پیام رسیده به ایراناینترنشنال حاکی است که ماموران امنیتی در شهرضا، خانواده معترضان کشتهشده را تحت فشار گذاشتهاند تا یا مصاحبه اجباری انجام دهند و بگویند عزیزانشان را «تروریستها» کشتهاند، یا مبلغی حدود یک میلیارد تومان بهعنوان «حق تیر» بپردازند.
پیشتر نیز ایراناینترنشنال گزارش داده بود که نیروهای لباس شخصی حکومت و عوامل سرکوبگر سپاه پاسداران به خانههای کشتهشدگان انقلاب ملی و همسایگان آنها در مناطق شرق تهران یورش بردهاند.
بر اساس اظهارات منابع مطلع از وضعیت خانوادههای جانباختگان، مقامها به این خانوادهها اطلاع دادهاند که تنها در ساعات نخستین بامداد امکان تحویل پیکر عزیزانشان وجود دارد.
همچنین به آنها تاکید شده است که مراسم خاکسپاری باید بهصورت فردی و حداکثر تا ساعت چهار صبح انجام شود.
تحلیلگران در جریان نشست عمومی ایراناینترنشنال هشدار دادند هرگونه اقدام نظامی آمریکا علیه جمهوری اسلامی، اگر مانند حملات «مقطعی» گذشته بدون فشار سیاسی و اقتصادی مستمر انجام شود، با خطر ناکامی روبهروست.
این نشست چهارشنبه ۲۴ دی با مدیریت بهنام بن طالبلو، مدیر ارشد برنامه ایران در بنیاد دفاع از دموکراسیها، برگزار شد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، ۲۳ دی ضمن درخواست از مردم ایران برای ادامه اعتراضات گفت «کمک در راه است»؛ جملهای که میتوان آن را نشاندهنده تمایل ترامپ به اقدام نظامی دانست.
شورای سردبیری ایراناینترنشنال پیشتر در بیانیهای اعلام کرد در بزرگترین کشتار تاریخ معاصر ایران، نیروهای سرکوب جمهوری اسلامی عمدتا در دو شب پیاپی، پنجشنبه و جمعه ۱۸ و ۱۹ دی، دستکم ۱۲ هزار نفر را به قتل رساندند.
جوئل ریبرن، پژوهشگر ارشد موسسه هادسون، و رابرت ستلاف، مدیر اجرایی موسسه واشینگتن، در نشست ایراناینترنشنال تاکید کردند اقدام نظامی محدود ایالات متحده شاید در کوتاهمدت تنبیهی برای رفتارهای خشونتآمیز تهران باشد، اما اگر با یک کارزار گستردهتر همراه نشود، بعید است بتواند خشونت را متوقف کند.
ریبرن گفت: «در آوریل ۲۰۱۷، رییسجمهور [ترامپ] در واکنش به استفاده بشار اسد از سلاحهای شیمیایی، حملات هوایی انجام داد. اما این اقدام با یک کارزار فشار حداکثری یا یک کارزار سیاسی همراه نشد. یک سال بعد، او دوباره از همان سلاحها استفاده کرد.»
او با اشاره به تجربه سوریه افزود پیام این رویداد روشن است: «نمیتوان تنها با حملات نظامی مقطعی به نتیجه رسید. این حملات تاثیر دارند، اما باید در چارچوب یک کارزار جامع انجام شوند و لازم است از همه ابزارهای در اختیار خود استفاده کنیم.»
ریبرن ادامه داد: «نمیتوان اقدامی انجام داد و سپس آن را رها کرد. اگر هدف متوقف کردن کشتار است، باید ابزارها تا زمان تحقق این هدف حفظ شوند.»
ستلاف نیز در این نشست از مخالفت خود با طرح «حمله» گفت: «حمله این برداشت را القا میکند که کاری انجام میشود و بعد پایان مییابد و میتوان به سراغ مساله بینالمللی بعدی در دستور کار خود رفت.»
