سازمان معلمان ایران، به دیدهبان ایران گفت آمار رسمی از تعداد معلمان و دانشآموزان بازداشتشده منتشر نشده و حدود ۲۰۰ دانشآموز جانباخته راستیآزمایی شده است.
او تاکید کرد میزان بازداشت دانشآموزان و معلمان بالاست و بر اساس پژوهشی درباره حضور در تجمعات، پس از مشاغل آزاد، دانشآموزان بیشترین فراوانی را داشتهاند و به همان نسبت آمار جانباختگان، مجروحان و بازداشتشدگان نیز بالاست.
داوری گفت برخی مسئولان وجود هرگونه آمار را انکار میکنند اما کانون صنفی معلمان این موضوع را پیگیری کرده است. او جو مدارس را از نظر روانی و اجتماعی به شدت متشنج توصیف کرد و افزود در ساختار آموزش و پرورش روانپزشک وجود ندارد و بیش از ۷۰ درصد مدارس فاقد مشاور هستند.
نمایش حکومتی ۲۲ بهمن و موج تهدیدها
مراسم حکومتی ۲۲ بهمن، روز چهارشنبه با حضور گسترده نیروهای امنیتی و بسیج برگزار شد.
در تهران تابوتهای نمادین با نام و تصویر فرماندهان ارشد ارتش آمریکا از جمله رندی آلن جورج، رییس ستاد ارتش، برد کوپر، فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی (سنتکام) و کرتیس باس، فرمانده عملیات سنتکام، به نمایش گذاشته شد و پرچمهای آمریکا و اسرائیل به آتش کشیده شد.
مسعود پزشکیان در این مراسم با اشاره به کسری انرژی و دیگر مسائل گفت دولت آماده گفتوگو در «چارچوب رعایت خطوط قرمز» است و تاکید کرد اعتراض حق مردم است اما تخریب و دخالت بیگانگان پذیرفتنی نیست.
پزشکیان افزود: «از رییسجمهوری ترکیه و وزیر امور خارجه این کشور و همچنین جمهوری آذربایجان، قطر، امارات، پاکستان، عربستان و مصر بابت تلاشهای دیپلماتیک و اعلام حمایت از ایران قدردانی میکنیم.»
او معترضان دیماه را به «کشتار، اقدام مسلحانه و خرابکاری» متهم کرد و گفت جمهوری اسلامی از زیادهخواهی اروپا و آمریکا کوتاه نخواهد آمد.
اصغر جهانگیر، سخنگوی قوه قضاییه جمهوری اسلامی، بر رسیدگی قاطع به پروندههای حوادث اخیر تاکید کرد. محمد اسلامی گفت پیشرفت هستهای پایدار است. فتحالله توسلی اعلام کرد توان هستهای تضعیف نشده بلکه تقویت شده است.
محسن رضایی از تماس ترامپ با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در جنگ ۱۲ روزه و درخواست آتشبس خبر داد و گفت صبر در مذاکره نشانه ضعف نیست.
عراقچی در واکنش به تاکید دوباره ترامپ مبنی بر گنجاندن برنامه موشکی جمهوری اسلامی در مذاکرات گفت: «هیچکس نمیتواند کوچکترین تعرضی به موشکهای ما کند. موشکهای ما قابل مذاکره نیستند.»
علی شمخانی، دبیر شورای عالی دفاع جمهوری اسلامی نیز تهدید آمریکا به حمله را «طبیعی» خواند و گفت: «تهدید همراه با مذاکره طبیعت آمریکاییهاست. عاقلانه خواهد بود که دشمن مسیر مذاکره را با جدیت دنبال کند.»
شمار دیگری از مقامهای جمهوری اسلامی از جمله احمد وحیدی، محمدرضا نقدی، شهرام ایرانی، محمدرضا آشتیانی و ابراهیم رضایی، نیز با ادبیاتی تند آمریکا و اسرائیل را تهدید کردند و بر آمادگی نیروهای مسلح تاکید کردند.
تصاویر و گزارشهای میدانی از راهپیمایی ۲۲ بهمن نشان میدهند تلاشهای جمهوری اسلامی برای نمایش مشارکت سراسری شهروندان و ابراز وفاداری به علی خامنهای، دیکتاتور ایران، موفقیتآمیز نبوده است.
شامگاه سهشنبه نیز شهروندانی در شهرهای مختلف از پشتبامها علیه خامنهای شعار دادند.
تحرکات دیپلماتیک و سایه جنگ
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در اقامتگاه بلر هاوس در واشینگتن با استیو ویتکاف و جرد کوشنر، نمایندگان ویژه رئیسجمهور ایالات متحده، دیدار کرد.
