مطالب بیشتر
منابع آگاه به این شبکه خبری گفتهاند که این تغییر رویکرد، تنها چند هفته پس از آن رخ میدهد که ترامپ بهطور جدی احتمال اقدام نظامی را در واکنش به سرکوب خونین اعتراضات سراسری در ایران بررسی کرده بود.
سیانان مینویسد ترامپ روز چهارشنبه در شبکه اجتماعی تروث سوشال خواستار آن شد که ایران برای دستیابی به «توافقی منصفانه و عادلانه ـ بدون سلاح هستهای» پای میز مذاکره بیاید و هشدار داد حمله بعدی آمریکا به ایران «بسیار شدیدتر» از حمله تابستان گذشته خواهد بود؛ حملهای که طی آن، ارتش ایالات متحده سه سایت هستهای ایران را هدف قرار داد.
به گفته منابع مطلع، گزینههایی که اکنون روی میز ترامپ قرار دارد شامل حملات هوایی به رهبران حکومت ایران و مقامهای امنیتی مسئول کشتار معترضان، همچنین حمله به تاسیسات هستهای و نهادهای دولتی جمهوری اسلامی است. با این حال، منابع تاکید کردهاند که ترامپ هنوز تصمیم نهایی نگرفته، اما با استقرار یک ناوگروه ضربتی جدید آمریکا در منطقه، دامنه گزینههای نظامی خود را گستردهتر از هفتههای گذشته میداند.
بر اساس این گزارش، ناوگروه ضربتی ناو هواپیمابر «یواساس آبراهام لینکلن» روز دوشنبه وارد اقیانوس هند شده و در حال نزدیکشدن به ایران است؛ حضوری که میتواند هم برای اجرای حملات احتمالی و هم برای محافظت از متحدان منطقهای آمریکا در برابر واکنش احتمالی حکومت ایران به کار گرفته شود.
سیانان گزارش داده است که اوایل این ماه میلادی، آمریکا و ایران از طریق تبادل پیامهایی غیرمستقیم ـ از جمله با میانجیگری دیپلماتهای عمان و تماسهایی میان استیو ویتکاف، نماینده ویژه ترامپ، و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه حکومت ایران ـ درباره امکان برگزاری دیداری برای جلوگیری از اقدام نظامی آمریکا گفتوگو کرده بودند. با این حال، به گفته منابع، بحث کوتاهی درباره دیدار حضوری هرگز به نتیجه نرسید و با تشدید تهدیدهای نظامی ترامپ، هیچ مذاکره مستقیم و جدیای میان دو کشور شکل نگرفته است.
به نوشته سیانان، مشخص نیست چرا ترامپ بار دیگر تمرکز خود را بر برنامه هستهای ایران گذاشته است؛ برنامهای که او تابستان گذشته مدعی شده بود در پی حملات آمریکا «بهطور کامل نابود شده است». با این حال، ارزیابیهای اطلاعاتی اخیر آمریکا نشان میدهد ایران در حال بازسازی تاسیسات هستهای خود در عمق بیشتری زیر زمین است و همچنان در برابر فشارها برای توقف غنیسازی اورانیوم مقاومت میکند. همچنین جمهوری اسلامی بازرسی تاسیسات هستهای خود توسط نهاد ناظر هستهای سازمان ملل را ممنوع کرده است.
در کنار تهدیدهای نظامی، آمریکا پیششرطهایی را نیز برای هرگونه دیدار با مقامهای ایرانی مطرح کرده است؛ از جمله پایان دائمی غنیسازی اورانیوم، اعمال محدودیتهای جدید بر برنامه موشکهای بالستیک و توقف کامل حمایت حکومت ایران از نیروهای نیابتی در منطقه. به گفته منابع، بزرگترین مانع در این مسیر، درخواست آمریکا برای محدودسازی برد موشکهای بالستیک ایران است؛ موضوعی که برای اسرائیل اهمیت حیاتی دارد. جمهوری اسلامی با این خواسته مخالفت کرده و اعلام کرده تنها درباره برنامه هستهای گفتوگو خواهد کرد؛ پاسخی که به گفته منابع، آمریکا به آن واکنشی نشان نداده و دو طرف را در بنبست قرار داده است.
سیانان همچنین گزارش داده است که در حالی که واشینگتن همچنان بهطور رسمی اعلام میکند آماده تعامل با تهران است، همزمان خود را برای سناریوی نظامی آماده میکند. ارتش آمریکا در حال انتقال سامانههای پدافند هوایی، از جمله آتشبارهای اضافی پاتریوت، به منطقه است و برنامههایی نیز برای استقرار سامانههای دفاع موشکی «تاد» در دست دارد. علاوه بر این، نیروی هوایی آمریکا قرار است رزمایش چندروزهای در خاورمیانه برگزار کند تا آمادگی عملیاتی خود را در شرایط دشوار به نمایش بگذارد.
در سوی مقابل، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه حکومت ایران، روز چهارشنبه هشدار داد نیروهای مسلح جمهوری اسلامی آماده پاسخ «فوری و قدرتمند» به هرگونه تجاوز به خاک، حریم هوایی یا آبهای ایران هستند. وزارت خارجه جمهوری اسلامی اعلام کرده این موضعگیری در واکنش به تهدیدهای اخیر ترامپ بیان شده است.
سیانان در ادامه با استناد به گزارشهای اطلاعاتی آمریکا مینویسد اگرچه جمهوری اسلامی پس از حملات آمریکا و اسرائیل به تاسیسات هستهای و نیروهای نیابتیاش و همچنین اعتراضات گسترده اخیر، در یکی از ضعیفترین موقعیتهای تاریخی خود قرار دارد، اما وارد آوردن «ضربهای قاطع» که به فروپاشی رژیم بینجامد، تضمینشده نیست. ترامپ و برخی مقامهای ارشد دولت او از جمله مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، گفتهاند حکومت ایران اکنون «ضعیفتر از همیشه» است، اما همزمان اذعان کردهاند که هیچکس نمیداند در صورت کنار رفتن علی خامنهای چه کسی قدرت را در دست خواهد گرفت.
این گزارش میافزاید که برخلاف مورد ونزوئلا، که پیش از اقدام آمریکا گفتوگوهایی برای ایجاد یک ساختار انتقالی انجام شده بود، چنین زمینهای در مورد ایران وجود ندارد. افزون بر این، برخی متحدان کلیدی آمریکا از جمله عربستان سعودی و امارات متحده عربی اعلام کردهاند اجازه استفاده از حریم هوایی و خاک خود را برای عملیات نظامی علیه ایران نخواهند داد؛ موضعی که بازتاب نگرانیهای عمیق منطقهای از پیامدهای یک درگیری گسترده است.
سیانان در پایان مینویسد هدف قرار دادن رهبر جمهوری اسلامی نیز با چالشهای جدی روبهروست. مقامهای اسرائیلی پس از درگیری ماه خرداد میان ایران و اسرائیل اذعان کردهاند که با وجود ضربات سنگین اولیه، امکان شناسایی و هدفگیری علی خامنهای فراهم نشده بود؛ موضوعی که پیچیدگی هرگونه سناریوی نظامی علیه جمهوری اسلامی ایران را برجستهتر میکند.