او تاکید کرد شرایط کنونی آزمونی جدیتر برای دولت ترامپ به شمار میآید: «پرسش اصلی اکنون این است که آیا اقدامات رییسجمهور به پایان یافتن این خونریزی منجر میشود یا نه؟»
ترامپ ۲۴ دی گفت به او اطلاع داده شده که کشتار در ایران خاتمه یافته و جمهوری اسلامی معترضان را اعدام نخواهد کرد.
با این حال، ستلاف نسبت به نتیجهگیری عجولانه درباره ادعاهای مربوط به کاهش خشونتها در داخل ایران هشدار داد.
او گفت: «اگر واقعا کشتار متوقف شده باشد، بسیار عالی است. اما اگر فردا یا روزهای بعد این کشتار ادامه پیدا کند، آن پست [درباره خاتمه کشتار] هیچ اعتباری نخواهد داشت و رییسجمهور نیز این موضوع را خواهد دانست.»
ستلاف اضافه کرد حملات سال ۲۰۱۷ به سوریه هرچند برای حکومت اسد هزینهساز بود، اما تا زمانی که بعدها با تحریمهای گستردهتر و انزوای دیپلماتیک همراه نشد، نتوانست رفتار آن را بهطور بنیادین تغییر دهد.
ریبرن نیز در همین زمینه گفت: «تنها پس از بار دوم [استفاده اسد از سلاحهای شیمیایی] بود که دولت آمریکا و متحدان ما سرانجام به این جمعبندی رسیدند که باید یک کارزار جامع در پیش گرفت.»
ستلاف گفت ایران چالشی متفاوت اما مشابه را پیش رو میگذارد، زیرا ترامپ بهصراحت هدف خود را توقف کشتار غیرنظامیان اعلام کرده است.
او افزود «این وضعیت با تنبیه محدود و بازدارندگی ناقص تفاوت دارد» و ایران اکنون «آزمونی بسیار روشنتر و ملموستر» محسوب میشود.
فراتر از حمله نظامی؛ گزینههای سایبری و ارتباطی
این دو تحلیلگر تاکید کردند کارزار نظامی تنها یکی از گزینههای موجود است و لزوما نباید نخستین انتخاب واشینگتن در برابر حکومت ایران باشد.
به گفته ستلاف، آمریکا باید بر «همسطح کردن میدان» میان معترضان و دستگاه امنیتی جمهوری اسلامی تمرکز کند.
او ادامه داد: «باید راهی برای مختل کردن ارتباطات آنها پیدا کنیم، بهگونهای که نتوانند با یکدیگر هماهنگ شوند و این سرکوب سراسری را سازماندهی کنند. ما ابزارهایی برای قطع سامانههای ارتباطی مورد استفاده رژیم در اختیار داریم.»
ریبرن نیز گفت دولت آمریکا میتواند فورا فشارهای غیرنظامی بر جمهوری اسلامی را افزایش دهد؛ از جمله با بازگرداندن کامل سیاست فشار حداکثری علیه تهران.
او افزود: «هیچ دلیلی وجود ندارد که کارزار فشار حداکثری بهطور کامل اجرا نشود. این سیاست هنوز بهطور کامل اعمال نشده، اما از قابلیت اجرای کامل برخوردار است.»
ریبرن تاکید کرد ایران اکنون در مقایسه با دوره نخست ریاستجمهوری ترامپ در وضعیت «به مراتب شکنندهتری» قرار دارد: «آنها تاب چنین سطحی از فشار را ندارند. به نظر من، رژیم ایران از چنین فشاری جان سالم به در نخواهد برد.»
اهداف محدود، خطر برای غیرنظامیان و مساله اعتبار
ستلاف ضمن تاکید بر بهکارگیری گزینههای غیرنظامی توضیح داد که در صورت اجتنابناپذیر شدن اقدام نظامی، چه رویکردی را مناسب میداند.
به گفته او، اگر خشونتها ادامه یابد، اقدام آمریکا باید بهصورت هدفمند بر نیروهای امنیتی مسئول سرکوب متمرکز شود.
ستلاف افزود: «من بهطور مشخص پادگانها و مراکز سپاه پاسداران و بسیج را هدف قرار میدادم.»