در این دیدار، نتانیاهو و نمایندگان ویژه آمریکا درباره تحولات منطقهای گفتوگو کردند و همچنین گزارشی از نخستین دور مذاکراتی که جمعه گذشته با ایران برگزار شده بود، ارائه شد.
اسحاق هرتزوگ در دیدار با نخستوزیر استرالیا ابراز امیدواری کرد گفتوگوهای واشینگتن به مقابله با جمهوری اسلامی کمک کند.
دیوان امیری قطر اعلام کرد شیخ تمیم بن حمد آلثانی، امیر قطر و دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، طی تماس تلفنی درباره «تلاشها برای کاهش تنشهای منطقهای و تقویت ثبات» گفتوگو کردند.
علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی نیز در دوحه با امیر قطر دیدار و گفتوگو کرد.
نیکی هیلی، سفیر پیشین آمریکا در سازمان ملل، به فاکسنیوز گفت دولت ترامپ باید بر خواستههای خود، از جمله پایان دادن به غنیسازی اورانیوم و فعالیتهای موشکی بالستیک، آزادی مردم ایران و قطع حمایت از نیروهای نیابتی پافشاری کند و پیش از پایان دوره خود تکلیف جمهوری اسلامی را تعیین کند.
جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، در پاسخ به این پرسش که آیا آمریکا خواهان تغییر حکومت در ایران است، گفت: «اگر مردم ایران بخواهند حکومت را سرنگون کنند، این به خود مردم ایران بستگی دارد. آن چه اکنون بر آن تمرکز داریم این است که ایران نباید به سلاح هستهای دست یابد.»
روزنامه معاریو با اشاره به تمرکز آمریکا بر استقرار نیروهایش در منطقه نوشت که در اسرائیل برآورد میشود ترامپ در نهایت تصمیم به حمله به ایران بگیرد.
واینت در گزارشی نوشت که همزمان با تلاش نتانیاهو برای متقاعد کردن ترامپ برای حمله به ایران، اردوغان هدایت تلاشها برای شکلدهی به جبههای متحد از کشورهای عربی علیه جنگ را بر عهده دارد.
رام بن باراک، نماینده پارلمان اسرائیل، ایال زمیر، رییس ستاد کل ارتش اسرائیل، اوزی دایان، رییس پیشین شورای امنیت ملی اسرائیل و مایک هرتزوگ، سفیر پیشین اسرائیل در آمریکا نیز درباره احتمال تشدید تنش و پیامدهای آن موضعگیری کردند.
نشستهای این هفته پارلمان اروپا در استراسبورگ بر ادامه بازداشتهای خودسرانه، محدودیتهای شدید بر آزادیهای مدنی و سرکوب گسترده معترضان در ایران تمرکز داشت.
دنیل اتارد، نماینده پارلمان اروپا، در گفتوگو با ایراناینترنشنال درباره گامهای بعدی اتحادیه اروپا برای افزایش فشار سیاسی بر مقامهای جمهوری اسلامی سخن گفت. او تاکید کرد: «جمهوری اسلامی مشروعیت خود را از دست داده و نماینده مردم ایران نیست.»
دیگر واکنشها در داخل و خارج کشور
۵۱ نفر از قهرمانان، مربیان و داوران برجسته کاراته با ارسال نامهای به فدراسیون جهانی کاراته (WKF)، خواستار تعلیق فدراسیون کاراته جمهوری اسلامی و حضور کاراتهکاهای ایرانی بهصورت مستقل و بیطرف، تحت پرچم فدراسیون جهانی کاراته در رقابتهای بینالمللی شدند.
احد تنزاده، مدرس بینالمللی کاراته، در ویدیویی که برای ایراناینترنشنال ارسال کرده، با اعلام حمایت از جاسم ویشکائی، قهرمان کاراته جهان و از ورزشکاران بازداشتشده در جریان انقلاب ملی ایرانیان، خواستار تحریم فدراسیون کاراته جمهوری اسلامی شد.
بیش از ۵۰ نفر از ایرانیان در ولینگتون مقابل پارلمان نیوزیلند تجمع کردند و خواستار تروریستی اعلام شدن سپاه و اخراج سفیر جمهوری اسلامی شدند.
شاهزاده رضا پهلوی برای تجمعهای ۱۴ فوریه در مونیخ، لسآنجلس و تورنتو فراخوان داد و در پیامی خواستار یکصدایی و انضباط شد. همزمان دیوارنوشتهای با مضمون ۱۴ فوریه حماسهآفرین باشید منتشر شد.
مجموع این تحولات نشان داد در چهلوششمین روز انقلاب ملی ایرانیان، در کنار استمرار سرکوب داخلی و تهدیدها از سوی مقامهای جمهوری اسلامی، صحنه منطقهای و بینالمللی نیز با تحرکات فشرده دیپلماتیک و نظامی پیرامون ایران همراه بوده است.