او همچنین هشدار داد هرگونه تلفات غیرنظامی در عملیات احتمالی آمریکا علیه جمهوری اسلامی میتواند بهسرعت اعتبار واشینگتن را زیر سوال ببرد: «به نظر من باید با نهایت دقت از وارد آمدن آسیب به غیرنظامیان جلوگیری کرد.»
ستلاف یادآور شد تجربه حملات پیشین در منطقه نشان داده است که با کشته شدن غیرنظامیان، افکار عمومی میتواند بهسرعت دستخوش تغییر شود.
آمریکا پیشتر در جریان جنگ ۱۲ روزه میان جمهوری اسلامی و اسرائیل، تاسیسات هستهای نطنز، فردو و اصفهان را هدف قرار داد.
حملات اسرائیل پس از آن آغاز شد که تهران ضربالاجل ۶۰ روزه ترامپ برای دستیابی به توافق هستهای را نادیده گرفت.
دونالد ترامپ گفت اگر مردم ایران رهبری شاهزاده رضا پهلوی را بپذیرند او قطعا با چنین امری مخالفت نخواهد کرد. او با اشاره به شاهزاده رضا پهلوی گفت: «او فرد خوبی بهنظر میآید اما من نمیدانم کشورش رهبری او را میپذیرد یا نه، ولی قطعا اگر بپذیرند، برای من کاملا قابل قبول خواهد بود.»
او افزود: «اما الان واقعا به آن نقطه نرسیدهایم.»
ترامپ پیشتر نیز همین دیدگاه را در ۱۸ دی در واکنش به اعتراضات مردم در ایران و درباره موضوع دیدار با شاهزاده رضا پهلوی گفته بود: «به نظر میرسد آدم خوبی باشد، اما مطمئن نیستم که در این مقطع، انجام چنین کاری در مقام رییسجمهوری مناسب باشد.»
او در آن زمان افزود: «فکر میکنم باید بگذاریم همه به میدان بیایند و ببینیم چه کسی سر برمیآورد. لزوماً مطمئن نیستم که انجام چنین کاری [دیدار با او] مناسب باشد.»
شاهزاده رضا پهلوی در پیامی به کشورهای جهان گفت پس از سقوط جمهوری اسلامی، کشور ایران به یکی از بزرگترین فرصتها در حوزه اقتصاد و انرژی برای جامعه بینالمللی تبدیل خواهد شد.
او گفت: «در حوزه انرژی، ایران یکی از بزرگترین ذخایر نفت و گاز جهان را در اختیار دارد. ایرانِ آزاد به تأمینکنندهای قابل اتکا برای انرژیِ جهان آزاد تبدیل خواهد شد. سیاستگذاری، شفاف خواهد بود. اقدامات ایران مسئولانه خواهد بود. قیمتها قابل پیشبینی خواهند شد.»
شاهزاده رضا پهلوی افزود: «در حوزه شفافیت و حکمرانی، ایران استانداردهای بینالمللی را میپذیرد و اجرا میکند. با پولشویی مقابله خواهد شد. فساد سازمانیافته برچیده میشود. نهادهای عمومی در برابر مردم پاسخگو خواهند بود.»
او گفت: «در حوزه اقتصاد، ایران یکی از آخرین بازارهای بزرگ و دستنخورده جهان است. جمعیت ما تحصیلکرده و مدرن است و دیاسپورایی دارد که آن را به چهار گوشهٔ جهان پیوند میدهد. ایرانِ دموکراتیک، اقتصاد خود را به روی تجارت، سرمایهگذاری و نوآوری خواهد گشود و در جهان نیز سرمایهگذاری خواهد کرد.»
دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، گفت اگر مردم ایران رهبری شاهزاده رضا پهلوی را بپذیرند او قطعا با چنین امری مخالفت نخواهد کرد.
در مصاحبه اختصاصی خبرگزاری رویترز با ترامپ که شامگاه چهارشنبه ۲۴ دی بخشهایی از آن منتشر شد، بار دیگر با اشاره به شاهزاده رضا پهلوی گفت: «او فرد بسیار خوبی بهنظر میآید اما من نمیدانم کشورش رهبری او را میپذیرد یا نه، ولی قطعا اگر بپذیرند، برای من کاملا قابل قبول خواهد بود.»
او افزود: «اما الان واقعا به آن نقطه نرسیدهایم.»
ترامپ پیشتر نیز همین دیدگاه را در ۱۸ دی در واکنش به اعتراضات مردم در ایران و درباره موضوع دیدار با شاهزاده رضا پهلوی گفته بود: «به نظر میرسد آدم خوبی باشد، اما مطمئن نیستم که در این مقطع، انجام چنین کاری در مقام رییسجمهوری مناسب باشد.»
او در آن زمان افزود: «فکر میکنم باید بگذاریم همه به میدان بیایند و ببینیم چه کسی سر برمیآورد. لزوماً مطمئن نیستم که انجام چنین کاری [دیدار با او] مناسب باشد.»
با این همه، ترامپ ۲۲ دی تاکید کرد که با رهبران مخالف جمهوری اسلامی در ارتباط است. اکسیوس نیز سهشنبه ۲۳ دی از دیدار محرمانه استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ترامپ، با شاهزاده رضا پهلوی خبر داد. شاهزاده رضا پهلوی نیز شامگاه سهشنبه در گفتوگو با شبکه فاکس نیوز این تماس را تایید کرد و گفت: «من به احترام دولت، درباره افرادی که با آنها در تماس هستیم صحبت نخواهم کرد.»
شاهزاده رضا پهلوی، همچنین چهارشنبه ۲۴ دی در کنگره آمریکا با شماری از سناتورهای ارشد، از جمله لیندسی گراهام، دیدار کرد.
ترامپ در گفتوگوی خود با خبرگزاری رویترز با تاکید بر اینکه امکان دارد حکومت روحانیون در ایران فروبپاشد، هیچ اشارهای به اقدام احتمالی علیه جمهوری اسلامی نکرد.
او با اشاره به اینکه «هر رژیمی میتواند سقوط کند»، افزود: «حکومت ایران چه سقوط کند چه نکند، روزهای جالبی در پیش خواهد بود.»
ترامپ از هنگام آغاز انقلاب ملی ایرانیان، بارها تهدید کرده است که در حمایت از معترضان در ایران مداخله خواهد کرد و در این زمینه به جمهوری اسلامی در مورد کشتار شهروندان هشدار داد.
در روزهای اخیر گمانهزنیها درباره انجام اقداماتی ترکیبی از حمله نظامی گرفته تا جنگ سایبری و روانی در رسانههای جهان بالا گرفته است. با این حال بهنظر نمیرسد که حتی نزدیکترین متحدان آمریکا نیز از طرح مورد نظر ترامپ آگاهی دقیقی داشته باشند.
روزنامه واشینگتنپست چهارشنبه بهنقل از منابع آگاه گزارش داد که حتی رهبران اروپایی از برنامه آمریکا در قبال وقایع جاری در ایران مطلع نیستند.
شاهزاده پهلوی در پیامی گفت پس از سقوط جمهوری اسلامی، در حوزه دیپلماسی، روابط ایران با ایالات متحده عادیسازی میشود و دوستی کشور با آمریکا و مردمش احیا خواهد شد.
شاهزاده پهلوی گفت: «دولت اسرائیل بلافاصله به رسمیت شناخته میشود. ما با گسترش «پیمان ابراهیم» به «پیمان کوروش»، ایرانِ آزاد، اسرائیل و جهان عرب را گرد هم خواهیم آورد.»
او افزود: «در حوزه شفافیت و حکمرانی، ایران استانداردهای بینالمللی را میپذیرد و اجرا میکند. با پولشویی مقابله خواهد شد. فساد سازمانیافته برچیده میشود. نهادهای عمومی در برابر مردم پاسخگو خواهند بود.»
شاهزاده پهلوی گفت: «فرصت جایگزین انزوا خواهد شد. این یک رویای انتزاعی نیست؛ دیدگاهی عملی است که بر منافع ملی، ثبات و همکاری استوار است. برای تحقق آن، اکنون زمان ایستادن در کنار ملت ایران است. سقوط جمهوری اسلامی و استقرار دولتی سکولار و دموکراتیک در ایران، نهتنها عزت را به مردم من باز میگرداند، بلکه به سود منطقه و جهان نیز خواهد بود.»